T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/436 Esas
KARAR NO : 2024/169 Karar
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 26/05/2024
KARAR TARİHİ : 25/10/2024
G. K. YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Ürdün asıllı bir iş adamı olduğunu, ülkemizde yatırım yapmak suretiyle sonradan Türk vatandaşı olduğunu, davalı ... Ticaret A.Ş.'nin hissedarı ve yetkilisi olan ... da aslen Ürdün asıllı bir Türk vatandaşı olduğunu, davacı ve davalının iki eski arkadaş olduğunu, Aralık 2020 tarihinde davalı, davacıyı arayarak ortağı ve yetkilisi bulunduğu .... Ticaret A.Ş.'nin işleri için ... Havacılık Ltd.Şti.' den "charter flight services" (charter uçuş) hizmeti aldıklarını söyleyerek, .... Havacılık'a ödenmesi gereken hizmet bedeli olan 70.000-EURO'yu borç olarak ve .... adına, .... Dış Tic.Ltd.Şti. hesaplarına ödenmesini rica ettiğini, davacının da bu borç talebini geri çevirmeyerek 08/12/2020 tarihinde, keşidecisi .... Havacılık, borçlusu .... Tic. Ltd.Şti. olan, 08/12/2020 tarihli ve .... nolu, 70.000-EUR bedelli faturayı alacaklı üçüncü şahıs .... Havacılık'ın talebi üzerine o günkü kurdan TL'ye çevirmek suretiyle birkaç farklı banka transferi ile .... Havacılık'a ait IBAN: .... nolu hesaba ödediğini, davacının ödediği bu bedelin iadesi için davalı ile konuştuğunu ancak davalının sürekli olarak davacıyı oyaladığını, davacı tarafından 11/03/2024 tarihinde, Beyoğlu .... Noterliği'nin ... yevmiyeli ihtarnamesi ile davalıya ihtarname gönderildiğini, arabuluculuk aşamasında davalı şirket yetkilileri ile görüşüldüğünü ve anlaşma sağlanamadığını, bunun üzerine davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin banka dekontları ve fatura dayanak gösterilmek suretiyle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini beyanla, Bakırköy .....İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı icra dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline ve icra takibinin devamını, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ortada bir fatura olduğundan ve bu faturanın davacı tarafından ödendiğinden bahisle itirazın iptali davası açılmış ise de, faturadan kaynaklı olarak gösterilen alacak için görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesini, esasa ilişkin olarak davalı şirket ile dava dışı .... Havacılık Ltd. Şti. arasında herhangi bir "charter flight services" (charter uçuş) hizmeti sözleşmesi mevcut olmadığını, zira davalının, dava dışı şirketten böyle bir hizmet almadığını, davacı tarafından davalı şirkete 11/03/2024 tarihinde, Beyoğlu ... Noterliği'nden gönderilen ihtarnamenin neden gönderildiğinin anlaşılamadığı, bir hizmet karşılığında nasıl ödeme yapıldığına anlam verilemediğini ve doğal olarak ihtarnameye herhangi bir cevap keşide edilemediğini, haksız bir şeklide icra takibi başlatıldığını beyanla, öncelikli olarak görevsizlik kararı verilmesini, herhangi bir borç ilişkisi bulunmaması nedeniyle haksız, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini ve davacının kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın %20’ sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatının davacıdan tahsilini talep etmiştir.
Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas - ... Karar - 07/08/2024 Tarihli görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş olduğu anlaşıldı.
Davacıya ait İTO ve Vergi Dairesi kayıtları celp edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)
Dosya içerisine celp edilen ticaret odası ve vergi dairesi kayıtlarından anlaşıldığı üzere; Davacı ... 'ın tacir olmadığı, bilanço veya işletme esasına göre defter tutmakla yükümlü olmadığı, diğer kazanç ve iradlar mükellefi olduğu, İTO kaydının bulunmadığı, geçmiş tüm dönem beyanlarının Vergi Usul Kanunu' nun 177. maddesindeki hadleri aşmadığı ve davaya konu yapılan ödemenin şahsi nitelikte bir ödeme olduğu görülmüştür. Bu nedenle uyuşmazlığın TTK da düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi özel bir düzenleme ile uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu belirtilmediği için davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde(Yargıtay 3. H.D.sinin 03.06.2020 gün ve 2020/220 E. - 2020/525 K. sayılı kararı) görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Saptanan ve hukuksal durum bu olunca TTK nun 4. ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceği ve davaya bakmanın Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK nın 1. Maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus, 6100 Sayılı HMK nın 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır, göreve ilişkin dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi mümkün değildir. Bu durumda davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-GÖREVLİ MAHKEMENİN BAKIRKÖY .... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA,
3-Mahkememiz kararının kanun yoluna götürülmeksizin kesinleşmesi halinde daha öncede Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verildiğinden olumsuz görev uyuşmazlığının, halli merci tayini için dosyanın İSTANBUL BAM ..... HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 25/10/2024
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı