T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/45 Esas
KARAR NO : 2025/243 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/09/2024
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen ... Köprüsü ve bağlantılı otoyolundan, davalıya ait ihlalli geçiş listesinde belirtilen muhtelif plakalı araçları ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun borcunun bulunmadığı iddiası ile borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, borçlunun yapmış olduğu itirazının iptalinin gerektiğini, davalının takipte müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini ve takibin durduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmediğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini, alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalının usulüne uygun tebligata rağmen süresinde davaya cevap vermediği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dava, hukuki niteliği itibariyle, geçiş ihlali nedeni ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy Arabuluculuk Dairesinin ... Numaralı dosyasında 09/08/2022 tarihinde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldı.
Dosya kapsamında bulunan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 188.760,00-TL asıl alacak yönünden 10.12.2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak geçiş ihlaline dayalı alacak olarak gösterildiği, davalı tarafından 15/12/2021 tarihinde borcun tamamına, ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlık, davalının maliki olduğu araçların 135 adet geçiş ihlali yapıp yapmadığı, geçiş ihlali nedeni ile geçiş ihlal bedeli ve cezai şart alacağının olup olmadığı noktasındadır.
Dosyanın bilirkişi incelemesi için bilirkişiye verildiği, elektrik ve elektronik bilirkişisi tarafından sunulan 05.02.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Takibe konu davacı talebi; davalı şirkete ait çizelge dahilinde detayına yer verilen plakalı aracların 09.07.2021- 21.10.2021, 18.08.2021 tarihlerinde 135 defa olmak kaydı ile .... istikametinde .... köprü ve otoyol gişe geçiş bedellerini ödemeksizin yapılan geçişler sebebiyle, geçiş ücreti (37.752,00 TL.)+ ceza geçiş ücreti (151.008,00 TL.) = 188.760,00 TL toplam bedelin tahsiline yönelik olduğu talep edilen asıl alacak bedeli, geçiş tarihleri itibariyle araç sınıfı gözetilerek davacı otoyol işletme tarifesine uygun olduğu, sunulan bakiye kayıtlarından ihlalli geçişler esnasında ... plakalı aracın 0,35 TL bakiyesinin bulunduğu; .... plakalı aracın 1,00 TL bakiyesinin bulunduğu; ... plakalı aracın ise takibe konu olmayan 30,00 TL lik gişe geçiş bedelini dahi ödeyemeyecek tutar kadar bakiyesinin bulunduğu anlaşılmakla, davalı araç OGS / HGS kayıtlarının ihlalli gişe geçiş bedellerini karşılayacak bakiyesinin bulunmadığı tespit edildiği, dava dilekçesi ekinde yer alan davalı geçiş kayıtlarında, davalının ..., ...plakalı araçlarının bakiye yetersizliğine bağlı olarak kara listede oldukları, diğer araçların “Ürün sisteme tanımlı değil” açıklamasından HGS etiketine sahip olmadığı anlaşıldığı, yine OGS hizmet sağlayıcıları .... Bankası - ...bank - ....bank - ... bankalarına “OGS sistemine provizyon talebinde bulunulmuyor” açıklamasından davalı araçlarının OGS hesabının da bulunmadığının anlaşıldığı, davalı tarafça bu tespitlerin aksini ispat eder belge de sunulmadığı açıklanan gerekçelerle ihlalli geçiş tarihlerinde davalı araçlarının HGS/OGS bakiyelerinin gişe geçiş bedellerini ödemek için yeterli olmadığı, davalı tarafın ihlalli geçişleri takip eden 15 gün yasal süre içerisinde bakiyesini yeterli hale getirmiş olamayacağı, sunulmuş ödeme makbuzu bulunmadığı hususları tespit edildiği, ... otoyolunda çıkış gişelerinin tamamının bariyerli olduğu, ihlalli geçiş bildirim formları araç sürücülerine tebliğ edilmeden bariyerler açılmayacağı, olay günü itibariyle araç sürücülerine ihlalli geçişi bildirimlerinin yapılmış olduğuna kanaat getirildiği, kanaat getirilmiştir. İhlalli geçişleri takip eden 15 gün süre içerisinde, ihlalli geçiş bedellerinin ödenmiş olduğuna dair kayıt görülememiş, davalı tarafça dasunulmadığı anlaşıldığı, ihlalli geçişler esnasında aracın HGS/OGS hesabı. bulunduğuna veya HGS/OGS ürünlerde gişe geçiş bedelini karşılayacak yeter bakiye bulunduğu hususları davalı tarafça da belgelendirilemediği, üstelik, İhlalli geçişlere esas gişelerdeki HGS/OGS tahsilatı hususunda davacı tarafa herhangi bir kanuni yükümlülük, yasal düzenleme ve protokol ile sorumluluk yüklenmediği HGS/OGS protokolleri araç sahibi ile banka veya PTT arasında yapıldığı, takibe konu 135 ayrı ihlalli geçiş için 37.752,00 TL (geçiş ücreti)+151.008,00 TL( ceza ücreti)=188.760,00 TL tutar üzerinden .... üzerinden devam edebileceği davacı tarafın takip tarihinde kadar işlemiy faiz talebinin bulunmadığı" şeklindeki görüş ve kanaatini bildirir raporunu sunmuşutr.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Dosya tüm deliller, yasa hükmü, içtihatlar ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; Davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre de davalı adına kayıtlı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin usulüne uygun olduğu, elektrik ve elektronik bilirkişisi tarafından sunulan 05.02.2025 tarihli bilirkişi raporunda takibe konu 135 ayrı ihlalli geçiş için 37.752,00 TL (geçiş ücreti)+151.008,00 TL( ceza ücreti)=188.760,00 TL tutar üzerinden .... üzerinden devam edebileceği tespiti de dikkate alınarak davacının davasını ispatladığı anlaşılmakla İİK 67/I uyarınca davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiştir.
İİK'nın 67/2. maddesine göre itirazın iptali davasında, alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için hükmün usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içerisinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gerekir. Burada borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması veya alacağın bir belgeye bağlanması koşulu aranmaz. Bu yasal koşullar yanı sıra takibe konu alacağın likit olması da gerekir. Bir alacağın likit olup olmadığı her olay özelliklerine göre değişmekle birlikte alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılmalıdır. Buna göre, likit bir alacaklıdan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması yada borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi ya da bilinmesinin gerekmesi gerekir. Böylece borçlunun borç miktarının tahkik ve tayin etmesine mümkün olması, başka bir anlatımla borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunun tespit edilebilir durumda olması gerekir. Borç ve borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacaktan söz edilebilir. Davacının geçiş ihlalinden kaynaklanan alacak ve cezai şart alacağının likit olduğu ve İİK'nın 67/2. maddesinde belirlenen icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu anlaşıldığından kabul edilen alacağın takdiren %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın İİK'nın 67/1.maddesi uyarınca KABULÜNE,
1-Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine davalı tarafından yöneltilmiş olan itirazın iptali ile 188.760,00-TL asıl alacağın, asıl alacak tutarına icra takip tarihinden itibaren takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca, kabul edilen alacağın takdiren %20 oranında hesaplanan 37.752,00- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 12.894,19-TL ilam harcın davacı tarafından yatırılan 2.279,75-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 10.614,45-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60- TL başvuru harcı, 2.279,75TL peşin nispi harç, 60,80-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 2.768,15-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 5.569,50-TL toplam yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye irat kaydına,
8-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 30.201,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/03/2025
Katip ..
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır