T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/48 Esas
KARAR NO : 2025/221 Karar
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 04/09/2024
KARAR TARİHİ : 11/03/2025
G. K. YAZILDIĞI TARİH : 14.03.2025
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin; ".... Bankası, .... Seri numaralı, 35.000,00TL", "... Bankasıı, ... Seri numaralı, 250.000,00TL", " ...bank, ... Seri numaralı 217.550,00TL", "... Bankası, ... Seri numaralı 160.000,00TL", "...bank, ... Seri numaralı 250.000,00TL", "... Bankası, ... Seri numaralı, 250.000,00TL", "...bank, ... Seri numaralı, 125.000,00-TL", "... Bankası, ... Seri numaralı, 50.000,00 TL", "...bank,... Seri numaralı, 100.000,00TL", "....bank, ... Seri numaralı, 30.000,00-TL", "..., ... Seri numaralı, 245.000,00-TL" bedelli 11 adet çekin yapılmış olan cirolar neticesinde en son hamili iken, şirket yetkilisi ....’in 03.09.2024 tarihinde ilgili çeklerin bulunduğu cüzdanını kaybetmesi sonucu kaybolduğunu, Şirket yetkilisi ...’in 04.09.2024 tarihinde .... Amirliğinde vermiş olduğu şikayete ilişkin tutanak1 işbu dava dilekçesi ekine eklendiğini, ilgili tutanakta 03.04.2024 tarihinde saat 13.00 sıralarında ... Mah. .... üzerindeki ....bank’a gittiği sırada cüzdanını kaybettiğini fark ettiğini, cüzdanında işbu davaya konu çeklerin bulunduğunu belirtmiş bu nedenlerle çalınma durumu mevcutsa şikayetçi olduğunu belirttiğini, müvekkili firmanın en son hamil olarak sahip olduğu ve bahse konu kaybolan çekler müvekkili şirket yetkilisinin iradesi dışında elinden çıktığını ve kaybolduğunu, ilgili çeklerden ... seri numaralı Çek 5 ve ... Seri numaralı Çek 7’nin arkasında müvekkili şirket kaşesi ile ciro yapıldığını, bu ciroların nedeninin, çeklerin kaybolduğu gün müvekkili şirket yetkilisinin bu iki çeki borçlu oldukları bir firmaya teslim edecek olmasından ötürü olduğunu, fakat şirket yetkilisinin, çekleri teslim edemeden kaybettiğini, işbu nedenlerle bu davada bahse konu tüm çeklerin öncelikle ödemelerinin menini, neticede çeklerin iptalini ve ödemelerin müvekkili şirkete yapılabilmesi için tevdi yerinin belirlenmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında (çek görüntüleri ve faturalar) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Yargılamaya konu çeklere %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.
Talebe konu; dava dilekçesindeki sıraya göre 2.-4. ve 7. ("...bank ... Seri numaralı 250.000,00TL", "... Bankası ... Seri numaralı 250.000,00TL" ve "... Bankası ... Seri numaralı 250.000,00TL") çekler yönünden değerlendirme;
-TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çeklerle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çekleri bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çeklerin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çeklerin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çeklerin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
Talebe konu; dava dilekçesindeki sıraya göre 1-3-5-6-8-9-10-11 nolu çekler yönünden değerlendirme;
Davacı vekili 26/02/2025 tarihli uyap üzerinden gönderilen dilekçesi ile; Çek 1 hakkında .... istirdat davası devam ettiğinden çekin akıbetinin dava sonucuna bırakılmasına karar verilmesini, Çek 5 hakkında ödeme yasağına rağmen ... Bankası tarafından ödenmiş olması nedeniyle tarafların hukuki olarak çözümüne bırakılmasına, Çek 3-6-8-9-10-11 hakkında ilgili çeklerin müvekkili tarafından teslim alınmış olmasından ötürü üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasını ve çeklerin bedellerinin müvekkile ödenmesine yönelik karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre;
Dava dilekçesindeki sıraya göre 1 numaralı (...bank, ... Seri numaralı 217.550,00TL) çek yönünden İstanbul ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek istirdatı davası açılmış olup, dosyanın bir sureti celp edilmiştir.
Dava dilekçesindeki sıraya göre 5 numaralı (... Bankası, ... Seri numaralı, 35.000,00TL) çek yönünden Bakırköy .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek istirdatı davası açılmış olup, dosyanın bir sureti celp edilmiştir.
Dava dilekçesindeki sıraya göre 3-6-8-9-10-11 çekler yönünden davacı vekili çeklerin müvekkili tarafından teslim alındığını beyan etmiştir.
Somut olayda; Dava dilekçesindeki sıraya göre 1-3-5-6-8-9-10-11 çekler yönünden davacı vekilinin beyanı da dikkate alınarak, çeklerin bulunduğu görülerek, bu çekler yönünden açılan davanın konusuz kaldığı anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının dava dilekçesindeki sıraya göre 2, 4, ve 7 nolu çekler yönünden davasının KABULÜ İLE,
-... Bankası'nın .... İstanbul Şubesine ait, 30/11/2024 Keşide tarihli, Keşidecisi .... İnş. Taahhüt Tic. Ltd. Şti. Olan, ... Seri numaralı 250.000,00-TL bedelli çek.
- ... Bankası'nın .... Şubesine ait, 31/10/2024 Keşide Tarihli, Keşidecesi ... olan, ... Seri numaralı, 250.000,00-TL bedelli çek.
-... Bankası'nın ... Şubesine ait, 31/11/2024 Keşide tarihli, Keşidecisi ... İnş. Ve Oto. Tic. Ltd. Şti. Olan, ... Seri numaralı, 250.000,00-TL bedelli ÇEKLERİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Davacının dava dilekçesindeki sıraya göre 1-3-5-6-8-9-10-11 nolu (...bank, ... Seri numaralı 217.550,00TL bedelli, ... Bankası, ... Seri numaralı 160.000,00TL bedelli, ... Bankası, ... Seri numaralı, 35.000,00TL bedelli, ... Bankası, ... Seri numaralı, 50.000,00 TL bedelli, ...bank,.... Seri numaralı, 100.000,00TL bedelli, ...bank, ... Seri numaralı, 125.000,00-TL bedelli, ...bank, .... Seri numaralı, 30.000,00-TL bedelli, ..., ... Seri numaralı, 245.000,00-TL bedelli,) Çekler yönünden davasının konusuz kalması sebebiyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde davacıya İADESİNE,
6-Dava dilekçesindeki sıraya göre 2, 4, ve 7 nolu çekler yönünden ödeme yasaklarının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
7-Dava dilekçesindeki sıraya göre 1 numaralı (...bank, .... Seri numaralı 217.550,00TL) çek yönünden verilen tedbir kararının ve bu tedbire yönelik teminatın istirdat davası mahkemesi olan İstanbul .... ATM'nin .... Esas sayılı dosyasında değerlendirilmesine,
8-Dava dilekçesindeki sıraya göre 5 numaralı (... Bankası, .... Seri numaralı, 35.000,00TL) çek yönünden verilen tedbir kararının ve bu tedbire yönelik teminatın istirdat davası mahkemesi olan Bakırköy .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında değerlendirilmesine,
9-Dava dilekçesindeki sıraya göre 3-6-8-9-10-11 Çekler üzerindeki tedbirlerin kaldırılmasına, bu hususta ilgili bankalara derhal yazı YAZILMASINA,
10-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 11/03/2025
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı