T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/553 Esas
KARAR NO : 2025/462 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/09/2024
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
G. K. YAZILDIĞI TARİH : 03/06/2025
Davacı tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin uzun yıllardan beri davalı şirket ile kumaş üretim alanında çalışmakta olduğunu, bu çalışmanın cari hesap ile yapıldığını, tarafların üzerine düşen edimi zamanı geldiğinde yerine getirmekteyken davalı şirketin bu rutini bozarak ödemesi gereken cari hesap borcunu aksatmaya başladığını, ödemede meydana gelen aksama sonucu defalarca talep edilmesine rağmen tahsil edilemeyen cari hesap borcu için Küçükçekmece icra dairesinde iptale konu .... sayılı icra takibi başlatıldığını, icra takibine karşı davalı tarafın tamamen kötüniyetle itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, müvekkili şirketin yönetiminin Cumhurbaşkanlığı Kayyumluğunda olduğunu, TMSF eliyle yürütülmekte olduğunu, ayrıca şirket eski yöneticilerinin FETÖ/PDY kapsamında yargılamalarına devam edildiğinden yapılacak bilirkişi incelemelerinin güvenlik nedeni ile şirket merkezinde yapılmasının gerektiğini, zira evrakların dışarıya çıkarılmasının sakınca yaratabileceğini, 690 sayılı KHK gereğince açılan bu davada harçtan muaf olmalarının gerektiğini, neticede; davalının icra takibine vaki haksız itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı taraf aleyhine alacağın % 20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, teminatsız veya mahkemece takdir edilecek teminat mukabilinde yargılama sonuna kadar alacaklarını garanti altına almak için ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirkete mahkememizce tebligat çıkarıldığı, usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davalı şirket tarafından davaya süresi içerisinde cevap verilmediği görüldü.
Mali Müşavir Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 06/01/2025 tarihli raporda; "Dosyada bulunan delillerin takdir ve değerlendirilmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Sayın Mahkemenin 11.12.2024 tarih ve 1 nolu celsesindeki talepleri ile dava dosyası ve ekleri de dikkate alınarak inceleme neticesinde; 1. Dosya Kapsamı içerisinde, Davacı .... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İle Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Arasında yapılmış olunan herhangi bir sözleşmeye rastlanılmadığı. 2. Davacı Tarafından, davalı aleyhine, Küçükçekmece İcra Dairesi .... Sayılı dosyası ile, 06.05.2024 tarihli takipte ödeme emri ile cari hesap alacağından kaynaklı takip başlatıldığı. Bahsi geçen takip talebinde; 121.393,86 USD Cari Hesap Alacağı, 14.232,73 USD İşlemiş Faiz olmak üzere 135.629,59 USD Toplam Alacak talep edildiği. Davalının itirazı neticesinde takibin durdurulduğu. 3. Sayın Mahkemece tarafların bağlı olduğu Vergi Dairelerine yazmış olduğu müzekkereye, kurumların cevabi yazıları ekinde, yer alan 2022 ve 2023 Yılına ait BA/BS formlarında, Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.' i ve Davacı ... San. ve Tic. A.Ş.' nin, Alım/Satım' a ilişkin bildirim olan BA/BS Bildirimlerinin birbirini teyit ettiği. 4. Davacı ... San. ve Tic. A.Ş.' nin lehine delil olarak kullanılmak istenen 2022 ve 2023 Yıllarına ait yasal defterlerinin E DEFTER OLARAK düzenlendiği ve onaylı beratların mevcut bulunduğundan HMK 222. ve devam maddelerine göre sahibi lehine delil olarak kullanabileceği. 5. Davacı ... San. ve Tic. A.Ş.' nin' nin ait lehine delil olarak kullanabileceği 2022 ve 2023 Yıllarına ait E Defter olarak tutulmuş olunan Yevmiye defter dökümleri içeriğinde, Davacı .... San. ve Tic. A.Ş. ' nin, Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ' Satmış olduğu Faturaları, İade Faturaları, Tahsilat ve Ödemeler nihayetinde, Küçükçekmece İcra Dairesi ... Sayılı dosyasının takip tarihi olan 06.05.2024 Takip tarihi itibariyle, Davalı ....San. ve Tic. Ltd. Şti.' nden, 105.010,72USD ( 2.127.548,77TL tutarında Alacaklı olarak kayıtlandığı tespit edilmiştir. 6. Davacı ... San. ve Tic. A.Ş.' nin' Küçükçekmece İcra Dairesi ... Sayılı dosyası ile, 06.05.2024 İcra takibi itibariyle Asıl Alacak ve Faiz Yönünden; Davacı nın, Davalıdan; 105.010,72 : Faiz İşletilen Tutar USD 12.636,56 : Faiz Tutarı USD 117.647,28 : Toplam Tutar USD 3.788.430,60 : Toplam Tutar TL Alacaklı olarak hesaplandığı" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 14/03/2025 tarihli raporda; Davalı tarafın ticari defterlerinde tek taraflı olarak ve kendi lehine yaptığı kayıt işlemlerinin içeriğini gerekçesiyle birlikte ispat etmesi gerektiği, Davacı tarafın takip talebinin 121.396,86 USD asıl, 14.232,73 USD işlemiş faiz olmak üzere 135.629,59 USD toplam alacak üzerinden olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 99/son maddesine göre, alacaklının seçimlik hakkı mevcut olup fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme yapılmasını istemesi halinde takip konusu alacak tahsil tarihine kadar yabancı para alacağı olarak değerlendirileceği, bu alacağa 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince vade tarihinden fiilen ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre faiz istenebileceği, Tarafların ticari defter ve kayıtlara göre takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalı taraftan 105.010,72 USD asıl alacağı talep edebileceği, Davacı tarafın takip talebinde temerrüt tarihi olarak bildirdiği 03.05.2023 tarihinden başlayarak günlük bankalarca 1 yıla kadar vadeli mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz oranlarıyla takip tarihi itibariyle işlemiş faiz talebinin bulunduğu, işlemiş faizin takip tarihi itibariyle 105.010,72 USD asıl alacak üzerinden ve takip talebi doğrultusunda/kriterleriyle nihai takdir sayın mahkemenize bırakılarak 12.636,54 USD olarak hesaplandığı, davacı tarafın takip tarihinden itibaren günlük bankalarca 1 yıla kadar vadeli mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz oranlarıyla işlemiş faiz talep edebileceği, 4. Tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin, Sayın Mahkemenizin takdirlerine ait olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, taraf beyanları, icra dosyası, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir.
Dava konusu, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak davacı tarafça (açık hesap) alacak iddiası kapsamında başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali mahiyetinde olduğu görülmüştür.
Dava konusu Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 121.396,86 USD asıl alacak ve 14.232,73 USD faiz olmak üzere toplam 135.629,59-USD alacağının fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası USD efektif satış kurundan hesaplanacak TL karşılığı ile asıl alacağa Merkez Bankası tarafından kamu bankalarına fiilen uygulanan azami USD faiziyle tahsili talep edilmiştir. Davalıya ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı borçlu vekili borca itiraz ettiğini belirtmiştir. İtiraz üzerine takibin durduğu ve süresinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Dava konusu miktar 135.629,59-USD (4.639.996,77-TL) dir.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Davacının ve davalının incelemeye konu ticari defterlerinin yasal şartları taşıdığı ve davacı - davalı lehine delil niteliğinin olduğu dosya kapsamı içeriğinden anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı fatura, BS/BA kayıtları ve ticari defter ve ticari kayıtlar içeriğinden anlaşılmaktadır. Taraflar arasında mal alım - satımına ilişkin yazılı olmayan bir satış sözleşmenin olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defterler ve kayıtları ile Bilirkişilerin hazırlamış olduğu raporlar içeriğinin incelenmesinde;
- Tarafların 2022-2023 yılı BS-BA Formu beyanlarının adet ve tutar olarak karşılıklı şekilde birbirini teyit ettiği; davacı tarafın davalı tarafa düzenlediği 2022-2023 yılına ait toplam 93 adet faturanın ve davalı tarafın davacı tarafa düzenlediği 2022-2023 yılına ait toplam 46 adet faturanın tamamının taraflarca karşılıklı olarak BS-BA Formu ile beyan edildiği,
- Davacının sunduğu açık hesap ekstresine göre, takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalı taraftan 105.010,72 USD=2.127.548,77 TL alacaklı olduğu,
- Davalının sunduğu açık hesap ekstresine göre, taraflar arasındaki açık hesap ilişkisinin 06.05.2022 tarihli 1.200.000,00 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı; takip tarihi itibariyle davacı tarafa 2.045.126,58 TL borçlu olduğu,
- Takip tarihi itibariyle taraflar arasında 82.422,19 TL cari hesap farkının olduğu, iş bu farkın davalı tarafın ticari defterlerine yaptığı 82.422,54 TL tutarlı tek taraflı kayıt işlemleri ile taraflar arasındaki 0,35 TL yuvarlama kayıt işlemlerinden kaynaklandığı,
- Davalı tarafın ticari defterlerine tek taraflı olarak 82.422,54 TL tutarlı kayıt işlemi yaptığı, iş bu kayıt işleminin 85.159,52 TL olanın kendi lehine, 2.736,98 TL tutarlı olanının davacı taraf lehine olduğu,
- Davalı tarafın tek taraflı olarak 82.422,54 TL tutarlı kayıt işlemine yönelik belgelerinin incelenmesinde;
* 6.774,44 TL tutarlı kayıt işlemi için 26.10.2022 tarihli, ... numaralı, KDV dahil 364,56 USD=6.774,44 TL tutarlı 1 adet fatura sunulduğu, iş bu faturanın davalı tarafından davacı tarafa düzenlendiği, açıklama kısmına “Yaka Kol” diye yazıldığı, faturanın sadece davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve kaydın davalı taraf lehine olduğu,
* 11.804,22 TL tutarlı kayıt işlemi için 30.11.2022 tarihli, .... numaralı, KDV dahil 611,25 EURO=11.804,22 TL tutarlı 1 adet fatura sunulduğu, iş bu faturanın davalı tarafından davacı tarafa düzenlendiği, açıklama kısmına “Fiyat Farkı” diye yazıldığı, faturanın sadece davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve kaydın davalı taraf lehine olduğu,
* 21.191,66 TL tutarlı kayıt işlemi için 31.03.2023 tarihli, ... numaralı, KDV dahil 1.104.86 USD=21.191,66 TL tutarlı 1 adet fatura sunulduğu, iş bu faturanın davalı tarafından davacı tarafa düzenlendiği, açıklama kısmına “Kur Farkı” diye yazıldığı, faturanın sadece davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve kaydın davalı taraf lehine olduğu,
* 45.389,20 TL tutarlı kayıt işlemi için 08.05.2023 tarihli, .... numaralı, KDV dahil 2.332,22 USD=45.389,20 TL tutarlı 1 adet fatura sunulduğu, iş bu faturanın davalı tarafından davacı tarafa düzenlendiği, açıklama kısmına “Kur Farkı” diye yazıldığı, faturanın sadece davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve kaydın davalı taraf lehine olduğu görülmüştür.
Kural olarak, faturaların tebliğ edildiğinin ve malın teslim edildiğinin ispat yükü davacı üzerindedir.
Ancak, dosya içerisine celp edilen davacı ve davalıya ait BS/BA formlarında, davacı şirket tarafından düzenlenen tüm faturaların davalı şirket tarafından BA formunda bildirdiği, bu haliyle davacı şirketin fatura ve içeriği malzemeleri davalı şirkete teslim ettiği anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan hususlar kapsamında; davalının davacıya takip tarihi itibariyle 2.045.126,58 TL borçlu olduğu noktasında, taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı tarafın tek taraflı olarak yapmış olduğu 82.422,54 TL tutarlı kayıt işlemine yöneliktir. Bu miktara yönelik, davalının kendi defterlerine yapmış olduğu yukarıda belirtilen kayıtları tevsik edici herhangi bir belge ya da kesin delil dosya kapsamına sunulmamıştır. Ayrıca, cevap dilekçesi de sunmadığından ve açıkça yemin deliline dayanılmadığından yemin hakkı da hatırlatılmamıştır.
Davalı tarafın, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu mail içerisindeki iddiaların gecikmeye yönelik olduğu, ancak dosya kapsamına sunulan herhangi bir reklamasyon (yansıtma) faturasının bulunmadığı; yine, yukarıdaki 4 faturanın düzenlenme sebepleri (Kur farkı, fiyat farkı ve yaka kol)
ile mail içeriğindeki iddiaların da birbirini teyit etmediği görülmüştür. Bu haliyle davalının tek taraflı olarak yapmış olduğu 82.422,54 TL tutarlı kayıt işlemini ispat edemediği anlaşılmış ve bu miktar kadar da, davacıya borçlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi; "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ödenmesini isteyebilir." şeklindedir.
Anılan yasa hükmüne göre, taraflarca aynen ödeme kararlaştırılmadıkça vadesinde ödenen borçta seçim hakkı borçludadır. Dilerse yabancı para borcunu aynen, dilerse TL karşılığını öder. Vadede ödeme yapılmaması halinde ise seçim hakkı yine alacaklıya geçmektedir. Faturaların yabancı para birimi üzerinden düzenlenmesi, taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunu ispata yeterlidir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 05/12/2019 Tarih ve 2018/965 E. - 2019/5447 K. sayılı ilamı)
Takibe konu malların teslim edildiği, teslim sonrasında takip tarihine kadar bakiye alacak miktarının ödenmediği, davalı tarafın takibe itiraz dilekçesinde borç para birimine ve vadeye ilişkin bir itirazının olmadığı, faturaların yabancı para birimi üzerinden düzenlendiği de görülerek, davacının davalıdan yabancı para birimi ile talepte bulunabileceği mahkememizce kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan hususlar kapsamında davacının ticari defter kayıtları ile alacağın varlığının ispatlandığı, davacı tarafça bu aşamada fatura ve mal teslim olgusunu ispatının da artık gerekmeyeceği (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesinin 25.12.2020 Tarih ve 2020/1170 E. - 2020/1325 K. Sayılı ilamı.), bunun yanı sıra davacının yine yukarıda açıklanan hususlar kapsamında mal teslimini ispat ettiği, davalının davacının alacağının aksini gösterir başka yazılı kesin kayıt sunmadığı ve yemin deliline dayanmadığı, bu sebeple davalının icra takip tarihi itibariyle davacıya 105.010,72 USD asıl alacak borçlu bulunduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Yine, davalının asıl alacak yönünden önceki takipteki arabuluculuk son tutanak tarihi olan 03.05.2023 tarihi itibariyle temerrüde düşmesi sebebiyle bu tarihten itibaren asıl alacağa yönelik faize davacının hak kazandığı anlaşılmış olup, hukuka uygun bilirkişi raporu kapsamında davacının 12.636,54 USD faiz alacağı olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının fazlaya ilişkin istemlerini herhangi bir delil ile ispat edemediği ve yemin delili hatırlatılmasına rağmen yemin teklifinde de bulunmadığından, fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.
Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca (icra takibindeki kur üzerinden) TL üzerinden icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
-Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 105.010,72-USD asıl alacak ve 12.636,54-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 117.647,26-USD üzerinden kaldığı yerden aynen DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
-Alacağın % 20'si olan 766.116,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
-Takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının aynı yabancı para türünden (USD) 1 yıl süreli mevduata uyguladıkları en yüksek faizin UYGULANMASINA,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 274.928,13-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında %86,74'ü olan 3.122,64-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bakiye kısım olan 477,36-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen bilirkişi, tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 13.848,00-TL'nin kısmen kabul - red oranları ve takdiren % 86,74'ü olan 12.011,76-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye masrafların davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4-Davalı tarafından sarf edilen toplam 750,00-TL yargılama giderinin kısmen kabul - red oranları ve takdiren %13,26'sı olan 99,45-TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 465.977,02-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 96.276,33-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/05/2025
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı