T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/658 Esas
KARAR NO : 2025/356 Karar
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 02/10/2024
KARAR TARİHİ : 24/04/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... numaralı ... Sigorta Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan, davalının maliki ve sigortalatanı olduğu .... plakalı kamyon cinsi aracın sürücüsünün, 31.05.2022 tarihinde ... plakalı araca asli ve %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada müvekkili şirkete sigortalı aracın asli ve %100 kusurlu olduğu ve araç sürücüsü dava dışı ...'un kaza tarihi olan 31.05.2022 tarihinde sigortalı aracı kullanmaya gereken ehliyetnameye sahip olmadığının tespit edildiğini, gerçekleşen bu kaza nedeniyle zarar gören ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle müvekkil şirket tarafından 35.261,83 TL hasar tazminatı ödendiğini, ödenen hasar tazminatının rücuen tazmini için Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. numaralı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini, davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, Davalının itirazı haksız, hukuki dayanaktan yoksun ve müvekkil şirketin alacağını geciktirmeye matuf bir itiraz olduğunu, uyuşmazlığın çözümü için Bakırköy Arabuluculuk Bürosu ... nolu dosyası ile arabuluculuk başvurusu yapılmış ancak görüşmeler neticesinde anlaşmanın sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle, fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının yukarıda esas numaraları yazılan dosyanın icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin, takip talebindeki şartlarla devamına, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalının usulüne uygun tebligata rağmen süresinde davaya cevap vermediği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dava, hukuki niteliği itibariyle, İtirazın İptali ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy Arabuluculuk Dairesinin .... Numaralı dosyasında; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının 08/05/2024 tarihinde düzenlendiği anlaşıldı.
Dosya kapsamında bulunan Büyükçekmece İcra Dairesinin ... (Kapatılan Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ...) Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 35.261,83-TL asıl alacak, 1.086,84-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 36.348,67-TL alacak yönünden 08.12.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından 06/01/2023 tarihinde borca, faize ve ferilerine itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın asıl alacak bakımından bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.
Davacı; Trafik Sigortasi Poliçesi Genel Şartları B.4/b bentleri hükümlerine göre yaptığı ödeme nedeniyle kendi sigortalısına rücu hakkı bulunduğu iddiası ile 31/05/2022 tarihinde gerçekleşen kaza nedeni ile ödenen bedelin iadesi şartlarının gerçekleştiğini iddiası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, Davacı sigorta şirketinin kaza nedeni ile hasar bedelini davalıdan talep hakkının olup olmadığı, araç sürücüsünün ehliyetsiz araç kullanıp kullanmadığı, bu nedenle rücu hakkının olup olmadığı, davacının talep edebileceği miktarın ne olduğu, borçlunun temerrüte düşüp düşmediği temerrüt tarihinin , uygulanması gereken faiz tür ve oranının, buna göre tahakkuk eden faiz miktarının ve toplam alacağın ne olduğu noktalarındadır.
Dosyanın bilirkişi heyetine verildiği, bilirkişiler tarafından hazırlanan 11/03/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; ... plaka sayılı aracın trafik kazası sebebiyle rucüya konu oluşan hasarı 35.261,83 TL olup, Trafik kazasında ...'un kusurlu olduğu belirtilen .... plaka sayılı aracın sürücü belgesinin C sınıfı için süresi dolduğu hasar harihinde süresinin geçmiş olduğu, rücu edilmesinin hukuki niteliği sebebiyle takdiri mahkemeye ait olduğu, nihai takdir ve hukuki yönde yapılacak değerlendirmelerin mahkemeye ait olmak üzere görüş ve kanaatini bildirir raporunu ibraz etmiştir.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda sigortacının rücu hakkı, KTK'nın 95/2.maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.
2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca sigortacı; tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartları'nın 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.
Poliçenin tanzim tarihinde ve olayın meydana geldiği günde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (TTK) 1409'uncu maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2'nci fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanmalıdır. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının (KMAZMSSGŞ), A.6'ncı maddesinde sayılan teminat dışında kalan haller ile B.4'üncü maddesinde sayılan zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı kapsamında olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, KMAZMSSGŞ'nin, A.6'ncı ve B.4'üncü maddeleri ve TTK'nin 1446'ncı maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat yükü yer değiştirir. Bu durumda oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.
ZMSS'de sigortacının rücu hakkı KTK'nin 95'inci maddesinin 2'nci fıkrası ile KMAZMSSGŞ'de düzenlemeye tabi tutulmuştur. Bu tür davalarda KTK'nin 95'inci maddesinin 2'nci fıkrası gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri sürme olanağı bulunmayan sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre sigorta ettirene rücu edebilir.
Anılan bu düzenlemeler gereği; davacı trafik sigortacısı, açıkça ve sınırlı sayıda belirlenen sebeplerle sigortalısı olan davalıya rücu edebilecek olup, ehliyetsizlik nedenine dayanan rücuda ise, ancak davalı sigortalıya ait aracın ehliyetsiz sürücüsünün kazadaki kusuru oranında rücu hakkını kullanabilecektir. Yargıtay .. HD 02/12/2019 tarih ... Esas, ... Karar.
"...Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin ehliyetsiz olmaları, uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin ehliyetsiz olmaları, alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. Somut olayda dava dışı sigortalı araç sürücü, aksi ispat edilinceye kadar geçerli olan, resmi mercilerce düzenlenmiş kaza tespit tutanağına göre sürücünün ehliyetsiz olduğu tespit edildiğinden davacının rücu hakkı doğmaktadır. Davalının aracın maliki ve zmms poliçesinin tarafı olması sebebiyle işleten sıfatıyla, kaza tespit tutanağına göre meydana gelen olayda sigortalı araç sürücünün ehliyetsiz olması nedeniyle 3. kişilerin gördüğü zararı karşılayan davacının rücu davasının muhatabı olduğu ve davacı sigorta şirketi tarafından karşılanan zararı tazmin etme yükümlülüğü bulunduğundan bu yöne ilişkin istinaf talepleri yerinde değildir..." İstanbul BAM ... HD 30/04/2024 Tarih ... Esas ... Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalı araç sürücü ... un, aksi ispat edilinceye kadar geçerli olan, resmi mercilerce düzenlenmiş kaza tespit tutanağına göre sürücünün ehliyetsiz olduğu tespit edildiği, Nüfus Müdürlüğü yazı cevabından da ehliyetsiz olduğu tespit edilmiş olup davacının rücu hakkı doğmaktadır. Davalının aracın maliki ve zmms poliçesinin tarafı olması sebebiyle işleten sıfatıyla, kaza tespit tutanağına göre meydana gelen olayda sigortalı araç sürücünün ehliyetsiz olması nedeniyle 3. kişilerin gördüğü zararı karşılayan davacının rücu davasının muhatabı olduğu ve davacı sigorta şirketi tarafından karşılanan zararı tazmin etme yükümlülüğü bulunduğundan davacının rücu alacağı ve kusur bakımından dosya incelenmekle; Rücu edilebilecek tazminat tutarı bakımından; sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir. ( Yargıtay 17.HD'nin 2014/15731 Esas, 2017/587 Karar sayılı ilamı) Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, kazada zarar gören 3. kişilere ödenmesi gereken maddi tazminatın miktarı ile Davacı ... Anonim Şirketi tarafından dosyada mübrez; bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre bahsi geçen uyuşmazlık konusunda denetime elverişli olarak izah edilmiş ve ... plaka sayılı aracın trafik kazası sebebiyle rucüya konu oluşan hasarı 35.261,83 TL olup, Trafik kazasında ...'un kusurlu olduğu belirtilen .... plaka sayılı aracın sürücü belgesinin C sınıfı için süresi dolduğu hasar tarihinde süresinin geçmiş olduğu, rücu edilmesinin hukuki niteliği sebebiyle takdiri mahkemeye ait olduğuna ilişkin tespiti de dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İİK'nın 67/2. maddesine göre itirazın iptali davasında, alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için hükmün usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içerisinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gerekir. Burada borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması veya alacağın bir belgeye bağlanması koşulu aranmaz. Bu yasal koşullar yanı sıra takibe konu alacağın likit olması da gerekir. Bir alacağın likit olup olmadığı her olay özelliklerine göre değişmekle birlikte alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılmalıdır. Buna göre, ehliyetsizliğin sabit olduğu,davacının ödediği bedelin belirli olduğu anlaşılmakla kabul edilen alacağın takdiren %20 oranında hesaplanan 7.269,73- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Mahkememizce 24/04/2025 tarihli kısa kararda yasa yolu açık tutulmuş ise de, 2025 yılında hukuk davalarında ilk derece mahkemelerinin kararlarının kesinleşme sınırı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 341/2 maddesi uyarınca 40.000 TL olup dava konusu 36.348,67-Tl olduğu anlaşılmakla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Hükmün Tashihi başlıklı 304. Maddesinde; "Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir" düzenlemesine yer verildiğinden maddi hata mahkememizce re'sen tashih edilerek aşağıdaki şekilde tashih edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın İİK'nın 67/1.maddesi uyarınca KABULÜNE,
1-Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ... (Kapatılan Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ....) Esas sayılı ilamsız icra takibine davalı tarafından yöneltilmiş olan itirazın iptali ile 36.348,67-TL üzerinden takibin devamına, asıl alacak tutarına icra takip tarihinden itibaren takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca, kabul edilen alacağın takdiren %20 oranında hesaplanan 7.269,73- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 2.482,98-TL ilam harcın davacı tarafından yatırılan 620,75-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.862,23-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 - TL başvuru harcı, 620,75 TL peşin nispi harç, 60,80-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 1.109,15-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 6.442,00-TL toplam yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye irat kaydına,
7-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341 uyarınca KESİN olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır