T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/685 Esas
KARAR NO : 2025/588
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/12/2023
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21.04.2022 tarihinde davalı .... Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi adına kayıtlı ... plaka sayılı araç davalı ....'in sevk ve idaresindeyken, davacıya ait .... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre meydana gelen kazanın oluşumunda .... plakalı araç sürücüsü davalı ....'in %100 kusurlu olduğu tespit edildiğini, araç sürücüsünün, Karayolları Trafik Kanununun 56/1-A maddesinde düzenlenen, "şerit izleme" kuralını ihlal ettiğini, davalı araç sahibi ve sürücüsünün trafik kazası neticesinde üçüncü kişilere karşı vermiş olduğu her türlü zararı ödemekle sorumlu olduğunu, araç sürücüsünün trafik kurallarına riayet etmemesi sonucu sebep olduğu kaza nedeniyle davacılara karşı vermiş olduğu her türlü maddi ve manevi zararları araç sürücüsü ve sahibi olması hasebiyle ve (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85.md) sorumluluk kuralları gereğince ödemek zorunda olduğunu, aracın sürücüsü ve sahibi kusurlu/kusursuz sorumluluk rejimlerine tabi olarak üçüncü kişilere verilen zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, kaza sonrası davacının aracının servise götürüldüğünü ve onarımının yapıldığını, aracın onarım süresi boyunca kullanılmaması sebebiyle davacının mağdur olduğunu, araç mahrumiyet bedeli hakkının doğduğunu, yapılan piyasa araştırmasında tespiti yapılan aracın aynı marka model özelliklerdeki araçların günlük kiralama bedelinin 500,00 TL - 1.000,00 TL arasında olduğu tespit edildiğini belirterek HMK 107 Kapsamında fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL araç mahrumiyet bedeli alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 21.04.2022 tarihinde, davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketine ait ... plakalı araç, davalı ... kullanımındayken, davacıya ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç diğer davalının maliki olarak, kiralama konusu yaptığı bir araç olduğunu, Ticaret Sicil kayıtlarına göre; davacı şirketin de aynen davalı şirket gibi araç kiralama alanında faaliyette bulunan bir araç olduğunu, bu nedenlerle gerek davacı şirket gerek davalı şirket için araç kiralama ve işletme, faaliyeti "ticari iş" mahiyetinde olduğunu, zorunlu arabuluculuk dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddini, mevcut düzenlemeye göre ilamsız icra takibi başlatmış olan davacının, söz konusu icra takibinin üzerinden bir yıllık "itirazın iptali davası" açma süresi geçmeden aynı konuda alacak davası açma hak ve yetkisi bulunmadığını, davacının HMK 107.madde gereği "belirsiz alacak davası" açma hak ve yetkisi de bulunmadığını, yargılama konusu olayda kusurun davacıda değil, davacı aracında olduğunu, bu konuda, sigorta eksper raporlarına itiraz ettiklerini, kabul anlamına gelmemek üzere; dava konusu 21.04.2022 tarihli kaza küçük sıyrıklarla atlatıldığını ve küçük bir kaza olduğunu, araç mahrumiyeti dahi oluşturma ihtimali dahi bulunmadığını, kaza tarihi itibariyle davacı aracın .... Sigorta bünyesinde ... numaralı kasko poliçesi bulunduğunu, kasko sigortalarının araç mahrumiyetini karşıladığını, davacı talep ettiği bu zararı sigortadan karşılama imkanına sahip olduğunu, bu nedenlerle öncelikle; görev, zorunlu arabuluculuk, derdestlik ve hukuki menfaat yokluğuna dair usulü itirazlarının kabulü ile yargılama sonunda davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle davacının araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Dosya içerisine alınan araç tescil kayıtlarının incelenmesinde; ... plakalı aracın davacı adına, ... plakalı aracın ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. .... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde adına kayıtlı ve kazaya karışan aracın uzun süreli olarak ... Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri Tic A.Ş.'ye kiralandığını bu nedenle işleten sıfatlarının bulunmadığını beyan etmiştir.
2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.( Bkz. Yargıtay 4.HD'nin 2021/21145 Esas, 2022/347 Karar sayılı ilamı)
... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından sunulan cevap dilekçesi ekinde yer alan kira sözleşmesinin incelenmesinde; aracın 24 ay süre ile ... Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri Tic A.Ş.'ye kiralandığı ve kira sözleşmesinin kaza tarihini de kapsadığı anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde aracın uzun süreli kiralama ile kiralandığı ve işleten sıfatının bulunmadığı yönündeki beyanları ve sunulan kira sözleşmesi doğrultusunda davacı vekili HMK 124 maddesi kapsamında taraf değişikliği talebinde bulunmuştur. Davalı .... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. 02.05.2024 tarihli dilekçesinde taraf değişikliğine muvafakat ettiklerini beyan etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Tarafta iradi değişiklik" başlıklı 124. maddesi "Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın rızası ile mümkündür. Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. Ancak maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder." şeklinde düzenlenmiştir.
Mahkememizce 24/12/2024 tarihli celsede; davacı vekilinin HMK'nın 124.maddesi kapsamında taraf değişikliği talebinin kabulü ile; davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davalı sıfatının kaldırılarak, .... Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri Tic. A.Ş. Olarak değiştirilmesine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememiz dosyası 1 makine mühendisi 1 trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek aldırılan bilirkişi raporunda; " ... plakalı aracın sürücüsü ....’in; Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin b) ve c) fıkraları, 47. maddesinin d) fıkrası ile
56.maddesinin a) fıkrasının 1.bendi ve 84.maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek; Karayolunda araç ile seyir
halindeyken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk
veya yükümlülüklere uymak zorunda olup, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit
değiştirmemek, şerit değiştirmek zorunda kalındığında da, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen
araçların emniyetle geçişini beklemek ve dolayısıyla diğer şeride tecavüz etmemek zorunda olduğu halde, Dosya kapsamı ve dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik
Kazası Tespit Tutanağına göre; sürücü ....’in, sevk ve idaresindeki ....
plakalı aracı ile 21.04.2022 günü saat:09.00 sıralarında, İstanbul İli, ... İlçesinde, ... otoyolu üzerinde
seyir halindeyken Otogar ayrımına yaklaştığı esnada aracının sağ arka yan kısımlarıyla, ayrım şeridinde seyir
halinde olan sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön teker
kısımlarına çarpması şeklinde, dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda, dikkatsizlik ve
tedbirsizlik sonucu özen yükümlülüğüne uymayarak trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde aynı
istikamette çok şeritli yolda yanındaki şeride tecavüz ettiği ve sürücüsü ...’ın sevk ve
idaresindeki ... plakalı araca çarparak bariyerlere sıkıştırdığı, bu şekilde asli kusurlu olarak kazaya
sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA
KUSURLU OLDUĞU, 7.2. ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın;
Meydana gelen trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik
Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında KUSURUNUN
OLMADIĞI, Bu durumda; 7.3. SBM-TRAMER kayıtlarında, aşağıda görüldüğü üzere, ... plakalı aracın sürücüsü ....’in; %100 kusurlu, .... plakalı aracın sürücüsü ...’ın %0
kusursuz olduğu belirtilmiş olup, belirtilen oranlara uyulmuştur.
7.4. ... plakalı aracın 21.04.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan hasarının
onarımı ile araç mahrumiyet zararının 2.992,50 TL olduğu,
..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Alınan bilirkişi raporunun hükme esas almaya ve denetime elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 14/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile Araç Mahrumiyet Bedeli Tazminatını 2.992,50-TL'ye artırdığı görülmüştür.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu içeriği ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
davaya konu kazada davalı asilin sevk ve idaresindeki .... plakalı aracının %100 kusurlu olduğu trafik bilirkişisince düzenlenen rapor ile tespit edilmiş olup aracı işleten konumundaki uzun süreli kiralayan ve davalı şahıs olan sürücü birlikte sorumludur. Davacı, davalı şahıs tarafından kusurlu olarak gerçekleştirilen trafik kazası sonucu araç mahrumiyet alacağına ilişkin tazminat talep etmektedir. Araç mahrumiyet zararı, araç sahibi herhangi bir araç kiralamamış olsa da aracını kullanamamaktan doğan zararının karşılanması amacıyla talep ettiği tazminattır. Bu bedelin talebi için araç kiralanmadığı, buna rağmen ulaşım ihtiyacının aksadığı ve zarar doğduğu ispatlanmalıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi – 29 Eylül 2022, 2021/26777 E., 2022/11236 K. Sayılı ilamında araç sahibi ikame araç kiralamasa bile, makul tamir süresi ve günlük kira rayicini gösteren bilirkişi raporuna dayanarak “araç mahrumiyet bedeli”ne hükmedilebileceği açıkça belirtilmiştir. Bu kapsamda alınan bilirkişi raporunda kazada %100 kusur olduğu ve aracında meydana gelen ikame araç bedeline ilişkin zararını ispat etmiş olup, ıslah dilekçesi de dikkat alınarak açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıda yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının araç mahrumiyetinden oluşan maddi tazminat talebinin KABULÜ ile, 2.882,50-TL tazminatın kaza tarihi olan 21/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL peşin harç ve 49,23-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 296,32-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 578,10-TL ve dava devam ederken yatırılan 49,23 TL ıslah harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 2.882,50-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 12.787,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza