T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/703 Esas
KARAR NO : 2025/710
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/10/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ..... Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. arasında yapılan görüşmeler neticesinde davalı tarafından yangına dayanıklı camlı alüminyum doğramalar ile ilgili müvekkili şirkete fiyat teklif formu gönderildiğini, akabinde ise müvekkili şirket tarafından söz konusu teklifin kabul edildiğini, işbu sözleşmede toplam 5 adet yangına dayanıklı camlı alüminyum doğramanın toplam fiyatının 10.527,96USD olduğunun kararlaştırıldığını, taraflar arasında yapılan anlaşma üzerine davalı tarafından müvekkili şirkete 07.11.2022 tarihli 196.105,36TL bedelli fatura düzenlendiğini ve işbu bedelin müvekkili şirket tarafından davalı ...... Alüminyum San. ve Tic. A.Ş.' ye ödendiğini, akabinde ise davalı tarafından yine aynı gün yani 07.11.2022 tarihinde irsaliye faturası düzenlenerek söz konusu ürünlerin diğer davalı ..... Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti.'ne teslim edildiğini, ancak söz konusu ürünlerin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı şirketler ile iletişim kurulduğunu ve söz konusu ürünlerin taşıma esnasında kırıldığı bilgisi verildiğini, sonuç olarak söz konusu bu ürünlerin müvekkili şirkete teslim edilemediğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından ödenen bedelin iadesinin talep edildiğini ancak davalı tarafından dönüş sağlanmadığını ve iade yapılmadığını, konu hakkında müvekkili şirketin, davalı şirket ..... Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. ve ..... Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti. ile görüşme yapmasına rağmen tüm tahsilat çabalarının olumsuz sonuçlandığını beyanla, davanın kabulüyle 196.105,36TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...... Alüminyum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında yangına dayanıklı camlı alüminyum doğramaların alım-satımı ile ilgili görüşmeler yapıldığını, yapılan görüşmeler neticesinde müvekkili tarafından davacı şirkete satışa konu 5 adet yangına dayanıklı camlı alüminyum doğrama için 05.08.2022 tarihli fiyat teklif formu iletildiğini, davacı tarafından işbu teklif formunun kabul edildiğini, kaşelenip imzalanarak davacı şirket yetkilisi tarafından onaylandığını, siparişin davacı şirket tarafından onaylanması üzerinde siparişe konu 5 adet yangına dayanıklı camlı alüminyum doğramanın müvekkili şirket tarafından hazırlandığını, 07.11.2022 tarihinde davacı firmanın tedarik ettiği diğer davalı taşıma firması olan ...... Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti.'ne sevk irsaliyesi kaşelenip, onaylanmak suretiyle ayıpsız ve kusursuz bir şekilde hiçbir ihtirazı kayıt olmaksızın teslim edildiğini, davacı firma yetkilisinin, ürünlerin tesliminden bir süre sonra ürünlerin taşıma esnasında kırıldığı iddiası ile camlar için tekrar fiyat teklifi verilmesi hususunda müvekkili şirket ile iletişime geçtiğini, davacı firma yetkilisinin talebi üzerine müvekkili şirket tarafından yeni bir fiyat teklif formu oluşturulduğunu, davacıya iletildiğini, davacı tarafından kabul edilip onaylandığını ve yine aynı surette ürünlerin davacının tedarik ettiği nakliye firmasına istenilen nitelikte, ayıpsız ve hiçbir ihtirazı kayıt olmaksızın imza karşılığı teslimi gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin davacının sipariş ettiği ve bedelini ödediği malların nakliyesi ile ilgili herhangi bir fiili ve hukuki bir sorumluluğu da bulunmadığını, davacının, dava konusu ürünlerin taşıma esnasında kırılması nedeniyle müvekkili şirketin ürünleri teslim etmediğini, buna bağlı olarak da bedel iadesine ilişkin dönüş sağlamadığı yönündeki isnatlarının haksız, mesnetsiz ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, sunulan belgeler, kamera görüntüleri incelendiğinde müvekkili şirketin teslim yükümlülüğünü kusursuz bir şekilde yerine getirdiğinin açıkça görüleceğini, davacı tarafından onaylanan ve dava dilekçesinde de onaylandığı açıkça ikrar edilen 05.08.2022 tarihli fiyat teklifinin “Montaj” Başlıklı 5. Maddesinde ürünlerin teslimine ilişkin açıkça; “Fabrika teslimdir. Nakliye ve montaj hariçtir.” şeklinde ibare bulunduğunu, müvekkilinin ürünleri teslim yükümlülüğünün davacının tedarik ettiği diğer davalı firma olan ..... Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti.'ne ayıpsız bir şekilde teslimi ile son bulduğunu, nakliye yükümlülüğü bulunmayan müvekkili şirketin taşıma esnasında oluşan hasarlardan sorumlu tutulmasının, yapılan anlaşmaya göre hukuken mümkün olmadığı gibi hakkaniyete de aykırılık teşkil ettiğini, davacı firmanın, müvekkili şirketten tekrar cam siparişi vererek kendi kusurlarından dolayı ürünlerin hasarlandığını bir nevi kabul ettiğini, ürünlerin müvekkili şirket tarafından hasarlı teslim edildiğine dair de bugüne kadar herhangi bir ayıp ihbarında bulunmadığını, Yargıtay içtihatları ile de sabit olduğu üzere taşıyıcının zarar, hasar ve gecikmeden kaynaklanan sorumluluğunun hukuki niteliği bir kusursuz sorumluluk halinde olduğunu, dava konusu ürünlere taşıma esnasında verilecek hasarlardan doğan sorumluluk taşıyıcı olan diğer davalı nakliye firmasına ait olduğunu beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, davacıya ait profil çerçeveyi sağlam ve eksiksiz bir şekilde teslim ettiğini, müvekkili firmanın, davacı tarafın iddia ettiği gibi cam taşımadığını, dosya kapsamında müvekkilinin cam ürün taşındığına ve teslim aldığına ilişkin herhangi bir delil bulunmadığını, teslim evrağında açıkça taşınan ürünün muhteviyatının yazdığını, usulüne uygun bir şekilde ayıp ihbarı yapılmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla; hak düşürücü ve zaman aşımı süreleri geçtiğini, davacı tarafın iddia ettiği kırılma olayını bildiğini ve 2022 yılı Kasım ayından beri suskun kaldığını, davacı kendi kusurundan kaynaklı zararını, davalılara yüklemeye çalıştığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE:
Dava; taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı tarafın, davalı ..... Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş'den satın almış olduğu ve diğer davalı ..... Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi tarafından taşıması yapılan ürünlerin davacıya teslim edilmemesinden kaynaklanan sorumluluğun kimde olduğu, davacının bu nedenle zararının bulunup bulunmadığı, zararı bulunduğunun tespiti halinde ne miktarda olduğunun tespitine ilişkindir.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için Gaziantepe talimat yazılarak mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; "...Davacı ile davalı arasında akdedilen satım sözleşmesi gereğince; 2022 yılı sonu itibariyle davacı olan ..... Otomatik Kapı İnş. Gıda Sağlık San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin toplam 467.346,21.-TL davalı ..... Alüminyum San. Ve Tic. A.Ş.’ye borçlu olduğu defter kayıt ve belgelerinden anlaşıldığı, malın sağlam veya kırık teslim alınıp alınmadığı ambar tesellüm fişinden de anlaşılacağı üzere belirtilmediği, davacı ve davalının taşınma işlemleri sırasında karşılıklı olarak imzaladıkları iş emri sözleşmesinde “fabrika teslimdir, Nakliye ve Montaj hariçtir” ibaresinin yer aldığı buna göre fiyat anlaşmasına geçildiği anlaşılmış olup taşımadaki sorumluluk taşımacı firmaya ait olduğunun karşılıklı yapılan iş emri sözleşmesinden anlaşıldığı..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla dosya, davalı defterleri üzerinde inceleme yapmak ve taşıma sözleşmesi uyarınca tarafların sorumluluğunu tespit etmek üzere 1 mali müşavir ve 1 taşımacılık konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişilerce tarafından düzenlenen raporda özetle; "...1.Davalıların ibraz olunan ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz olduğu, davacının ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu,2. Davalı ...... Alüminyum A.Ş'nin ticari defterlerine göre, dava konusu taşıma konusu emtiaya ilişkin 07.11.2022 tarihli 196.105,36TL bedelli faturasının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacı tarafından 196.105,36TL Fatura bedelinin ödenmiş olduğu, 3. Davalı ..... Taşımacılık Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine göre dava konusu taşıma konusu emtiaya ilişkin 07.11.2022 tarihli ...... seri sıra numaralı ambar tesellüm fişine istinaden 08.11.2022 tarihli ......numaralı 9.152,00TL tutarlı taşıma faturasının davacı adına tanzim edilmiş olduğu, 4. Taşıtan-gönderenin davacı şirket olduğu, davalı taşıyıcının mal teslimini ispat edemediği takdirde, davalının 196.105,36 TL tazminattan sorumlu olduğu 5. Davacı taşıma bedeli ödemediği için ayrıca bu konuda bir talebi olmayacağı, 6. Davalı ...... firmasının satıcı sıfatına bağlı olarak somut olayda taşıyıcının teslim etmemesinden sorumlu tutulamayacağı, 7. Davacı lehine hükmedilecek tazminata ticari temerrüt faizi talep edebileceği..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4)
Türk Ticaret Kanunu 863.maddesi; "(1) Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.
(2) Yükleme ve boşaltma ile ilgili olarak, durumun gereklerine göre belirlenecek makul bir süre için, aksi kararlaştırılmadıkça, ayrıca ücret istenemez.
(3) Taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinden daha fazla beklerse, bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır." şeklinde,
Türk Ticaret Kanunu 875.maddesi;"(1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.
(3) Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun." şeklinde,
Türk Ticaret Kanunu 889.maddesi; "(1) Eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır. Bildirimde, zararın gerekli açıklıkla belirtilmesi ve nitelendirilmesi şarttır.
(2) Birinci fıkradaki karine, zıya veya hasarın açıkça görünmemesi ve eşyanın tesliminden sonra yedi gün içinde bildirilmemesi hâlinde de geçerlidir.
(3) Gönderilen, taşıyıcıya, teslim süresinin aşıldığını, teslimden itibaren yirmibir gün içinde bildirmezse, gecikmeden kaynaklanan hakları sona erer.
(4) Teslimden sonra yapılan bildirimin yazılı olması şarttır. Bildirim, telekomünikasyon araçları yardımıyla da yapılabilir. Bildirimde bulunanın kim olduğu herhangi bir şekilde anlaşılıyorsa, imzaya gerek yoktur. Sürenin korunması için bildirimin zamanında gönderilmiş olması yeterlidir.
(5) Zıya, hasar veya gecikme teslim sırasında bildirilirse, bu bildirimin yukarıdaki hükümlere uygun olarak eşyayı teslim edene yapılması yeterlidir." şeklindedir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacının davalı ...... firmasından satın almış olduğu 5 adet yangına dayanıklı camlı alüminyum doğrama malzemesinin taşınmak üzere diğer davalı ...... firmasına teslim edildiği halde ürünlerin davacı tarafa teslim edilmediği iddiası ile uğranılan zarar neticesinde ödenen bedelin iadesi istemi ile işbu davanın açıldığı, davacı ile satıcı firma olan davalı ....... Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında yapılan anlaşma uyarınca davacı tarafından satın alınan ürünlerin davacıya ulaştırılmak üzere taşıma firması olan davalı ...... Taşımacılık Hizmetleri A.Ş'ye teslim edildiği, davalı ...... firmasının davacıya verdiği teklife göre taraflar arasında anlaşma sağlandığı, sözleşmenin 5.maddesinde “MONTAJ: fabrika teslimdir. Nakliye ve montaj hariçtir.” ifadeleri ile taşıma masrafının ve montaj uygulamasının alıcının sorumluluğunda olduğunun öngörüldüğü, bu durumda davalı satıcı ..... firmasının satıma konu ürünleri eksiksiz olarak davalı taşıyıcı ..... firmasına teslim etmesi ile birlikte sorumluluktan kurtulacağının kabulü gerektiği, davalı ..... firması 07.11.2022 tarihli “e irsaliye” ile malı davalı taşıyıcı ..... firmasının şoförü ......'e teslim etmesi ile birlikte satım sözleşmesi ile üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği anlaşılmakla, satışa konu ürünlerin zayi olmasında sorumluluğu bulunmayan davalı satıcı ..... Alüminyum Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının, davalı satıcıya göndermiş olduğu 17.11.2022 tarihli mailde, “...taşıma esnasında kırılan yangına dayanıklı camlar için tekrar fiyat vermenizi rica ediyorum..." şeklinde beyanda bulunmuş olup, bu durumda hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğini kabul ettiği, davalı taşıyıcı ..... Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi 07.11.2022 tarihinde, kendi düzenlediği ambar tesellüm fişi ile taşıma sürecini başlattığı, davalı taşıyıcının malın niteliğine uygun taşıma taahhüt etmediği, ambar yükü olarak kısmi araç yükü şeklinde taşımayı üstlendiği, eğer ki malı tam ve sağlam teslim etmiş ise teslim tesellüm imzası ile bunu ortaya koyması gerektiği halde davalı ..... firması tarafından bu yönde bir delil ortaya konulmadığı, bu durumda davalı taşıyıcı...... firmasının TTK m.875/1 gereği m.880 ve devamı hükümlerine göre hesaplanacak tazminattan sorumlu olacağının kabulü gerektiği, sınırlı sorumluluk üst limitinin 777.345,69-TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacı yanın satışa konu ürünlerin karşılığında ödemiş olduğu bedeli uğradığı zarar kapsamında talep edebileceği, davacı satışa konu ürünlerin kendisine hiç teslim edilmediğini iddia etmesi sebebiyle TTK m.889 gereği bildirim süresinde yapılması gereken bir bildirim olmadığı, hiç teslim edilmemesinin tam zayi olarak yorumlanarak tazminat sorumluluğunu gerektirdiği, dava dosyasına sunulan deliller ve ticari defterler incelemesi sonucu, davacının ticari defter kayıtlarına göre ödediği 196.105,36TL mal bedelini tam zayi zararı olarak tazminini talep edebileceği anlaşılmakla, satışa konu ürünlerin taşıma sırasında tam zayi olması ve davacıya teslim edilmemesinden dolayı diğer davalı taşıyıcı ...... Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi yönünden davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş, netice itibari ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ...... ALÜMİNYUM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Davalı..... TAŞIMACILIK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. aleyhine açılan davanın KABULÜ ile 196.105,36 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte yine davalı ..... TAŞIMACILIK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 13.395,95-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 3.348,99-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.046,96-TL harcın davalı ...... Taşımacılık Hizmetleri LTD. ŞTİ.'den tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafından yatırılan toplam 3.837,39-TL harcın davalı ......Taşımacılık Hizmetleri LTD. ŞTİ.'den tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 17.799,00-TL'nin davalı Trans Anadolu Taşımacılık Hizmetleri LTD. ŞTİ.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davanın kabul edilen kısmı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 31.376,86-TL vekalet ücretinin davalı ..... Taşımacılık Hizmetleri LTD. ŞTİ.'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davanın reddedilen kısmı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 31.376,86-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...... Alüminyum Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine,
6-6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ..... Taşımacılık Hizmetleri LTD. ŞTİ.'den alınarak hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı ...... vekilinin yüzüne karşı davalı ...... vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025
Katip.....
¸e-imza
Hakim ......
¸e-imza