T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/491 Esas
KARAR NO: 2025/489 Karar
İŞ: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ: 11/06/2025
KARAR TARİHİ: 12/06/2025
G. K. YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2025
İlgili tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) çekişmesiz yargı işinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İlgili şirket vekili talep dilekçesinde; Müvekkili şirket .... San. Ve Tic. A.Ş.'nin ''... Mah. ... Cad. No:100 Büyükçekmece/istanbul'' adresinde kain merkez binasında 15.04.2025 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, olayda şirkete ait evrak ve 12 adet değerli tespihle birlikte müvekkili şirketin tespit edebildiği; ... Bankası .... Şubesi'nin Çek No: ..., ... Bankası ... Şubesi'nin Çek No: ...., ... Bankası ... Şubesi'nin Çek No: ...., .... Bankası ... Şubesi'nin Çek No: ...., ...bank ... Şubesi'nin Çek No: ..., ...bank .. Şubesi'nin Çek No: ...., ...bank ... Şubesi'nin Çek No: ..., ... Bankası ... Şubesi'nin Çek No: ..., ... Bankası ... Şubesi'nin Çek No: ..., ... Bankası ... Şubesi'nin Çek No: ..., ... Bankası ... Şubesi'nin Çek No: ..., ... Şubesi'nin Çek No: ..., .... ... Şubesi'nin Çek No: ..., ... ... Şubesi'nin Çek No: ...., .... ....şubesi'nin Çek No: ..., .. ... şubesi'nin Çek No: ..., ... şubesi'nin Çek No: ...., ... ... şubesi'nin Çek No: ..., ... şubesi'nin Çek No: ..., ... ... şubesi'nin Çek No: ..., .. ... şubesi'nin Çek No: ..., .. ... şubesi'nin Çek No: ..., ...bank .... Şubesi'nin Çek Seri No: ..., .... bank ... Şubesi'nin Çek No: ..., ... ... Şubesi'nin Çek No : ..., çeklerin çalındığını, çalınan çeklerin bankaya ibraz edilmesi halinde müvekkili şirketin zarara uğraması kaçınılmaz ve ileride telafisi imkansız zararlar doğacağından, çeklerin ibrazı halinde ödenmesinin önlenmesi amacıyla ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankalara bu hususta müzekkere yazılmasını, hırsızlık olayının fark edilmesine müteakiben olayla ilgili derhal polise ihbarda bulunulduğunu ve ihbar üzerine olay yerine gelen polis ekiplerinin gerekli incelemeleri yaptığını, akabinde müvekkili şirket yetkilisi ile birlikte .... Polis Merkezi Amirliği'ne gidilerek taraflarınca resmi şikayette bulunulduğunu, şikayetileri üzerine .... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sor. No'lu dosya ile soruşturma başlatıldığını, buna ek olarak 16.04.2025 tarihinde taraflarınca bizzat savcılığa da suç duyurusunda bulunulduğunu, buna binaen Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sor. No'lu dosya ile de aynı olayla ilgili soruşturma başlatıldığını, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... osyaya sunmuş oldukları şikayet dilekçeleri ve eklerinin ekte olduğunu, sonrasında iki soruşturma dosyasının birleştirilmesine karar verildiğini, olayla ilgili soruşturma şu anda Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sor. No'lu dosya üzerinden devam ettiğini, söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır.
6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır.
Çekin zayi edildiği durumlarda, 6100 sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil olduğunun belirtildiği; hamile bu hakkın tanınmasındaki amaç, kambiyo senedi vasfını haiz ve henüz ibraz edilmemiş çekten doğan hakkın, çekin elinde bulunması ihtimalinde hak sahibi olmayan üçüncü kişilerce kullanılmasının önüne geçmektir.
Her ne kadar talep eden ilgili tarafından mahkememize sunmuş olduğu talep dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; talep eden ilgilinin iptali talep edilen çeklerin keşidecisi diğer bir ifadeyle hesap sahibi olduğu, ilgilinin meşru hamil (alacaklı) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla talebin 6100 sayılı HMK madde 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin 6100 sayılı HMK m. 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Talep eden ilgili tarafça yatırılan 615,40-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgiliye İADESİNE,
4-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince ilgilinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 12/06/2025
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı