T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/886 Esas
KARAR NO: 2025/862 Karar
İŞ: Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ: 14/10/2025
KARAR TARİHİ: 15/10/2025
G. K. YAZILDIĞI TARİH : 16/10/2025
İlgili tarafından mahkememizde açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İlgili şirket vekili talep dilekçesinde; Müvekkili ...'nin, taşımacılık ve lojistik sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, vergi mükellefi sıfatıyla düzenlemekle yükümlü olduğu taşıma irsaliyeleri, ilgili mevzuat uyarınca mali belge niteliğinde bulunmakta ve gerek kayıt düzeni gerekse denetim süreçleri açısından yasal önem arz ettiğini, müvekkili ...’ne ait, ... ile ... (her iki numara dahil) arasındaki koçan numaralı taşıma irsaliyeleri, ... ile ... (her iki numara dahil) kullanıldığını, geriye kalan ... ile ... (her iki numara dahil) herhangi bir işlemde kullanılmadan önce fiziken zayi olduğunu, müvekkilinin bilgisi, rızası ve iradesi dışında, 07.10.2025 tarihinde kaybolduğunu, dava konusu taşıma irsaliyeleri, müvekkili ... çalışanı ... tarafından, taşıma esnasında çalışanın bilgisi, rızası ve iradesi dışında kaybolduğunu, müvekkilinin uhdesinde bulunan söz konusu irsaliyelerin, taşıma sırasında müvekkili şirket çalışanı ... tarafından fiziken kaybedildiğini, olayın ardından yapılan tüm araştırma ve incelemelere rağmen bu belgelere ulaşılamadığını, şirket çalışanı ... tarafından, irsaliyelerin kaybolduğunu gösterir tutanak düzenlendiğini, tutanağın dilekçe ekinde sunulduğunu, müvekkili şirketin bahsi geçen irsaliyelerini temin etmiş olduğu Vergi Usulü Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımına İlişkin Olarak Matbaa İşletmecisine Doldurulan Bilgi Formu dilekçe ekinde yer aldığını, söz konusu belgelerin kaybolması nedeniyle, gerek vergi hukuku gerekse ticaret hukuku açısından ileride herhangi bir sorumluluk doğmaması için bu belgelerin iptal edilmesi ve zayi olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
Talep dilekçesi, ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Talep, 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
6100 sayılı HMK' nın 320. maddesi kapsamında uyuşmazlık konusu: İlgili şirketin talebinin haklı ve süresinde olup olmadığı ile zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları incelendiğinde; ilgili şirketin ... sicil numarasında kayıtlı ...'nin adresinin, "... Mah. ... Cad. No: 46 İç Kapı No: 1 Büyükçekmece / İSTANBUL" olduğu görülmüştür.
İlgili şirketin merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle uyuşmazlığın niteliğine göre; 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesi gereğince, işbu çekişmesiz yargı işine bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, talep 6102 sayılı TTK' nın 1521. maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.
Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, 6100 sayılı HMK' nın 385/2. maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 19.12.2024 Tarih ve 2024/1329 E. - 2024/1922 K. sayılı ilamı).
Somut olayda; Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talebe konu taşıma irsaliyelerinin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb. gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla taşıma irsaliyelerinin kaybolduğu, bu sebeple tüm dosya kapsamı doğrultusunda yasal şartlarını taşımayan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlgilinin talebinin sübut bulmadığından REDDİNE,
2-İlgili tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-İlgili tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İlgili tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak tarafların yokluğunda oy birliği ile dosya üzerinden karar verildi. 15/10/2025
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı