T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/945 Esas
KARAR NO: 2025/909
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/11/2025
KARAR TARİHİ: 05/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı taraf mahkememizin .... Değişik İş sayılı dosyasına sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın, müvekkilinin keşidecisi olduğu çeki haksız ve hukuka aykırı şekilde takibe konu etmiş olmakla, müvekkilinin alacaklı/davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, taraflar arasında dayanak gösterilen borca istinaden herhangi bir ilişki de mevcut olmayıp söz konusu çek zayi nedeniyle iptal edilmiştir. takibin dayanağı çeke ilişkin imza itirazı mevcut olduğunu, sahtecilik söz konusu olduğunu, tüm bunlara karşın haksız ve hukuka aykırı şekilde takip başlatıldığını, müvekkili malvarlığına haciz tatbik edildiğini, durumun telafisi imkansız zararlar meydana getirmesini engellemek amacıyla ivedilikle tedbir kararı verilmesini, Büyükçekmece icra dairesi ... e sayılı icra dosyasının tedbiren durdurulmasını, mevcut hacizlerin bu aşamada kaldırılmasına; aksi takdirde dosya borcuna ilişkin depo kararı verilerek yine ticari hayatın devamlılığı açısından elzem olduğundan dosyadaki tüm hacizlerin fekkini, dosyaya ilişkin olarak yapılabilecek ödemelerin alacaklıya aktarılmasının teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını, kararların derhal tatbiki için büyükçekmece icra müdürlüğü’ne müzekkere yazılmasını, Müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitini, Müvekkili tarafından icra dosyasına ödeme yapılmış olması halinde ödemek zorunda kalınan bedelin değişen oranlarda uygulanacak reeskont avans faizi ile birlikte istirdatını, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizin ... D. İş, ... Karar sayılı dosyasında verilen 04/11/2025 tarihli karar ile dosya esastan kaydının yapılmak üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmiş ve yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Dava, davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra takip dosyasının tedbiren durdurulmasına ilişkin menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizin 05/11/2025 tarihli ara karar ile; "Mahkememiz dosyasına arabulucuğa ilişkin belge sunulmadığı anlaşılmakla, davacı vekiline ara buluculuk son tutanağını sunması için 1 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına (tensip zaptının tebliği ile ihtarına," karar verilmiştir.
Davacı 05/11/2025 tarihli beyan dilekçesi ile dosyaya ilişkin olarak her ne kadar Büyükçekmece Arabuluculuk Bürosunun ... numaralı dosyası ile dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş ise de arabuluculuk görüşmelerinin yapılmamış olduğunundan son tutanağın ibraz edilemediğinin bildirildiği görülmüştür.
Dava şartları bakımından HMK.nın 114 ve 115. maddeleri bakımından re'sen yapılan inceleme sonucunda;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir.
HUAK m. 18/A (2) hükmünde dava şartı arabuluculuğa mutlaka dava açmadan önce başvurulması zorunlu tutulmuştur.
HMK 114/2 ye göre (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. denilerek özel kanunlarla da özel dava şartı getirildiğinden resen inceleme yapılacağı sabittir.
Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 17/06/2020 gün, ... Esas sayılı, ... Karar sayılı ilamı; "Davacı tarafından yukarıda anılan mevzuat uyarınca dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvurduğundan bahsettiği ancak buna ilişkin tutanağın sunulmadığı da görülmüştür. Uyuşmazlığın giderilmesinde uyuşmazlık, davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya ibraz edilmemesi halinde bu belgelere UYAP sisteminden ulaşılabilmesi nedeniyle suretinin yeterli olup olamayacağı noktasında toplanmaktadır.''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi taktirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir'' hükmüyle davacının arabulucuk faaliyetine ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dosyasına sunulmasını ''dava şartı'' olarak kabul etmiş, bu şartın gerçekleşmemesi halinde de müeyyidesinin ne olacağını açıkça kural altına almıştır. Bu yönüyle emredici nitelikte olan norm, hakime taktir yetkisi tanımamıştır. şeklindedir.
6102 sayılı TTK' nın 5/A maddesi; " (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. " şeklindedir.
Yine 7155 sayılı Yasa ile değişik 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi hukmü ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir.
"...Davacı tarafça sunulan tutanağa göre anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak düzenlenmeden dava açıldığı açık olduğundan 6325 sayılı kanunun 18/A-2. Fıkrasının birinci cümlesinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle davacının bu yönlere ilişkin istinaf sebebi yerinde değildir." İstanbul BAM ... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar.
Somut olayda; davacı tarafça sunulan beyan dilekçesine göre anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak düzenlenmeden dava açıldığının açık olduğu, 6325 sayılı kanunun 18/A-2. Fıkrasının birinci cümlesinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın menfi tespit istemine ilişkin olduğu, buna ilişkin davalarda zorunlu arabuluculuğa tâbi olduğu ve dava şartı olarak kabul edildiği, arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı, bu nedenle işbu dosyada dava tarihi itibariyle arabuluculuk son tutanağının düzenlenmediği, davacı tarafça sunulan beyan dilekçesinden anlaşıldığından, davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının ARABULUCULUK ÖZEL DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL ilam harcının mahkememizin ... D. İş sayılı dosyasına davacı tarafından yatırılan 1.013,90-TL peşin harçtan mahsubuna, bakiye 398,5-TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
3-Mahkememizin ... D. İş sayılı dosyasına yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgiliye İADESİNE,
4-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince ilgilinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden tarafların yokluğunda karar verildi. 05/11/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı