Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-010 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 22-17/284-129 Karar Tarihi : 14.04.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Elif Nurdan ŞARBAK, Merve KIZILYAR, Büşra AKBULUT C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Mehmet Bahadır BALKIR Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI, Erdem AKTEKİN, Gözde Nur ÇEVİK Çamlıca Köşkü, Tekkeci Sok. No: 3-5 Arnavutköy, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Balorman Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin yonga levhalara yönelik ahşap işkolu üzerinde Mehmet Bahadır Balkır ile Wirthwein AG arasında bir ortak girişim kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 16.03.2022 tarih, 26295 sayı ile giren ve 01.04.2022 tarih ve 26799 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 08.04.2022 tarih ve 2022-6-010/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işlemlere izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Mehmet Bahadır BALKIR ve Wirthwein AG (WIRTHWEIN) arasında tam işlevsel bir ortak girişim kurulacağı belirtilerek söz konusu işleme 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirim Formu’nda belirtildiği üzere; WIRTHWEIN ve Mehmet Bahadır BALKIR1 arasında 10.02.2022 tarihinde “Hisse Alım Sözleşmesi” ve “Hissedarlar Sözleşmesi” akdedilmiştir. Hisse Alım Sözleşmesi uyarınca; Balorman Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BALORMAN), yonga levha işkolunu kısmi bölünme aracılığı ile yeni kurulacak bir şirkete devredecektir. Dolayısıyla, Mehmet Bahadır BALKIR ve Global Ahşap Sanayi ve Ticaret A.Ş. (GLOBAL), yeni bir şirket olan Balorman INT Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.’yi (BALORMAN INT) kurmuştur. Mehmet Bahadır BALKIR %(…..) oranında ve GLOBAL ise %(…..) oranında BALORMAN INT hissesine sahiptir. İşlem sonrasında ise Mehmet Bahadır BALKIR hisselerinin %(…..)’unu satacak ve devredecektir. Bu kapsamda işlem öncesi ve işlem sonrasında BALORMAN INT’nin ortaklık yapısı aşağıdaki gibi olacaktır: 1 Mehmet Bahadır BALKIR, Balorman Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ve Balorman Global Ahşap Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin kurucusu ve CEO’sudur.
22-17/284-129 2/5 Tablo-1: İşlem Öncesi ve İşlem Sonrasında Balorman INT’nin Hissedarlık Yapısı İşlem Öncesi Hissedarlık Yapısı İşlem Sonrası Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay Sahipliği Oranı (%) Hissedar Pay Sahipliği Oranı (%) Mehmet Bahadır BALKIR (…..) Mehmet Bahadır BALKIR (…..) GLOBAL (…..) GLOBAL (…..) WIRTHWEIN (…..) Ömer BURHANOĞLU (…..) Plassan Oto Yedek Parça Mak. Ve Plastik San. Ticaret A.Ş. (PLASSAN) (…..) Toplam 100,00 Toplam 100,00 (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar; kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından ortak kontrol altında tutulması ve kurulan şirketin, bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsellik) niteliği taşımasıdır. (7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. paragrafında iki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edileceği vurgulanmış, ortak kontrole örnek olarak da; oy haklarında ya da karar alma organlarına atamada eşitlik, veto hakları ve oy haklarının ortaklaşa kullanılması sayılmıştır. (8) WIRTHWEIN ve Mehmet Bahadır BALKIR arasında akdedilen sözleşmeler çerçevesinde bildirim konusu işlemin ardından BALORMAN INT’in yönetim yapısına ilişkin olarak; Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2 numaralı maddesinde, BALORMAN INT’in Yönetim Kurulu’nun (…..) üyeden oluşacağı ve Mehmet Bahadır BALKIR ile GLOBAL tarafından (…..), WIRTHWEIN ve Ömer BURHANOĞLU tarafından ise (…..) üyenin atanacağı, Hisse Alım Sözleşmesi’nin 5.3 numaralı maddesinde, kapanış tarihinde Olağanüstü Genel Kurul’un toplanacağı, Mehmet Bahadır BALKIR’ın, Yönetim Kurulu üyeleri ve denetçilerin istifa mektuplarını BALORMAN INT’e sunmalarını sağlayacağı ve WIRTHWEIN, Ömer BURHANOĞLU ve PLASSAN tarafından Mehmet Bahadır BALKIR’ın atanmış Yönetim Kurulu üyeleri ve denetçilerin görevlerinden kaynaklanan tüm yükümlülüklerden ibra edilmeleri için Genel Kurulda sahip oldukları payları ile oy kullanılacağı, Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.1.5 numaralı maddesinde, yıllık bütçe de dâhil olmak üzere iş planının onaylanması, yıllık finansal tabloların onaylanması,
22-17/284-129 3/5 Yönetim Kurulu üyelerinin atanması, Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresinin ve maaşlarının belirlenmesi, Ana Sözleşme'de değişiklik yapılması, ortak girişimin faaliyetlerinin sona erdirilmesi/tasfiyesi, alıcının haklarını olumsuz etkilemeyen bir yeniden yapılandırmanın yasal şeklini değiştirilmesi dışında, şirket birleşmesi veya şirket bölünmesi de dâhil olmak üzere her türlü yeniden yapılandırılması, ilk halka arz veya borsada listelenmeye ilişkin kararların alınması, işkolu için gerekli olan önemli varlıkların satılması/satın alınması, sermaye artırılması/katkısı/azaltılması hususlarında tarafların hisselerinin %(…..) oranında olumlu oyunun gerektiği hükümleri düzenlenmiştir. Yukarıda yer verilen bilgiler incelendiğinde; ortak girişimin günlük yönetimini Yönetim Kurulu üstlenirken, ortak girişim ile ilgili iş planının belirlenmesi, yıllık bütçe ve finansal tabloların onaylanması ve Yönetim Kurulu’nun belirlenmesi gibi kontrol yetkisi veren stratejik kararların Genel Kurul’da alınacağı görülmektedir. Genel Kurul’un toplantı ve karar yeter sayısı göz önünde bulundurulduğunda, ortak girişime ilişkin stratejik kararların alınabilmesi için Genel Kurul’un %(…..) oranında olumlu oyunun gerektiği dolayısıyla ancak Mehmet Bahadır BALKIR ve WIRTHWEIN’ın olumlu oyları ile söz konusu kararların alınabileceği anlaşılmaktadır. (9) Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için aranan kriterlerden bir diğeri de, kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Söz konusu kriter ile, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanıp tanımlanamayacağının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. (10) Bildirim Formu’nda yer verilen bilgilere göre, BALORMAN INT’in stratejik kararları alan Genel Kurulu ve günlük yönetim işlerini yürüten ve operasyonel uygulamasını yönetecek bir Yönetim Kurulu olacaktır. Bununla birlikte BALORMAN INT’in yeterli kaynaklara erişiminin olacağı ifade edilmektedir. Özellikle ortak girişimin operasyonel olarak bağımsız olmasını sağlamak adına işlem tarafları, ortak girişime katkıda bulunacaklardır. Bu kapsamda işlemin kapanışında Mehmet Bahadır BALKIR, BALORMAN’ın ilgili lisanslarını, araziler ile binalarını ve iştiraklerini BALORMAN INT’e devredecektir. Ayrıca Bildirim Formu’na göre; teknik ekipman ve makinaların ödemesi, kapanış sonrasında (…..)TL’lik sermaye artırımı yoluyla gerçekleşecektir. İlaveten ortak girişimin kurulması ile birlikte WIRTHWEIN, Ömer BURHANOĞLU ve PLASSAN tarafından (…..)TL’lik nakit yatırımın %(…..)’luk bir oranını ortak girişime ticari döner sermaye olarak katmayı planladıkları ifade edilmiştir. Bunlara ek olarak; Mehmet Bahadır BALKIR, BALORMAN’da beyaz ve mavi yakalı olarak faaliyet gösteren personellerini ortak girişime devredecektir. Dolayısıyla işlem taraflarınca ortak girişimin faaliyetlerini bağımsız bir teşebbüs olarak başlatması için yeterli mali kaynağa sahip olması sağlanacaktır. Ayrıca ortak girişim, yalnızca ana şirketler bünyesindeki belirli bir faaliyeti devralmış olmayacak, aynı zamanda bağımsız bir şekilde kendi ürünlerini üretip pazarlayan özerk bir teşebbüs olacaktır. Yine her iki ana teşebbüse yonga levha satımının yanı sıra diğer müşteriler ile olan alım ilişkisi de sürecektir. Bunların yanı sıra, Mehmet Bahadır BALKIR ve WIRTHWEIN’ın olumlu oyları ile Genel Kurul’da ortak girişimin tasfiyesine karar verilmedikçe ortak girişim faaliyette bulunacak, dolayısıyla kalıcılık koşulu da sağlanacaktır. (11) Bildirim Formu’nda yer alan bilgiler bir bütün olarak değerlendirildiğinde ortak girişimin piyasada ana teşebbüslerden bağımsız olarak faaliyet göstermek için gerekli günlük faaliyetleriyle ilgilenecek yönetime ve ticari faaliyetlerini uzun vadeli olarak yürütmek
22-17/284-129 4/5 için yeterli kaynaklara ve varlıklara sahip olacağı, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstereceği, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olunmayacağı ve kalıcı olarak faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, bildirime konu işlem ile kurulacak ortak girişim şirketinin tam işlevsel, bağımsız iktisadi varlık niteliğinde olacağı anlaşılmaktadır. (12) Bu değerlendirmeler ışığında, dosya konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. Maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlem izne tabidir. (13) 2010/4 sayılı Tebliğ’e göre; etkilenen pazarlar, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları olarak tanımlanmıştır. (14) BALORMAN INT’in taraflarından Mehmet Bahadır BALKIR hâlihazırda yonga levhalara yönelik ahşap paletlerin üretimi ve satımı, servis merkezi aracılığıyla ahşap paletlerin bakım ve onarım hizmeti, 4.0 endüstrisi kapsamında verdiği yazılım hizmetinin sunumu ve plastik komponentlerin üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir. Ahşap sunta ve suntalam ürünlerini işleyerek beyaz eşya sektörüne satışını gerçekleştirmektedir. Ortak girişimin diğer tarafı olan WIRTHWEIN ise otomotiv, demiryolu, elektrik endüstrisi, beyaz eşya, medikal mühendislik sektörlerinde ve iç tasarım için plastik komponentlerin üretimi alanında faaliyet göstermekte ve FAREL aracılığıyla da Türkiye’de otomotiv ve beyaz eşya sektörü için enjeksiyon kalıp parçaları satmaktadır. İşbu dosya kapsamında kurulması planlanan ortak girişim ise yonga levha (sunta ve suntalam) işlenmesi ve satışı alanlarında faaliyet gösterecektir. (15) Etkilenen pazar değerlendirmesinde işbu dosyanın konusunu oluşturan, Mehmet Bahadır BALKIR’ın ahşap sektörüne yönelik yürüttüğü işkolunu (ilgili ekipman, personel ve tesisleri ile birlikte) işlemin kapanışının akabinde ortak girişime devredeceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte WIRTHWEIN’ın ahşap ve yonga levha alanında herhangi bir faaliyeti bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, işbu işlem bakımından herhangi bir yatay örtüşmenin söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir2. (16) Bir diğer taraftan, Bildirim Formu’nda bahsedildiği üzere işlem öncesinde WIRTHWEIN, gruplu üst tabla üretimi için işlenmiş sunta/suntalam ürünlerini BALORMAN aracılığı ile Mehmet Bahadır BALKIR’dan satın almaktadır. BALORMAN INT’nin kurulabilmesi için BALORMAN’ın yonga levha işkolunun ortak girişime devredileceği belirtilmiştir. Bildirim Formu’na göre işlemin kapanışının ardından ortak 2 Her ne kadar ortak girişimin ana şirketlerinin plastik komponentler pazarındaki faaliyetleri arasındaki yatay örtüşmenin şu anda ve son derece sınırlı olduğu, işlem sonrasında ise BALORMAN’ın plastik işkolunun satışıyla birlikte ortak girişimin ana şirketlerinin faaliyetleri arasında herhangi bir yatay örtüşmenin söz konusu olmayacağı anlaşılsa da Bildirim Formu’nda plastik komponentler pazarının daha dar kırılımı olan elektrik/elektronik için plastik komponentler pazarında 2021 yılında BALORMAN’nın %(…..) WIRTHWEIN’ın ise %(…..) pazar payı olduğu bilgisine yer verilmiştir. Ayrıca, Türkiye’de plastik komponent üretimi yapmakta olan Enka Plastik, Coko-Werk, Boyplast, Balakan Plastik, İmren Plastik, Ceysan Plastik gibi birçok yerleşik teşebbüs bulunmaktadır. Dolayısıyla bildirim konusu işlem bakımından plastik komponentler pazarında herhangi bir rekabetçi etkinin söz konusu olmayacağı söylenebilecektir.
22-17/284-129 5/5 girişim, Mehmet Bahadır BALKIR ve WIRTHWEIN’a ve pazardaki diğer teşebbüslere işlenmiş sunta/suntalam temin edecektir. Bu doğrultuda, yonga levhalar için üst pazar ve plastik komponentler için alt pazar arasına dikey örtüşme bulunmaktadır. Bildirim Formu’nda, BALORMAN’ın yonga levha pazarında %(…..)’den daha az pazar payına sahip olduğu belirtilmektedir. Ayrıca işlem taraflarınca, ortak girişimin Türkiye’deki işlenmiş yonga levha tedarikini kısıtlaması veya sadece WIRTHWEIN’a tedarik etmesi durumunda dahi, BALORMAN’ın önceki müşterilerinin, yonga levha endüstrisindeki geçiş maliyetlerinin düşük olması sebebiyle kolaylıkla diğer tedarikçilere yönelebileceği vurgulanmaktadır. Ortak girişimin BALORMAN’ın önceki müşterilerine tedarik sağlamaya devam edeceği ise belirtilen bir diğer husustur. Öte yandan oldukça büyük bir pazar olan ahşap sektöründe, Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş., Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş., Starwood Orman Sanayi Ürünleri A.Ş. ve Yıldız Sunta MDF A.Ş. gibi ortak girişimden daha fazla pazar gücüne sahip birçok güçlü ve yerleşik rakip faaliyet göstermektedir. (17) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde; işlem tarafları ile ortak girişim arasında yatay örtüşmenin bulunmadığı, potansiyel dikey örtüşme bakımından ise tarafların pazar paylarının düşük olduğu, söz konusu pazarda birçok güçlü rakibin yer aldığı bu sebeplerle bildirim konusu işlemin herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy