Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-154 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-52/1045-385
Karar Tarihi : 5.8.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, 10
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hale GÜNDÜZ, Canan KARAMANOĞLU
C. BAŞVURAN : Fatma Çiftçi ÇAĞLAR
Otakçılar Cd. No:78 Eyüp/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - ING Bank A.Ş.
Eski Büyükdere Cd. Ayazağa Köyyolu No:6 34398
Maslak/İstanbul
- Yapı Kredi Bankası T.A.Ş. 20
Yapı Kredi Plaza D Blk. Büyükdere Cd. Levent 34330
Beşiktaş/İstanbul
- HSBC Bank A.Ş.
Büyükdere Cd. No:128 Gayrettepe 34394 Şişli/İstanbul
- Finansbank T.A.Ş.
Büyükdere Cad. No:129 Gayrettepe 34394 Şişli /İstanbul
- Akbank T.A.Ş.
Sabancı Center 34330 4. Levent/İstanbul
- Fortisbank A.Ş.
Yıldız Posta Cd. No:54 Gayrettepe 34353 Şişli/istanbul 30
E. DOSYA KONUSU: Bankaların araç kredisi için dosya masrafı olarak aynı ücreti
aldığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, şikâyetçinin ING Bank A.Ş. (ING Bank)’den
kullandığı taşıt kredisi için banka tarafından 500 TL. dosya masrafı tahsil edildiği; söz
konusu tutarın dosya masrafı altında Yapı Kredi Bankası T.A.Ş., HSBC Bank A.Ş.,
Finansbank A.Ş., Akbank T.A.Ş. ve Fortisbank A.Ş. tarafından alınan meblağ ile aynı
olduğu ve bu durumun bankaların aralarında anlaşmasından kaynaklandığı ifade
edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum Bilgi Edinme Birimi kayıtlarına 20.5.2010 tarih ve 66 sayı
ile giren başvuru üzerine hazırlanan 11.6.2010 tarih ve 2010-4-154/İİ-10-378.HG sayılı 40
İlk İnceleme Raporu, 24.6.2010 tarih ve 10-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline
ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,
10-52/1045-385
2
Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-45/805-M sayı ile karar
verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 28.7.2010 tarih ve 2010-4-154/ÖA-10-378.HG sayılı
Önaraştırma Raporu 30.7.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/313 sayılı Başkanlık
önergesi ile 10-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bankaların araç kredisi için aldıkları dosya
masrafının belirlenmesinde bağımsız hareket ettiklerinin anlaşıldığı, bu çerçevede 50
soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. TESPİTLER VE DEĞERLENDİRME
Bilindiği üzere bankalar kullandırdıkları bireysel kredilere ilişkin olarak birtakım ücretler
talep etmektedirler. Bunlardan ilki ve en önemlisi kullanılan kredinin belli bir oranı
şeklinde alınan ve bir anlamda bankanın verdiği kredinin fiyatı niteliğinde olan kredi
faizidir. Bankalar kredi faizini veya mevduat faizlerini belirlerken büyük ölçüde merkez
bankaları tarafından belirlenen ve duyurulan kısa vadeli borçlanma faizlerini dikkate
almaktadır. Bu bakımdan merkez bankalarının faiz oranını düşürmesi, bankaların da faiz
oranlarını aşağıya çekmelerine yol açmaktadır.
Ülkemizde uzun yıllar faiz oranlarının yüksek seyretmesi bankaların fahiş kabul 60
edilebilecek faiz oranı belirlemesine olanak tanımış ve bankalar bu yolla yüksek
miktarlarda arbitraj geliri elde etme imkânına kavuşmuşlardır. Ancak faiz oranlarının
düşmesiyle birlikte bankaların faiz yoluyla elde ettikleri gelirler düştüğünden, bankalar bu
açığı farklı gelir kalemleri ile kapatmaya çalışmıştır. Bunlardan biri de dosya masrafı adı
altında alınan paradır.
Dosya masrafı, bankaların kredi kullandırtma aşamasında aldığı kredi açılış ücretidir. Bu
ücret sabit bir tutar olabileceği gibi, kredi miktarı üzerinden yüzde olarak da
alınabilmektedir. Kimi bankalar kredi faizini düşük belirleyip aradaki kâr açığını yüksek
dosya masrafı ile kapatmakta; kimisi ise dosya masrafı almayarak kredi faizini görece
yüksek belirleyebilmektedir. 70
Başvuru konusu iddia, bankaların kullandırdıkları bireysel kredilere ilişkin olarak dosya
masrafının bankalar tarafından ortak belirlendiği şeklindedir. Bu bakımdan bankaların
aldıkları dosya masrafı tutarlarının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, görevli
raportörlerce, adı geçen bankaların şubelerinden, 10.000 TL. tutarındaki kredi için 18 ay
vade ile araç kredisi kullanılması halinde karşılaşılacak faiz oranı ve dosya masrafı tutarı
talep edilmiştir. Ulaşılan bilgiler aşağıdaki şekildedir:
Tablo-1 Bankaların faiz oranı ve dosya masrafları
Banka Adı Faiz Oranı (%) Dosya Masrafı (TL)
Akbank
%11 198
Finansbank
%1,08-%1,28 500
Garanti Bankası
%1,29 500
ING Bank
%1,05 250
İş Bankası
%0,89-%1,59 475-750
HSBC
%1,14 500
1 Kampanya niteliğinde olup 30 Temmuz’a kadar geçerlidir.
10-52/1045-385
3
Vakıfbank
%1,05 265
Yapı Kredi
%1,34 700
Tablodan görüldüğü üzere bankalar aynı kredi tutarı için aynı ödeme koşullarında farklı
faiz oranı uygulamakta ve farklı dosya masrafı almaktadır. Dolayısıyla bankalar arasında
anlaşma olduğu şüphesi uyandıracak bir fiyat benzerliği tespit edilememiştir. 80
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy