Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-113 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-78/1111-272
Karar Tarihi : 9.12.2004
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Salim AYDEMİR
C. BİLDİRİMDE 20
BULUNAN : - CVC Capital Partners Switzerland GmbH
Temsilcisi: Av. Gözde SOMAYSOY
Eski Büyükdere Cad. Park Plaza No:22
80670 Maslak-İstanbul
D. TARAFLAR : - CVC Capital Partners Switzerland GmbH
Bahnhofstrasse 94 8001 Zürih - İSVİÇRE
- BASF AG
Carl-Bosch Strasse 67056 Ludwigshafen - ALMANYA 30
E.DOSYA KONUSU: BASF AG’ye ait dünya çapındaki baskı
mürekkepleri işi ve ilgili faaliyetlerinin kotrolünün CVC Grup (CVC)
tarafından devralınması işlemine izin talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.10.2004 tarih, 5879 sayı ile
giren ve en son 29.11.2004 tarih, 6652 sayılı bir yazı ile eksiklikleri
tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.12.2004 tarih, 2004-1-113/Öİ-04-
MÖP sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.12.2004 tarih, 40
REK.0.05.00.00/226 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-78 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; CVC Capital Partners
Switzerland GmbH ve BASF AG arasındaki devralma işleminin, baskı
plakaları pazarında pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle izne tabi bir
devralma olduğu, ancak ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak şekilde hakim duruma yol açan veya mevcut hakim
04-78/1111-272
2
durumu güçlendiren nitelikte bulunmadığı, bu nedenle söz konusu işleme izin
verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. CVC Capital Partners Switzerland GmbH (CVC CP)
CVC CP, Avrupa’da CVC Grubu bünyesinde faaliyet gösteren özel bir
sermaye şirketidir. CVC Grubu kimyasal, otomotiv, kamu hizmetleri, imalat,
perakende ve dağıtım hizmetleri dahil olmak ve fakat bunlarla sınırlı olmamak
üzere çeşitli sektörlerde finansal yatırım hizmetleri vermektedir. Ayrıca yatırım 60
fonu şirketleri adına yatırımları yönetmekte ve yönetim tavsiyeleri
sağlamaktadır. CVC portföy şirketleri arasında yer alan, Kappa Packaging
(Hollanda) ve Polimoon (Norveç) şirketleri, baskı mürekkepleri ve/veya baskı
plakalarının alt pazarı olan paketleme işi ile iştigal eden şirketlerdir. Ancak
dosya mevcudu bilgilere göre, CVC Grubunun baskı mürekkepleri sektöründe
faaliyet gösteren herhangi bir portföy şirketi bulunmamaktadır.
CVC CP’nin Türkiye’de herhangi bir bağlı şirketi olmamakla birlikte, Türkiye’ye
ihracat yoluyla satışları bulunmaktadır. Türkiye’ye yapılan ana satışlar, portföy
şirketlerinden biri olan ve gıda, tarım, ilaç ve sanayi uygulamaları dahil geniş 70
bir uygulama alanı bulunan organik tuz ve organik asit karışımları, genellikle
asetatlar, propionatlar, formatlar ve laktik asit tuzları üretiminde faaliyet
gösteren Verdugt B.V. aracılığıyla gerçekleştirilmektedir.
H.1.2. BASF AG
BASF AG Grubu, kağıt kimyasalları, plastikler, pigmentler (boya maddeleri),
boya ve cila sistemleri dahil olmak üzere birçok sektörde faaliyet
göstermektedir. Yapılan bildirime göre, devralınacak işletme (BASF
Mürekkepleri), BASF Drucksysteme GmbH (BDS) ile bu şirketin ve BASF AG’
nin baskı mürekkepleri ve baskı plakalarının üretimi alanında faaliyet gösteren
çeşitli ülkelerdeki bağlı şirketlerini kapsamaktadır. 80
BASF AG Grubu içerisinde yer alan BASF Mürekkepleri, paketleme ve yayın
(baskı medya) uygulamalarında kullanılan baskı mürekkepleri ve baskı odası
kimyasalları gibi diğer ilgili ürünlerin üretimini yapmaktadır. BASF
Mürekkepleri, baskı mürekkepleri için ayrıca baskı plakaları ve pigmentleri de
üretmektedir.
BASF Mürekkepleri, BASF AG Grup şirketlerine aittir. BDS, tüm hisselerine
dolaylı olarak BASF AG’nin sahip olduğu bir bağlı şirket olup, bildirime konu
işlemin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. 90
BASF Mürekkepleri’nin Türkiye’de herhangi bir bağlı şirketi bulunmamakta,
Türkiye’ye sadece baskı mürekkepleri ve baskı plakaları alanında ihracat
yoluyla satışlar gerçekleştirmekte; pigmentler alanında ise Türkiye’ye satışı
bulunmamaktadır.
04-78/1111-272
3
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudundan, CVC CP’ nin, BASF AG’nin baskı mürekkepleri ve 100
baskı plakaları alanlarında faaliyet gösteren bağlı şirketlerini devralacağı
anlaşılmaktadır.
Baskı mürekkepleri, sıvı veya boya özelliği taşımakta olup, baskı yüzeyinde
bir görüntü transfer etmek ve yeniden üretmek amacıyla biçimlendirilir. Genel
olarak, tüm mürekkepler, yoğunluğunu kontrol eden ve içinde pigmentin
yayıldığı pigmentler ve reçine araçları, çözücüler ve diğer sıvılar ile kurumaya
neden olan ve/veya işe yaraması için mürekkebe gerekli özelliklerini veren
diğer katkı maddelerinden oluşmaktadır.
Baskı mürekkeplerini genel olarak yayın mürekkepleri ve paketleme
mürekkepleri olarak iki gruba ayırmak mümkündür. Tüm baskı mürekkepleri, 110
yayınlar (gazeteler, dergiler, kitaplar, raporlar, haberler ve broşürler vs.) veya
paketleme materyallerinin (oluklu karton, karton kutular, plastik konteynerler,
teneke kutular, plastik filmler, yapışkan ve yapışkan olmayan etiketler vs.)
üretiminde kullanılmaktadır. Bununla birlikte kullanım alanları dikkate
alındığında, mürekkep pazarının, gazete-ofset, tabaka-ofset, ultraviyole
kurumalı özel mürekkep, teneke ofset, solventli ve sulu likid mürekkep gibi
çeşitli alt ürün gruplarına ayrıldığı da görülmektedir. Ancak söz konusu
devirlere ilşkin değerlendirmeyi etkilemediğinden baskı mürekkeplerinin tek bir
pazar ya da alt pazarlar bazında ayrı pazarlar olarak tanımlanmasının bir
önemi bulunmamaktadır. 120
Baskı plakaları, ofset baskı, fleksografik baskı ve linotip baskılarda baskı
işleminin esaslı bölümünü oluşturmaktadır. Baskı plakaları genel olarak plastik
veya metal bir zeminden ve metalin üst katmanı (ofset baskı plakalarında)
veya fotopolimerden (fotoplomerik baskı plakalarında) oluşmaktadır.
Görüntü, genel olarak, bir bilgisayardan, fotografik film teknikleri
(“bilgisayardan filme” veya “CtF” teknoloji) veya görüntüyü bir bilgisayardan
doğrudan baskı plakasının üzerindeki bir lazer duyarlı katmana transfer eden
(“Bilgisayardan plakaya” veya “CtP” teknoloji) bir lazer aracılığıyla, işlenmemiş
baskı plakasına transfer edilir. Plaka, müteakiben, son baskı yüzeyinin
geliştirilmesi için kimyasal işleme tabi tutulur. Alternatif olarak, fleksografik 130
baskı formları da laser gravür aracılığıyla rölyefin doğrudan işlenmemiş
plakanın içine gravüre edildiği yerde doğrudan işleme tabi tutulabilir. İşlenmiş
plaka, baskı presinin üzerine takılır ve görüntü daha sonra plakadan uygun
mürekkebi kullanan substratın üzerine transfer edilir.
Baskı plakaları kullanmayan diğer baskı tekniklerinde, görüntü doğrudan
baskı makinesinin içerisinde substratın üzerinde yaratılır. Masaüstü yazıcıları
gibi ev uygulamaları veya sanayi alanında son dönemlerde kullanılan baskı
presleri bunlara örnek olarak verilebilir.
04-78/1111-272
4
Talep ve arz ikamesi dikkate alınarak baskı plakalarının alt pazarlara 140
ayrılması mümkündür. Ancak baskı mürekkeplerinde olduğu gibi bildirime
konu işlemler bakımından yapılacak olan değerlendirmeyi etkilemeyeceğinden
ilgili ürün pazarının daha detaylı olarak belirlenmesine gerek
bulunmamaktadır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ürünlerin ülke genelinde dağıtımı ve satışının yapıldığı dikkate alınarak, ilgili
coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları" olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 150
Anılan bildirimde CVC CP’nin, BASF AG’nin baskı mürekkepleri ve baskı
plakaları alanlarında faaliyet gösteren bağlı şirketlerini devralması işlemine
izin verilmesi talep edilmektedir. Dosya mevcudu çerçevesinde yapılan
incelemeden söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
anlamında bir devralma olduğu görülmektedir.
Dosya mevcudundan, işlemin devralan tarafı CVC CP’nin ve bağlı bulunduğu
CVC Grubu’nun baskı mürekkepleri ve baskı plakaları alanında Türkiye’de
faaliyeti bulunmadığı anlaşılmaktadır. Buna karşılık BASF AG’nin baskı
mürekkepleri ve baskı plakaları pazarında ihracat yoluyla Türkiye’de faaliyet
gösterdiği görülmektedir. Tarafların Türkiye’de baskı mürekkepleri ve baskı 160
plakaları pazarındaki 2003 yılı ciroları aşağıdaki gibidir.
Tablo 1 – Tarafların 2003 Yılı Ciroları ( milyon TL)
BASF AG CVC CP Toplam
Baskı mürekkepleri (……………) % (…..) (……………)
Baskı plakaları (……………) % (…..) (……………)
Söz konusu tablodan da anlaşılacağı üzere, şirketlerin 2003 yılı itibarıyla
toplam ciroları anılan Tebliğ’de belirtilen 25 trilyon TL eşiğini aşmamaktadır.
Öte yandan, ilgili ürün pazarlarının en geniş haliyle baskı mürekkepleri ve
baskı plakaları olarak tanımlanması halinde, dosya mevcudu bilgilere göre
devre konu şirketlerin tahmini pazar payları aşağıdaki gibidir.
Tablo 2 – Tarafların Baskı Mürekkepleri ve Plakaları Pazarlarındaki Payları
BASF AG CVC CP Toplam
Baskı mürekkepleri % (…..) % (…..) % (…..)
Baskı plakaları % (…..) % (…..) % (…..)
04-78/1111-272
5
Baskı mürekkeplerinin kullanım alanları dikkate alınarak en dar şekliyle alt 170
pazarlara ayrılması halinde ise şirketlerin tahmini pazar payları aşağıdaki
şekilde gerçekleşmektedir.
Tablo 3 – Tarafların Alt Pazarlara Göre Pazar Payları
Mürekkep tipi BASF AG CVC CP Toplam
Mecmua-ofset % (…..) % (…..) % (…..)
Tabaka-ofset % (…..) % (…..) % (…..)
Ultraviyole kurumalı özel mürekkep % (…..) % (…..) % (…..)
Sıvı ambalaj % (…..) % (…..) % (…..)
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde, baskı mürekkeplerinin tek bir pazar halinde
ya da alt pazarlar bazında ayrı pazarlar olarak tanımlanması durumunda
1997/1 sayılı Tebliğ’de aranılan %25’lik pazar payı eşiğinin aşılmadığı
görülmektedir. Öte yandan pazar payı eşiğinin baskı plakaları alanında
aşılması nedeniyle, söz konusu işlemin anılan Tebliğ kapsamında izin 180
alınması gereken birleşme ve devralmalardan olduğu görülmektedir.
Devralan taraf CVC CP’nin Türkiye’de baskı plakaları alanında faaliyeti
olmadığı dikkate alındığında, CVC CP ve BASF AG arasındaki devralma
işleminin herhangi bir yoğunlaşma yaratmadığı görülmektedir.
Öte yandan, taraflar arasında imzalanan Ana Sözleşme’nin 21. maddesinde
BASF AG’ye yönelik bir rekabet yasağı öngörülmüştür. Söz konusu maddenin
ilk fıkrasında “Gerçekleşmeyi takip eden iki (2) yıllık bir süre için, Satıcılar,
fotopolimerik plakaların, baskı ortamı için baskı mürekkeplerinin organik
proses pigmentleri ve alkali mavinin araştırılması, geliştirilmesi, üretilmesi
ve/veya dağıtımı işiyle iştigal etmeyecek ve iştiraklerinin de iştigal etmemesini 190
sağlayacaktır.” denilmektedir. Maddede öngörülen rekabet yasağı, süresi ve
kapsamı yönünden makul bir sınırlama olup, bu nedenle bir yan sınırlama
olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, mürekkep sektöründe yeterli ölçüde bir
rekabetin varlığından söz etmek mümkündür. Sektörün önde gelen
kuruluşlarından DYO ve Sun Chemical gibi önemli rakiplerin varlığı ve ithalat
olanakları söz konusudur. Pazara giriş konusunda herhangi bir engelin
bulunmadığı anlaşılan sektörde, dosya konusu işlemlerin hakim duruma yol
açacak nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
200
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
BASF AG’ye ait dünya çapındaki baskı mürekkepleri işi ve ilgili faaliyetlerinin
kotrolünün CVC CP tarafından devralınması işleminin, baskı plakaları
pazarında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen pazar payı eşiğinin
aşılması nedeniyle izne tabi bir devralma olduğuna; bununla birlikte, devralma
sonrasında 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesinin ve 210
bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasalardaki
04-78/1111-272
6
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; dolayısıyla
bildirime konu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy