Başkent Doğalgaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin tesisat projelerine kota uygulamak yoluyla 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği iddiası - Karar Sayı 17-27/433-187

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-1-30 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-27/433-187
Karar Tarihi : 22.08.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Abdullah ATEŞ, Zekeriya TURAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Mert Gül İnşaat Taahhüt Mühendislik Doğalgaz Isı Sistemleri
Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Sokullu Mehmet Paşa Cad. No:126/A Dikmen, Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Başkent Doğal Gaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
Toros Sok. No:20 Sıhhiye, Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: Başkent Doğalgaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı
A.Ş.’nin tesisat projelerine kota uygulamak yoluyla 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği
iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Mert Gül İnşaat Taahhüt Mühendislik Doğalgaz Isı Sistemleri Turizm Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.’nin (MERT GÜL) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
mevzuatı gereği doğal gaz dağıtım şirketi Başkent Doğal Gaz Dağıtım
Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’den (BAŞKENTGAZ) 13.04.2016 tarihinde
Ankara sınırları için proje ve iç tesisat yapım-bakım-onarım yetki sertifikası aldığı,
- BAŞKENTGAZ’ın, iç tesisat firmalarına proje girişleri için bir kota uyguladığı,
belirlenen kotanın belirli dönemlerde değişerek bazı aylarda 100 adet bazı aylarda
ise 50 adet proje olduğu,
- MERT GÜL’ün, BAŞKENTGAZ İç Tesisat Müdürü (…..)'le yaptığı görüşmede
projelere kota uygulamasının yarattığı sorunları dile getirdiği, (…..)’in MERT
GÜL’den müşterilerine kestiği faturaları ve mal alış faturalarını istediği, istenilen bu
belgelerin (…..)’e götürülmesine rağmen ek kota verilmediği,
- Sisteme 40 proje girişinin MERT GÜL için yeterli olacağı, fazlasına gerek
olmadığının yetkili tarafından ifade edildiği,
- MERT GÜL’ün kota uygulaması sebebiyle müşterilerine hizmet veremediği,
- Proje kota sınırlaması ile kotası dolan firmaların yeni müşteri alamayacakları, bu
sebepten hizmet kalitelerini yükseltmek için uğraşmayacakları, dolayısıyla
müşteriye rekabetçi koşullarda daha iyi hizmet sunmak için kotanın kaldırılması
gerektiği,
ifade edilerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)
kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
17-27/433-187
2/21

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.04.2017 tarih ve 2382 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 09.06.2017 tarih ve 2017-1-30/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
Kurul’un 03.07.2017 tarihli toplantısında görüşülerek 17-20/331-M sayı ile dosya konusu
iddialar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.08.2017,
2017-01-30/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca,
BAŞKENTGAZ hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüs: BAŞKENTGAZ
(5) BAŞKENTGAZ, 12.06.2007 tarih ve 26550 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
25.05.2007 tarih ve 5669 sayılı "Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun" gereği kurulmuştur. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin
15.06.2007 tarih ve 1603-1604 sayılı kararları ile EGO Genel Müdürlüğü’nde doğal
gazın şehir içi dağıtımıyla ilgili tüm altyapı tesisleri, varlıklar, taşınır ve taşınmazlar, hak
alacak ve borçlar, 31.08.2007 tarihi itibarıyla BAŞKENTGAZ’a geçmiştir. BAŞKENTGAZ
hâlihazırda EPDK’dan aldığı 31.08.2007 tarihinden itibaren 30 yıl süreli gaz dağıtım
lisansı çerçevesinde 5216 sayılı Kanunla belirlenen Ankara Büyükşehir Belediyesi
sınırlarını kapsayan bölgede gaz dağıtım hizmeti vermektedir. Kurul’un 13-12/176-92
sayı 07.03.2013 tarihli kararı ile BAŞKENTGAZ tüm hisselerinin blok satışı yöntemiyle
özelleştirilmesi rekabet açısından sakınca yaratmayacağına karar verilmiş ve
31.05.2013 tarihinde Torunlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine hisse devri gerçekleşmiştir.
(6) BAŞKENTGAZ 2017 Ocak ayı itibarıyla 1.610.791 abone ve 76.723 serbest tüketici
sayısına sahiptir. 2017 Ocak ayında nihai tüketiciye 43,58 milyon m³ satış
gerçekleştirmiştir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler
(7) Doğal gaz dağıtımı, EPDK tarafından düzenlenen ihaleleri alan ve dağıtım lisansına
sahip olan firmalar tarafından yapılmaktadır. Doğal gaz tesisatı ise, dağıtım firmaları
tarafından kendilerine verilen yetki belgeleri (sertifika) çerçevesinde faaliyetlerini yürüten
mühendislik firmaları tarafından yapılmaktadır. Tesisat firmaları söz konusu faaliyetlerini
gerçekleştirirken doğal gaz tesisatına ilişkin proje çizimini yapmakta, bu projeleri dağıtım
firmalarına sunmakta, dağıtım firmaları da söz konusu projeleri EPDK tarafından
belirlenen standartlara ve kurallara göre onaylamaktadır. Ardından sertifikalı firma,
onaylanan projeye uygun şekilde tesisatı yaparak kontrol için gaz dağıtım şirketinden
randevu almaktadır. Randevu tarihinde dağıtım şirketi kontrol personelinin, sertifikalı
firma ve abone ile birlikte yapacağı kontrol ve test sonrasında tesisata gaz verilmesinin
uygun olduğuna dair imzaladıkları form ile birlikte işlemler tamamlanmakta ve böylece
tesisata gaz arzı sağlanmış olmaktadır.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(8) Dosya konusu eylemin, birbiri ile ilişkili birden farklı pazara yayıldığı görülmektedir.
Öncelikle eylemi gerçekleştirdiği iddia edilen BAŞKENTGAZ’ın faaliyette bulunduğu
doğal gaz dağıtım pazarı, pazar gücünün önem kazandığı asıl alan olarak ortaya
çıkmakta, iddia edilen eylem ise bu pazarla ilişkili olduğu değerlendirilen pazarlarda
vücut bulmaktadır. Şöyle ki, BAŞKENTGAZ doğal gaz dağıtım pazarında hukuki tekel
olarak faaliyet göstermekte ve ilgili mevzuat uyarınca iç tesisat projelerinin hazırlanması
ve yapımı pazarlarında da bir tür düzenleme ve gözetim yetkisini kullanmaktadır.
17-27/433-187
3/21

(9) Dosya konusu eylem bu açıdan analiz edildiğinde, BAŞKENTGAZ’ın sahip olduğu
hukuki tekel gücünü iç tesisat pazarında faaliyet gösteren bir firma aleyhine rekabeti
bozucu veya dışlayıcı sonuçlar verecek şekilde kullandığı iddiasının söz konusu olduğu
görülmektedir. Dolayısıyla ilgili ürün pazarları da bu çerçevede, “doğal gaz dağıtım
pazarı” ve bu pazarla ilişkili diğer bir pazar olan “doğal gaz iç tesisatlarının proje ve
yapımı hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(10) Dosya konusu şikayetler Ankara ilinde faaliyet gösteren BAŞKENTGAZ’ın onayladığı
projelere ilişkin olup, doğal gaz tesisat firmalarının BAŞKENTGAZ’a proje onaylatması
sürecinde ortaya çıkan sorunlara ilişkindir. Bu bağlamda, ilgili ürün pazarı “Ankara ili”
olarak belirlenmiştir.
I.3. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.3.1. Önaraştırma Döneminde Yapılan Tespitler
(11) Şikayetçi MERT GÜL yetkilisi (…..) ile 24.07.2017 tarihinde Kurumda gerçekleştirilen
görüşmede (…..) şu hususları dile getirmiştir:
“Başkentgaz tarafından iç tesisat projelerine ilişkin 1-1,5 yıl kadar önce kota
getirildi. Buna göre ilk başta her şirketin kotası 75 iken daha sonra zaman
içerisinde bu kota 40’a kadar düştü. Firmaların tepkisi üzerine ise 50’ye çıkarıldı.
Bu noktada bir sınırlamaya maruz kalmaktayız. Kota düşüşü tüm firmalar için
geçerli. Başkentgaz’ın bu uygulamaya gerekçesi sertifikasız firmaların faaliyetinin
ve projecilik denilen uygulamanın önünü kesmek. Ancak bu uygulama bizim ve
bizim gibi firmaların piyasasını sınırlandırmakta.
Buna ek olarak hatalı çizilen projeler ve ardından proje düzeltmeleri de kotadan
düşülmektedir. Diğer yandan 100 civarı müşterim var hâlihazırda bu nedenle
gelecek ayın kotasından kullanıyorum ve açıkta kalıyorum. Kota artırımı ise belirli
bir usule bağlı olmadan rica minnet yapılıyor, bazı firmalara telefonla bile kota
sayısı yükseltebilirken biz fatura ve belge ibraz ederek ancak keyfi bir miktar ilave
kota alabiliyoruz.
Her firmanın kapasitesi aynı değil, kimi firma 30 proje ile kapasitesine ulaşmakta
iken benim için çok sınırlı bir sayı bu. Sayaç konusunda da müşteri mağdur
edilmektedir. Buna ek olarak Doğalgaz sayaç montaj bedeli adı altında tüketiciden
bir ücret alınmaktadır. Fakat bize bunun karşılığında sadece 1 TL vermekte. Bizim
mesaimizin büyük kısmı Başkent Gaz’ın mevzuata ilişkin düzenlemelerine
uymakla geçiyor. Tüketiciye gidildiğinde ufak tefek eksikliklerden ötürü gaz
kesiliyor hatta tüketici evde yokken dahi gaz arzı kesiliyor. Kış günü bile tüketici
mağdur edilmektedir. Mühür ise özellikle gevşek bırakılıyor bu nedenle usulsüz
kullanımdan tüketiciye yine ceza kesilmekte tüketici bu şekilde mağdur
edilmektedir.”
I.3.2. Önaraştırma Sürecinde Yapılan Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgiler
(12) Yürütülen önaraştırma kapsamında 27.07.2016 tarihinde BAŞKENTGAZ’da (…..)'ün
ofis ve bilgisayarlarında yapılan incelemelerde toplam 169 sayfalık belge teslim
alınmıştır. Gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen belgelerin dosya konusu ile
ilgili öne çıkan kısımlarına aşağıda yer verilmektedir.
17-27/433-187
4/21

(13) 18.04.2014 tarihinde (…..) tarafından (…..)’e gönderilen “Doğalgaz projelendirme
konusunda bilgilendirme” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır (Belge-1):
“Sayın Ahmet Bey;
Başkent Doğalgaz A.Ş'nin Torunlar A.Ş bünyesine katılmasından sonra doğalgaz
projelendirme konusunda sizler tarafından birçok yapıcı yenilik getirilmiştir. Bu
yeniliklerin büyük bir kısmı doğalgaz kaçak riskini minimize ettiği ve bizim çalışma
sistemimizi rahatlattığı kesinlikle doğrudur. Bunun için şahsım ve şirketim adına
sizlere çok teşekkür ediyorum.
Fakat bazı konularda yanlış ve zamansız alınan karalar bizleri zor duruma
düşürmektedir. Bu konuları aşağıda maddeler halinde belirtmek istedim.
1. 1 Haziran 2014 itibariyle uygulamaya geçilmesi planlanan proje dosyası adet
kotası (75 adet ?) şirketim adına önem arz etmektedir. Şirketimiz olarak bugüne
kadar Başkent Doğalgaz'ın verdiği kararları birebir uyguladığımızı ve bunu
piyasada çalışan doğalgaz firmalarına uygulattığımızı samimiyetle düşünüyoruz.
Şirketimiz yıllık ortalama 3.200 adet proje dosyasını Başkent Doğalgaz sistemine
girişini yapmaktadır. Ve yaklaşık 8 aydan beri bir gün dahi eksik iş,
tamamlanmayan proje, müşteri şikayeti vb. bir konudan dolayı yetkimiz
kapanmamıştır. 2014 yılı itibariyle ilk seferde dosya muayene geçiş oranımız % 83
tür. Hatta Muayene şefimiz Mustafa Coşkun bey tarafından "siz bizim muayene
ortalamamızı yükseltiyorsunuz" cümlesi söylenmiştir. Kota geldiği zaman dosya
sayımız aylık 75 adet ile sınırlandırılacaktır. Bu da şirketimiz tarafından çizilmeyen
225 adet projenin diğer firmalar tarafından çizileceği anlamına gelmektedir. Mevcut
sistemde birçok firma 75 adet kotasını doğru düzgün iş yapamadığı ve aldığı işleri
4. 5. muayeneye kadar çözemediği için dolduramamaktadır.
75 kotası denendiği (17.04.2014) günü Başkent Doğalgaz içerisinde bulunan
özellikle şuan itibariyle 75 dosya çizemeyen firmaların kota gelirse
dolduramadığımız dosya adetlerini başlık satarak dolduracaklarını keyifle
söylediklerine şahit olduk. İşte burada sizlere çok iş düştüğünü düşünmekteyim.
Çünkü iyi iş yapan firma ile yapmayan firmayı burada ayırt etmeniz gerekiyor. Eğer
kota gelirse bu başlık kullanma yüzdesi artacak ve başlık kullanma bedeli 500 ila
1000 TL gibi astronomik seviyelere ulaşacaktır. Mantar gibi yeni proje firmaları
türeyecek ve bunlar sadece başlık kullandırmak suretiyle iş yapmayacaklardır.
Mutlaka bu kota gelecekse nacizane 1. teklifim 300 adet dosyadan başlamak
suretiyle 6 ayda bir 100 adet dosya indirilerek bu uygulamaya geçilmesidir. Bir
buçuk yılda kotanın 100 adet ile sınırlandırılmasıdır. 2. teklifim ise ölü sezonlarda
kotanın 150 olması, sezon açılınca bu sayının duruma göre belirlenmesidir.
Kotanın bu şekilde 75 adet ile sınırlandırılması sezonun açılacağı bu aylarda
büyük handikaplara sebebiyet verecek ve projesiz kombi montajlarını artıracaktır.
Bu da şuan da halen uygulanan bacalı kombilerin projesiz olarak takılması olayını
hermetik kombilerde de yaşanabileceği gerçeğini gözler önüne sermektedir.
2. Şuan itibariyle zetacad programından girmiş olduğumuz projeler en erken 1
haftada sisteme kaydedilmektedir. Buda sizinle ilk yaptığımız toplantıda bize
verdiğiniz 1 günde dosya girişi ve 1 günde muayene sözüne ters düşmektedir.
3. 10 gün önce dosyasını sunduğum Periyodik projeleri hala kapağı bile açılarak
incelenmemiştir. Bu da son toplantıda söylediğiniz "500 adet proje getirin 1 günde
onaylayayım" sözünü aklıma getirmiştir. Dosyaların onaylanmaması yeni işler
almakta aklımıza soru işaretleri getirmektedir.
17-27/433-187
5/21

4. Başkent Doğalgaz otoparkına girebilmemiz için gerekli giriş kartları hala bize
ulaşmamıştır.
5. Sizinle yaptığımız ilk toplantıda sayaç takma bedelleri olan 1 adet sayaç için 1
TL nin hala hesabımıza aktarılmadığını da görmekteyiz.
6. Proje dosyalarının muayene aşamasında muayene ekibinin adreslere
götürülmesi firma araçları tarafından yapıldığı bilinmektedir. Bu uygulama evde
bulunmayan müşteri sayısının azalması, adres bulunamama gibi problemlerin
önüne geçmiş ve Başkent Doğalgaz'ın iş yükünün azalmasına yardımcı olmuştur.
Fakat firmaların yakıt ve bakım giderlerini artırdığı da aşikardır. Bu konuda
firmalara hakkaniyet bazında yardımcı olunacağı ümidini korumaktayız.
7. Daha önce uygulanan 5-7 mesaisinde aciliyet gerektiren ve sıkıntılı müşterilerin
proje onayları için memur tahsisinin tekrar geri getirilmesini rica ediyoruz.
Çözüm ortağı olan bizim gibi tüm firmaların görüşlerini değerlendireceğinizden hiç
kuşku duymadığımızı belirtmek isterim.
Geç-er Mühendislik olarak saygılarımızı sunar, iyi çalışmalar dileriz.”
(14) 22.10.2015 tarihinde (…..) ile (…..) arasında geçen “kota artırımı hk.” konulu e-posta
yazışmalarına aşağıda yer verilmektedir (Belge-2):
- (…..) tarafından (…..)’e gönderilen e-posta:
“ANDOSİAD tarafından talep edilen 22.10.2015 tarih 29506 sayılı dilekçeye
istinaden 01.11.2015 tarihi ile 01.02.20161 tarihleri arası mevsim şartlan
düşünülerek firmaların kota sayılarının 100 adet belirlenmesi hususunda
gereğini bilgilerinize sunarım.
İyi çalışmalar.”
- (…..) tarafından (…..)’e gönderilen e-posta:
“Bütün firmalar için aylık proje kotası 100 adet yapılmıştır.
İyi çalışmalar”
- (…..) tarafından (…..)’e gönderilen e-posta:
“Hasan bey 01.11.2015 itibari ile değil mi ?
- (…..) tarafından (…..)’e gönderilen e-posta:
“Öyle olsun :)”
(15) 29.07.2016 tarihinde (…..) tarafından (…..)’e gönderilen “Proje kayıt kotası hk.” konulu
e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır (Belge-3):
“Hasan bey merhaba,
Yapılan değerlendirme sonucu, sertifikalı firmaların Mart-Nisan ve Mayıs aylarına
ait kota sayısını 150 adet olarak belirlenmesini ayrıca 75 adet olarak belirlenen
Şubat ayının da 150 adet' e çıkartılmasını rica ederim.”
- Aynı tarihte cevap olarak (…..) tarafından (…..) gönderilen e-postada ise şu
ifadeler yer almaktadır:
“Merhaba Adem bey,
150 olarak ayarlanmıştır.”

1 Belgede sehven 2015 yazılmıştır.
17-27/433-187
6/21

(16) 31.05.2017 tarihinde “(…..)” adresinden gönderilen “kota uygulaması hk.” konulu e-
posta iletisinde şu ifadeler bulunmaktadır (Belge-4):
“Değerli Firmalarımız;
Bilindiği üzere 01.06.2014 tarihi itibari ile kota uygulamasına başlanmış olup halen
devam etmektedir. Bu konuda ilgili dernek ve meslek odalarından alınan görüşler
doğrultusunda, bir usta ile yapılabilecek aylık iş sayısının (yapılan işin sadece
tadilat olması, yapılacak işlerin aynı adreste veya yakın adreste olması vb.
hususlar da dikkate alındığında) ortalama 30 adet olabileceği sonucuna
ulaşılmıştır. Buna göre içinde bulunduğumuz iş sezonu koşulları da dikkate
alınarak sertifikalı firmalarımızın işlemlerini kolaylıkla yürütebilmeleri için, her
firmanın sertifika yönetmeliği kapsamında tüm firmalarımız için aylık kotanın her
bir usta için azami 50 adet olarak belirlenmesi uygun bulunmuştur. Sertifikalı usta
sayısı ile ilgili sistem kayıtları (PE Kaynakçı ustaları hariç) esas alınmak suretiyle
firma bünyesindeki usta sayılarına göre kota tespitleri yapılmıştır. Uygulama
01.06.2017 tarihi itibari ile devreye alınacaktır.
Herhangi bir aksaklığa meydan verilmemek üzere tüm personele ait sigorta
kayıtlarının her ayın 25 ve 30 ‘u arası dosya halinde sertifika birimine ulaştırılması
önem taşımaktadır. Bir sonraki ayın kota sayıları tarafınızca yapılacak personel
sigorta bildirimlerine göre gerçekleştirilecektir.
Hayırlı olmasını dileriz.
Saygılarımızla,”
(17) 07.06.2017 tarihinde (…..) tarafından (…..)’e gönderilen “kota uygulaması hk” konulu e-
postada şu ifadeler yer almaktadır (Belge-5):
“Hilal Hanım ustaya bağımlı kota uygulaması hakkında fikirlerimi sizinle paylaşmak
isterim.
Firma ustasını ayın 20 ya da 30 unda işe başlattığı takdirde firmanın kotası bir
sonraki ay yine artırılacak mı?
Firma her ay ya da dönem dönem kısmi zamanlı personel çalıştırarak kota
artırılmasını sağlamak isteyebilir. Buna engel çıkaracak mıyız. ? çıkaracaksak
nasıl ?
Firmalar asıl ustası haricinde diğer çalıştırdıkları personele kısmi zamanlı sigorta
yatırmak isteyebilirler
ÖNERİ :personel girişi için bir önceki ay belli bir zaman sigortalı olarak çalıştırmak
şartı konulabilir mi? Mesala yeni giriş yaptıysa en az 25 gün sigortalı çalışmış
olmak ya da eskiden beri sigortalı çalışanıysa ve yeni belge almışsa 30 günlük
sigortalı olma şartı
ÖNERİ: Projeciliği önlemek adına KOTA AZAMİSAYISI belirleyip üstüne
çıkılmaması sağlanabilir mi?
Mesela; 2 ustadan sonra yani 100 kotadan sonra eklenecek her personel için 10
kota eklemek ya da; 2 ustadan sonra yani 100 kotadan sonra firma yaptığı işlerin
faturasıyla başvurursa ek kota artırımı, eklediği usta sayısı ve yaptı işlerin
faturalarının durumuna göre her ayın belli günleri yeniden değerlendirilebilir mi?
Saygılarımla.”
17-27/433-187
7/21

(18) 28.06.2017 tarihinde (…..) tarafından (…..)’ye gönderilen “SMS” konulu e-postada şu
ifadeler bulunmaktadır (Belge-6):
“Yusuf bey merhaba ekli listede yer alan firma GSM numaralarına aşağıdaki metni
SMS olarak atabilir misiniz? Tşk.
Değerli Firmamız Temmuz ayına ait proje kotanızın düzenlenebilmesi için lütfen
sigorta bildirimlerinizi 30.06.2017 tarihine kadar Sertifika Birimimize iletiniz.”
(19) 24.07.2017 tarihinde (…..) tarafından (…..)’e gönderilen “kota” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır (Belge-7):
“1203001620 Başak Doğalgaz kotasini 5 tane arttırdım Cuma günü gelmişti
müşteriler çok mağdur falan filan.... 12 tane tadilatı varmış diğer talebi için size
yönlendiriyorum. Bilginiz olsun”
(20) 26.07.2017 tarihinde (…..) tarafından (…..)’e gönderilen e-postada şu ifadeler
bulunmaktadır (Belge-8):
“Burak bey sigorta durumlarının en son hali ektedir.400 firma için 250 firmanın
sigortası tarafımıza getirilmiş ve kontrolü yapılmıştır.150 firma sigortasını
getirmemiştir. Sigortasını getirmeyen 150 firmanın 57’si için kota sayısı usta
sayısına göre 50 üzerinde tanımlanmıştır. Bilgilerinize sunarım.”
I.3.3. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Teşebbüsten Elde Edilen Bilgiler
(21) Önaraştırma kapsamında yerinde inceleme esnasında teşebbüsten aşağıdaki bilgiler
istenmiştir:
- Firmalara iç tesisat proje yetkilendirmesinde uygulanan kota prosedürünün amacı,
varsa dayandığı karar, mevzuat, hukuki gerekçe,
- İç tesisat proje yetkilendirmesinde kota sayısının nasıl belirlendiği, kullanılan
yöntem, prosedür ve uygulamanın zaman içerisindeki değişimine ilişkin ayrıntılı
bilgi,
- 2016 Ocak-2017 Temmuz dönemi arasında aylık olarak belirlenen firma başına
kota miktarları, belirlenen kota miktarlarında aylar arasında değişiklik varsa bunun
gerekçesi hakkında ayrıntılı bilgi, toplu projelerin ayrıştırılmış olarak aylık firma
başına sayılarına ilişkin bilgi,
- 2016 Ocak-2017 Temmuz dönemi arasında aylık bazda iç tesisat projelerinde
yetkilendirilen toplam firma sayısı, hangi firmaya ne kadar proje yetkisi verildiği
firmaların proje yetkilendirmede kota sayısı artırılmışsa (azaltılmışsa) hangi
firmaya ne zaman ve ne kadar artırım (azaltma) yapıldığı ve bunun gerekçesi,
- Proje yapımından sonra yapılan onarım ve tadilatların kota kontenjanından
düşülüp düşülmediği ve düşülüyorsa bunun gerekçesi,
- Her bir iç tesisat firmasınca BAŞKENT GAZ'a beyan edilen çalıştırdığı usta sayısı.
(22) İstenen bilgiler 03.08.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Belgede yer alan
bazı hususlara aşağıda yer verilmektedir:
17-27/433-187
8/21

(23) Firmalara iç tesisat proje yetkilendirmesinde uygulanan kota uygulamasına ilişkin amaç,
mevzuat ve hukuki gerekçeler ile ilgili olarak aşağıda yer verilen bazı mevzuat
hükümlerine atıfta bulunulmaktadır:
“Şirketimiz, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) gözetim ve denetiminde
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde iş ve işlemlerini yürütmektedir.4646 sayılı
Doğal Gaz Piyasası Kanununun 5.maddesinin 1.fıkrasında “Doğal gazla ilgili
herhangi bir yapım ve hizmet faaliyeti, sertifika sahibi olmayan kişiler
tarafından gerçekleştirilemez.” hükmü, 2.fıkrasında “İç tesisat ve servis hatları
ile ilgili sertifikalar Kurum adına ve Kurum tarafından yetkilendirilen resmi
veya özel şirketler ile şehir içi dağıtım şirketlerince verilir.” hükmü,
5.fıkrasında “Yapım ve hizmet alanında faaliyet göstermek üzere iç tesisat ve
servis hatları alanında dağıtım şirketinden sertifika almış olanlar, dağıtım
şirketleri tarafından denetlenirler.” hükmü bulunmaktadır. Doğal Gaz Piyasası
Lisans Yönetmeliği’nin “Dağıtım lisansı sahibi şirketlerin hak ve yükümlülükleri”
başlıklı 28.maddesinin 8.fıkrasında “Dağıtım şirketi, iç tesisat ve servis hataları
ile ilgili Kurumdan alacakları yetki kapsamında gerçek ve tüzel kişilere ilgili
mevzuata göre sertifika verir ve sertifika verdiği gerçek ve tüzel kişilerin
denetimini yapar.” hükmü bulunmaktadır. Doğal Gaz Piyasası Sertifika
Yönetmeliği’nin “Yetki belgesi sahibi şirketlerin hak ve yükümlülükleri” başlıklı 12-d
maddesinde ‘’Yetki belgesi sahibi, sertifika verdiği gerçek veya tüzel kişinin
faaliyetlerinin ilgili mevzuata uygunluğunu denetlemeye yetkilidir.’’ hükmü
bulunmaktadır.
Bu kapsamda Şirketimiz hisselerinin özelleştirilerek sevk ve idaresinin devralındığı
31.05.2013 sonrası hız kazanan saha denetimlerinde birçok doğal gaz işleminin;
Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği’nin sertifika alma yükümlülüğü kenar
başlıklı 5. maddesinin “Doğal gazla ilgili herhangi bir yapım ve hizmet faaliyeti,
sertifika sahibi olmayan kişiler tarafından gerçekleştirilemez.” şeklindeki
hükmüne aykırılık teşkil ettiği, sertifikasız kişilerce yapım ve hizmet faaliyetinde
bulunulduğu ve sertifikalı firmalarımızca da bu faaliyetlerin üstlenildiği
belirlenmiştir.”
(24) Söz konusu belgenin devamındaki açıklamalarda kota prosedürünün amacının, sertifika
sahibi firmalarca üstlenilmesi gereken tesisatların yetkisiz kişilerce yapılmasının önüne
geçilmesi, can ve mal güvenliği açısından risk oluşturabilecek bir alanda çalışmaların
sadece sertifika sahibi firmalarca yapılmasının sağlanması olduğu ifade edilmektedir.
Ayrıca uygulamanın başladığı 2014 yılı sonu itibarıyla sertifikalı firma sayısında %104,5
oranında artış sağlandığı dile getirilmektedir. Açıklamaların devamında konu ile ilgili
olarak EPDK ile yazışmalarda bulunulduğu ve uygulamaya konulan sistemle ilgili olarak
detaylı bilgilerin EPDK’ya iletildiği, öte yandan EPDK’nın söz konusu uygulamalara
ilişkin herhangi bir işlem tesis etmediği belirtilmektedir.
17-27/433-187
9/21

(25) İç tesisat proje yetkilendirmesinde kota sayısının nasıl belirlendiği, kullanılan yöntem,
prosedür ve uygulamanın zaman içerisindeki değişimine ilişkin olarak; kota sayısının
her ay başında firmalar için güncellendiği ve tüketim noktası bazlı uygulandığı, kazı
sezonunun açılıp kapanması, sertifikalı firmaların talepleri veya sertifikalı firmalar ile
yapılan toplantılarda alınan kararlar doğrultusunda belirlenerek artırıldığı veya azaltıldığı
ifade edilmektedir. Belirlenmiş olan kota haricinde firmaların ek kota taleplerinin, ilgili
firmanın bünyesindeki usta sayısı ve taahhütlerine ilişkin düzenlemiş olduğu faturalar
dikkate alınarak karşılandığı, bunun dışında TOKİ, Resmi Kurum Lojmanları ve benzeri
kurumlar için toplu iş üstlenen sertifikalı firmalar için söz konusu sözleşmeler
çerçevesinde kota artırımı yapıldığı dile getirilmektedir. Firmaların kapasitelerinin
üzerinde iş üstlenmeleri durumunda, işlerin zamanında tamamlanamaması nedeniyle
müşterilerin zarar gördüklerinin gözlendiği, dolayısıyla bu düzenlemelerin bir diğer
amacının da sertifika sahibi iç tesisat firmalarının kapasitelerine uygun miktarda proje ve
imalat işi üstlenmeleri ve doğal gaz müşterilerinin mağdur olmalarının önüne geçilmesi
olduğu belirtilmektedir.
(26) 2016 Ocak-2017 Temmuz dönemi arasında aylık olarak belirlenen firma başına kota
miktarları ve toplu projelerin ayrıştırılmış olarak aylık firma başına sayılarına ilişkin
bilgiler de aynı belge ile birlikte Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu belgede
belirlenen kota miktarlarında aylar arasında gerçekleşen değişikliklere ilişkin olarak;
- 2016 yılı Şubat ayına kadar firmaların yazılı talebi doğrultusunda Kasım 2015-
Şubat 2016 tarihleri arasında kota sayısının 100’e çıkarıldığı,
- 2015 yılı sonlarında hız kazanan iç tesisatlara yönelik periyodik kontroller ve ilk
abonelikten sonra aynı adreste yapılacak tüm yeni abonelik işlemlerindeki bordro
kontrollerinin sahaya yansıttığı iş hacmi nedeniyle 2016 Mart-Mayıs aralığında
kota sayısının 150’ye çıkarıldığı,
- Ardından iş yoğunluğunun normalleşmesi ile kotanın, kademeli olarak 2016
Haziran-Ekim aralığında 100 ve sonrasında, kota uygulamasının başladığı değer
olan 75 seviyesine çekildiği,
- 2017 yılında sertifikalı firmaların kotanın indirilmesi yönündeki yazılı talebi
doğrultusunda 2017 Ocak-Şubat aylarında 50; 2017 Mart-Nisan aylarında ise 40
olarak uygulandığı,
- Daha sonra kotanın artırılması talebinde bulunan sertifikalı firma sayısının oransal
olarak artması nedeniyle genel bir artış planlandığı ve Mayıs 2017 dönemi için
kotanın 75 olarak uygulandığı,
- Şirket faaliyetleri içerisinde iç tesisatlar ile alakalı herhangi bir ticari faaliyet
bulunmadığı, dolayısıyla kota sürecinin talepler ve tespitler doğrultusunda
yürütüldüğü ve uygulamanın belirli bir düzene oturtulmasına yönelik olarak
firmaların büyük bir bölümünü içerisinde barındıran dernek ve oda görüşleri
doğrultusunda; yapılan işin sadece tadilat olması, yapılacak işlerin aynı adres veya
yakın adreste olması, sertifikalı birçok firmanın tek ustasının olması ve bu usta ile
yapılabilecek aylık iş sayısı vb. hususlar da dikkate alınarak 2017 yılı Haziran ayı
itibarıyla kotanın usta sayısı baz alınarak 50 olarak belirlendiği ve halen bu şekilde
uygulandığı
belirtilmektedir.
(27) Öte yandan firmaların proje yetkilendirmede kota sayısı değişikliklerinin hangi firmaya
hangi gerekçelerle yapıldığına ilişkin herhangi bir kaydın tutulmadığı ifade edilmektedir.
17-27/433-187
10/21

(28) Yine söz konusu belgede proje yapımından sonra yapılan onarım ve tadilatların kota
kontenjanından düşülüp düşülmediği ve düşülüyorsa bunun gerekçesine ilişkin olarak;
- Sertifikalı firmalar tarafından manuel veya dijital olarak hazırlanan proje ve
eklerinin sistem kaydı yapıldıktan sonra ilgili mevzuatlar, standartlar ve Binalar İçin
Doğalgaz Tesisatı Teknik Esasları adlı Başkent Gaz şartnamesi kapsamında
değerlendirilmesi için proje kontrol mühendislerine iletildiği ve firma kotasının
sistem kaydı esnasında tüketim sayısınca düştüğü,
- Değerlendirme aşamasında olan projelerde (Projelerin sisteme kayıt tarihi ile onay
tarihi arasındaki aşama) yapılacak değişikliklerin revize proje kapsamında olup her
gönderim için kotadan ayrıca bir düşüm yapılmadığı,
- Proje onayından sonra ilgili tüketim noktası için yapılacak her türlü tadilatın yeni
proje kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle ilgili tüketim noktası için girilen
projenin, firma için aylık belirlenen kota sayısından ayrıca düşürüldüğü
bilgilerine yer verilmektedir.
(29) Diğer yandan 22.10.2015 ve 27.12.2016 tarihlerinde Ankara Doğal Gaz Sertifikalı İş
Adamları Derneği (ANDOSİAD) tarafından ve 06.04.2017 tarihinde Ankara Kalorifer
Sıhhi Tesisat Doğalgaz İzolasyon ve Montajcılar Sanatkarları Odası (ASTO) tarafından
BAŞKENTGAZ’a gönderilen kota uygulamasına ilişkin görüş, talep ve önerilerin yer
aldığı yazılar da söz konusu belge ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(30) Ayrıca, kota uygulaması çerçevesinde bazı şikayet başvuruları üzerine EPDK tarafından
10.04.2017 tarihinde BAŞKENTGAZ’dan resmi yazı ile bilgi istenmiş, bunun üzerine
25.04.2017 tarihinde BAŞKENTGAZ tarafından bahse konu kota uygulamasına ilişkin
bilgilerin de yer aldığı EPDK’ya gönderilmiş olan cevabi yazı da yine işbu belge ile
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
I.3.4. İlgili Mevzuat
(31) Doğal gaz piyasasının temeli 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu (4646 sayılı
Kanun) ile oluşturulmuştur. Doğal gazın ithali, iletimi, dağıtımı, depolanması,
pazarlanması, ticareti ve ihracatı ile bu faaliyetlere ilişkin tüm gerçek ve tüzel kişilerin
hak ve yükümlülükleri ile rekabetin sağlanması ile piyasada düzenleme ve denetimin
esaslarına ilişkin kuralları belirleyen 4646 sayılı Kanun’un tanımları içeren 3.
maddesinin ilgili kısımlarına göre:
“Dağıtım şirketi: Belirlenen bir şehirde doğal gazın dağıtımı ve mahalli gaz boru
hattı şebekesi ile nakli faaliyetlerini yapmaya yetkili kılınan tüzel kişiyi,
Lisans: Tüzel kişilere piyasa faaliyetinde bulunabilmeleri için bu Kanun uyarınca
Kurul tarafından her bir piyasa faaliyeti için verilen izin belgesini,
Sertifika: Doğal gaz faaliyeti yapan tüzel kişilerin sistemde yer alacak tesislerinin
tasarımı, yapımı, revizyonu, bakımı, onarımı, kontrolü, müşavirliği ve benzeri
hizmetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yeterliliğini gösteren ve Kurul
tarafından verilen izni”
tanımlamaktadır.
17-27/433-187
11/21

(32) 4646 sayılı Kanun’un piyasa faaliyet esaslarını düzenleyen 4. maddesinin birinci
fıkrasında bu piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin lisans alması zorunlu tutulmuş;
aynı maddenin dördüncü fıkrasının (g) bendinde ise doğal gazın şehir içi dağıtımına
ilişkin olarak aşağıdaki kurallar getirilmiştir:
“Doğal gazın şehir içi dağıtımı: Şehir içi doğal gaz dağıtım hizmeti, Kurum
tarafından açılacak ihaleyi kazanan şirkete mahalli doğal gaz dağıtım şebekesinin
mülkiyeti de dahil olmak üzere şehrin gelişmişlik düzeyi, tüketim kapasitesi ve
kullanıcı sayısı gibi hususlar dikkate alınarak Kurum tarafından belirlenecek lisans
süresi için verilir. [...]
[EPDK], mülkiyet sahibi dağıtım şirketinin dağıtım faaliyetlerini yönlendirir,
denetler, izler ve gerektiğinde bu hizmetleri, masrafları dağıtım şirketine ait olmak
üzere, bu Kanuna tabi sertifika sahibi gerçek ve tüzel kişilerden satın alabilir.
Doğal gazın şehir içi dağıtımına ait ihale usul ve esasları, değerlendirme kriterleri
ve lisansta bulunması gereken diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Dağıtım şirketlerinin yükümlülükleri: Dağıtım şirketleri, konut, ticarethane ve
sanayi dahil tüketicileri doğal gaz kullanmak için yaptırdıktan veya mevcut olan iç
tesisatı kendi teknik personeline veya kendi adına çalışan denetim şirketlerine
kontrol ettirebilir. İç tesisatın, yayımlanacak iç tesisat yönetmeliğine uygun
olmadığının tespiti halinde, şirket gaz vermeyi reddedebileceği gibi vermekte
olduğu gazı da kesebilir. Tüketicinin tesisatı uygun hale getirip tekrar başvurması
halinde, aynı işlemler tekrarlanır. İç tesisatta yapılacak izinsiz tadilat, uygunsuz ve
kötü kullanım, yanlış ve bozuk ekipman kullanılması, proje dışı tesisat yapımı ile
tesisatın bakımsızlığı nedeniyle doğabilecek zarar ve ziyanlardan dağıtım şirketleri
sorumlu değildir.”
(33) Aynı Kanun’un 5. maddesinde ise;
“Doğal gaz piyasasında faaliyet gösterecek ithalatçı şirket, ihracatçı şirket, iletim
şirketi, depolama şirketi, dağıtım şirketi, toptan satış şirketi ve serbest tüketiciler,
Kurumdan sertifika almış gerçek ve tüzel kişiler ile yapım ve hizmet sözleşmesi
imzalayabilir. Doğal gazla ilgili herhangi bir yapım ve hizmet faaliyeti, sertifika
sahibi olmayan kişiler tarafından gerçekleştirilemez.
İç tesisat ve servis hatları ile ilgili sertifikalar Kurum adına ve Kurum tarafından
yetkilendirilen resmi veya özel şirketler ile şehir içi dağıtım şirketlerince verilir.
Gerçek ve tüzel kişilerin, sertifika almak için Kuruma yapacakları başvurulara
altmış gün içerisinde Kurum tarafından cevap verilir.”
hükümleri bulunmakta olup maddenin devamında da aşağıdaki hususlar düzenlenmiştir:
“Sistemle ilgili ; a) Fizibilite, etüt, proje, müşavirlik, kontrol ve denetleme, b)
Yapım, c) Servis, bakım ve onarım, gibi hizmetleri yapacak olanlar da yapacakları
faaliyetler için, Kurumdan sertifika almak zorundadır. Yapım ve hizmet faaliyeti
yapmak isteyenler, Kurum tarafından hazırlanacak yönetmeliğe göre Kuruma
başvurur. Söz konusu yönetmeliğin öngördüğü yeterlik şartlarını taşıyanlara
sertifika verilir.
Yapım ve hizmet faaliyetinde bulunacak gerçek veya tüzel kişiler, Kurumca
hazırlanan yönetmelik ve yayımlanacak tebliğlere uygun faaliyet göstermek
zorundadır.
Yapım ve hizmet alanında faaliyet göstermek üzere iç tesisat ve servis hatları
alanında dağıtım şirketlerinden sertifika almış olanlar, dağıtım şirketleri tarafından
denetlenir.
17-27/433-187
12/21

(34) 25.02.2002 tarih ve 24887 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası
Sertifika Yönetmeliği’nin 4. maddesinde iç tesisata ilişkin olarak;
“Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu veya servis kutusu çıkışından itibaren sayaç
hariç, müşteri tarafından yaptırılan ve mülkiyeti müşteriye ait olan boru hattı ve
teçhizatı ile tüketim cihazları, atık gaz çıkış borusu, baca ve havalandırma
sistemleri gibi tesisatı,”
tanımı yapılmıştır.
(35) Söz konusu Sertifika Yönetmeliği’nin 5. maddesinde sertifika alma yükümlülüğüne ilişkin
şu hüküm yer almaktadır:
“Doğal gazla ilgili herhangi bir yapım ve hizmet faaliyeti, sertifika sahibi olmayan
kişiler tarafından gerçekleştirilemez. Bu tür faaliyetlerin ihalesi aşamasında
sertifika gerekli değildir, ancak faaliyetin yürütülmesi için sertifika alınması
zorunludur.”
(36) Aynı yönetmeliğin 23. maddesinde sertifika ile ilgili olarak devir yasağına ilişkin;
“Sertifika sahipleri ve yetki belgesi sahipleri, sertifikalarını veya yetki belgelerini
başkalarına devredemez, kullandıramaz.”
hükmü yer almaktadır.
(37) Buna ek olarak 03.11.2002 tarih ve 24925 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğal
Gaz Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin İç Tesisat Onayı ve İşletmeye Alınması
başlıklı 37. maddesinde ise aşağıdaki hükümler bulunmaktadır.
“İç Tesisat Onayı ve İşletmeye Alınması
Madde 37 — (Başlığıyla birlikte değişik: RG-06/08/2004-25545)
İç tesisatların projelendirilmesi ve yapımı, bağımsız bölüm maliki, binanın veya
tesisin sahibi ya da bunların yetkili temsilcileri tarafından sertifika sahiplerine
yaptırılır. Sertifika sahibi firma ile başvuru sahipleri arasında yapılacak işin
kapsamı ve koşullarını belirleyen bir sözleşme imzalanır. Bu sözleşmenin bir sureti
sertifika sahibinin projenin onayı için dağıtım şirketine vereceği müracaat
dosyasında yer alır. İç tesisat ve/veya dönüşüm projesinin dağıtım şirketince
onaylanmasından sonra iç tesisatı yapacak olan firma sözleşme kapsamındaki
tüm yükümlülüklerini sigortalatır ve bununla ilgili belgeler dağıtım şirketine teslim
edilmeden iç tesisatın yapımına başlanmaz.
Sigortanın bu maddede yer alan iç tesisatın devreye alınması işleminden
başlamak üzere bir yıl boyunca yapılan iç tesisat ile ilgili çıkabilecek tüm sorunları
da kapsaması zorunludur.
Dağıtım şirketi, yaptırılan iç tesisatı ilgili mevzuat hükümlerine göre, tesisatın
kontrol ve onayı için kendisine yapılan müracaat tarihinden itibaren en geç on gün
içinde kendi teknik personeline veya iç tesisatı yapan firma dışında kendi adına
çalışan sertifika sahiplerine kontrol ve test ettirir ve uygun bulması halinde onaylar.
Uygun bulmaması halinde ise, tespit edilen hata ve eksiklikler giderildikten sonra,
kontrol ve testlere ilişkin işlemler yeniden yapılır.”
17-27/433-187
13/21

(38) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde BAŞKENTGAZ, EPDK tarafından
verilen izin doğrultusunda Ankara ili lisans sınırları içerisinde doğal gaz dağıtım
faaliyetini yürütmektedir. İç tesisat ve servis hatları ile yapım ve hizmet faaliyetlerini
sürdürecek gerçek veya tüzel kişiler ise yine ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
EPDK adına BAŞKENTGAZ tarafından sertifikalandırılmaktadır. Sertifikalı firmalar ise
mezkur hükümler ve Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği Denetim ve Şikayetler
başlıklı 21. madde hükümlerince denetlenebilmektedir.
I.4. Değerlendirme
(39) 4054 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde hâkim durum, “belirli bir
piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız
hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri
belirleyebilme gücü” şeklinde tanımlanmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un “Hâkim Durumun
Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesinde ise bir veya birden fazla teşebbüsün
ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim
durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar
ile kötüye kullanmasının hukuka aykırı ve yasak olduğu düzenlenmiştir. Bu çerçevede,
yukarıda yer verilen BAŞKENTGAZ’a yönelik başvuru konusu iddialar ilk etapta 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilmiştir.
I.4.1. Hakim Durum Analizi
(40) BAŞKENTGAZ’ın “ayrımcı nitelikteki eylemlerine ilişkin iddialar”ın 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesi kapsamında bir ihlal olarak nitelendirilebilmesi için BAŞKENTGAZ’ın, doğal
gaz dağıtım pazarında hakim durumda olması ve doğal gaz iç tesisat pazarındaki
uygulamalarının hakim durumuna dayalı olarak gerçekleştirdiği bir kötüye kullanma hali
olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira bir eylemin Kanun’un 6. maddesi
kapsamında ihlal teşkil edebilmesi, söz konusu eylemin uygulayıcısı olan teşebbüsün
ilgili pazarda hakim durumda olmasına ve teşebbüsün giriştiği eylemin bir kötüye
kullanma hali içermesi şartlarının her ikisinin birden mevcut olmasına bağlıdır.
(41) Bu çerçevede, Kurul’un 24.09.2014 tarih ve 14-35/682-299 sayılı kararında da tespit
edildiği üzere, Ankara ili mücavir alanında doğal gaz dağıtım faaliyeti bakımından tekel
durumunda bulunan ve 4646 sayılı Kanun ile bu Kanun kapsamında oluşturulan
mevzuat uyarınca piyasa faaliyetleri denetim ve düzenlemeye tabi olan
BAŞKENTGAZ’ın hakim durumda olduğu ifade edilebilecektir. Bununla birlikte,
BAŞKENTGAZ’ın şikayet konusu eylemlerinin bir kötüye kullanma hali oluşturup
oluşturmadığına ilişkin yapılacak değerlendirme dosya özelinde yapılacak analizin
esasını oluşturmaktadır. Bu çerçevede öncelikle yerinde incelemede elde edilen ve
yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat temelinde BAŞKENTGAZ’ın kota
uygulaması eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde ihlal oluşturup
oluşturmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
I.4.2. 4054 sayılı Kanun’un 6. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
(42) Daha önce de değinildiği üzere, ilgili mevzuat gereğince BAŞKENTGAZ, Ankara
Büyükşehir Belediyesi sınırlarını kapsayan bölgede gaz dağıtım hizmeti vermektedir.
Mevcut önaraştırmaya konu teşkil eden iddiaların temelini, doğal gaz iç tesisat ve servis
hatları ile yapım ve hizmet faaliyetlerini sürdüren teşebbüslere sertifika veren ve bu
teşebbüsleri denetleyen BAŞKENTGAZ’ın iç tesisat projelerine kota uygulamak yoluyla
4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği iddiası oluşturmaktadır.
17-27/433-187
14/21

(43) BAŞKENTGAZ’da yerinde incelemede elde edilen ve EPDK tarafından gönderildiği
tespit edilen 10.04.2017 tarihli yazıdan, benzer şikayetlerin EPDK’ya da yapıldığı, iç
tesisat ve servis hatları sertifikası verilen bazı firmalar tarafından iletilen şikâyet
başvurularında, BAŞKENTGAZ tarafından sertifikalı firmalara uygulanan kota
uygulamasının tüm firmalara eşit ve tarafsız olarak uygulanmadığı, kota sayısının her ay
değiştirildiği, kriterlerin objektif olarak belirlenmediği hususlarının yer aldığı
anlaşılmaktadır. Konuyla ilgili olarak, EPDK’nın, BAŞKENTGAZ’dan 2015, 2016 ve
2017 yıllarındaki aylık proje kotalarını ve sistemlerinde kayıtlı personel sayılarını (çelik
kaynakçı, PE kaynakçı mühendis vb.) istediği tespit edilmiştir. Bunun üzerine
BAŞKENTGAZ tarafından EPDK’ya gönderilen 25.04.2017 tarihli cevabi yazıda, Doğal
Gaz Piyasası Kanunu Sertifika Yönetmeliği’nin "Yetki belgesi sahibi şirketlerin hak ve
yükümlülükleri" başlıklı 12. maddesinde yer alan "Yetki belgesi sahibi, sertifika verdiği
gerçek veya tüzel kişinin faaliyetlerinin ilgili mevzuata uygunluğunu denetlemeye
yetkilidir." hükmüne dayanarak zaman zaman BAŞKENTGAZ’ın iç tesisat projesi yapan
teşebbüslerde denetimde bulunduğu belirtilmiş ve saha denetimlerinde birçok doğal gaz
işleminin; Doğal Gaz Piyasası Kanunu Sertifika Yönetmeliği’nin "Sertifika alma
yükümlülüğü" başlıklı 5. maddesinde yer alan "Doğalgazla ilgili herhangi bir yapım ve
hizmet faaliyeti, sertifika sahibi olmayan kişiler tarafından gerçekleştirilemez." hükmüne
aykırılık teşkil ettiği, sertifikasız kişilerce yapıldığı ve sertifikalı firmalarca üstlenildiği
belirtilmiştir. Hatta yerinde incelemede elde edilen bir e-postada sertifikalı firma olan
şikâyetçi MERT GÜL’ün benzer şekilde mevzuata aykırı davranarak sertifikasız yapılan
projeyi üstlendiği ve bu durumun BAŞKENTGAZ tarafından tespit edildiği, daha sonra
MERT GÜL’den konuyla ilgili savunma istendiği, sonrasında BAŞKENTGAZ’ın konuyla
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesince konunun değerlendirilerek MERT GÜL’e gerekli
yasal yaptırımın uygulanması için EPDK’ya yazı gönderildiği tespit edilmiştir. Benzer
tesisat uygulamalarının başka firmalar tarafından da yapıldığı yine yerinde incelemede
tespit edilmiştir.
(44) Ayrıca yerinde inceleme tutanağında BAŞKENTGAZ’a kota uygulaması ile amaçlanan
hedefin ne olduğu sorulmuş ve gelen cevabi yazıda aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Bu kapsamda Şirketimiz hisselerinin özelleştirilerek sevk ve idaresinin
devralındığı 31.05.2013 sonrası hız kazanan saha denetimlerinde birçok doğal gaz
işleminin; Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği’nin sertifika alma yükümlülüğü
kenar başlıklı 5. maddesinin “Doğal gazla ilgili herhangi bir yapım ve hizmet
faaliyeti, sertifika sahibi olmayan kişiler tarafından gerçekleştirilemez.”
şeklindeki hükmüne aykırılık teşkil ettiği, sertifikasız kişilerce yapım ve hizmet
faaliyetinde bulunulduğu ve sertifikalı firmalarımızca da bu faaliyetlerin üstlenildiği
belirlenmiştir.
Sahada yetkisiz kişiler tarafından yapılan ve/veya yapılacak tesisatların sertifikalı
firmalarımızca üstlenilmesinin önüne geçilmesi adına 01.06.2014 tarihi itibari ile
proje girişlerine düzen getirilmiştir. Zira uygulamada; can ve mal güvenliği için risk
oluşturabilecek doğal gaz gibi önemli bir maddeyle ilgili çalışmaların sadece
sertifikalı firmalarca yapılmasının sağlanması amaçlanmış olup bu sayede
sertifikalı firma sayısında uygulamanın başladığı 2014 yılı sonu itibari ile %104,5
oranında artış sağlanarak sertifikası olmayan kişilerce çalışma yapılmasının önüne
geçilmiştir.”
17-27/433-187
15/21

(45) Bununla beraber uygulama ile ilgili 02.06.2017 tarihli başka bir yazıyla BAŞKENTGAZ,
EPDK’ya sahada yetkisiz kişiler tarafından yapılan ve/veya yapılacak tesisatların
sertifikasız firmalarca üstlenilmesinin önüne geçilmesi adına 01.06.2014 tarihi itibarıyla
proje girişlerine sınır getirildiğini, kota uygulaması ile can ve mal güvenliği için risk
oluşturabilecek doğal gaz iç tesisat uygulamalarının sadece sertifikalı firmalarca
yapılmasının sağlanmasının amaçlandığını, bununla beraber uygulama ile sertifikasız
faaliyette bulunan 100’e yakın firmanın sertifikalandırıldığını, kotanın ne kadar
olacağının ise her ayın başında bakımlı tablo üzerinden belirlenen değer doğrultusunda
tüm firmalar için güncellendiğini, bahse konu değerin kazı sezonunun
açılması/kapanması, firmaların yazılı talepleri veya yapmış olduğumuz sertifikalı firma
toplantılarında ortak alınan kararlar doğrultusunda kotaya tabi tüm firmalar için
arttırılmak veya azaltılma yoluyla belirlendiğini ifade etmiştir. Yazıda aylık olarak
belirlenen genel kota sayısını aşan firmaların kota artırım taleplerinin bulundurduğu usta
sayıları ve yaptıkları taahhütlerine yönelik müşteriye vermiş oldukları faturalar dikkate
alınarak artırılabildiği, bunun haricinde zaman zaman TOKİ, Resmi Kurum Lojmanları
vb. toplu işleri alan firmalar içinde sözleşmeleri kapsamında kota artırımı yapıldığı ifade
edilmiştir.
(46) İncelemelerde 2014-Ocak/2017-Haziran tarihleri arasında uygulanan sistemde
BAŞKENTGAZ tarafından tüm firmalar için aynı aylık sayı sınırlamasının belirlendiği,
firmaların bu sınırı aşması sonucunda BAŞKENTGAZ’a artırım taleplerinde bulundukları
ve BAŞKENTGAZ’ın da iç tesisat firmalarının istekleri çerçevesinde isteyen firmanın
sayı sınırını artırdığı tespit edilmiştir. Nitekim yerinde incelemede elde edilen e-
postalarda da bu durum tespit edilmiştir. Firmalar BAŞKENTGAZ’a posta yoluyla veya
e-postalarla artırım taleplerinde bulunmuş, BAŞKENTGAZ yetkilerinin sistem üzerinden
artırım yaptıkları saptanmıştır.
(47) Haziran 2017 tarihinden sonra ise aylık sayı sınırının, iç tesisat firmalarının çalıştırdığı
Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği’nde belirtilen belgelere sahip olan usta
sayısına göre ANDOSIAD, ASTO görüşü alınarak usta başına aylık 50 proje olarak
belirlendiği, durumun 02.06.2017 tarihinde EPDK’ya da bildirildiği tespit edilmiştir. İç
tesisat projelerinde sayı sınırı uygulamasıyla ilgili EPDK’ya da yukarıda bahsedildiği
üzere şikâyetlerin ulaşması, doğalgaz sektörünün düzenleyicisi, izleyicisi konumundaki
EPDK’nın konuyla ilgili değerlendirmelerini önemli kılmaktadır. EPDK tarafından
11.04.2017 tarihinde Kuruma gönderilen yazıda, şikâyetçi MERT GÜL’ün benzer bir
şikayetini EPDK’ya da ilettiği, EPDK’nın konu hakkında inceleme başlattığı ve
incelemenin halen sürdüğü, fakat şikayetin Rekabet Kurumu’nu da ilgilendirdiği ifade
edilmektedir.
17-27/433-187
16/21

(48) Dosya konusu olayda BAŞKENTGAZ’ın hakim durumda bulunduğu pazarla ilişkili bir
çeşit ardıl pazarda hukuken sahip olduğu denetim ve gözetim yetkisini kullandığı
görülmektedir. Şöyle ki, kamu sağlığı ve güvenliği açısından iç tesisat projelerinin belirli
standartlar çerçevesinde tasarlanması ve uygulanması gerekmekte olup, bu
standardizasyonu sağlamak amacıyla ilgili mevzuat ile sertifikalandırma sistemi
kurulmuş ve düzenleyici kurum olan EPDK’nın bu sertifikalandırma yetkisi, pratik
sebeplerle, bölgesel dağıtım şirketleri ile paylaşılmıştır. Dolayısıyla BAŞKENTGAZ ilgili
ürün pazarındaki hakim durumunun yanı sıra iç tesisat proje hizmetleri pazarında da bir
nevi piyasa yapıcısı ve denetleyicisi olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, dosya
kapsamında yapılan inceleme ve görüşmelerden de görüldüğü üzere, piyasada
faaliyette bulunan bazı firmalar kimi zaman bu sertifika sistemini fiili olarak
dolaşabilmektedir. Halihazırda sertifika sahibi olan bir firma projeyi kendi üstüne
almakta ve sertifika sahibi olmayan bir firmaya işi devretmekte, böylece sertifikasız
firmalar piyasada kamu güvenliğini tehdit etmek pahasına faaliyet göstermektedirler.
Aynı zamanda sertifikalandırma yetkisine sahip olan BAŞKENTGAZ, kota uygulamasını
bu sebeple hayata geçirmiş ve uygulayagelmiştir. Kota sistemiyle, firmaların
kapasitelerinin üzerinde iş almalarının ve bu işleri yetkisiz firmalara devretmelerinin
önüne geçilmektedir.
(49) Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında ortaya çıkan ilk soru, doğalgaz dağıtım
pazarında hakim durumda bulunan BAŞKENTGAZ’ın bu pazardaki hakim durumunu
başka bir pazarda kötüye kullanıp kullanamayacağıdır. Bu hususa ilişkin olarak
belirtmek gerekir ki rekabet hukuku uygulamalarında hakim durumun kötüye
kullanılmasından söz edebilmek için, hakim durum, ihlal ve ihlalin etkilerinin mutlaka
aynı pazarda olması gerekmemektedir. Söz konusu etkiler, teşebbüsün hâkim durumda
olduğu pazarda ya da bu pazar ile ilişkili başka bir pazarda da ortaya çıkabilmektedir.
Ayrıca, Hakim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki
Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) hâkim durumdaki
teşebbüslerin, eylemleri ile rekabetin kısıtlanmasına yol açmama şeklinde “özel
sorumluluğu”nun bulunduğu da vurgulanmıştır. Bir pazarda hakim durumda bulunan
teşebbüsün başka bir pazardaki rekabet şartlarını etkileyebileceği, geçmiş Avrupa Birliği
kararlarında2 da görülmekte, ilişkili pazarlarda faaliyet gösteren ve bu pazarlardan
birinde hakim durumda olan bir teşebbüsün eylemleri, komşu pazarlardaki rekabeti de
engelleyebilmektedir. BAŞKENTGAZ yukarıda da değinildiği üzere, iç tesisat proje
hizmetleri pazarında bir nevi piyasa yapıcısı ve düzenleyicisi olarak rol almakta ve
hakim durumda bulunan teşebbüsün özel sorumluluğu çerçevesinde bu piyasadaki
rekabet koşullarını bozmama yükümlülüğünü de taşımaktadır.
(50) Bu doğrultuda, her ne kadar dosya konusu uygulamanın temel motivasyonunun rekabeti
kısıtlamak olmadığı, kamu sağlığını korumak olduğu anlaşılsa da eylemin etkilerinin
incelenmesi gerektiği de aşikardır. Nihai amacı tüketicilerin can ve mal güvenliklerinin
korunması olan bu uygulamanın iç tesisat projeleri pazarında rekabet kurallarını
zedelememesi için aynı zamanda adil, makul ve ayrımcılığa yol açmayacak şekilde
tasarlanması ve hayata geçirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda
uygulamanın olası etkileri aşağıda incelenmiştir.

2 Case 6/73 etc [1974] ECR 223, [1974] 1 CMLR 309. Case 311/84 Centre Belge d’Etudes de Marché
Télémarketing v CTL [1985] ECR 3261, [1986] 2 CMLR 558 OJ [2002] L 61/32, [2002] 4 CMLR 1426,
para. 36-51.

17-27/433-187
17/21

(51) Rekabetçi yapıya sahip piyasalarda arz miktarı, iktisadi kaideler çerçevesinde, başta
talep miktarı olmak üzere, diğer piyasa değişkenleri ile bağlantılı olarak, serbest
koşullarda belirlenmektedir. Piyasa parametrelerinden bağımsız olarak, dış etkilerle arz
miktarının belirlenmesi, ilgili piyasanın rekabetçi yapısının bozulduğuna ve dolayısıyla
piyasada rekabet ihlalinin varlığına işaret edebilecektir. Arz miktarının belirlenmesi,
dolaylı olarak fiyatın ve talep miktarının da etkilenmesine yol açabilmektedir. Arz
miktarına yapılan müdahale, piyasanın doğal dengelerini bozabilmekte, sunulan
hizmetin kalitesinin düşmesine neden olabilmekte ve rekabetin sınırlanması veya
ortadan kalkması sonucunu doğurabilmektedir. Bunun yanı sıra, arz miktarına getirilen
sınırlama, tüketicilerin tercihlerini sınırlayabilmekte ve tüketici refahının olumsuz yönde
etkilenmesine neden olabilmektedir.
(52) Somut olayda, BAŞKENTGAZ’ın eylemlerinin, iç tesisat projeleri pazarında, yukarıda
belirtilen rekabet engeline neden olup olmayacağının incelenmesi gerekmektedir. İlgili
pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin verdikleri hizmet bazında sahip oldukları
mesleki bilgi, deneyim, altyapı ve donanım farklılıklar arz etse de yapılan işin kalitesi ve
standardı yine mevzuat çerçevesinde BAŞKENTGAZ tarafından belirlendiği ve
düzenlediği için şikâyet dilekçesinde yer verildiği gibi işin kalitesinde bir düşüş olması
mümkün görünmemektedir. Halihazırda zaten sertifikalandırma sisteminin ve
BAŞKENTGAZ’ın uygulamalarının nihai hedefi tüketicilerin güvenliği için gerekli asgari
kalite standartlarının garanti altına alınmasıdır. Aşağıdaki Tablo-1’de de yer verildiği
üzere, birçok firmanın aylık sınırı aşan sayıda proje yapma imkânı bulunduğu
anlaşılmaktadır. Yukarıda bahsedilen e-postalardan ve teşebbüs tarafından gönderilen
cevabi yazının ekinden de görüldüğü şekilde firmalar, aylık belirlenen sayıyı aştıklarında
BAŞKENTGAZ’a taleplerini iletebilmekte ve bu talepleri olumlu karşılanmaktadır.
Tablo 1: Aylık Firma Bazında Proje Sayıları
YIL AY
İşlem Yapan
Firma Sayısı
Uygulanan
Sınır
Sınırı Geçen
Firma Sayısı
Sınırı Geçen
Firma Yüzdesi
2
0
1
6

OCAK (…..)
100
(…..) 1,24
ŞUBAT (…..) (…..) 0,24
MART (…..)
150
(…..) 0,77
NİSAN (…..) (…..) 1,92
MAYIS (…..) (…..) 0,38
HAZİRAN (…..)
100
(…..) 2,59
TEMMUZ (…..) (…..) 0,38
AĞUSTOS (…..) (…..) 9,39
EYLÜL (…..) (…..) 4,33
EKİM (…..) (…..) 6,64
KASIM (…..)
75
(…..) 18,03
ARALIK (…..) (…..) 12,71
2
0
1
7

OCAK (…..)
50
(…..) 9,49
ŞUBAT (…..) (…..) 9,63
MART (…..)
40
(…..) 25,64
NİSAN (…..) (…..) 26,14
MAYIS (…..) 75 (…..) 4,68
HAZİRAN (…..)
Usta bazlı 50
(…..) 0,30
TEMMUZ (…..) (…..) 1,79
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler

17-27/433-187
18/21

(53) Buna ek olarak, dosya kapsamında elde edilen verilerden teşebbüslerin çoğunun aylık
belirlenen miktarın altında iş aldıkları da tespit edilmiştir. Piyasadaki arzın kısıtlanıp
kısıtlanmadığına ilişkin en önemli emare firmaların önemli bir kısmının, çoğu dönemde
tam da belirlenen üst sınır kadar iş alıp alamadıkları olacaktır. Şöyle ki, bu tür bir durum
firmaların belirlenen sınırı aşan talebi reddettikleri ve tüketicileri bir sonraki ay hizmet
almaya yönlendirildikleri anlamına gelecektir. Bu tür bir durumun varlığını kontrol etmek
amacıyla 2016 Ocak-2017 Temmuz arasındaki 19 aylık sürede firmaların belirlenen
miktarla aynı sayıda iş aldıkları durumlar incelenmiş olup, elde edilen veriler ay bazında
aşağıda Tablo-2’de sunulmaktadır.
Tablo 2: Kota ve Alınan Proje İlişkisi
Firma Adı
Kota Sınırı ve Firmanın Yaptığı Proje
Adedinin Eşit Olduğu Toplam Ay Sayısı
Erka Isı Sist. İnş. Taah. Paz. Tic. Ltd. 5
Gülsev Burma-Barış Teknik* 5
Kaltes Isı Sanayi Ltd. Şti.* 5
İklimsan Isıtma Soğutma Sis. İnş.* 4
Mekses İnş. Tes. Malz. San. ve Tic.Ltd.* 4
Musa Ceyhan-Ceyhan Mühendislik 4
Na-Me Müh. Proje San. Taah. Ltd. Şti. 4
Onta Müh. Mek. İklim San. ve Tic. Ltd. Şti* 4
Ömer Elkol-Ak-El Dogalgaz Projelend 4
Ak İş Grup İnş. Yapı Mal. Tic. Ltd. Şti* 3
Ali Bacak-Anka Mühendislik* 3
Alterm Müh. Isı San. Taah. Tic. Ltd. Şti* 3
Bsa Doğalgaz Ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti* 3
Cemil Baştürk-Baştürk Doğalgaz 3
Deniz İklimlendirme San. Tic. Ltd. Şti 3
Doğan Savaş-Yağmur Isı Sistemleri 3
Ercan Sadakat Poyraz Doğalgaz Mühen 3
Ersoy Isıt. Soğ. Tes. İnş. Tur. Tic. Ltd. 3
Etkin Sezgin Teknik Hizmetler San.* 3
Ferhat Çetin - Sistem Doğalgaz Tic. 3
Ömer Yıldırım-Aksiyon Müh. Isı Sist. 3
Remzi Berk Çetin-Bmf Doğalgazi 3
Seyit Mehmet Karagülle 3
Şadi Tuzcu-Tuzcu Mühendislik 3
Ahmet Gönhan Çınar - Çınar Yapı Isı* 3
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
(54) Tablodan da görüldüğü üzere, teşebbüslerin çoğu ilgili dönemdeki ayların çoğunda
sınırın altında proje hizmeti sunmuş, pazardaki talebin BAŞKENTGAZ’ın eylemi
sebebiyle arz tarafından karşılanamaması gibi bir durum ortaya çıkmamıştır.
(55) Ayrıca tabloda “*” işaretli olan firmalarla telefonla3 iletişime geçilmiş ve
BAŞKENTGAZ’ın dosya konusu eylemi sonrasında artırım talebinde bulunup
bulunmadıkları, bulundularsa BAŞKENTGAZ’ın bu talebe olumsuz yanıt verip vermediği
sorulmuştur. Teşebbüslerden bu soruyla ilgili olarak artırım talebinde bulunmadıkları
veya talepte bulunduklarında bu talebe olumsuz cevap verilmediği ifade edilmiştir.
(56) Diğer taraftan, yerinde inceleme tespit edilen e-postalarda artırım konusunda hiçbir
firmanın talebinin reddedildiğine ilişkin e-postaya rastlanılamamış, fakat talep
artışlarının kabulünü gösteren ve bu kabullerin sisteme girilmesi için şirket içi
personeller arasında yapılan e-posta yazışmalarına rastlanmıştır. Bu e-postaların
bazılarına aşağıda değinilecektir.

3 İnternet üzerinde yapılan aramalarda diğer firmaların telefon numaralarına ulaşılamamış veya ulaşılan
telefon numaraları cevapsız kalmıştır.
17-27/433-187
19/21

(57) 24.07.2017 tarihinde (…..) tarafından (…..)’e gönderilen “kota” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır (Belge-7):
“(…..) Doğalgaz kotasını 5 tane arttrdım Cuma günü gelmişti müşteriler çok
mağdur falan filan.... 12 tane tadilatı varmış diğer talebi için size yönlendiriyorum.
Bilginiz olsun.”
28.08.2016 tarihinde (…..) tarafından (…..) gönderilen “firma gü.” konulu e-
postada şu ifadeler yer almaktadır (Belge-9):
“Suha mrb;
(…..) nolu firmanın kotasını 120 yapmak istediğimde belge adı girilmelidir hatası
veriyor. Giriyorum yine hata veriyor ilgilenebilirmisin?”
24.08.2016 tarihinde (…..) tarafından (…..) gönderilen “RE: MEHMET TEKİN MÜH
2000157451 KOTA ARTITRIMI” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır (Belge-10):
“10ARTTIRIM YAPILDI SONLANDIRALIM”
15.11.2016 tarihinde (…..) tarafından (…..) gönderilen “RE: KOTA” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır (Belge-11):
“Hilal hanım,
Bildik grup (…..) kota artırımı talep etmiş olup, evrakları incelenmiştir. Kotasını 50
adet artıralım”
28.11.2016 tarihinde (…..) tarafından (…..) gönderilen “RE: KOTA” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır (Belge-12):
“70 Atet kota tanımlayalım.”4
29.11.2016 tarihinde (…..) tarafından (…..) gönderilen “RE: KOTA” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır (Belge-13):
“Hilal hanım,
20 adet ilave kota tanımlayalım”5
22.11.2016 tarihinde (…..) tarafından (…..) gönderilen “RE: KOTA” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır (Belge-14):
“Altınok Mühendislik için ilave 40 kota tanımlayalım.
Ankara Isı Sistemleri için 30 adet kota artırımı yapalım.”
18.07.2017 tarihinde (…..) tarafından (…..) gönderilen “Kota Artırımı Hk.” konulu e-
postada şu ifadeler yer almaktadır (Belge-15):
Hilal Hanım;
Aresta inşaata ait 3 adet tadilat projesi için kota artırımı yaptım 20170000064564
proje numaralı yere tadilat projesi girecek aynı bina daki 33 ve 34 numaralı
daireler ve 20170000063548 2 nolu daire için tadilat projesi girecek. Bu yerler için
tadilat projesi girmesi kota artırımı yaptım farklı adreslere proje girip girmediğini
kontrol edebilir miyiz?
Saygılarımla.

4 E-postada kota artırımı istenen teşebbüsün müşteri numarası 1203000191 olup, bu bilgi fotoğraf olarak
e-postaya eklenmiştir.
5 E-postada kota artırımı istenen teşebbüsün müşteri numarası 1203000066 olup, bu bilgi fotoğraf olarak
e-postaya eklenmiştir.
17-27/433-187
20/21

(58) Bu bilgiler ışığında, BAŞKENTGAZ’ın uygulaması sebebiyle, belirlenen miktarı dolduran
teşebbüslerin, kendilerine gelen projeyi kabul edemeyeceği ve ilgili projenin diğer
teşebbüslere götürülmesine imkân sağlanacağı, bu noktada, hizmet alıcılarının tercih
özgürlüğünün ortadan kalkacağı, müşterilerin kendi tercihlerine göre rekabetçi hizmet
sunan teşebbüslerden hizmet alamayacağı, firmaların ise bu uygulamadan dolayı
kalitelerini artırmamayı tercih etme şeklinde bir etkinin oluşmadığı görülmektedir. Bu
durumun bu haliyle rekabetçi piyasaların yapısına ters düşmediği ve 4054 sayılı Kanun
anlamında arzın kontrolü veya kısıtlanması sonucunu doğurmayacağı
değerlendirilmektedir.
(59) Son olarak, dosya kapsamında değerlendirilen BAŞKENTGAZ’ın uygulamasının
özellikle şikayetçi MERT GÜL’e yönelik dışlayıcı etkiler doğurabilecek bir şekilde
kullanılıp kullanılmadığı incelenmiştir. Bu kapsamda MERT GÜL’ün aylara göre
uygulayabildiği proje sayısı ile genel limitin karşılaştırılması faydalı olacaktır.
Tablo 3: MERT GÜL Aylık Proje Bilgileri
Aylık Sınır Firma Tarafından İşlem Yapılan İş Sayısı
2016 Nisan 150 (…..)
2016 Mayıs 150 (…..)
2016 Haziran 100 (…..)
2016 Temmuz 100 (…..)
2016 Ağustos 100 (…..)
2016 Eylül 100 (…..)
2016 Ekim 100 (…..)
2016 Kasım 75 (…..)
2016 Aralık 75 (…..)
2017 Ocak 50 (…..)
2017 Şubat 50 (…..)
2017 Mart 40 (…..)
2017 Nisan 40 (…..)
2017 Mayıs 75 (…..)
2017 Haziran - (…..)
2017 Temmuz 100 (…..)
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler
(60) Yukarıda tabloda görüldüğü üzere, MERT GÜL’ün iç tesisat projelerinde tüm firmalara
uygulanan genel sınırı 16 aylık sürede sadece 4 ay aştığı görülmektedir. Özellikle 2016-
Aralık ayında genel kota sınırı 75 olmasına ragmen, MERT GÜL’ün uyguladığı proje
sayısının bu sayının çok üstünde, 123 adet olduğu, yine 2017-Mart ayında 10 adet,
2017-Nisan ayında kota sınırından 46 adet fazla iş yaptığı görülmekte, bu durum MERT
GÜL’ün artırım taleplerinin BAŞKENTGAZ tarafından olumlu karşılanması olarak
değerlendirilmektedir. Bununla beraber, firmanın yaptığı proje adedinin sınır ile eşit
olduğu durumların sadece 2017 Mayıs ve 2017 Temmuz aylarında gerçekleştiği
görülmektedir. 16 aylık süre boyunca ve şikâyetçinin şikayet başvurusundan sonra
gerçekleşen bu eşitliğin, dosya kapsamındaki iddiaları kanıtlayıcı nitelikte olmayacağı
değerlendirilmektedir.
(61) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, BAŞKENTGAZ’ın dosya konusu
eyleminin mevcut haliyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal etmediği sonucuna
ulaşılmıştır.
17-27/433-187
21/21

J. SONUÇ
(62) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy