AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 62660/12
Sevinç BAYRAM / Türkiye
(Ekteki tabloya bakınız)
Başkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Marko Bošnjak,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla, 17 Haziran 2021 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 30 Temmuz 2012 tarihli başvuruyu ve davalı Hükümet tarafından sunulan ve Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonu dikkate alarak gerçekleştirdiği müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuran hakkındaki ayrıntılı bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuran, Mahkeme önünde Ankara Barosuna bağlı Avukat S. Savaşkan tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın Sözleşme’nin 8. maddesi ve Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. maddesi bağlamındaki şikâyetleri (uygunsuz görülen kişisel ilişkilerde ve davranışlarda bulunma iddiası nedeniyle Deniz Harp Okulundan atılma), Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Hükümet, başvuruda ileri sürülen sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla, tek taraflı bir deklarasyon bildirme teklifinde bulunduğu konusunda Mahkemeyi bilgilendirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi, Sözleşmenin 37. maddesi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet tarafından sunulan söz konusu deklarasyon aşağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin, yukarıda anılan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan davanın çözüme kavuşturulması amacıyla, başvurana yansıtılabilecek olan tüm maddi ve manevi zararlar ve aynı zamanda masraflar ve giderler karşılığında 7.750 avro (yedi bin yedi yüz elli) ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 37. maddesi 1. fıkrası uyarınca kabul edilen kayıttan düşürme kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözüme kavuşturulduğu anlamına gelecektir.
Hükümet, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin, başvuranın Sözleşme’nin özel hayata ve aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiği kanaatindedir. Bununla birlikte, Hükümet, 31 Temmuz 2018 tarih ve 7145 sayılı Kanunla değişik İdari Yargılama Usulü Kanununun 53 § 1 (i) maddesinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir başvuruyu kayıttan düşürmeye karar verdiği davalarda, idari mahkeme nezdinde yeniden yargılama yapılmasını gerektirdiğini vurgulamıştır. Hükümet, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, başvuranın Sözleşme’nin 8. maddesi kapsamındaki şikâyetleri bakımından tazmin imkânı sunabileceği kanaatindedir.
Hükümet, Mahkemeyi, başvurunun incelenmeye devam edilmesini haklı kılacak bir neden bulunmadığı yönünde karar vermeye ve davayı Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca kayıttan düşürmeye davet etmektedir.”
Tek taraflı deklarasyonda yer alan şartlar, bu karar tarihinden birkaç hafta önce başvurana gönderilmiştir. Mahkeme, başvuranın avukatından, başvuranın tek taraflı deklarasyonda yer alan şartları kabul etmediğini belirten bir yanıt almıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinin, davanın kayıttan düşürülmesine şu durumda imkân verdiğini hatırlatmaktadır:
“(...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka nedenden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranlar davalarının incelenmesinin sürdürülmesini talep etseler bile, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak başvuruları kayıttan düşürebilmektedir (özellikle bk. Tahsin Acar/Türkiye kararı (öncelikli sorun) [BD], No. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkeme, içtihatlarını (bk. bu davaya uygulanabildiği ölçüde (mutatis mutandis) Özpınar/Türkiye, no. 20999/04, §§ 45-48, 19 Ekim 2010), Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazları ve tazminat olarak önerilen meblağı göz önünde bulundurarak, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatindedir (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi). Mahkeme ayrıca, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. maddesi kapsamındaki şikâyetin, Sözleşme’nin 8. maddesi kapsamındaki şikâyet ile yakından bağlantılı olduğunu ve bu şikâyeti ayrıca incelemeye gerek olmadığını değerlendirmektedir (benzer bir yaklaşım için bk. Kurttaş/Türkiye (k.k.) [Komite], no. 57308/11, 19 Kasım 2020 ve Habiybe Aydın/Türkiye (k.k.) [Komite], no. 51756/11, 25 Haziran 2020).
Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının öte yandan, başvuruyu incelemeye devam etmesini gerektirmediği kanısına varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi durumunda, Sözleşme’nin 37. maddesi 2. fıkrası uyarınca başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (bk. Josipović/Sırbistan, (k.k.) no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilenler dikkate alınarak, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyonunda belirtilen şartları ve böylelikle, verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak,
Başvurunun Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine
karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 8 Temmuz 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 8. Maddesi ve Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. Maddesi Bağlamındaki Şikâyetlere İlişkin Başvuru
Başvuru No. ve Tarihi
Başvuranın Adı ve Doğum Tarihi
Temsilcinin Adı ve Şehri
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zararlar ile Masraf ve Giderler için verilmesine hükmedilen meblağ
(avro cinsinden)[1]
62660/12
Sevinç BAYRAM
Savaşkan Saliha
02/12/2020
14/01/2021
7.750
30/07/2012
1988
Ankara
[1] Başvuran tarafça ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.
Full & Egal Universal Law Academy