AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 52019/20
İbrahim BEKTAŞ / Türkiye
(Ekteki tabloya bakınız)
Başkan
Jovan Ilievski,
Hâkimler
Gilberto Felici,
Diana Sârcu,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”) 24 Mart 2022 tarihinde Komite halinde toplanarak, yukarıda belirtilen 13 Kasım 2020 tarihli başvuruyu ve davalı Hükümetin, Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonunu dikkate alarak, gerçekleştirdiği kapalı oturumdaki müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvurana ilişkin ayrıntılı bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuranların Sözleşme’nin 10. maddesi bağlamındaki şikâyetleri (bir ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan başvurana gönderilen iki kitaba ceza infaz kurumu idaresi tarafından el konulması), Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dostane çözüm amacıyla yapılan ve başarısızlıkla sonuçlanan görüşmelerin sonunda, Hükümet, bu şikâyetlerle ileri sürülen sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla, Mahkemeye, tek taraflı bir deklarasyon sunmayı teklif ettiğini bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi Sözleşmenin 37. maddesi uyarınca, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, Sözleşme’nin 10. maddesinin ihlal edildiğini kabul etmektedir. Hükümet, başvurana ekte bulunan tabloda yeniden düzenlenen miktarın ödenmesini önermekte ve Mahkemeyi, Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmektedir. Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve verilen Mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç aylık bir süre içinde ödenecektir. Söz konusu meblağ bu süre içinde ödenmediği takdirde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten söz konusu meblağın ödenmesine kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Tek taraflı deklarasyonda belirtilen şartlar, 19 Ocak 2022 tarihinde başvurana iletilmiştir. Başvuranın deklarasyonda yer alan şartları kabul etmediğini belirten, cevaben sunduğu yazı, 3 Mart 2022 tarihinde Mahkemeye ulaşmıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin, aşağıda belirtilen durumda, bir davayı kayıttan düşürmesine imkân verdiğini hatırlatmaktadır:
“(...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranların davalarının incelenmesine devam edilmesini istemelerine rağmen, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak, başvuruları kayıttan düşürebilmektedir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye kararı (öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkemenin tutukluların ifade özgürlüğü hakkıyla ilgili içtihatları, açık ve çok sayıdadır (bk. Yankov/Bulgaristan, no. 39084/97, §§ 126‑45, AİHM 2003‑XII, ve Tapkan ve diğerleri/Türkiye, no. 66400/01, § 68, 20 Eylül 2007), bu karar haber veya görüş alma hakkını kapsamaktadır (Mesut Yurtsever ve diğerleri/Türkiye, no. 14946/08 ve diğer 11 başvuru, § 101, 20 Ocak 2015, ve Mehmet Çiftci/Türkiye, no. 53208/19, § 32, 16 Kasım 2021).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazları ve tazminat olarak önerilen meblağı (ki bu meblağ benzer davalarda ödenmesine hükmedilen meblağlara uygundur) göz önünde bulundurarak, bundan böyle başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan herhangi bir nedenin bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi).
Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının öte yandan, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektirmediği kanısına varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonunda yer alan şartlara uymaması durumunda, Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (Josipović/Sırbistan, (k.k.) no.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilenler dikkate alındığında, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyonda yer alan şartları ve böylelikle verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak,
Başvurunun Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 14 Nisan 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Jovan Ilievski
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 10. Maddesi Bağlamındaki Şikâyetlerle İlgili Başvuru
(Haber veya Görüş Alma Hakkı)
Başvuru Numarası ve Başvuru Tarihi
Başvuranın Adı ve Doğum Yılı
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zararlar ile Masraf ve Giderler İçin Ödenmesine Karar Verilen Meblağ
(avro cinsinden)[1]
52019/20
13.11.2020
İbrahim BEKTAŞ
1990
13.12.2021
03.03.2022
1.800
1 Başvuran tarafça ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.