Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-82 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 08-39/511-187
Karar Tarihi : 12.6.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Hilmi BOLATOĞLU, Çağlar Deniz ATA
C. ŞİKAYET
EDEN : Münir ALBUZ
İnönü Cad. Satıbeyler Mah.
Bakacakkadı Beldesi Gökçebey/Zonguldak 20
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Bakacakkadı Belde Belediyesi
Gökçebey/Zonguldak
E. DOSYA KONUSU: Belediye Meclisi kararı ile belde dışında üretilen ekmeğin
belde içinde satışının engellenmesi suretiyle rekabetin engellendiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; Bakacakkadı Belediye
Meclisince 3.4.2008 tarihinde alınan bir kararla diğer ilçe ve beldelerden ekmek 30
alımının yasaklandığı, bu durumun serbest rekabeti ve ticareti bozduğu ifade edilerek
gerekli yasal işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.5.2008 tarih, 2802 sayı ve en son
12.5.2008 tarih, 2958 sayı ile intikal eden başvurular üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu
düzenlenen 5.6.2008 tarih ve 2008-3-82/İİ-08-HB sayılı İlk İnceleme Raporu 9.6.2008
tarih, REK.0.07.00.00-110/93 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-39 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet konusu uygulamanın idari bir
organ tarafından gerçekleştirilmesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir
işlem tesisine yer olmadığı ancak;
a)Zonguldak İli Gökçebey İlçesi’ne bağlı Bakacakkadı Belde Belediyesi’nin belediye
sınırları dışından ekmek temin edilmesinin yasaklanmasına yönelik karar ve
uygulamaların 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu hususunda bilgilendirilmesinin,
b)Bahse konu uygulamanın bölgedeki diğer belediyeler tarafında da
gerçekleştirilmesi ihtimali nedeniyle bu tür karar ve uygulamalardan kaçınmaları
08-39/511-187
2
konusunda il içindeki tüm belediyelerin uyarılmalarını teminen Zonguldak Valiliği’ne
bilgi verilmesinin, 50
uygun olacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.1.1. Yapılan Tespitler
Başvuruya konu olan eylemin temelinde Bakacakkadı Belediye Meclisi’nin aldığı
3.4.2008 tarihli kararda; 60
“ Belde sınırları içinde faaliyet gösteren ekmek fırını sahipleri ürettikleri ekmeği civar
belediyelerin almış oldukları karara istinaden belde sınırları dışında satışa arz
edemedikleri halde belde içine dışarıdan ekmek girişlerinin devam ettiğini
bildirmişlerdir. Hal böyleyken beldemizde ticari faaliyetlerine devam eden fırıncıların
faaliyetlerini bu şekilde sürdürmelerine olanak tanınmadığından bahisle Belediye
Meclisimizin gerek ekmeklerin sağlık açısından kontrol altında tutulması gerekse
belde sınırları içinde ekmek satışı yapan fırıncıların zor duruma düşmemeleri için
beldeye dışarıdan ekmek girişlerinin yasaklanmasına oy birliği ile karar verildi.”
ifadeleri yer almaktadır
70
Anılan kararda, ekmek satışına ilişkin yasaklamanın civar bazı yerel Belediyeler
tarafından da uygulandığı ve bu nedenle Bakacakkadı Beldesinde de bu tür bir
uygulamanın gerekli olduğu hususu vurgulanmaktadır. Bu çerçevede, sınırları kesin
olarak belli olmamakla birlikte, Zonguldak İlinde, Gökçebey İlçesi başta olmak üzere
bazı yerleşim birimleri arasındaki ekmek ticaretinin bu yerleşim birimlerinde görev
yapan belediye organları tarafından engellendiği anlaşılmaktadır.
I.1.2. Hukuki Değerlendirme
Şikâyete konu olayda, Bakacakkadı Belediye Meclisi tarafından belde dışında üretimi 80
yapılan ekmeklerin belde içinde satışına kısıtlama getirilmesi yönünde bir karar
alındığından, ilgili belediye sınırları dışında bulunan sağlayıcıların pazara girişleri
kısıtlanmıştır. Öte yandan, şikayet konusu karar incelendiğinde beldeye komşu
yerleşim birimlerindeki bazı belediyelerin de benzer nitelikte kararlar almış olması
muhtemel görünmektedir. Yerel yönetim organı/organlarının kararları sonucunda
bahse konu bölgede belde bazında bir pazar paylaşımı ortaya çıkmaktadır.
Bu noktada, belediyelerin böyle bir yasal yetkilerinin olup olmadığının incelenmesi
gerekmektedir. Belediyelerin teşkilat ve görevlerine ilişkin temel yasa, 3.7.2005 tarih
ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’dur. Bu Kanun, 13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı 90
Resmi Gazetede yayımlanan bu Kanun’un 18. maddesinde Belediye Meclisi’nin
görev ve yetkileri sayılmıştır. Sayılan görev ve yetkiler incelendiğinde, belediye
sınırları dışından ekmek tedarik edilmesini önleme uygulamasına kaynaklık edecek
bir hüküm bulunmadığı görülmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 1. maddesinde “ Bu Kanunun amacı, mal ve hizmet
piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve
uygulamaları ve piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye
08-39/511-187
3
kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak
rekabetin korunmasını sağlamaktır” hükmü yer almaktadır. Anılan hüküm gereği mal 100
ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı uygulamaların
denetlenmesi Kurul’un görev alanı içerisine girmektedir. Diğer taraftan, Kanun’un 2.
maddesinde teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin Kanun kapsamında olduğu
belirtilmektedir. Kamu otoritesi niteliğine sahip olmaları nedeniyle anılan madde
gereğince teşebbüs sayılmalarına olanak bulunmayan belediyeler tarafından
gerçekleştirilen işlem ve eylemler nedeniyle belediyeler hakkında Kanun çerçevesinde
bir işlem tesisi mümkün değildir. Bununla birlikte, idari organlarca yasal dayanağı
bulunmadan gerçekleştirilen rekabeti bozucu uygulamalar hakkında ilgili idari organa
ya da bu organın bağlı olduğu üst makamlara görüş bildirme konusunda Rekabet
Kurulu’nun yetkili olduğu kanaatine varılmıştır. 110
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına ve şikayetin reddine
2- Ancak belediye sınırları dışından ekmek temin edilmesinin yasaklanmasına
yönelik karar ve uygulamaların 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu hususunda 120
Zonguldak İli Gökçebey İlçesi’ne bağlı Bakacakkadı Belde Belediyesi’ne,
3- Bahse konu uygulamaların bölgedeki diğer belediyeler tarafından da
gerçekleştirilmesi ihtimali nedeniyle bu tür karar ve uygulamalardan
kaçınılması konusunda il içindeki tüm belediyelerin uyarılmalarını teminen
Zonguldak Valiliği’ne
görüş yazısı gönderilmesi konusunda Başkanlığa yetki verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 130
Full & Egal Universal Law Academy