T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
Sayı
:
27575268-105[2020-663]-363834
04.11.2021
Konu
:
Yenilenebilir enerji üretim tesislerinde yer alan iktisadi kıymetlerin amortismanı hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ile şirketinizden ilave olarak temin edilen bilgilerden;
- Yenilenebilir enerji üretimi faaliyeti kapsamında çeşitli bölgelerde ilgili belediyelerden çöp döküm sahaları kiraladığınız ve kiralamış olduğunuz bu sahalarda enerji dönüşüm tesisleri inşa ettiğiniz,
- Söz konusu çöp sahalarından toplanıp aktarılması yapılacak olan dal budak atığı, çimen atığı, organik pazar atıkları, evrensel nitelikli ayrıştırma tesisinden temin edilen elek altı organik içerikli çöp atığından "Biyometanizasyon" yöntemi (organik atıkların biyokimyasal reaksiyonlarla biyogaz ve fermente ürünlere dönüşmesi) uygulayarak elde edilen gazın, HDPE (Yüksek Yoğunluklu Polietilen) boruları ve/veya kolektör sistemiyle toplandıktan sonra bir kısmından veya tamamından elektrik enerjisi üretilerek elektrik satışı yaptığınız,
- Gazın toplanmasında kullanılan borular ile kolektörlerin çöp sahalarına gömüldüğü ve çürümeye bağlı olarak gazın bu borularda toplandığı, sonrasında ise toplanan gazın motorlara çekilip yakılmak suretiyle elektrik enerjisine dönüştürüldüğü,
- Bahsi geçen boruların döşenmesi esnasında çürümeyi azaltmak amacıyla ayrıca sahaya mucur/çakıl/kum/beton döküldüğü,
- Gazın toplanması için kullanılan ve çöp sahasına döşenen boruların çöp ve toprak altında kaldığı ve üzerine yeni çöpler döküldüğünden, atık seviyesi yükseldikçe çöp sahasına yeniden borulama işlemleri yapılarak çöp sahasının yükseltildiği, her yeni borulama işlemi sonrasında eski boruların kullanılamadığı veya kullanımının azaldığı
hususlarından bahisle, çöp sahasında kullandığınız HDPE (Yüksek Yoğunluklu Polietilen) boruları ile söz konusu borulama işlemlerinde kullanılan malzemelerin (kum, mucur, çakıl, beton vb.) ne şekilde itfa olunacağı hakkında Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- 272 nci maddesinde, normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, gayrimenkulü veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarını genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderlerin, gayrimenkulün veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının maliyet bedeline ekleneceği, gayrimenkuller kira ile tutulmuş ise veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının işletme hakkı verilmiş ise, kiracı veya işletme hakkına sahip tüzel kişi tarafından yapılan bir ve ikinci fıkralardaki giderlerin bunların özel maliyet bedeli olarak ayrıca değerleneceği, kiracının veya işletme hakkına sahip tüzel kişinin faaliyetini icra için vücuda getirdiği tesisata ait giderlerin de bu hükümde olduğu,
- 313 üncü maddesinde, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesinin amortisman mevzuunu teşkil edeceği,
- 315 inci maddesinde, mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymetlerini Hazine ve Maliye Bakanlığının tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden itfa edecekleri, ilan edilecek oranların tespitinde iktisadi kıymetlerin faydalı ömürlerinin dikkate alınacağı,
- 327 nci maddesinde ise, gayrimenkullerin, elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının ve gemilerin iktisadî kıymetlerini artıran ve 272 nci maddede yazılı özel maliyet bedellerinin, kira veya işletme hakkı süresine göre eşit yüzdelerle itfa edileceği, kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi halinde henüz itfa edilmemiş olan giderlerin, boşaltma veya hakkın sona erdiği yılda bir defada gider yazılacağı
hükme bağlanmış olup, mezkur Kanunun 315 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak "Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları" tespit edilmiş ve bu oranlar, 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439, 458 ve 506 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki liste ile açıklanmıştır.
Bahse konu Genel Tebliğin (2) numaralı bölümünde, Tebliğe ekli listenin 1-6 bölümleri arasında genel sınıflamaların yapılarak amortismana tabi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranlarının tespit edildiği, listenin diğer bölümlerinde ise sektörler itibarı ile kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranlarının belirlendiği, mükelleflerin uygun amortisman oranlarını tespit ederken öncelikle, sektörel bazda tespit edilen amortisman oranlarını dikkate alacakları, bu ayrımlarda bulunmayan amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak oranları, genel sınıflamada yer verilen oranlara göre tespit edecekleri açıklanmıştır.
Bu kapsamda, söz konusu Genel Tebliğe ekli listenin "49. Atıkların Ayrıştırılmasının ve Kaynakların Geri Dönüşümünün Yapıldığı İktisadi Kıymetler: Çöplerin veya diğer katı atıkların veya ısıtma için kullanılan biyolojik atıkların veya katı, akışkan ya da gaz halindeki yakıtların geri dönüşümünde kullanılan iktisadi kıymetler ve aynı zamanda elektrik, gaz, buhar ve sıcak su elde etmek için yakıt sistemlerinden çıkarılan atıklar, gaz veya yağ prolsis sistemleri veya yanma sistemleri ya da barajlardaki işlemlerden kalma atıklar, diğer atıklar ya da biyolojik atıkları toplamak, elde etmek ve işlemek için kullanılan alanlardaki yapılar ve bütün fabrika işlem ekipmanlarını ve katı atık toplama, biriktirme, işleme, ayırma, sınıflandırma ve katı çöp ve diğer çöpler için kullanılan destek ve dönüştürme işlevi gören iktisadi kıymetler ve su temini ve işleme araçları, atık ayrıştırması ve kaynakların geri dönüşümünü sağlayan araçların küllerinin temizlenmesi işini gören iktisadi kıymetler (Sınıflarında belirtilmiş elektrik, sıcak su, buhar ve işlenmiş gaz üretim ekipmanları gibi elektrik jeneratörü, ambalaj kazanları ve diğer ilgili kıymetleri ise kapsama dahil edilmez.)" bölümü kapsamındaki iktisadi kıymetler için faydalı ömür 10 yıl, normal amortisman oranı ise %10 olarak belirlenmiştir.
Buna göre, belediyelerden kiraladığınız sahalarda vücuda getirdiğiniz enerji dönüşüm tesislerinin inşası için yapılan harcamaların özel maliyet olarak dikkate alınması, dolayısıyla söz konusu tesisin (tesisi genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler dahil), "özel maliyet bedeli" olarak aktifleştirilmesi ve aktifleştirilen tutarın geri kalan kira süresi dahilinde eşit yüzdeler halinde itfa edilmesi gerekmekte olup, bu kapsamda amortismana tabi tutulan iktisadi kıymetler ayrıca genel hükümlere göre amortismana tabi tutulmayacaklardır. Ancak, kira süresi içinde yenilenmesi gereken iktisadi kıymetler ile mezkûr listeye göre faydalı ömrü kalan kira süresinden daha kısa olan iktisadi kıymetler genel hükümlere göre amortismana tabi tutulacaklardır.
Dolayısıyla, çöp sahasındaki borulama sistemlerine (kum, mucur, çakıl, beton vb. dahil) ilişkin harcamaların; her borulama işlemini müteakiben özel maliyet bedeline dahil edilmesi, kira süresi dikkate alınarak eşit yüzdelerle itfa edilmesi, ancak kalan kira süresinin, mezkûr listenin (49) bölümü için öngörülen faydalı ömür süresinden uzun olması halinde, söz konusu sıra için öngörülen faydalı ömür ve amortisman oranı dikkate alınarak itfa edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.