Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş.’nin müşterileriyle akdettiği sözleşmelerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal edip etmediğinin tespiti - Karar Sayı 13-61/851-359

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2012-5-56 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 13-61/851-359
Karar Tarihi : 05.11.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER : M. Nazlı AKSOY, Aytül KÜÇÜK, Yalçıner YALÇIN, Serap IŞIK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Resen
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILAN : - Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş.
Temsilciler: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM,
Av. Bora İKİLER, Av. Derya DURLU
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş.’nin müşterileriyle
akdettiği sözleşmelerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal
edip etmediğinin tespiti.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş. (BİLETİX)’nin
müşterileriyle akdettiği sözleşmeler ve uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin
tespiti.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun 12.04.2012 tarih ve 12-20/536-M sayılı kararı
ile BİLETİX’in aşırı fiyat uygulamak suretiyle hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası ile
ilgili olarak yürütülen önaraştırmada, MyBilet Bilgi İletişim Sistemleri Ltd. Şti. (MYBİLET)
ve Tickettürk Bilet Dağıtım Basım ve Ticaret A.Ş. (TİCKETTÜRK) tarafından BİLETİX’in
müşterileriyle akdettiği sözleşmelerin ilgili pazarlara giriş engeli yaratmak suretiyle
rekabeti kısıtladığı öne sürülmüştür. Söz konusu iddiaları dikkate alan Kurul, 06.06.2012
tarih ve 12-30/896-M sayı ile BİLETİX’in müşterileriyle akdettiği sözleşmelere yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar
vermiştir.
(4) Resen başlatılan önaraştırma sonucunda hazırlanan 31.07.2012 tarih ve 2012-5-56/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu üzerine alınan 09.08.2012 tarih ve 12-41/1159-M sayılı Kurul
kararıyla, BİLETİX’in futbol müsabaka biletlerinin ve canlı müzik etkinliklerinin satışına
aracılık hizmetleri pazarında bir yılı aşan münhasırlık içeren sözleşmeler ve uygulamalar
yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti için aynı Kanun'un
41. maddesi uyarınca soruşturma açılmıştır.
(5) BİLETİX’e 17.08.2012 tarihinde 3922 sayı ile soruşturma bildirimi yapılmış, bildirim
22.08.2012 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Tarafın ilk yazılı savunması Kurum kayıtlarına
süresi içerisinde intikal etmiştir.
(6) Soruşturma süresinin uzatılması talebini içeren 25.12.2012 tarih ve 2012-5-56/BN sayılı
Bilgi Notu Kurul tarafından görüşülmüş; 03.01.2013 tarih ve 13-01/9-M sayılı karar ile
soruşturma süresi, bitiminden (09.02.2013) itibaren üç ay uzatılmıştır. Soruşturma
döneminde Başkanlık Makamı’nın 21.12.2012 tarihli Olur’u uyarınca Ekonomik Analiz ve
13-61/851-359
2/21

Araştırma Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan ve ilgili pazarın tespitine yönelik olarak
ekonomik analiz içeren rapor, 12.03.2013 tarih ve 1766 sayı ile kayıtlara alınmıştır.
(7) Soruşturmanın “BİLETİX’in futbol müsabaka biletlerinin ve canlı müzik etkinliklerinin
satışına aracılık hizmetleri pazarında bir yılı aşan münhasırlık içeren sözleşmeler ve
uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediği” şeklinde olan
konusunun değiştirilmesi, 03.04.2013 tarih, 2012-5-56/BN sayılı Bilgi Notu ile talep
edilmiştir. Söz konusu Bilgi Notu’nu değerlendiren Kurul 11.04.2013 tarih ve 13-21/281-M
sayı ile konunun “Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş.’nin müşterileriyle akdettiği
sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediğinin tespiti” şeklinde düzeltilmesine
karar vermiştir.
(8) Hazırlanan 09.05.2013 tarih ve 2012-5-56/SR sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri,
Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve aynı
maddenin ikinci fıkrası gereğince hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsten 30 gün
içinde soruşturma raporuna yönelik yazılı savunmasını göndermesi istenilmiştir.
(9) BİLETİX’in söz konusu yazılı savunmasını hazırlayabilmek için 4054 sayılı Kanun’un 45.
maddesi uyarınca ek süre istemi 29.05.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 13-
32/421-M sayılı karar ile başvuruda bulunan taraflara 30 gün ek süre verilmiştir. Söz
konusu karar BİLETİX tarafından 03.06.2013 tarihinde tebellüğ edilmiştir. BİLETİX’in
soruşturma raporuna yönelik yazılı savunması ile Soruşturma Heyeti tarafından
hazırlanan 26.07.2013 tarihli ek yazılı görüşe ilişkin savunması Kurum kayıtlarına süresi
içinde intikal etmiştir.
(10) Tarafın sözlü savunma taleplerini içeren 04.09.2013 tarih ve 2012-5-56/BN-02 sayılı Bilgi
Notu 12.09.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 23.10.2013 tarihinde sözlü
savunma toplantısı yapılmasına 13-52/732-M sayı ile karar verilmiştir. Söz konusu karar
BİLETİX tarafından 20.09.2013 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
(11) Sözlü savunma toplantısı 23.10.2013 tarihinde yapılmış ve Rekabet Kurulu 05.11.2013
tarihli toplantısında, 13-61/851-359 sayılı nihai kararını vermiştir.
(12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; BİLETİX’in organizatörlerle bilet satışına aracılık
hizmetine ilişkin olarak yaptığı bir yıldan uzun süreli münhasırlık hükmü içeren
sözleşmeler ve uygulamalar yoluyla, etkinlik biletlerinin elektronik satışına bir platform
üzerinde aracılık hizmeti pazarını rakiplere kapatarak, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettiği ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüs: BİLETİX
(13) 2000 yılından bu yana Türkiye’de spor ve eğlence organizasyonları için bilet satış ve
dağıtım alanında faaliyet gösteren BİLETİX, halihazırda Amerika Birleşik Devletleri (ABD)
ve Avrupa’da canlı müzik ve tiyatro etkinlikleri işletmesi işi ile iştigal eden ve dünya
çapında canlı eğlence hizmetleri oluşturup pazarlamakta olan ABD merkezli Live Nation
Inc. tarafından kontrol edilmektedir. Live Nation Inc. ise ABD merkezli Ticketmaster
Entertainment Inc. (TİCKETMASTER)’in bağlı ortaklığıdır.
(14) BİLETİX faaliyet gösterdiği pazarda etkinlik organizatörlerine1 bilet satışına ilişkin altyapı
hizmetleri, yazılım, cihaz ve eğitim desteği gibi hizmetler sunmakta; bunun yanı sıra
etkinliklerin tanıtımını da yapmaktadır.


1 Kararda; organizatör, etkinlik sahibi ve müşteri birbiri yerine geçecek şekilde kullanılmıştır.
13-61/851-359
3/21

I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgi
(15) BİLETİX’in faaliyet gösterdiği sektör; konserler, festivaller, canlı müzik performansları,
tiyatro, dans, opera gibi sanat ya da eğlence etkinlikleri ile spor karşılaşmalarına katılım
hakkı sağlayan biletlerin tüketicilere ulaştırılması hizmetini (bilet satış, dağıtım ve denetim
organizasyonu veya biletleme hizmeti) kapsamaktadır.
(16) MYBİLET ve TİCKETTÜRK, BİLETİX’in ulusal çaptaki en önemli rakipleri konumundadır.
Esas olarak sinema ve tiyatro biletleri satışında daha aktif rol oynayan MYBİLET’in, son
dönemde canlı müzik etkinlikleri ve spor müsabakaları alanında da faaliyetlerini
genişletme çabası içinde olduğu görülmektedir. TİCKETTÜRK ise ağırlıklı olarak, birinci
ve ikinci ligde yer alan bazı futbol kulüplerinin karşılaşma biletlerini satmaktadır. Sektöre
2012 yılında İnterbilet Dağ. Org. ve Tic. A.Ş. (İNTERBİLET) ile Bilet Servis Tic. Ltd. Şti.
(BİLETWAY) girmiştir. Buna ilaveten, BİLETİX tarafından organizatörlerin kendi bilet
satışlarını gerçekleştirebilmesi ve yönetebilmesi adına, uluslararası bir biletleme
platformu olan “” adlı internet sitesi üzerinden İstanbul’da birtakım
etkinliklerin bilet satışlarının yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
(17) Biletleme firmaları tüketicilere farklı organizasyonlara ilişkin olarak bilet satış hizmeti
vermektedir. İlgili firmalar bu organizasyonların düzenlenmesinde görev almamakta;
etkinlikler organizatör, kulüp sahibi, vakıf, gösteri merkezi gibi farklı isimlere sahip etkinlik
sahipleri tarafından düzenlenmektedir. Dolayısıyla BİLETİX ve rakipleri iki farklı müşteri
grubuna hizmet sağlamaktadır. Şöyle ki; etkinlik sahiplerine, kendi biletlerinin satışına
aracılık hizmeti ve ilintili hizmetler verilmekte, ilgili etkinliklere katılmak isteyen tüketicilere
ise bilet satış hizmeti verilmektedir. Bu bakımdan ilgili pazar tespiti yapabilmek için bilet
satış hizmeti sağlayan teşebbüslerin her iki müşteri grubu ile olan ilişkisinin
değerlendirilmesi gerekmektedir.
(18) Biletleme firması ve etkinlik sahibi arasındaki ticari ilişki açısından bakıldığında etkinlik
sahiplerinin, düzenledikleri etkinliklerin biletlerini tamamen kendilerinin satabileceği veya
biletleme işini bütünüyle biletleme firmasına yaptırabileceği ya da biletlerinin bir kısmını
kendisinin bir kısmını ise biletleme firmasının satabileceği görülmektedir. Organizatörün
bilet satışı konusundaki tercihi, biletleme firmaları ile aralarındaki ilişkinin kapsamını
belirlemektedir. BİLETİX’in sözleşmede kararlaştırılan hizmetleri karşılığında etkinlik
sahibi tarafından; bilet basım bedeli, kredi kartı komisyonu, ana gişe işletim bedeli,
tanıtım ve katılım bedeli, giriş kontrol bedeli, hizmet bedeli, platform yönetim ücreti ve
yazılım ücreti ödenecek bedeller arasındadır.
(19) Etkinlik sahipleri ve bilet satışı yapan firmalar arasındaki ilişkiler, taraflar arasındaki
anlaşmalar ile şekillenmektedir. Özel sektör firmaları pazarlık ve müzakere sonucu
biletleme firması ile anlaşırken, kamu kuruluşları ihale usulü ile çalışmaktadır. Anlaşmalar
organizatöre sunulacak hizmetin neleri kapsadığını, hangi bedellerin alınacağını ve
sözleşme sürelerini düzenlemektedir. Etkinlik sahibi ve bilet satışına aracılık yapan firma
arasındaki anlaşmaların bazıları münhasır nitelik taşıyabilmektedir. Anlaşmalardaki
münhasırlık hükmü, sadece bir etkinlikle sınırlı olabileceği gibi etkinlik sahibinin anlaşma
süresi boyunca yapacağı tüm etkinlikleri de kapsayabilmektedir. Münhasır nitelik
taşımayan anlaşmalarda ise etkinlik sahibi ve biletleme firması, etkinliğe ilişkin biletlerin
ne kadarının biletleme firması aracılığı ile satılacağını kararlaştırmaktadır.
(20) Organizatör için biletleme firması tercihinde önemli olan unsurlardan biri, biletleme
firmasının organizatöre kendi ile çalışması karşılığında sağlayacağı finansal destektir.
Nitekim önemli organizatörlerden Beşiktaş Kültür Merkezi A.Ş. (BKM) ve Pozitif Müzik
A.Ş. (POZİTİF) yetkilileriyle raportörlerce yapılan görüşmelerde; finansal desteğin canlı
müzik etkinlikleri açısından önemli olduğu, sanatçıya konser organizasyonu için teklif
13-61/851-359
4/21

verilen dönemlerde özellikle bu türden nakit girişlerinin etkinlik sahibi açısından önem arz
ettiği belirtilmiştir.
(21) BİLETİX etkinlik sahiplerine avans (ön ödeme), indirim, sözleşme imza bedeli (signing
fee) şeklinde adlandırılan çeşitli bedeller verebilmektedir. BİLETİX, avans uygulamasının
ilgili sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin desteklenmesi amacını taşıdığı ve
teşebbüslerden gelen talep doğrultusunda gerçekleştirildiği bilgisini aktarmıştır. Bu
uygulamanın, canlı müzik etkinlik organizatörleri tarafından özellikle yabancı sanatçılarla
yapılacak anlaşmalardaki ön ödeme şartlarının yerine getirilmesine aracılık edeceğini
ifade eden BİLETİX, sanatçı angajmanlarının önceden tamamlanarak, tüketicilerin daha
iyi ve popüler sanatçıları daha düşük fiyatlarla izleme olanağına kavuşacağını
belirtmektedir. Spor kulüpleri ise bilet gelirlerini avans olarak kullanmak suretiyle, sezon
öncesi sporcu transferleri ve mecburi stadyum bakım ve geliştirmelerini
gerçekleştirebilmektedir. Avans verilen organizatörlerin mali yeterliliği olan ve/veya
garanti sunabilen etkinlik sahipleri olması tercih edilmektedir.
(22) BİLETİX, sözleşme imza bedeli uygulamasının son dönemlerde ortaya çıktığını ve pazara
girmek isteyen teşebbüslerin müşterilere yaptığı tekliflerle uygulama alanı bulduğunu,
dolayısıyla tutarların yine müşteriler tarafından talep edilen bedele göre tespit edildiğini
ifade etmektedir. Bu bedel müşteriye geri ödemesiz olarak verilmekte ve sadece peşin
olarak yapılmış bir indirim şeklinde görülmektedir. BİLETİX, indirimin ise sözleşme
kapsamında elde edilen hizmet bedellerinin toplamının bir sezon veya takvim yılı içinde
etkinlik sahibi tarafından belirlenen bir üst sınırı aşması durumunda uygulandığını ve
sadece sınırı aşan hizmet bedellerinin belirli bir oranını kapsadığını ifade etmektedir.
Başka bir ifadeyle bu uygulama, hizmet bedelinin sınırı aşan kısmının organizatör ve
biletleme firması arasında paylaşılmasını temsil etmektedir.
(23) Organizatör, verilen finansal destek nedeniyle belirli bir firmayı tercih edebilmektedir.
Bunun yanı sıra daha fazla sayıda etkinliğin biletini satan biletleme firmasına daha çok
tüketici dahil olmakta; etkinlik çeşitliliğinin artırılması farklı tüketici gruplarına ulaşılmasına
imkan verebilmektedir.
(24) Biletleme firması ve tüketiciler arasındaki ticari ilişki açısından ise tüketicilere sağlanan
hizmet karşılığında temelde hizmet bedeli alınmaktadır. Hizmet bedeli etkinlik sahipleri ile
yapılan her bir anlaşma temelinde, etkinlik bazında, organizatöre verilecek hizmetin
çeşitliliğine, organizatörün bilet satış hacmine, biletin tutarına ya da satıldığı kanala göre
farklılık göstermektedir. Bu bedel, temelde tüketicinin ilave olarak ödediği ve çoğunlukla
organizatörün gelirine eklenmeyen bir bedeldir. Hizmet bedeli haricinde tüketicilerden
işlem (sipariş) bedeli ve kurye bedeli olarak adlandırılan iki bedel daha alınabilmektedir.
Kurye bedeli, satın alınan biletin kargo şirketi aracılığıyla tüketicinin adresine teslim
edilmesi için tahsil edilmektedir.
(25) Öte yandan biletlerin, etkinliğe katılım için alana gelindiğinde, ana gişeden de teslim
alınabilmesi mümkündür. İşlem bedeli, internet ya da çağrı merkezi üzerinden yapılan
işlemlerde bilet sayısından bağımsız olarak işlem başına alınan bedeldir. Satın alınan
biletin basılması ve kişi adına zarflanarak teslim alınana kadar muhafaza edilmesi ve ana
gişe ya da perakende satış noktalarından biletin teslimi için alınan bu bedel, sadece çağrı
merkezi, internet ve mobil kanallardan yapılan satışları ilgilendirmektedir. Bu bedel,
doğrudan perakende satış noktalarından yapılan satışlarda ve etkinlik günü ana gişeden
yapılan satışlarda tüketiciden tahsil edilmemektedir.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(26) Önaraştırma döneminde ilgili ürün pazarı; “canlı müzik etkinlikleri biletlerinin satışına
aracılık hizmetleri pazarı”, “basketbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık hizmetleri
pazarı” ve “futbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarı” olarak
13-61/851-359
5/21

tanımlanmıştır. Ancak soruşturma sürecinde dosya üzerinde yapılan incelemeler ve
tarafın ilgili pazara ilişkin savunmaları, ürün pazarı tanımında etkinlik kategorisi bazında
farklılaşmanın pazarın dinamikleri ile örtüşmediğini ortaya koymuştur. Bu nedenle önceki
Kurul kararlarında arz ikamesi ve talep ikamesine bağlı olarak farklılaşan pazar
tanımlarının değerlendirilmesi için Ekonomik Analiz ve Araştırma Dairesi Başkanlığı’ndan
ilgili ürün pazarı hakkında görüş talep edilmiştir. Gelen görüşte, pazar tanımında etkinlik
kategorisi özelinde bir ayrım yapılmamaktadır. Dolayısıyla pazar üzerinde soruşturma
döneminde yapılan çalışmalar neticesinde önaraştırma döneminde yapılan tanımdan
vazgeçilmiştir. Ancak bu durum soruşturma konusunun düzeltilmesi ihtiyacını ortaya
çıkarmıştır. Bu sebeple Kurulun 11.04.2013 tarih ve 13-21/281-M sayılı kararı ile
soruşturma konusu “Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş.’nin müşterileriyle akdettiği
sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediğinin tespiti” olarak düzeltilmiştir.
(27) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, bilet satışına aracılık hizmetleri pazarında
yapılacak ilgili pazar analizinde, her iki müşteri grubunun talebi de ele alınmalıdır.
Organizatörün talebi, temel olarak biletleme işine aracılık hizmeti olarak açıklanabilir.
Tüketicinin talebi ise, temel olarak gitmek istediği etkinliğin biletini satın almaktır. Bir
tarafta biletleme işinin yapılması talebi ile organizatörü, diğer tarafta bilet satın alma talebi
ile tüketiciyi bir araya getirmek için aracılık hizmeti veren biletleme firmaları ise pazarın
arz yönünü oluşturmaktadır.
(28) Bu bakımdan dosya mevcudundan pazarın arz ve talep ikamesi yönüyle incelendiği
görülmüştür. Pazarın arz yönüyle değerlendirilmesinde, göreceli fiyatlarda meydana
gelecek küçük ve kalıcı artışlar karşısında üretimlerini başka ürünlere kaydırabilen ve
bunları kısa dönemde kayda değer ek maliyetlere ve risklere katlanmak zorunda
kalmadan pazarlayabilen tedarikçilerin ilgili ürünleri de pazara dahil edilmektedir.
(29) Bilet satış hizmeti; teknoloji ve altyapının sağlanması, biletlerin satış kanalları üzerinden
satışa sunulması, tüketiciye ulaştırılması ve etkinlik alanına biletlerle girişin yapılması
şeklinde sıralanabilecek hizmetlerin tamamını içermektedir. Biletleme hizmeti veren
firmalar etkinlik sahiplerine bu hizmet paketinin tamamını sağlayabilmektedir. Ancak
organizatörler, düzenledikleri etkinliklerin biletlerini, ilgili altyapıyı ve personeli temin
ederek kendileri de satabilmektedir. Bu noktada; kendi biletini satan firmaların, biletleme
hizmeti veren firmaların gelirlerinde bir artış olması halinde, başka organizatörlerin de
biletini satmaya başlamasının mümkün olup olmadığı önem arz etmektedir.
(30) Kendi biletini satan firmalar bakımından diğer etkinliklerin biletini satmak, altyapı, teknik
ve insan kaynağı bakımından bazı yatırımları gerektirdiği gibi bir kısmı rakibi olan diğer
etkinlik sahipleri ile anlaşmayı da zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, bilet satış hizmeti, biletlerin
satışının yanı sıra etkinlik mekânına biletle girişin sağlanması hizmetini de içermektedir.
Biletleme firmaları bu hizmeti ilave bir ücret karşılığında ya da bedelsiz olarak
vermektedir. Bu bakımdan yine özellikle biletlerinin bir kısmını satan organizatörler
açısından diğer organizatörlerin biletini satmak için bu hizmetin sağlanmasında gerekli
yazılım, alt yapı ve personel yatırımının yapılması gerekmektedir. Bu sebeplerden ötürü,
biletleme firmalarının göreceli fiyatlarında meydana gelecek küçük ve kalıcı artışlar
karşısında, kendi biletini satan organizatörlerin başka etkinliklerin de biletlerini satmasının
kısa dönemde kayda değer ek maliyetlere ve risklere katlanmak zorunda kalmadan
mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
(31) Diğer yandan biletleme firmalarının arzının, etkinlik özelinde farklılaşıp farklılaşmadığı da
incelenmedir. Farklı etkinlik türlerinin biletleri benzer şekilde satılmakta olup, bilet satmak
için gereken altyapı, teknik yazılım ya da insan kaynağı bakımından pazarın arz yönünde
etkinlik türlerine bağlı kalınmasını gerektirecek belirgin bir farklılık bulunmamaktadır. Bu
çerçevede, biletleme firmaları ile kendi biletini satan organizatörler açısından bir arz
13-61/851-359
6/21

ikamesinden bahsedilemezken, farklı etkinlik türlerinin biletlerinin satışında arz ikamesi
olduğu anlaşılmıştır.
(32) Talep ikamesi bakımından ise, tüketiciler açısından bilet satın alma talebinde etkinlik
özelinde farklılaşan bir talep olmadığı, satış kanalları bakımından var olan ikamenin bu
dosya bakımından önem arz etmediği, biletini kendi satan organizatörlerin biletleme
firmalarına olan talebe ikame olmadığı, dolayısıyla organizatörler açısından da kendi
biletini satmak ve bilet satışına aracılık hizmeti almak arasında talep ikamesinin
bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, mevcut dosya özelinde, ilgili ürün
pazarı “etkinlik biletlerinin elektronik satışına bir platform üzerinden aracılık hizmeti
pazarı” olarak tanımlanmıştır.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(33) İncelemeye konu pazarlara ilişkin etkinlikler Türkiye genelinde farklı illerde
gerçekleşebilmektedir. BİLETİX ve diğer biletleme hizmeti sunan teşebbüsler de Türkiye
genelinde faaliyet göstermektedir. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
I.3. BİLETİX’in Müşterileriyle Akdettiği Sözleşmelere İlişkin Kurul Kararları
(34) Soruşturma öncesinde BİLETİX’in müşterileri ile akdettiği sözleşmelere ilişkin olarak
alınan bazı Kurul kararlarına aşağıda yer verilmiştir.
I.3.1. 05.08.2010 tarih ve 10-52/1056-390 sayılı Karar
(35) Anılan kararda, BİLETİX’in futbol kulüpleri ile münhasırlık hükmü içeren ve iki ila beş yıllık
süre ile imzalanmış sözleşmeleri incelenmiştir. İncelemede ilk olarak faaliyetin
gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan alt yapı unsurları ve yatırımlar dikkate alınarak,
BİLETİX ile futbol kulüpleri arasında, sözleşmelerin bir yıldan daha kısa sürelerle
akdedilmesinin ya da birden çok teşebbüsten aynı anda hizmet alınmasının işlemin
doğasına uygun olmayacağı değerlendirilmiştir. Bu tespite dayanarak Kurul, bu
sözleşmelerde süresi bir yıla kadar olan münhasırlık hükümlerini rekabet kısıtlaması
olarak kabul etmemiştir. Diğer yandan, süresi bir yılı aşan münhasırlık hükümleri bilet
satışlarına aracılık hizmetleri pazarına girişi zorlaştırmak suretiyle rekabeti kısıtlayacak
nitelikte bulunmuştur. Bunun yanı sıra BİLETİX, futbol müsabaka biletlerinin satışına
aracılık hizmetleri pazarı olarak belirlenen ilgili ürün pazarında %40’ın üzerinde pazar
payına sahip durumdadır. Dolayısıyla, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) ile sağlanan muafiyetten yararlanamayan BİLETİX
ile futbol kulüpleri arasında akdedilen ve süresi bir yılı aşan münhasırlık hükümleri içeren
sözleşmeler bireysel muafiyet incelemesine tabi tutulmuş ve bu sözleşmelerin bireysel
muafiyet alamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
(36) Yukarıdaki tespitlere dayanarak Kurul, BİLETİX ile futbol kulüpleri arasında akdedilen ve
bilet satışına aracılık hizmetlerinin alımını düzenleyen sözleşmelerin BİLETİX’e bir yıldan
uzun süreli münhasırlık sağlayan hükümlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı
olduğuna hükmetmiştir. Bu kapsamda süresi bir yılı aşan münhasırlık hükümlerinin 2010-
2011 sezonunu takiben sona erdirilmesi amacıyla sözleşmelerin karşı tarafına sezon
bitimine belirli bir süre kala ihbarda bulunmak kaydı ile cezai şart uygulanmaksızın
sözleşmeden çıkarılmasına ve sözleşmede öngörülen bu değişikliklerin kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde yapılarak Rekabet Kurumuna tevsik edilmesine karar
verilmiştir.
(37) Devam eden süreçte BİLETİX Kurul kararına uyum sağlamaya yönelik olarak
TRABZONSPOR ve FENERBAHÇE ile münhasır olmayan sözleşmeler akdetmiş, diğer
kulüplerden GALATASARAY, ANKARAGÜCÜ, BURSASPOR, İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYESİ SPOR, ANTALYASPOR ile öngörülen değişiklikler çerçevesinde protokoller
13-61/851-359
7/21

imzalamıştır. İlgili protokol ve sözleşmelerin değerlendirildiği 28.02.2011 tarihli Bilgi
Notu’nda BİLETİX’in sözleşmelerden münhasırlık hükümlerini kaldırmış olduğu,
BİLETİX’e kulüplerin biletleri üzerinde tam erişim ve satış hakkı sağlayan sözleşme
hükümlerinin öngördüğü oranların, takımların bilet satış toplamının %80’ini geçmediği
dolayısıyla BİLETİX’in bir yıldan uzun süreli münhasırlıkların kaldırılması yönündeki
değişikliği yerine getirdiği tespit edilmiştir. Son olarak sözleşmelerde yer alan fesih hakkı
da değerlendirilmiş ve feshe ilişkin hükümlerin kulüplere herhangi bir cezai şart ve benzeri
yükümlülüklere yol açmadan fesih imkânı verdiği, dolayısıyla bu düzenlemenin de Kurul
kararına uygun olduğu belirtilmiştir. Kurul bu tespitlere dayanarak 03.03.2011 tarih ve 11-
12/229-MB sayılı kararında BİLETİX tarafından 05.08.2010 tarih ve 10-52/1056-390 sayılı
kararın gereğinin yerine getirildiği bilgisini almıştır.
I.3.2. 09.08.2012 tarih ve 12-41/1159-376 sayılı Karar
(38) BİLETİX’in müşterileriyle akdettiği sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip
etmediğinin tespiti amacıyla yapılan önaraştırma sonucunda, BİLETİX’in futbol
kulüplerine verdiği avanslara ilişkin uygulamaların bir yıl münhasır olan sözleşmenin
süresini aynı nitelikte uzatacak şekilde kullanılmaması gerektiği yönünde görüş
bildirilmesine; basketbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarında
BİLETİX’in müşterileri ile akdettiği sözleşmelere ilişkin olarak; ilgili sözleşmelerin
Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğuna, ancak bu pazarda mevcut durumda yürürlükte
olan herhangi bir sözleşme bulunmadığı için BİLETİX’e soruşturma açılmasına gerek
olmadığına karar verilmiştir.
(39) Avans uygulamalarının değerlendirildiği kısımda, BİLETİX’in spor kulüplerine verdiği
avansların genel itibari ile sözleşme süresinin uzatılmasına yol açmadığı, ancak
BEŞİKTAŞ için durumun genelden farklılaştığı tespitine yer verilmiştir. Şöyle ki;
BEŞİKTAŞ 2013-2014 ve 2014-2015 sezonlarına ait sözleşme avanslarını erken
dönemde talep etmiş; BİLETİX de bu durum karşısında sözleşmeleri bir ya da iki yıl daha
uzatmayı teklif etmiştir. Fakat BEŞİKTAŞ için BİLETİX tarafından yapılan bu
değerlendirmenin plan aşamasında kaldığı ve sözleşmenin avans ödemesi kullanılarak
uzatılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, avans uygulamalarına ilişkin görüş
bildirilmesinin yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I.4. Değerlendirme
(40) Önaraştırma ve soruşturma sürecinde BİLETİX’in İstanbul’daki merkez ofisi, Ankara
Bölge Müdürlüğü, GENÇLERBİRLİĞİ ile GENÇLERBİRLİĞİ yönetim kurulu üyesi ve
saymanı olan Arif ÖLMEZ'in hissedarı olduğu Selin Otomotiv Nakliye San. ve Tic. Ltd.
Şti., Kargokar Taşımacılık A.Ş.’de incelemeler gerçekleştirilmiş ve bilgi talebinde
bulunulmuştur. Buna ilaveten, MYBİLET, TİCKETTÜRK, BEŞİKTAŞ, BKM, Türkiye
Basketbol Federasyonu, POZİTİF, Balans Turizm Gıda ve Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
FENERBAHÇE, GALATASARAY, İNTERBİLET, BİLETWAY, İstanbul Kültür Sanat Vakfı,
Best Konser Organizasyon Tic. Ltd. Şti. ve BURSASPOR’dan da bilgi alınmış ve
raportörlerce görüşmelerde bulunulmuştur.
(41) Mevcut soruşturmanın konusu genel itibariyle BİLETİX’in organizatör ya da etkinlik sahibi
olarak adlandırılan müşterileri ile akdettiği sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip
etmediğidir. Bu kapsamda söz konusu sözleşmelerde yer alan münhasırlık hükümleri
değerlendirilmiştir.
I.4.1. Genel Olarak Münhasır Anlaşmalar Yoluyla Pazarı Kapama Etkisi
(42) Münhasır anlaşmalar, en yaygın haliyle, bir alıcının ihtiyaç duyduğu ürün ve/veya hizmeti
belirli bir sağlayıcıdan “bütünüyle” veya “yüksek bir oranda” temin etmesi olarak
özetlenebilir. Fiili veya hukuksal bir durum olarak ortaya çıkabilen münhasırlık, belirlenen
13-61/851-359
8/21

pazarda söz konusu sağlayıcının rakibi konumunda bulunan teşebbüslerin, faaliyete konu
müşterilerin taleplerine ulaşmasının önüne geçmektedir. Böylece, piyasada faaliyet
gösteren mevcut rakiplerin veya bu piyasaya girme potansiyeline sahip olası
teşebbüslerin, etkin bir ölçekte ve maliyet dezavantajlarına maruz kalmadan faaliyet
göstermeleri engellenmekte, buna karşılık piyasadaki rekabet ortamının zarar
görmesinden kaynaklanabilecek birtakım olumsuz sonuçlarla (ürün fiyatında artış,
kalitesinde düşüş vb.) karşılaşılabilmektedir. Dolayısıyla münhasır anlaşmalar bir taraftan
bazı olumlu etkiler yaratırken, diğer taraftan da pazarı kapama etkisi nedeniyle rekabeti
kısıtlayıcı sonuç doğurabilmektedir.
(43) Münhasır anlaşmalar, 4054 sayılı Kanun’un, rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem
ve kararların hukuka aykırı bulunduğu ve yasaklandığı, 4. maddesi bakımından ve
özellikle de (d) bendinde yer verilen “Rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması,
kısıtlanması…” hükmü doğrultusunda ele alınabilmektedir. Öte yandan aynı uygulamalar,
Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde hâkim durumda olduğu tespit edilen bir teşebbüsün
“dışlayıcı uygulamalar” yolu ile söz konusu hâkim durumunu kötüye kullanması
bakımından değerlendirilebilecek ve (a) bendinde ifade edildiği üzere “Ticarî faaliyet
alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya
da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler” kapsamında
incelenebilecektir.
(44) Konunun her iki Kanun maddesi çerçevesinde de ele alınması mümkün olmakla birlikte,
4. maddenin hâkim durumda bulunmayan teşebbüslere de belirli durumlarda birtakım
sorumluluklar yükleyebileceği dikkate alınarak, münhasır anlaşmaların pazara etkileri
üzerinde yapılacak mevcut dosyadaki incelemede, pazar gücü değerlendirmesine de yer
verilmiştir.
(45) Münhasır anlaşmaların pazarı kapatıp kapatmadığının ortaya konulması için ilk olarak bu
anlaşmaların mevcut ve/veya potansiyel rakipleri dışlama kabiliyetine sahip olup olmadığı
değerlendirilmelidir. Bu bakımdan; münhasır anlaşmayı gerçekleştiren sağlayıcının pazar
gücü; rakiplerin gücü; pazara giriş koşulları; ölçek/kapsam ekonomilerinin ve ağ etkilerinin
varlığı; piyasaya henüz girmemiş alıcıların varlığı; alıcıların üst pazar açısından önemi ve
gücü; anlaşmaların geçerlilik süresi; münhasırlığa konu uygulamanın piyasanın ne
kadarlık bölümünü kapsadığına ilişkin pazar kapama oranı; dışlama olgusunu
destekleyecek somut delillerin varlığı gibi hususların incelenmesi gerekmektedir.
(46) Yukarıdaki unsurlar dikkate alınarak, BİLETİX’in münhasır anlaşmalar yoluyla etkinlik
biletlerinin elektronik satışına bir platform üzerinden aracılık hizmeti pazarında rakiplerin
faaliyetlerinin zorlaştırılması veya kısıtlanmasına neden olacak şekilde pazarı kapatıp
kapatmadığı incelenmiştir.
I.4.2. BİLETİX’in Pazar Gücü
(47) Bir teşebbüsün pazar gücünün ortaya konulması bakımından en önemli unsurlardan biri
sahip olduğu pazar payıdır. Etkinlik biletlerinin elektronik satışına bir platform üzerinden
aracılık hizmeti pazarında, mevcut durumda faaliyet gösteren beş teşebbüs
bulunmaktadır. Bu teşebbüslerin ilgili pazarda organizatöre ve tüketicilere sağladığı
hizmetler bakımından elde ettiği tüm gelirler dikkate alınarak hesaplanan dosya mevcudu
pazar payı rakamlarına bakıldığında, BİLETİX’in 2005-2009 döneminde (…..) ve üzeri
olan pazar payının, 2010-2012 döneminde %(…..) civarında gerçekleştiği görülmüştür.
Pazarda ikinci oyuncu olan MYBİLET bu dönemde en fazla (…..)’lik pay elde ederken,
üçüncü oyuncu TİCKETTÜRK’ün 2005’te (…..) olan payı 2012 itibari ile (…..) seviyesinde
kalmıştır. Pazara 2012 yılında giren oyuncular olan İNTERBİLET ve BİLETWAY’in pazar
payı ise (…..) kalmaktadır. Bu bakımdan ilgili pazarda BİLETİX ve rakipleri arasındaki
13-61/851-359
9/21

pazar payı farkı oldukça yüksek olup; BİLETİX yüksek olan pazar payını yedi yıllık dönem
içinde korumuştur.
(48) İlgili pazardaki yoğunlaşma oranları hesaplandığında ise, 2005 yıllında 9.059 olan
yoğunlaşma oranının 2010 yılından itibaren 7.600-7.800’lü rakamlara indiği anlaşılmıştır.
Bunun yanında etkinlik ve tüketici portföyü, marka bilinirliği, organizatörlerle olan ilişkisi ve
pazar tecrübesi gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde BİLETİX’in ilgili pazarda önemli
bir pazar gücüne sahip olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
I.4.3. İlgili Pazarın Yapısına İlişkin Değerlendirme
(49) Münhasır anlaşmaların pazar kapama etkisi üzerine yapılacak değerlendirmede,
uygulamayı gerçekleştiren teşebbüsün pazar gücünün yanı sıra pazarın özelliklerinin de
dikkate alınması büyük önem arz etmektedir. Bu çerçevede; pazara giriş koşulları,
ölçek/kapsam ekonomilerinin ve ağ etkilerinin varlığı, mevcut ve potansiyel alıcıların
konumu ve gücü şeklinde sıralanabilecek faktörlerin göz önünde bulundurulması
gerekmektedir.
I.4.3.1. Pazara Giriş Koşulları
(50) Pazara giriş koşulları, mevcut ve/veya potansiyel rakiplerin, pazar gücünü elinde
bulunduran teşebbüs karşısında rekabetçi bir baskı yaratabilecek nitelikte faaliyet
gösterebilmeleri açısından önemli görülmektedir. Bu çerçevede, yasal birtakım
düzenlemeler sonucu ve/veya iktisadi anlamda oluşan pazara giriş engellerinin varlığı
üzerinde değerlendirme yapılması gerekmektedir.
(51) Soruşturma sürecinde, mevcut dosyaya özgü olarak, kanun koyucu kaynaklı bir giriş
engelinin varlığı ile karşılaşılmamıştır. Öte yandan, hukuki anlamda tarafları bağlayan
münhasır anlaşmaların varlığı tespit edilmiştir. Doğası gereği münhasır anlaşmalar, rakip
teşebbüslerin ilgili pazarda faaliyet göstermelerinin önüne geçebilmektedir. Bu bakımdan
söz konusu anlaşmaların kapsamı, niteliği ve süresi giriş engeli teşkil edebilmektedir.
(52) Mevcut dosya özelinde BİLETİX’in müşterileri ile akdettiği çok sayıda sözleşme
incelenmiştir. 15.03.2013 tarihi itibari ile BİLETİX ve organizatörler arasında imzalanan
anlaşmalarda tüm etkinlikler bakımından ortalama münhasırlık süreleri 21,6 aydır.
Soruşturma sürecinde ilgili pazarda faaliyet gösteren BİLETİX, MYBİLET ve
TICKETTÜRK gibi teşebbüslerin yanı sıra bu teşebbüslerin hizmet sunduğu
organizatörlerle de raportörlerce görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde üzerinde
durulan önemli hususlardan birisi de, sektörün işleyişi ve bu işleyişin sağlıklı bir şekilde
yürüyebilmesi için gerekli olan sözleşmelerin değerlendirilmesi olmuştur.
(53) MYBİLET, TİCKETTÜRK ve POZİTİF’in dosyada yer alan ifadeleri incelendiğinde, etkinlik
bazında yapılan münhasır anlaşmaların gerekli olduğu, bir etkinlik için birden fazla bilet
satış firması ile çalışılmasının hizmet kalitesinde düşüşü beraberinde getireceği, uzun
süreli münhasır anlaşmalarda alıcının pazarlık gücü elde edebildiği ve ayrıca bu şekildeki
münhasır anlaşmalarla giriş kontrol ve bilet satış sisteminin stadyuma adaptasyonu,
gişeler ya da satış noktaları açılması ve benzeri maliyet kalemlerinde tasarruf
gerçekleşebileceği hususlarının vurgulandığı görülmüştür. Dolayısıyla rekabetçi çalışan
bir biletleme sisteminde belirli bir süre geçerli olan münhasırlık hükümlerinin gerekli ve
faydalı olduğu ifade edilebilecektir. Öte yandan, uzun münhasırlık sürelerinin pazara
girişte engel teşkil edebileceğinin de göz ardı edilmemesi gerekmektedir.
(54) Anlaşma neticesinde yapılan ön ödemeler açısından ise futbol kulüpleri bu ödemelere
sezon öncesi transferlerini gerçekleştirebilmek için ihtiyaç duymaktadır. Canlı müzik,
tiyatro gibi diğer etkinlikleri gerçekleştiren organizatörler de, bu tipteki ödemeleri pazarlık
konusu yapabilmekte ve sanatçılarla/oyuncularla yapılan anlaşmalar kapsamında ön
ödeme aracı olarak kullanabilmektedir.
13-61/851-359
10/21

(55) Pazara giriş açısından önemli görülen bir diğer unsur ise finansal giriş engelleridir. Bu
türdeki giriş engellerinin en bilineni ve yaygını, yatırım maliyeti kaynaklı olanlardır. Buna
göre, teşebbüsün faaliyete başlaması için gerekli olan makine parkı, bina, arsa vb.
yüksek maliyetli yatırımların yapılması gerekmektedir. Mevcut dosyada, ilgili pazarda
faaliyet gösterebilmek açısından bu yönde bir giriş engeli bulunmamaktadır. Sektör
oyuncularının da ifade ettiği üzere, bu pazarda oluşan maliyetler daha çok operasyonel
niteliktedir. Dolayısıyla, pazara girişin önünde finansal anlamda ciddi bir engelle
karşılaşılmamaktadır. Bu durum, pazardaki faaliyetlerine son vermek isteyen teşebbüsün
karşı karşıya kalacağı batık maliyetlerin de düşük düzeyde gerçekleşmesini beraberinde
getirmektedir. Batık maliyetlerin kayda değer bir düzeyde olmaması, pazara girmek
isteyen teşebbüsler açısından da teşvik edici bir mekanizmayı doğurmaktadır.
I.4.3.2. Mevcut ve Potansiyel Alıcıların Konumu ve Gücü
(56) Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde, ilgili pazarda ticari faaliyetlerin
sürdürülebilmesi veya bu pazara giriş için gerekli görülen “zorunlu unsur” niteliğinde bir
unsur tespit edilememiştir. Ayrıca, BİLETİX’in pazarda önemli bir gücünün bulunmasına
rağmen, incelemelerde elde edilen belgelerden de anlaşıldığı üzere, organizatörlerin
aldıkları avans veya sözleşme imza bedeline bağlı olarak rakiplerden de teklif
isteyebildikleri görülmektedir. Dolayısıyla organizatörlerin menfaatlerini gözeterek pazarlık
yapmalarını sağlayacak konumlarının bulunduğu kanaatine varılmıştır.
I.4.3.3. Pazar Kapama Oranları
(57) Gerek yurt dışı gerekse yurt içi uygulamalar göz önünde bulundurulduğunda, piyasa
kapama uygulamalarında incelenmesi gereken ve varlığı önem arz eden kriterlerin
başında pazar kapama oranı gelmektedir. Pazar kapama oranının yanı sıra münhasır
anlaşmayı gerçekleştiren sağlayıcının pazar gücü, pazara giriş koşulları, ölçek/kapsam
ekonomilerinin ve ağ etkilerinin varlığı, rakiplerin pazar üzerinde ve karşı stratejiler
belirlemedeki gücü, alıcıların üst pazar açısından önemi ve gücü, potansiyel alıcıların
varlığı, anlaşmaların geçerlilik süresi, dışlama olgusunu destekleyecek somut delillerin
varlığı da yapılacak değerlendirme açısından önem taşımaktadır.
(58) Dosya mevcudundan, 2005-2012 döneminde BİLETİX’in toplam geliri içerisinde bir yıldan
uzun süreli münhasır anlaşmaların payının incelendiği görülmüştür. Buna göre, BİLETİX
2012 yılında canlı müzik etkinliklerinde, sanat kategorisinden ve diğer etkinliklerden elde
ettiği gelirinin tamamına yakınını bir yıldan uzun süreli münhasır sözleşmelerden
sağlamıştır. Diğer yandan, Kurulun 2010 tarihli kararı öncesi futboldan elde edilen gelirin
neredeyse tamamı bir yıldan uzun süreli münhasır anlaşmalardan kaynaklanmakta olup,
Kurul kararı sonrası bu oran oldukça gerilemiştir. BİLETİX’in toplam geliri içerisinde bir
yıldan uzun süreli münhasır sözleşmelerden kaynaklı geliri 2006-2009 döneminde
%80’lerin üzerinde iken, bu oran 2010 yılında %79 olarak gerçekleşmiştir. 2011’de önemli
bir düşüş ile bu pay %43’e gerilemiş, ancak 2012’de %55’e yükselmiştir.
(59) Bununla birlikte, rekabete açılan anlaşmaların pazardaki anlaşma sayısına oranı dikkate
alınarak yapılan hesaplamaya göre, BİLETİX’in ilgili pazardaki karar ve uygulamaları
neticesinde kapama oranları 2010 yılında %58, 2011 yılında %46, 2012 yılında %65
olarak gerçekleşmiştir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerin yanı sıra söz konusu bu
kapama oranları ile pazarın diğer unsurlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda bu
aşamada pazarı kapatmaya yol açan bir etkinin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I.4.4. BİLETİX’in Organizatörlerle İmzaladığı Sözleşmelerin Değerlendirilmesi
(60) BİLETİX ve etkinlik sahipleri arasındaki sözleşmelerin bazıları BİLETİX’e organizatörün
düzenlediği etkinliklerdeki biletlere ilişkin münhasır satış hakkı tanımaktadır. BİLETİX
tarafından sağlanan bilgilere göre münhasırlık süresi sözleşme süreleri ile sınırlıdır.
13-61/851-359
11/21

BİLETİX’in etkinlik sahipleri ile imzalanan ve 15.03.2013 tarihi itibari ile geçerli olan tüm
sözleşmelerindeki ortalama münhasırlık sürelerine aşağıda yer verilmektedir.
Tablo 1: BİLETİX’in Sözleşmelerindeki Ortalama Münhasırlık Süreleri (Ay)
Kategori Ortalama münhasırlık süresi
Canlı müzik etkinlikleri 22,1
Futbol bilet satış sözleşmeleri 11,6
Basketbol etkinlikleri 11,9
Kültür ve sanat etkinlikleri 22
Futbol ve basketbol hariç diğer spor etkinlikleri 26,4
Diğer etkinlikler 17,7
Tüm etkinlikler 21,6
(61) BİLETİX’in futbol kulüpleri ile yaptığı sözleşmelerdeki münhasırlık süresi 05.08.2010 tarih
ve 10-52/1056-390 sayılı Kurul kararı öncesi iki ila beş yıl arasında değişmekte iken, söz
konusu Kurul kararı uyarınca mevcut durumda BİLETİX, kulüplerle bir ve bir yıldan kısa
süreli münhasır sözleşmeleri bulunduğunu ifade etmektedir. Ancak BİLETİX’in sezon
kartı/kombine kart satışı ile ilgili tüm sözleşmelerindeki ortalama münhasırlık süresi 18,6
aydır.
(62) Söz konusu sözleşmelerin münhasırlığa yönelik hükümlerinde; ilgili dönemde
organizatörün düzenleyeceği tüm etkinliklerde genel kamu satışına ait bütün biletlere
ilişkin olarak BİLETİX’e münhasıran tam erişim hakkı sağlanması ya da doğrudan
aracılık hizmetleri için münhasıran BİLETİX’in kullanılması hususu düzenlenmektedir.
I.4.4.1. BEŞİKTAŞ ile İlgili Sözleşmeler
(63) BİLETİX’in etkinlik sahipleri ile münhasırlık hükmü içeren anlaşmalarının yanı sıra
önaraştırma döneminde elde edilen belgeler çerçevesinde münhasır uygulama ile
sonuçlanan iki çalışma şekli daha tespit edilmiştir. Bunlardan ilki BEŞİKTAŞ ve BİLETİX
arasındaki sözleşmeler sonucu ortaya çıkmaktadır.
(64) BİLETİX ile BEŞİKTAŞ arasında 14.06.2011 tarihinden 2014/2015 sezonu bitimine kadar
geçerli olmak üzere imzalanmış bir Geniş Ağlı Bilet Satış Sözleşmesi (ana gişeden
yapılacak satışlar dahil) bulunmaktadır. Ayrıca aynı dönemi kapsayan “Sezon Kartlarına
İlişkin Hizmet Sağlanması Sözleşmesi” de imzalanmıştır.
(65) Yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, BİLETİX’in BEŞİKTAŞ ile 2014-2015 sezonu
sonuna kadar 4 yıl süre ile imzaladığı Sezonluk/Kombine Kartlara İlişkin Hizmet
Sağlanması Sözleşmesi ile Geniş Ağlı Bilet Satış Sözleşmesi’nde BİLETİX’in erişim
hakkını düzenleyen hükümlerin, stat kapasitesinin en az %80’ini geçtiği, ancak
sözleşmede bunu engelleyecek bir hükmün olmadığı görülmektedir.
(66) Bununla birlikte; futbol sezon kartlarının elektronik biletleme sistemi aracılığıyla
satılmadığı, BİLETİX’in sezon kartları için %0,8-1,1 oranında, elektronik biletler içinse
%10-15 oranında hizmet bedeli uyguladığı, sezon kartlarının doğrudan kulüpten satın
alındığı gibi hususlar dikkate alındığında, anılan sözleşmelerin bu aşamada pazarı
kapatmadığı kanaatine varılmıştır.
I.4.4.2. GENÇLERBİRLİĞİ ile İlgili Sözleşmeler
(67) BİLETİX ve GENÇLERBİRLİĞİ arasındaki durumun değerlendirilmesi için taraflar
arasında 01.07.2012 tarihinde imzalanan “Geniş Ağlı Bilet Satış ve Dağıtım Sözleşmesi”
incelenmiştir. Söz konusu Sözleşme 30.06.2015 tarihine kadar geçerlidir. Sözleşme’nin 2.
maddesinde satış ve dağıtım kanalları “telefon bazlı satışlar, world wide web siteleri,
perakende satış gişeleri ve stadyum gişeleri” şeklinde belirlenmiştir. Ankara 19 Mayıs
Stadyumu Gişeleri’nden yapılan satışlar Sözleşme’ye dahil edilmiş, sezon kartları
13-61/851-359
12/21

Sözleşme dışında tutulmuştur. Sözleşme’nin 5. maddesinde “Tam Bilet Erişimi ve
Münhasırlık” konusu düzenlenmiştir.
(68) Sözleşme uyarınca BİLETİX tarafından GENÇLERBİRLİĞİ’nin ev sahibi statüsü ile
oynadığı maçlarda GENÇLERBİRLİĞİ’ne bilet sevkiyatı ve satışı aracılık hizmetleri
sağlanmaktadır. Sözleşme’nin anılan maddesine göre, GENÇLERBİRLİĞİ bilet sevkiyatı
ve satışı aracılık hizmetlerinde başka sağlayıcılarla çalışmakta serbesttir. Ancak
GENÇLERBİRLİĞİ’nin BİLETİX haricinde bir kişi veya kuruluşa tüketiciye satmak veya
sunmak üzere bilet sağlaması durumunda BİLETİX sözleşmeyi derhal, tek taraflı olarak
ve hiçbir taraf için herhangi bir tazminat, cezai şart vs. bedel yükümlülüğü doğmaksızın
feshetme hakkı olduğu üzerinde taraflar anlaşmıştır. Diğer yandan taraflar arasında
18.06.2012 tarihinde dosya mevcudunda ayrıntılarına yer verilen bir de Protokol
imzalandığı görülmüştür.
(69) Konuya ilişkin olarak, BİLETİX İstanbul merkezde yapılan incelemede elde edilen ve
dosyada yer alan 11.06.2012 tarihli belge, GENÇLERBİRLİĞİ ile BİLETİX arasında
yapılan görüşmenin özetini içermektedir. Görüşmenin BİLETİX Ankara Bölge Müdürü ile
GENÇLERBİRLİĞİ yönetim kurulu üyesi ve saymanı ile GENÇLERBİRLİĞİ asbaşkanı
arasında yapıldığı anlaşılmaktadır. Belgede özetle, MYBİLET’in GENÇLERBİRLİĞİ ile
çalışma konusunda çok istekli olduğu belirtilerek, MYBİLET’in teklifi ile kendi teklifleri
arasında büyük farklar bulunduğu, GENÇLERBİRLİĞİ’nin kendilerinden “signing fee”
istediği ifade edilmektedir.
(70) Dosyada mevcut bir diğer belgede ise BİLETİX Genel Müdürü ile Live Nation Inc.
Uluslararası ve Yeni Pazarlar Direktörü arasındaki 12-13.06.2012 tarihli elektronik
postalarda GENÇLERBİRLİĞİ’ne verilecek teklif değerlendirilmektedir. Belgede
bahsedildiği üzere, MYBİLET ve BİLETİX’in sözleşme imzalama bedelleri arasında fark
bulunmasından dolayı GENÇLERBİRLİĞİ, MYBİLET’i denemek istemekte; BİLETİX’in
eski müşterisinin rakip tarafından alınmaması için MYBİLET’in verdiği teklifin
karşılanarak, GENÇLERBİRLİĞİ’ne yıllık getirisinin üzerinde bir sözleşme imzalama
bedeli verilmesi uygun görülmektedir. Nitekim belgelerden, BİLETİX’in yüksek bir imza
bedeli ödediği de anlaşılmıştır.
(71) Bununla birlikte GENÇLERBİRLİĞİ’nin BİLETİX’ten üç yıl boyunca hizmet alması
şeklinde sözleşmesel bir yükümlülüğün bulunmadığı, istediği zaman anlaşmayı
feshedebileceği, dolayısıyla münhasırlık süresinin uzatılması amacının güdülmediği, imza
bedelinin cezai şart niteliği taşımadığı ve rakiplerin imza bedelini karşılamak ve/veya
daha iyi hizmet sunmak suretiyle işi alabilecekleri gibi hususlar konunun
değerlendirilmesinde dikkate alınmış ve söz konusu anlaşmanın ihlal niteliği taşımadığı
kanaatine ulaşılmıştır.
I.5. BİLETİX’in Savunmalarının Değerlendirilmesi
I.5.1. İlgili Pazarın ve Dolayısıyla Pazar Payının Doğru Bir Şekilde Tanımlanamadığı
İddiası
(72) Savunmada ilgili ürün pazarı tanımının, emsal kararları tümüyle göz ardı ettiği ve ilgili
mevzuatı dikkate almayarak Kurulun benimsediği yaklaşımdan uzaklaştığı ifade edilmiştir.
Kurulun, 15.07.2004 tarihli ve 04-47/614-151 sayılı BİLETİX/TICKETTÜRK kararında, ilgili
ürün pazarının "elektronik bilet satış pazarı" olarak tanımladığı, söz konusu kararda ilgili
ürün pazarı belirlenirken, arz yönünden ikame edilebilirliğin, pazar tanımındaki esas
etmen olarak dikkate alındığı belirtilmiştir. Aynı yaklaşımın hem TICKETMASTER/LIVE
NATION, hem de BİLETİX/TICKETMASTER kararlarında teyit edildiği belirtilmiştir.
Ayrıca, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz'un 1.3.2. bölümünde talep yönlü
ikame kadar belirgin bir rol oynadığı durumlarda arz ikamesinin de dikkate alınacağının
belirtildiği; ancak bahse konu kararın ilgili bölümlerinde arz ikamesinin hiçbir şekilde
13-61/851-359
13/21

dikkate alınmadığı, BİLETİX'in pazardaki konumunun ve pazar paylarının talep ikamesi
değil, arz ikamesi dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. “Elektronik
bilet satış pazarı” şeklinde bir pazar tanımı yapıldığında BİLETİX’in pazar payının da
%(…..) civarında olacağı; buradan hareketle de Kurulun BİLETİX’in grup muafiyetinden
yararlanamayacağı yönündeki değerlendirmesinin hatalı olduğu ifade edilmiştir.
(73) İlgili pazara ilişkin olarak yapılan analizlerde tarafın savunması da dikkate alınarak hem
arz hem de talep ikamesi değerlendirilmiş ve ilgili pazar, “etkinlik biletlerinin elektronik
satışına bir platform üzerinden aracılık hizmeti” olarak tanımlanmıştır. Pazar tanımının
unsurları, etkinlik biletlerinin elektronik satışı ve bu hizmetin bir platform üzerinden
yapılmasıdır. Bu noktada etkinlik biletlerinin satışı ile başka biletlerin satışını aynı pazarda
değerlendirmek mümkün değildir. Ayrıca, talep ve arz ikamesi bakımından bilet satışının
bir platform üzerinden yapılması veya diğer yollarla gerçekleştirilmesi pazarın
farklılaşmasına neden olmaktadır. Pazara ilişkin pazar payı hesaplanırken toplam bilet
geliri ya da bilet satış adedi değil, biletleme firmasının tüketici ve organizatörden elde
ettiği gelir toplamı dikkate alınmıştır. Bu verilere dayanılarak yapılan hesaplamalarda
BİLETİX’in pazar payı 2005-2012 döneminde %(…..) arasında değişmektedir. Bu
bakımdan BİLETİX ve organizatör arasındaki sözleşmelerin grup muafiyeti kapsamında
olduğunu söylemek mümkün değildir.
(74) BİLETİX kendi biletini satan firmaların pazara dahil edilmesi gerektiğini ve sezon
kartlarının elektronik biletlerden farklı olması sebebiyle ilgili pazarda değerlendirilmemesi
gerektiğini de ileri sürmüştür.
(75) BİLETİX tarafından yapılan savunmada, etkinlik sahiplerinin kendi biletleme işlerini
gerçekleştirebilmelerinin, BİLETİX üzerinde rekabetçi baskı yarattığı, bu kapsamda kendi
biletleme işlerini kendileri yapanların da pazara dahil edilmeleri gerektiği, bu durumda
BİLETİX'in pazar payının %(…..)'nin altına gerçekleşeceği ifade edilmiştir. Ayrıca, kendi
biletini satmaya karar veren etkinlik sahiplerinin bir daha asla biletleme şirketinin müşterisi
olmayacağı; bu durumun da, BİLETİX’in söz konusu etkinlik sahipleri üzerinde pazar
gücüne dayanarak yaptırımlar uygulamasının önüne geçeceği belirtilmiştir. Ekonomik
Analiz ve Araştırma Dairesi tarafından verilen görüşün de bu doğrultuda olduğu, söz
konusu görüşte "genel olarak elektronik ortamda kendi biletleme işini yapan firmaların
potansiyel rekabet içine dahil oldukları kanısı oluştuğunun" kabul edildiği ifade edilmiştir.
Bunun yanı sıra İrlanda Rekabet Otoritesi’nin TICKETMASTER kararına yer verilmiş, söz
konusu kararda müşterilerin kendi biletleme yöntemlerini geliştirme imkânının müşterilere
"yüksek alıcı gücü" sağladığı ve dolayısıyla hâkim duruma gelmesinin engellendiği
belirtilmiştir.
(76) İlk olarak, Ekonomik Analiz ve Araştırma Dairesi tarafından verilen görüşte genel olarak
elektronik ortamda kendi biletleme işini yapan firmaların potansiyel rekabet içine dahil
oldukları kanısının oluştuğu tespitine yer verilmekle birlikte; yine aynı görüşte “bu
hususun sektördeki oyunculardan alınacak bilgilere göre netleştirilmesi gerektiği” ve
“talep açısından yapılan değerlendirmede de birbirine ikame olduğu düşünülen kendi
biletleme ve acentecilik kanalının arz açısından da birbirine ikame olabileceği, bu
durumun eldeki verilerle teyit edilmesi durumunda söz konusu faaliyetin de pazara dahil
edilmesi gerektiği” tespitlerine yer verilmiştir. Bu tespitlerden de anlaşıldığı üzere,
Ekonomik Analiz ve Araştırma Dairesi pazarın dinamikleri çerçevesinde değerlendirmeler
yapılması gerektiğini belirtmektedir. Soruşturma kapsamında da bu anlayış
doğrultusunda, kendi biletini satanlar ve biletleme hizmeti veren firmalar incelenmiş,
birbirlerine neden ikame olamayacakları pazarın kendine has özellikleri çerçevesinde
açıklanmıştır.
(77) İlgili pazar, konserler, festivaller, canlı müzik performansları, tiyatro, dans, opera gibi
sanat ya da eğlence etkinlikleri ile spor karşılaşmalarına katılım hakkı sağlayan biletlerin
13-61/851-359
14/21

tüketicilere ulaştırılması hizmetini (bilet satış, dağıtım ve denetim organizasyonu veya
biletleme hizmeti) kapsamaktadır. Bu hizmet, etkinliğin organizatörü tarafından bizzat
gerçekleştirilebileceği gibi, bu konuda uzmanlaşmış bir teşebbüsten de satın
alınabilmektedir.
(78) Soruşturmaya konu iddialar, bilet basımı, elektronik bir yazılım ve ağ sistemiyle birbirine
bağlı internet sitesi, çağrı merkezi ve perakende satış noktalarından oluşan bir ağ
üzerinden bilet satışı, gişe satışları için yazılım altyapısı hizmeti, giriş kontrol hizmetleri ve
danışmanlık şeklinde tam bir çözüm sunan bilet satışına aracılık hizmeti faaliyeti yürüten
teşebbüsleri ilgilendirmektedir. Bu noktada, soruşturmaya konu faaliyet alan(lar)ının
belirlenmesinde, BİLETİX ve BİLETİX ile aynı pazarda bulunan rakip teşebbüslerin
sundukları hizmet ve bu hizmetin organizatör ve tüketici gözündeki yeri ön plana
çıkmaktadır. Bu çerçevede, iki ana unsura dikkat çekilmiştir: Tüketici portföyü ve etkinlik
portföyü.
(79) Bilet satış hizmetine aracılık yapan firmaların, pazarın iki farklı kesimindeki talebi olumlu
etkileyen ağ etkilerini kullanabilmeleri ve tanıtım platformu nitelikleriyle kendi biletini satan
firmalardan farklılaşmakta olduğu; yine, kendi biletini satan organizatörlerin, biletleme
firmalarına göre daha kısıtlı satış kanallarını kullandıkları (koçanla bilet satışı); biletleme
firmalarının ise bütün satış kanallarında bilet satışı gerçekleştirdikleri; bu bakımdan da
özellikle biletinin bir kısmını kendi satan organizatörler bakımından, her türlü satış
kanalında bilet satış hizmeti verilmesi için gerekli yazılım, alt yapı ve personel yatırımının
yapılmasının gerektiği ifade edilmiştir.
(80) Yine, talep ikamesi açısından da biletini kendi satan organizatörlerin, sadece belirli satış
kanallarında tüketiciye alternatif oldukları, ayrıca organizatör, sadece kendi etkinliğinin
biletini sattığından tüketicinin farklı etkinlikler arasında karşılaştırma yapmasına imkân
tanıyacak bir etkinlik portföyüne sahip olmadıkları tespit edilmiştir. Dolayısıyla tüketici için
organizatör, sadece belirli bir etkinlikte karşılaştığı bir alternatifken, biletleme firması farklı
etkinliklerin hepsinde alternatif olabilmektedir. Bu bakımdan kendi biletini satan
organizatörlerin tüketici talebi bakımından biletleme firmalarının sunduğu hizmetin
ikamesi olamayacağı ifade edilmiştir.
(81) Aynı şekilde, organizatörün talebi bakımından da kendi biletini satmak ve biletleme
hizmeti almak arasında bu hizmetlerin aynı pazarda değerlendirilmesini gerektiren bir
ikame ilişkisi olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan değerlendirmede, biletleme firmalarının
organizatöre belirli bir tüketici kitlesine ulaşma ve etkinliğin tanıtımını yapma imkânını
verdiği, oysa organizatörün sadece kendi biletini satarak bu imkânı yakalayamadığı; diğer
organizatörlerin biletlerini satmanın ise satış kanallarında çeşitlilik sağlanması, aynı
zamanda rakibi olan organizatörlerle anlaşılması, gerekli yazılım, alt yapı ve personel
yatırımlarının sağlanması gibi maliyetler içerdiği belirtilmiştir.
(82) Ayrıca emsal karar olarak gösterilen İrlanda Rekabet Otoritesi’nin TICKETMASTER
kararında da kendi biletini satanlar ilgili pazar belirlenirken hesaba katılmamış, kendi
biletini satanlar ve biletleme hizmeti veren firmaların aynı pazarda rekabet etmedikleri
belirtilmiştir. Birbirlerinin alternatifi olamamaları iki nedene bağlı olarak açıklanmıştır.
Bunlardan ilki kendi biletini satan organizatörlerin, biletleme firmalarına göre daha kısıtlı
perakende satış noktaları kullandıkları, bölge geneline yaygın bir satış ağının olmaması;
ikincisi ise etkinliklere olan yoğun talebin karşılanabilmesi için gerekli altyapıya (çağrı
merkezleri, yazılım vb.) sahip olmamalarıdır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda,
biletleme firmalarının göreceli fiyatlarında meydana gelecek küçük ve kalıcı artışlar
karşısında, kendi biletini satan organizatörlerin başka etkinliklerin de biletlerini satmasının
kurumsal anlamda önemli değişiklikler yapılmadan mümkün olmadığı, bu nedenle
birbirlerine ikame olmadıkları belirtilmiştir.
13-61/851-359
15/21

(83) Kendi biletini satan firmalar ilgili pazarda yer almadığından organizatörün ana gişeden
yaptığı satışlar da pazar dışında tutulmuş durumdadır. Bu bakımdan tarafın ana gişe
satışlarının pazar güçlerini engellediği savunması bu satışlar hâlihazırda ilgili pazarda yer
almadığından ayrıca değerlendirilmemiştir.
I.5.2. Sözleşmelerin, Acentelik Anlaşması Niteliğinde Olduğundan, 4054 Sayılı
Kanun'un 4. Maddesi Kapsamına Girmediği İddiası
(84) BİLETİX’in basketbol kulüplerinin ve diğer organizatörlerin acentesi olduğu, bu hususun
Kurulun çeşitli kararlarında da yer aldığı ifade edilmiştir. Örneğin, 04-47/614-151 sayılı
BİLETİX/TICKETTÜRK kararında BİLETİX'in organizatörler ile yaptığı sözleşmelerin
rekabet hukuku anlamında acentelik sözleşmesi niteliğinde olduğunun ve 4054 sayılı
Kanun 'un 4. maddesi kapsamına girmediğinin yer aldığı belirtilmiştir. BİLETİX'in iş
modelinin, Kurulun ilgili değerlendirmeyi yaptığı kararından beri değişmediği, bu nedenle
sözleşmelerin rekabet hukuku anlamında acentelik sözleşmesi niteliği taşıdığı ve bu
çerçevede 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin kapsamına girmediği ifade edilmiştir.
(85) Öncelikle, Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da açıklandığı üzere teşebbüslerin mal veya
hizmetlerin alım veya satımında acentelik sistemini benimsemeleri halinde, acenteye
getirilen sınırlamalar genellikle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına
girmemektedir. Burada, teşebbüsler arasındaki ilişkinin Kanun’un 4. maddesi kapsamında
olup olmadığını belirleyen faktör, acentenin, müvekkili tarafından atandığı faaliyetlerle
ilgili olarak ticari veya mali bir risk alıp almadığıdır. Şayet, acente müvekkili adına yapmış
olduğu ya da aracılık ettiği sözleşmeden dolayı herhangi bir mali veya ticari risk
almamışsa, acente ile müvekkil arasındaki ilişki 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamı dışındadır. Aksi durumda ise, acente tüm bu risklere kendisi katlanarak, yapmış
olduğu yatırımların geri dönüşünü sağlayabilmesi için, kendi pazarlama stratejisini
özgürce belirleyebilmelidir.
(86) Böyle bir durumda, söz konusu sözleşme 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına
girebilir ve Tebliğ kapsamında bir değerlendirmeye tabi tutulabilir. Kılavuzda örnek olarak
sayılan hallerden bir ya da daha fazlası söz konusu olduğunda, taraflar arasındaki ilişki
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınacaktır.
(87) BİLETİX ve etkinlik organizatörleri arasındaki ilişkide aşağıdaki hususlar söz konusudur.
- Acentenin satış arttırma faaliyetlerine doğrudan veya dolaylı olarak katkıda bulunmaya
zorunlu tutulması: BİLETİX kendi internet sitesi üzerinden organizasyonları tanıtmakta,
etkinlik bültenleri basmakta ve bunun için organizatörlerden belirli ücretler talep
etmektedir. Bu bakımdan pazarlama faaliyetlerinde BİLETİX’in aktif bir rolü bulunmakta
ve BİLETİX bu aktif rolü ile organizatörlerce tercih edilmektedir.
- Stokta tutulan sözleşme konusu malların finansmanı ya da kayıp malların maliyeti gibi
riskleri acentenin taşıması ve satılmayan ürünleri acentenin müvekkile iade edememesi:
BİLETİX’ten edinilen bilgilere göre müşteri ile yapılan sözleşmeler kapsamında avans,
indirim, sözleşme imza bedeli (signing fee) şeklinde adlandırılan çeşitli uygulamaları
bulunmaktadır. Teşebbüslere verilecek avans tutarları BİLETİX’in kendi bünyesindeki
fonlardan karşılanmaktadır. Başka bir deyişle, BİLETİX söz konusu avansları ya kendi
özkaynaklarından temin etmekte ya da yurtdışındaki grup firmalarından kendi adına
borçlanmakta ve faiz ödemektedir. BİLETİX, bu maliyetlere katlanmanın yanı sıra gerek
özkaynaklarını gerekse kredi limitlerini; bağlı olduğu Live Nation Inc. grubunun bir diğer
önemli işi olan ve Türkiye pazarında da önemli giriş fırsatları bulunan "Etkinlik Mekânı
İnşa Etme ve İşletme" işine yatırmak yerine, mevcut işini devam ettirebilmek için
müşterilerini finanse etmekte kullanmaktadır. Buna ek olarak, faaliyetlerden yaratılan
fonun başkalarına kullandırılmak zorunda olunması, BİLETİX’in ortaklarına temettü
ödemesi yapabilmesini de zorlaştırmaktadır. Görüldüğü üzere, BİLETİX yaptığı işte
13-61/851-359
16/21

organizatörlerin etkinliği gerçekleştirmesine yönelik olarak verdiği katkılarda bazı
finansman risklerine katlanmaktadır. Bu bakımdan BİLETİX’in herhangi bir riske
katlanmadan çalışan bir acente olduğunu söylemek mümkün değildir.
- Acentenin, söz konusu pazarda faaliyet gösterebilmek bakımından gerekli olabilecek ve
sadece bu pazarda kullanılabilecek yatırımlar yapmak zorunda bırakılması: BİLETİX bilet
satışı için yaygın dağıtım ağı oluşturmakta, biletleri internet, telefon, perakende satış
noktaları gibi kanallardan tüketiciye sunmaktadır. BİLETİX biletlerin satışı amacıyla belirli
yazılımlar kullanmakta olup, bu yazılımlar sadece bu pazarda kullanılabilecek niteliktedir.
Dolayısıyla, BİLETİX’in bilet satış hizmetine yönelik yatırımları yapan taraf olduğu ve bu
yatırımlara organizatörlerin herhangi bir katkısı olmadığı söylenebilecektir. Kaldı ki;
BİLETİX’in pazardaki ekonomik faaliyeti bilet satış hizmetine aracılık etmek olup, yaptığı
yatırımlar bu ana ekonomik faaliyetini pazarda gerçekleştirmeye yöneliktir.
(88) Yukarıda sıralanan sebeplerle BİLETİX ile organizatör arasındaki ilişkinin bir acente
ilişkisi olmadığı görülmektedir. Zaten Kurulun BİLETİX’in organizatörlerle olan
anlaşmalarına yönelik yaklaşımı 05.08.2010 tarih ve 10-52/1056-390 sayılı kararı ile
beraber değişmiştir. Kurul bu ilişkilerin pazarda iki farklı ekonomik birim arasında olan ve
rekabeti kısıtlayıcı bir yönü olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
değerlendirilebilen niteliğini bu karar ile kabul etmiş ve incelemiştir. Kaldı ki; Dikey
Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da da belirtildiği üzere, acente ve müvekkil arasındaki ilişkileri
düzenleyen acentelik sözleşmeleri, pazar kapama etkisine yol açabilecek düzenlemeler
içeriyor ise rekabeti sınırlayıcı etki doğurabileceğinden 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamına girebilmektedir.
I.5.3. Sezon Kartı Satışı Hizmetlerinin Normal Biletlerin Satışı Hizmetlerinden Farklı
Olduğu İddiası
(89) BİLETİX’in sezon kartı bilet satışlarına aracı olmadığı, sadece kulübe personel ve
bilgisayar desteği sağladığı, yani müşterinin kendi belirlediği ticari koşullarda sezon bileti
satmasını mümkün kıldığı ifade edilmiştir. Sezonluk biletlerinin hemen hemen hiçbir
zaman elektronik ortamdan satılmadığı, bu kapsamda müşterilerin direkt kulüple muhatap
olduğu belirtilmiştir. Diğer bir ifadeyle, sezonluk kart almak isteyen bir taraftarın futbol
kulübünün satış gişesine gitme zorunluluğunun bulunduğu; çünkü sezon kartını internet
sitesi veya çağrı merkezinden satın alsa dahi bir taahhütnameye ıslak imza atması
gerektiği belirtilmiştir. Bu kapsamda da BİLETİX’in sezonluk biletlerin satışı hizmeti için
aldığı bedel oranının, diğer standart bilet satış hizmetinden aldığı orandan çok düşük
olduğu ifade edilmiştir. Bu nedenlerden ötürü, sezonluk bilet satışı ile standart bilet
satışının çok farklı iki hizmet olduğu, bu hizmetlerin aynı çatı altında birleştirilmesinin de
hatalı sonuçlara yol açacağı belirtilmiştir.
(90) Söz konusu savunma kararın verilmesinde dikkate alınmıştır.
I.5.4. BİLETİX’in Pazar Gücüne Sahip Olmadığı İddiası
(91) Savunmada, rakip teşebbüslerin varlığı, pazarın teklif usulüne göre işleyen yapısı,
organizatörlerin kendi biletini satabilme imkânları ve organizatörlerin yüksek alıcı gücünün
bulunması hususları BİLETİX’in pazar gücünü engelleyen unsurlar olarak ileri
sürülmektedir.
(92) Yapılan değerlendirmeye göre, BİLETİX’in 2005-2009 döneminde %(…..) ve üzeri olan
pazar payı, 2010-2012 döneminde %(…..) civarında gerçekleşmiştir. İlgili pazarda
BİLETİX ve rakipleri arasındaki pazar payı farkı oldukça yüksek olup; BİLETİX yüksek
olan pazar payını 7 yıllık dönem içinde korumuştur. Ayrıca kararın önceki bölümlerinde
yer verildiği üzere, BİLETİX’in etkinlik ve tüketici portföyleri ile diğer unsurlar açısından
pazarda önemli bir gücünün olduğu belirlenmiştir.
13-61/851-359
17/21

(93) Ayrıca BİLETİX’in rakip teşebbüslere ilişkin savunması bakımından, EVENTBRİTE’ın ilgili
pazardaki varlığı da incelenmiş ve İstanbul’daki bazı etkinliklerle sınırlı bir faaliyeti olduğu
anlaşılmıştır. BİLETİX savunmasında, SOSYOTİX, TİYATROBİLETİM, BİLETİNO ve
KOOBİN firmalarının da ilgili pazarda BİLETİX’in pazar gücünü engelleyen rakip
teşebbüslerden olduğunu dile getirmiştir. Bu savunma üzerine raportörlerce BİLETİNO
Satış ve Pazarlama Sorumlusu ve SOSYOTİX Yönetici Asistanı ile görüşülmüştür. Diğer
yandan TİYATROBİLETİM sadece tiyatro etkinliklerinin biletini satan ve İNTERBİLET’in
teknolojisini kullanan bir şirkettir. Taraf savunması üzerine raportörlerce KOOBİN ile de
iletişime geçilmeye çalışılmış, ancak şirket iletişim bilgileri ve faaliyetleri hakkında bilgi
edinilememiştir.
(94) Taraf vekilinin BİLETİX’in pazar gücü olmadığı savunmasının bir başka dayanağı da,
pazarın teklif usulüne göre işleyen yapısı gereği organizatörlerin anlaşmalar için teklif
toplaması, dolayısıyla BİLETİX’in rakiplerle rekabet etmesidir. Pazarda mevcut durumda
organizatörlerin teklif alabileceği rakip firmalar olmakla beraber BİLETİX bu rakip firmalar
karşısında yukarıda sıralanan üstünlükleri ile organizatörler açısından daha çok tercih
edilen bir firma konumundadır.
(95) BİLETİX’in pazar gücü olmadığı yönündeki taraf savunmasının bir diğer dayanağı da
organizatörlerin alıcı gücüne sahip olmasıdır. BİLETİX organizatörlerin BİLETİX’ten
avantajlı teklif elde etmelerini ve hizmet bedeline bir üst sınır koymalarını yüksek alıcı
gücünün delilleri olarak görmektedir. Anılan savunmalar kararın verilmesinde dikkate
alınmıştır.
I.5.5. İlgili Pazarda Giriş Engellerinin Yüksek Olmadığı İddiası
(96) Teşebbüs, yeni şirketlerin pazara girmesi, batık maliyetlerin düşük olması, şebeke
dışsallıkları ve marka adlarının önemli giriş engeli olmaması nedenleriyle anılan iddiayı
ileri sürmektedir.
(97) Söz konusu savunma kararda dikkate alınmıştır.
I.5.6. BİLETİX’in Anlaşma ve Uygulamalarının Bireysel Muafiyet Koşullarının
Tümünü Yerine Getirdiği İddiası
(98) Bu iddialardan ilki, BİLETİX'in, belirli bir süre münhasırlık sağlanması karşılığında,
organizatörlerin etkinlik için önemli giderlerini karşılamasına imkan verecek avans
ödemelerine ilişkindir. Bu ödemelerin özellikle spor organizasyonları ve müzik etkinlikleri
için gerekli altyapı yatırımlarının gerçekleştirilebilmesini, oyuncu ve sanatçılara gerekli ön
ödemelerin yapılabilmesini sağladığı, bilet ücretlerini düşürücü etkisi olabileceği ifade
edilmiştir. Bu açıdan da, belirli bir süre için münhasırlık sağlanmasının, yapılan bu
masrafların karşılanmasına yetecek bilet satışının gerçekleşmesini temin etmek adına bir
gereklilik olduğu iddia edilmektedir. Ayrıca, münhasır hükümler içeren anlaşmaların işlem
masraflarında azalma ve işlemler açısından belirlilik/tahmin edilebilirlik sağladığı
belirtilmiştir. Bu doğrultuda Kurulun da önceki kararlarında spor etkinliklerinin
uygulamasında bir yıl içinde birden fazla biletleme firması ile çalışılamayacağını kabul
ettiği ifade edilmiştir. Diğer bir husus ise, münhasırlığın hizmetin kalitesini arttırmak
yoluyla tüketicilere yarar sağladığına ilişkindir. Şöyle ki; biletleme firmalarının,
organizatörleri ve işleyişlerini anlamalarını sağlayarak tüketicilere daha iyi hizmet
verebilecekleri iddia edilmiştir.
(99) Ayrıca savunmada; organizatör ve spor kulüplerinin, tek bir kurumla muhatap olmak;
tüketiciye, ilanlarına tek bir logo eklemek suretiyle, billboardlar, gazete ve televizyon
reklamları gibi mecralarda biletin bulunabilirliği hakkında doğrudan bilgi vermek;
belediyelere ve vergi memurlarına kendilerinden başka ve güvenilir bir kaynağı kolaylıkla
gösterebilmek için münhasır sözleşme yaptıkları belirtilerek, BİLETİX’in yenilikleri
13-61/851-359
18/21

sıralanmıştır. Kısa süreli münhasır anlaşmalar ile münhasır olmayan anlaşmaların da
yapıldığı, BİLETİX’in pazar payının iddia edilenden çok daha düşük olduğu ve her yıl
rekabete açılan anlaşma sayısına bakıldığında pazarın önemli bir bölümünde rekabetin
ortadan kalkmadığı da iddia edilmiştir. Savunmada, dünyadaki uygulamalar
incelendiğinde, uyguladıkları münhasırlık süresinin, rekabeti zorunlu olandan fazla
sınırlamadığı hususuna da yer verilmiştir.
(100) Kurulun nihai kararı “muafiyet” değerlendirmesi yapılmasını gerektirmemekle birlikte, söz
konusu savunmalar kararın 2. maddesinin gerekçesinde dikkate alınmıştır.
I.5.7. BİLETİX’in Bir Yıldan Uzun Süreli Münhasır Anlaşmalarının Pazarı
Kapatmadığı İddiası
(101) Bir yıldan uzun süreli münhasırlık hükmü içeren anlaşmaların müşteri tarafından talep
edildiği, her yıl sona eren anlaşmaları nedeniyle sözleşme yenileme durumunda olan
müşteriler dolayısıyla rakiplere pazarın önemli bir kısmının açıldığı, münhasır
anlaşmaların sürelerinin ve pazardaki kapama oranlarının düşük olduğu, pazarın
rekabete açık bölümünün rakipler için neden yeterli olmadığının raporda açıklanmadığı,
pazarın ancak rakiplerin pazarda kar elde etmelerinin tamamen ya da kısmen
engellenmesi halinde kapandığı, etkinlik pazarının büyümesi nedeniyle rakipler açısından
potansiyel müşterilerin arttığı ileri sürülmüştür. Ayrıca BİLETİX’in münhasır
anlaşmalarının ortalama süresinin hukuka uygun olduğu, bu kararla tespit edilmesi
gereken sürenin çok altında bulunduğu da belirtilmiştir
(102) BİLETİX, bu başlık altında sözleşme yenileme imkânı dolayısıyla pazarın her yıl belirli bir
bölümünün rekabete açıldığını ve rakip teşebbüslerin bu alanda rekabet etme şanslarının
bulunduğunu iddia etmektedir. Soruşturma Raporu’nda, geçerlilik süresi bir yıl ve üzeri
olan münhasır anlaşmalar dikkate alınmış ve bu anlaşmalar yoluyla pazarın kapanıp
kapanmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu hesaplamanın ardından pazar kapama
teorisinin gerçekleşmesinde dikkate alınan diğer hususların yanı sıra münhasır
sözleşmelerin ortalama geçerlilik sürelerine de yer verilmiştir. Sözleşme sürelerinin çok
uzun olması pazarın dinamik yapısının önünde önemli bir engel teşkil edecektir.
Dolayısıyla kararda bu hususlar dikkate alınarak, sözleşme sürelerinin makul bir süreyle
sınırlandırılması yoluna gidilmiştir.
I.5.8. 2010 Tarihli Kurul Kararının Pazardaki Etkilerine İlişkin İddialar
(103) Taraf vekili bu karar sonrası futbolda bir yıldan uzun süreli anlaşmalar yapmayan
BİLETİX’in futbol biletlerinin elektronik satışı pazarında pazar payı düşmediğinden
rakiplerin pazarda başarı gösterememesinin nedeninin BİLETİX’in münhasır anlaşmaları
olmadığını iddia etmektedir.
(104) Gerçekten de 2010 tarihli karar sonrası BİLETİX’in futbol kategorisindeki payında bir
azalma olmamış, ancak rekabet stratejisini etkilemiştir. Bununla birlikte, söz konusu
savunma kararda dikkate alınmıştır.
I.5.9. GEÇLERBİRLİĞİ ile İmzalanan Sözleşmelere İlişkin Savunmalar
(105) GENÇLERBİRLİĞİ ile akdedildiği düşünülen protokolün hiçbir zaman hayata
geçirilmediği, inceleme esnasında bulunan protokolün sadece imza bedeline ilişkin
olduğu ve söz konusu protokolün bir nüsha hazırlanmasının ve bunun da
GENÇLERBİRLİĞİ’nde saklanmasının, ikinci bir nüsha için ek damga vergisi
ödenmemesi için olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, protokolde geçen imza ücretinin bir cezai
şart olmadığı, anlaşma imzalanmasını teşvik edici bir araç olarak kullanıldığı ifade
edilmiş; karşı tarafın sözleşmeden dönmesi durumunda da tarafa sözleşmeyi imzalaması
için verilen ve daha önce BİLETİX’e ait olan paranın talep edilmesinin de beklenen bir
sonuç olduğu belirtilmiştir.
13-61/851-359
19/21

(106) Söz konusu savunmalar kararda dikkate alınmıştır.
I.5.10. BEŞİKTAŞ Sözleşmelerine İlişkin İddialar
(107) BİLETİX’e sağlanan erişim hakkının BEŞİKTAŞ ve diğer kulüpler için %80 oranına
yükselmeyeceği iddiası ifade edilmektedir. Stat kapasitesi ve sezon kartı satış âdeti
dikkate alınarak sözleşmede belirlenen yöntem çerçevesinde yapılan hesaplamada,
BEŞİKTAŞ ile imzaladığı sözleşmelerin 2012-2013 sezonu için BİLETİX’e %85’lik bir
erişim hakkı sağladığı ortaya konulmuştur. Diğer kulüpler için böyle bir tespit söz konusu
değildir.
(108) BEŞİKTAŞ’ın sözleşmesinde yer alan bilet erişim oranlarının münhasırlığa yol açıp
açmadığına ilişkin değerlendirmede stat kapasitesi üzerinden bir analizin yapılmasının
yanlış olduğu, gelir üzerinden bir analizin yapılmasının daha doğru olduğu ileri
sürülmektedir.
(109) Söz konusu savunmalar kararda dikkate alınmıştır.
J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
(110) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin
zorlaştırılması ve kısıtlanmasına neden olan anlaşmalar yasaklanmaktadır. Bu bakımdan
BİLETİX’in organizatörlerle yaptığı anlaşmalarda yer alan münhasırlık hükümlerinin
etkinlik biletlerinin elektronik satışına bir platform üzerinden aracılık hizmetleri pazarında
rakiplerin organizatörlere erişimini engelleyerek pazarın kapanmasına neden olacak
şekilde rekabeti bozup bozmadığı değerlendirilmiştir.
(111) Esas itibarıyla, ilgili pazarın, geleneksel anlamda bilinen tüketici-üretici ilişkisinin ötesinde,
doğrudan ve dolaylı dışsallıkların, ağ etkilerinin bulunduğu ve organizatör-aracı-tüketici
şeklinde tezahür eden ilişkileri içeren bir yapıyı temsil ettiği görülmüştür. Bu pazarda
faaliyet gösteren teşebbüsler, bilet satışına aracılık hizmeti vermelerinin yanı sıra, bu
hizmetin verildiği kanala katma değer sağlayacak nitelikte bir “platform” olma özelliğini de
üzerlerinde taşımaktadır. Pazarın bu özelliği zaman içinde gerek organizatör gerekse
nihai tüketici kaynaklı gereksinimlerin giderilmesi bakımından, pazarın her iki tarafında da
güçlü bir varlık sergilenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bakımdan BİLETİX’in sahip olduğu
etkinlik ve tüketici portföyü değerlendirilmiş, rakiplerine nazaran her iki portföy anlamında
da önemli bir gücü olduğu ortaya konulmuştur.
(112) Ancak bu noktada, BİLETİX’in pazar gücünün yanı sıra pazarın dinamiklerinin de iyi
değerlendirilmesi gerekmektedir. Sektör yapısının analizi ve pazarın belirlenmesini
takiben, BİLETİX’in organizatörlere bilet satışı ve ilgili diğer hizmetlerin verilmesine
yönelik bir yıldan uzun süreli münhasırlık hükmü içeren anlaşmalarının, süre, kapsam ve
nitelik bakımdan rakipler açısından giriş engeli yaratıp yaratmadığı incelenmiştir.
(113) Öncelikle, pazarın ayrıntılı analizi sonucunda, önceki Kurul kararlarından farklı olarak
pazar tanımı genişletilmiş, “etkinlik biletlerinin elektronik satışına bir platform üzerinden
aracılık hizmeti pazarı” ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir. Bu durum özellikle 10-
52/1056-390 sayılı karar açısından farklılık yaratmaktadır. Anılan kararda; ilgili ürün
pazarı “futbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiş
ve BİLETİX ile futbol kulüpleri arasında akdedilen ve bilet satışına aracılık hizmetlerinin
alımını düzenleyen sözleşmelerin BİLETİX’e bir yıldan uzun süreli münhasırlık sağlayan
hükümlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğuna hükmedilmiştir. Bu
doğrultuda münhasırlığa ilişkin sürenin kısaltılması yoluyla girişlerin kolaylaşması ve
pazarın önemli ölçüde rekabete açılması hedeflenmiştir.
(114) Bununla birlikte, BİLETİX’in faaliyetinde önemli bir paya sahip olan münhasır
anlaşmaların pazarı ne ölçüde kapattığı hususu değerlendirildiğinde, 2005-2010
13-61/851-359
20/21

döneminde %68-84 arasında değişen kapama oranlarının olduğu, 10-52/1056-390 sayılı
Kurul kararı ertesinde 2011 yılında kapama seviyesinin %37’ye gerilediği, 2012 yılında
ise bu oranın %48’e yükseldiği görülmüştür. Nitekim BİLETİX’in savunmalarında yer
verilen bilgilerden; 2013 yılında 278 anlaşmasının rekabete açıldığı, bu anlaşmaların
BİLETİX’in tüm anlaşmalarının %55’ini ve tahmini gelirlerinin %62’sini oluşturduğu;
benzer şekilde 2012 yılında 300 anlaşmasının, 2011 yılında ise 283 anlaşmasının
rekabete açıldığı, bu bakımdan müşterilerin önemli bir bölümü için rekabet edilebilme
imkânının bulunduğu anlaşılmıştır.
(115) Dolayısıyla 05.08.2010 tarihli anılan Kurul kararının ertesinde pazarın rakiplere belli bir
oranda açılması sağlanmış olmakla birlikte, sonraki yıl kapama oranının yükselmesi, ilgili
pazarda kararla amaçlanan rekabetçi düzeye ulaşılamadığı, müşterilerinin bir kısmının
BİLETİX ile çalışmaya devam etmek istediği, BİLETİX’in pazar payında önemli bir
azalmanın olmadığı, bu durumun rakiplerin etkinliği konusunda şüpheye yol açtığı
görülmüştür.
(116) Pazara giriş engelleri açısından değerlendirme yapıldığında; pazarın büyüyen ve gelişen
bir pazar olduğu, yeni girişlerin bulunduğu, yatırım maliyetinin yüksek olmadığı, batık
maliyetlerin düşük olduğu, dolayısıyla finansal veya hukuki anlamda önemli giriş
engellerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
(117) Anlaşmaların münhasırlık sürelerine ilişkin olarak ise, pazarda giriş engeli yaratmayacak
ölçüde belirlenen makul süreli sözleşmelerin yapılması yoluyla organizatörlerin etkinlik
için önemli giderlerini karşılayabilmelerini sağlayacak avans ödemelerini alabilecekleri; bu
ödemelerin, özellikle alt yapı yatırımlarının gerçekleştirilmesi, oyuncu ve sanatçılara ön
ödeme yapılması, tüketiciye daha iyi hizmet sunulması ve iş planlamasında
öngörülebilirlik sağlanması gibi amaçlara yöneltilmesinin pazardaki rekabet dinamiğini
artıracağı kanaatine varılmıştır.
(118) Bununla birlikte münhasırlık süresinin gereğinden uzun süreli olması yukarıda yer verilen
yararları azaltarak, pazarın kapanmasına yol açabilecektir. Bu bakımdan BİLETİX’in,
pazardaki rekabet dinamiklerini yeniden şekillendirmek ve rakiplerin rekabet edecekleri iş
fırsatlarını garanti etmek üzere, Rekabet Kurumunun olası pazar kapama endişelerinin
önüne geçmek amacıyla ifade ettiği;
“1- BİLETİX, beş yıllık süre zarfında gelirinin en az %50’sine tekabül eden
anlaşmalarının her yıl rekabete açılacağının garanti altına alınmasına yönelik bir
çözüm önerisi sunar,
2- BİLETİX, işbu çözüm önerisinin gereklerine uyduğunu tevsik etmek üzere, çözüm
önerisinin geçerli olduğu her yıl için Rekabet Kurumuna yazılı birer rapor sunmaya
yönelik bir çözüm önerisi sunmaktadır,
3- BİLETİX, ilgili maddi vakıalar, durumlar veya Pazar koşulları haklı kıldığı takdirde,
Rekabet Kurulundan çözüm önerisinin kaldırılmasını veya değiştirilmesini talep etme
hakkını saklı tutar,
4- Bu çözüm önerisi beş yıl süre ile yürürlükte kalacaktır.”
şeklindeki önerileri, işbu kararın 2. maddesindeki süre sınırının belirlenmesinde dikkate
alınmıştır.
(119) Bu çerçevede, pazardaki diğer rakiplerin ve güçlü organizatörlerin varlığının olması,
hukuki ve finansal önemli giriş engellerinin bulunmaması, pazarın yapısı ile pazardaki
aktörlerin ifadelerinin yanı sıra teşebbüsün savunmaları ve önerileri çerçevesinde, bu
aşamada pazar kapamanın olmadığı, dolayısıyla Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmediği
anlaşılmakla birlikte, özellikle ilgili ürün pazarı tanımının genişlemesi nedeniyle bir yıllık
13-61/851-359
21/21

münhasırlık süresinin yetersiz kaldığı ve fakat BİLETİX’in pazarda önemli bir güce sahip
olduğu da dikkate alınarak, tüm etkinlikler için akdettiği sözleşmelerin süresinin azami iki
yıl ile sınırlandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
K. SONUÇ
(120) 09.08.2012 tarih, 12-41/1159-M sayılı ve 11.04.2013 tarih, 13-21/281-M sayılı Kurul
kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
1) Etkinlik biletlerinin elektronik satışına bir platform üzerinden aracılık hizmeti pazarında
Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş.’nin müşterileri ile akdettiği sözleşmelerin ve
fiili uygulamaların, kapama etkisi yaratarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
etmediğine, bu nedenle aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası
verilmesine yer olmadığına,

2) Bununla birlikte, Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Tic. A.Ş.’nin pazardaki gücü ve
Türkiye’de pazarın gelişmekte ve büyümekte olan yapısı dikkate alındığında, pazarın
kapanması ve rekabetin bu suretle olumsuz yönde etkilenmesinin önüne
geçilebilmesini teminen tüm etkinlikler için akdettiği sözleşmelerin süresinin azami iki
yıl ile sınırlandırılmasına

OYBİRLİĞİ ile Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere karar
verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy