Binboğa Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası - Karar Sayı 23-60/1172-420

Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-004 (Soruşturma) Karar Sayısı : 23-60/1172-420 Karar Tarihi : 21.12.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Ömer Volkan YAZAR, Harun ÇALI, Celal Umut CAN, Ömer VATANSEVER, Tuğçe GÜRSEL C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Resen D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN : - Binboğa Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ Varsaklar Mah. Adana Cad. No: 219/A Kozan/ADANA (1) E. DOSYA KONUSU: Binboğa Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Binboğa Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı, 20.05.2021 tarihli ve 21-26/325-M sayılı, 19.08.2021 tarihli ve 21-39/557-M sayılı, 25.11.2021 tarihli ve 21-57/796-M sayılı ve 27.01.2022 tarihli ve 22-06/84-M sayılı kararları uyarınca hızlı tüketim malları sektöründe üretici/tedarikçi ve perakendeci olarak faaliyet gösteren bazı teşebbüsler tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. İlaveten Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21-57/807-M sayılı kararı ile söz konusu soruşturma kapsamında, 4054 sayılı Kanun'un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin Gimsa İnşaat Sanayi Ticaret Turizm İthalat İhracat Ltd. Şti.1 (GİMSA) ve MOPAŞ Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (MOPAŞ) bakımından kullanılmasına karar verilmiştir. Söz konusu yetkiler çerçevesinde 08.12.2021 tarihinde GİMSA’da ve 09.12.2021 tarihinde MOPAŞ’ta gerçekleştirilen yerinde incelemelerde Sınırlı Sorumlu 745 Sayılı Kozan Bal Tarım Satış Kooperatifi’nin (BİNBOĞA KOOP) perakende satış noktalarının yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğine yönelik şüphe uyandıran birtakım belgeler elde edilmiştir. (4) Söz konusu belgelere istinaden Kurulun 19.01.2023 tarihli ve 23-05/54-M sayılı kararıyla BİNBOĞA KOOP hakkında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. 1 Teşebbüs 20.11.2018 tarihli ve 9706 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ticaret ünvanını “Gimsa Perakende Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ” olarak değiştirdiğini ilan etmiştir.
23-60/1172-420 2/49 (5) Başkanlık Makamının 26.01.2023 tarihli ve 57932 sayılı onayı ile 30.01.2023 tarihinde başlatılan önaraştırma kapsamında, 31.01.2023 tarihinde BİNBOĞA KOOP’ta yerinde inceleme yapılmış ayrıca yerinde inceleme ve bilgi isteme tutanağı ile teşebbüsten bilgi talebinde bulunulmuştur. (6) Önaraştırma sürecinde yapılan incelemeler, tespitler ve değerlendirmeler neticesinde hazırlanan 28.02.2023 tarihli ve 2023-2-004/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 09.03.2023 tarihli toplantısında görüşülerek 23-13/210-M sayı ile BİNBOĞA KOOP hakkında alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (7) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hazırlanan 14.03.2023 tarihli ve 60468 sayılı Soruşturma Bildirimi, BİNBOĞA KOOP’a 16.03.2023 tarihinde posta ile tebliğ edilmiş ve teşebbüsün 30 gün içerisinde birinci yazılı savunmasını gönderebileceği belirtilmiştir. Teşebbüsün birinci yazılı savunması, süresi içinde sunulmamıştır2 . (8) Soruşturma süreci devam ederken, 20.07.2023 tarihli ve 68720 sayılı yazı ile BİNBOĞA KOOP’tan teşebbüsün yönetim, üretim, pazarlama ve satış faaliyetlerine ilişkin bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. BİNBOĞA KOOP tarafından gönderilen cevabi yazı 02.08.2023 tarih ve 41130 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu cevabi yazı kapsamında BİNBOĞA KOOP’un ticari faaliyetleri ve operasyonları incelendiğinde, BİNBOĞA KOOP’un kooperatife üye üreticilerin ürettiği balları farklı gramajlarda paketleyerek başta BİNBOĞA KOOP’un iştiraki konumunda bulunan ve pazarlama, satış ve dağıtım faaliyetlerini yürütmekle görevli olan Binboğa Üretim Pazarlama AŞ’ye (BİNBOĞA) ve ayrıca Milli Savunma Bakanlığına (MSB), Bim Birleşik Mağazalar AŞ’ye (BİM) ve Tariş Ayma İç ve Dış Ticaret AŞ’ye (TARİŞ) tedarik ettiği anlaşılmıştır. (9) İlaveten, BİNBOĞA KOOP tarafından sunulan bilgilerden hareketle, BİNBOĞA KOOP hakkında soruşturma açılmasına delil teşkil eden yazışmaları gerçekleştiren çalışanların BİNBOĞA KOOP bünyesinde değil, BİNBOĞA KOOP’un iştiraki olan BİNBOĞA bünyesinde çalıştığı tespit edilmiştir. Ayrıca yazışmaları gerçekleştiren çalışanların yanı sıra, yazışmaların muhatabı olan ve yeniden satış fiyatları belirlenmeye çalışılan müşteri grupları da detaylıca incelenmiştir. İnceleme neticesinde, yazışmaların BİNBOĞA KOOP’un doğrudan satış yaptığı müşteriler olan BİM, MSB ve TARİŞ’e yönelik olmadığı, yazışmaların tamamının BİNBOĞA’nın satış gerçekleştirdiği perakendecilere yönelik olduğu görülmüştür. Bu konuya ilişkin olarak hazırlanan 07.08.2023 tarihli ve 2023-2-004/BN-02 sayılı Bilgi Notu Kurulun 10.08.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve BİNBOĞA KOOP’un soruşturma tarafı olmaktan çıkarılarak yerine BİNBOĞA’nın soruşturma tarafı olarak eklenmesine 23-37/697-M sayı ile karar verilmiştir. Kurulun aynı tarihli ve 23-37/696-M sayılı kararıyla da soruşturmanın süresi, 09.09.2023 tarihinden itibaren iki ay olmak üzere, 09.11.2023 tarihine kadar uzatılmıştır. (10) BİNBOĞA KOOP’un soruşturma tarafı olmaktan çıkarılarak yerine BİNBOĞA’nın soruşturma tarafı olarak eklenmesinin akabinde, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin 2 Teşebbüsün birinci yazılı savunması 18.04.2023 tarih ve 37776 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
23-60/1172-420 3/49 ikinci fıkrası gereğince Soruşturma Bildirimi, BİNBOĞA’ya 11.08.2023 tarihli ve 70326 sayılı yazı ile 16.08.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup teşebbüsün birinci yazılı savunmasını 30 gün içerisinde Kurum adresine gönderebileceği belirtilmiştir. BİNBOĞA’nın birinci yazılı savunması 06.09.2023 tarih ve 42173 sayı ile, süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (11) Soruşturma Heyeti tarafından yapılan inceleme, değerlendirme ve tarafların ilk yazılı savunmaları da dikkate alınarak hazırlanan 19.09.2023 tarihli ve 2023-2-004/SR sayılı Soruşturma Raporu (Rapor) ve ekleri soruşturma tarafı teşebbüse tebliğ edilmiştir. Anılan teşebbüsün ikinci yazılı savunması 18.10.2023 tarih ve 43649 sayı yazı ile Kurum kayıtlarına yasal süresi içerisinde intikal etmiştir. (12) Tarafın ikinci yazılı savunması çerçevesinde hazırlanan 31.10.2023 tarihli ve 2023-2-004/EG sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve ilgili teşebbüslere tebliğ edilmiştir. (13) Ek Görüşü takiben gönderilen tarafın üçüncü yazılı savunması ise 08.12.2023 tarih ve 45795 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (14) Tarafın sözlü savunma toplantısı yapılması yönünde talebinin bulunmamasından hareketle Kurul, sözlü savunma toplantısı yapılmasına gerek olmadığına 14.12.2023 tarih ve 23-58/1139-M sayı ile karar vermiştir. (15) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre 21.12.2023 tarih ve 23-60/1172-420 sayı ile nihai kararı tesis etmiştir. (16) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor ve Ek Görüş’te;  Binboğa Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,  Söz konusu uygulamaların 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile öngörülen grup muafiyetinden yararlanamadığı, anılan uygulamalara bireysel muafiyet de tanınamayacağı ve  Bu nedenle, Binboğa Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’ye aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği ifade edilmiştir. I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK I.1. Soruşturma Tarafı: BİNBOĞA (17) BİNBOĞA, 2015 yılında BİNBOĞA KOOP’un iştiraki olarak kurulmuş olup hisselerinin tamamı BİNBOĞA KOOP’a aittir. BİNBOĞA’nın idari merkezi Adana ilinin Kozan ilçesinde bulunmaktadır. BİNBOĞA KOOP tarafından, kooperatif bünyesindeki arıcılardan alınan ballarının analiz edilmesi ve uygun çıkanlarının, pastörizasyon, filtreleme ve ambalajlama işlemlerinin gerçekleştirilmesi akabinde BİNBOĞA, pazarlama, satış ve dağıtım faaliyetlerini yürütmektedir. Teşebbüsün yönetim yapısına aşağıda yer verilmektedir:
23-60/1172-420 4/49 Tablo 1- BİNBOĞA Yönetim Yapısı Kişiler Görevi Esat EŞİYOK Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Özel GÜDÜKLER Yönetim Kurulu Başkan Vekili Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler (18) BİNBOĞA’nın 2022 yılı cirosu (.....)₺ ((.....) Türk lirası (.....) kuruş) olarak gerçekleşmiştir. (19) BİNBOĞA tarafından tedarik edilen ürünlerin satışı; ev dışı tüketim kanalı, ulusal kanal yerel marketler, yerel zincir marketler kanalı ve e-ticaret kanalı ile gerçekleştirilmektedir. Teşebbüsün yurt dışı satışları bulunmamaktadır. BİNBOĞA’nın satış yaptığı kanalların 2022 yılı için BİNBOĞA’nın toplam satışları içerisindeki ciro ve miktar bazında paylarına aşağıda yer verilmektedir: Tablo 1- BİNBOĞA’nın Ciro ve Miktar Bazında Satışlarının Satış Kanallarına Göre Dağılımı (2021, 2022) Satış kanalı 2021 2022 Ciro bazında pay (%) Miktar bazında pay (%) Ciro bazında pay (%) Miktar bazında pay (%) Ev Dışı Tüketim3 (.....) (.....) (.....) (.....) Ulusal Kanal4 (.....) (.....) (.....) (.....) Yerel Marketler (.....) (.....) (.....) (.....) Yerel Zincir Marketler (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler (20) BİNBOĞA; Binboğa Bal, Kooperatif Balı, Kozan Kooperatif Balı, Erciyes Balı ve Doğu Balı markaları ile faaliyet göstermektedir. BİNBOĞA ayrıca çeşitli perakendecilere özel markalı ürün satışı da gerçekleştirmektedir. Özel markalı ürünlerin toplam cirodan aldığı pay 2020 yılında %(.....), 2021 yılında %(.....), 2022 yılında ise %(.....)’dir. Aşağıdaki tabloda BİNBOĞA tarafından özel markalı ürün satışı gerçekleştirilen teşebbüslere ve söz konusu özel markalara yer verilmektedir: Tablo 3- BİNBOĞA’nın Özel Markalı Ürün Satışı Gerçekleştirdiği Teşebbüsler ve Markaları Teşebbüs Markalar A101 Balye ve Mutlukovan MİGROS Kooperatif Balı Organic House Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (ORGANIC HOUSE) Organic House Tarım Kredi Birlik San. ve Tic. AŞ (TARIM KREDİ) Tarım Kredi Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler 3 Ev dışı tüketim; distribütörler aracılığıyla satış yapılan zincir oteller, kafeler, restoranlar gibi toplu tüketim gerçekleştirilen yerleri içeren kanalı ifade etmektedir. 4 Migros Ticaret AŞ (MİGROS), Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOUR), Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. (METRO), Birleşik Mağazalar AŞ (BİM), Yeni Mağazacılık AŞ (A101) gibi çok şubeli perakende satış noktalarını ifade etmektedir. BİM’e yapılan satışlar, ulusal kanalın ciro bazında yaklaşık %(…..)’ünü oluşturmaktadır.
23-60/1172-420 5/49 I.2. İlgili Pazar I.2.1 Sektör Hakkında Bilgi5 (21) Bal ile polen, arı sütü ve propolis gibi diğer arı ürünleri6, gerek tüketim alanları bakımından gerekse toplumsal alışkanlıklar bakımından ciddi bir tüketim alışkanlığına sahip olunan ürün grubudur. İçerdikleri vitaminlerden, minerallerden ve enzimlerden dolayı söz konusu ürünlerin antibakteriyel, antimikrobiyal, antiviral ve antiparaziter işlevleri bulunmaktadır. Bu çerçevede, sağlıklı yaşam kavramı ile birlikte tüketicilerin, vücudun ihtiyacı olan enerji ve besin öğelerini doğal kaynaklardan sağlama eğilimi arıcılık faaliyetlerinin7 önem kazanmasında ve artmasında büyük rol oynamaktadır8. (22) Bal hakkındaki yasal düzenlemeler 22.04.2020 tarihli ve 31107 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği’nde (2020/7 sayılı Tebliğ) yer almaktadır. Bu Tebliğ’e göre bal; “bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının, bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı, doğası gereği kristallenebilen doğal ürün” olarak tarif edilmektedir. (23) Aynı Tebliğ’de ballar sınıflandırılarak çeşitli kategorilere ayrılmaktadır. Bu kapsamda balın kaynağına göre yapılan sınıflandırma çerçevesinde “çiçek balı” ya da “nektar bal”, bitki nektarından elde edilen balı; “salgı balı” bitkilerin canlı kısımlarının salgılarından veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin (Hemiptera) salgılarından elde edilen balı; “çam balı” ise bazı çam ağaçları (Pinus brutia, P. nigra, P. pinea) üzerinde yaşayan Marchalina hellenica’nın (koşnil) gelişim döneminde bu ağaçların karbonhidratça zengin tatlı özsuyundan oluşturduğu bal çiğinin9, bal arıları tarafından toplanıp değişikliğe uğratılarak üretilen salgı balını ifade etmektedir. (24) Balın kimyasal kompozisyonu bitki kaynağına bağlı olduğundan nektar/çiçek, salgı ve çam ballarının içeriği birbirinden farklılık arz etmektedir. Çiçek balı, bal arısının bitkilerin çiçeklerinde bulunan nektaryumlardan10 topladığı nektarın11, vücutlarında salgılanan maddelerle karışarak zenginleşmesi ve peteklerde olgunlaşması sonucu elde edilmektedir. Türkiye’de üretilen balların büyük bir kısmı çiçek kaynaklı ballar olup 5 Bu bölümün hazırlanmasında 30.12.2020 tarihli, 20-57/785-346 sayılı ve 21.10.2021 tarihli, 21-51/715-356 sayılı Kurul kararlarından ve Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE)’nin 2023 tarihli Arıcılık Ürün Raporundan faydalanılmıştır. 6 ARIGÜL A., ZORBA M. ve KAYABOYNU, Ü. (2021), “Bal Arısı ve Bal Arısı Ürünleri”, Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, C. 6, S. 2, s. 202-223. 7 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de arıcılık faaliyeti yapan işletme sayısı 2018 yılı bakımından 81.830, 2019 yılı bakımından 80.675, 2020 yılı bakımından 82.862, 2021 yılı bakımından 89.361 ve 2022 yılı bakımından 95.386’dır. 8 BURUCU, V. ve BAL, GÜLSE, S.H. (2017), “Türkiye’de Arıcılığın Mevcut Durumu ve Bal Üretim Öngörüsü”, Tarım Ekonomileri Araştırmaları Dergisi, C. 3, S. 1, s. 29. 9 Gül kırmızısı renkte, kokulu ve karbonhidratça zengin salgıyı ifade etmektedir. Bkz: https://www.bingoldenbal.com/blog/icerik/ballarin-siniflandirilmasi (Erişim Tarihi: 01.09.2023) 10 Bitkide nektar salgılayan salgı bezleri nektaryum olarak adlandırılmaktadır. COŞKUN, A. (2019), “Türkiye'de Bal Sektörünün Mevcut Durum Değerlendirilmesi Ve Tüketici Eğilimleri”, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s. 16. 11 Bal arılarının karbonhidrat ihtiyacını karşılayan salgılar nektar olarak adlandırılmaktadır. COŞKUN, A. (2019), “Türkiye'de Bal Sektörünün Mevcut Durum Değerlendirilmesi Ve Tüketici Eğilimleri”, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s. 16.
23-60/1172-420 6/49 bu ballar düşük oranda kül, mineral madde, sukroz ve yüksek oranda invert12 şekerler içermektedir13. (25) Salgı balı ise bal arılarının bitkiler üzerinde yaşayan bazı böceklerin salgılarını topladıktan sonra bu algıları kendilerine özgü salgılarla karıştırarak değişikliğe uğratıp, petek gözlerine depoladıkları maddeyi ifade etmektedir. Bir salgı balı çeşidi olan çam balının büyük bölümü Türkiye’de üretilmektedir14. Keskin bir tadı ve aroması olmayan çam balı, koyu kıvamlı olup kolay saklanabilir bir bal çeşididir. (26) Türkiye’nin toplam kovan sayısının 2022 yılında 8,9 milyona ulaştığı bilinmektedir. Türkiye genel olarak farklı iklim ve doğa koşulları, arazi yapısı, zengin bitki örtüsü ve bal arısı popülasyonlarındaki genetik çeşitlilik bakımından önemli bir arıcılık potansiyeline sahiptir. Oldukça geniş floraya sahip olan ve çiçeklenme zamanlarının bütün bir yıla yayıldığı Türkiye’de arıcılık deniz seviyesinden, yüksek yaylalara kadar hemen her yerde yapılabilen bir faaliyettir. Ancak birçok farklı kurumca ve kuruluşça desteklenen arıcılık sektörünün özellikle çevresel faktörlerin baskısı altında büyüme hızı yavaşlamaktadır. Gerek arı yetiştiriciliğine ilişkin yapısal sorunlar gerekse küresel çevre sorunları ve iklim değişikliği sebebiyle, üretimde genel olarak artış gözlense dahi bu artış kovan sayısındaki artışın gerisinde kalmaktadır15. (27) TÜİK verilerine göre son beş yılda Türkiye’de üretilen bal miktarı aşağıdaki gibidir: Tablo 4- Türkiye Bal Üretimi Yıl Üretim Miktarı (ton) 2018 107.920 2019 109.330 2020 104.077 2021 96.344 2022 118.297 Kaynak: TÜİK, Arıcılık İstatistikleri (28) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, 2022 yılında Türkiye’de bal üretim miktarının bir önceki yıla göre %22,7 oranında artarak 118.297 ton olarak gerçekleştiği görülmektedir. (29) TÜİK veri tabanında bal üretimi için ülkemiz 12 bölgeye ayrılmaktadır16. Bu üretimde Doğu Karadeniz Bölgesi 25 bin 536 ton üretim ile lider konumda yer almakta olup, bu bölgenin 2022 yılında Türkiye balının %21,6’lık kısmını tek başına ürettiği bilinmektedir. 22 bin 599 ton üretim miktarı ile Akdeniz Bölgesi %19,1’lik pay ile ikinci sırada, 15 bin 446 ton üretim ile Ege Bölgesi ise %13,1’lik pay ile üçüncü sırada yer almaktadır. 12 Pancar şekerinin şerbet haline getirilmiş halidir. İnvert şeker olarak tanımlanması, Türk Gıda Kodeksi gereğidir. Kaynağı pancar şekeri olduğundan pancar şekeri şurubu olarak da tanımlanabilmektedir. 13 COŞKUN, A. (2019), “Türkiye’de Bal Sektörünün Mevcut Durum Değerlendirilmesi ve Tüketici Eğilimleri”, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s. 16. 14 Dünya çam balı üretiminin %90’ı Türkiye’den karşılanmaktadır. Bkz: https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/4852/Bakan-Pakdemirli-Dunya-Cam-Bali-Uretiminin-Yuzde-90ini-Ulkemiz-Karsiliyor (Erişim Tarihi: 20.02.2023). 15 BURUCU ve BAL GÜLSE (2017), s 29. 16 Bal üretimi il bazında incelendiğinde; 2022 yılında Türkiye’deki toplam bal üretiminde %16,1’lik paya sahip olan Ordu birinci, %10,7’lik paya sahip olan Adana ikinci, %5,1’lik paya sahip Sivas ise üçüncü sırada yer almaktadır.
23-60/1172-420 7/49 (30) Aşağıdaki grafikte 2022 yılında Türkiye’de bölgelere göre bal üretimi verisi yer almaktadır: Grafik 1- Türkiye’de Bölgelere Göre Bal Üretimi (2022, %) Kaynak: TÜİK (31) Ülkemiz arıcılarının genellikle arılarını kışlatmak17 için tercih ettikleri bölgelerin, ılıman iklime sahip Akdeniz ve Ege Bölgelerindeki sahil bandı olması, bu bölgelerdeki bal üretimine kısmen katkı sağlamaktadır18. Örneğin Akdeniz sahil bandında malta eriği, yabani hardal, çiğdem, gelincik, çiriş, gökdiken gibi bitkiler arılar için özellikle beslenme amaçlı nektar ve polen kaynağıdır. Sandal, çeti, çayır çiçekleri ve narenciye çiçekleri mart, nisan ve mayıs aylarında arılar için nektar ve polen kaynağıdır. Doğu Karadeniz Bölgesinde de ilkbaharda sahil bandından itibaren çiçeklenme başlamakta ve çiçeklenme kademeli olarak rakımı yüksek olan yaylalara kadar devam etmektedir. Bölge, sahip olduğu bitki zenginliği ve ballı bitkilerin çokluğu19 sebebiyle arıcılar için cazip bölgeler arasındadır. Nitekim “Anzer balı” bu bölgenin en önemli ballarındandır. (32) Bal sektöründeki üretici teşebbüsler üretimin yanında ihracat ve ithalat da gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede, TEPGE’nin hazırladığı raporda dünya bal üretimine, ihracatına, ithalatına ve bu faaliyetlerde Türkiye’nin konumuna ilişkin sunulan bilgiler şu şekildedir20: 17 Kışlatma, arı kolonileri ile ilgili kış döneminde yapılan uygulamalara verilen genel isimdir. Bal arıları kış uykusuna yatmaz ve kışın yaşamaları için gerekli çevre sıcaklığını, kış salkımı olarak adlandırılan oval şekilli sosyal küme içerisinde metabolik aktivite ile kümelenerek geçirir. YENİNAR H. (2016), Ülkemizde Farklı Materyallerden Üretilmiş Kovanlarda Barındırılan Bal Arısı Kolonilerinin Doğu Akdeniz Sahil Şeridinde Kışlama Özellikleri, Uludağ Arıcılık Dergisi, C. 15, S.1, s. 1-9. 18 COŞKUN, A. (2019), “Türkiye’de Bal Sektörünün Mevcut Durum Değerlendirilmesi ve Tüketici Eğilimleri”, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s. 32. 19 Bölge, bir kısmı endemik tür olmak üzere 450-500 farklı bitkiye ev sahipliği yapmaktadır. 20 Hazırlanan rapor Temmuz 2023 tarihli olup bal ile ilgili dünya verileri 2021 yılına aittir. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/2023%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/Ar%C4%B1c%C4%B1l%C4%B1k%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu%202023-370%20TEPGE.pdf (Erişim Tarihi: 30.08.2023) 21,619,113,17,37,27,06,65,75,53,82,20,80,05,010,015,020,025,0
23-60/1172-420 8/49 - 2021 yılı dünya bal üretiminde %26,7’lik paya sahip olan Çin, 473 bin ton üretim ile ilk sırada yer alırken, bal üretiminde %5,4’lük paya sahip Türkiye 96 bin ton üretim ile ikinci, %4,4’lük pay ile İran ise 77 bin ton üretim ile üçüncü sırada yer almaktadır. - Türkiye’de balın dış ticareti süzme ve petek bal olarak iki şekilde yapılmaktadır. 2022 yılında bal ihracatının %89,5’lik bir bölümü süzme bal şeklinde gerçekleşmiştir. Her ne kadar 2022 yılında bal ihracatı bir önceki yıla oranla %72 artarak 17.248 ton olarak gerçekleşse de üretilen balın büyük bir bölümü yurt içinde tüketildiğinden 2022 yılında toplam bal üretiminin %14,6 gibi düşük bir oranı ihraç edilmiştir. Son beş yıllık ithalat miktarları incelendiğinde en yüksek ithalat miktarının 2022 yılında 58,2 ton olarak gerçekleştiği ve Türkiye’nin kayda değer bir bal ithalatının bulunmadığı görülmektedir. - Ülkelere göre 2022 yılında bal ihracatına bakıldığında, Türkiye’nin süzme bal ihracatının en fazla yapıldığı ülke 6.746 ton ihracat miktarıyla Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’dir. İspanya ve İsrail ise ihracatın fazla yapıldığı diğer ülkeler arasındadır. ABD ve Almanya ise 2022 yılında petek bal ithalatı yapılan diğer önemli ülkeler arasında ilk sıralarda yer almışlardır. (33) Bal, üretim ve/veya pazara sunuluş şekli bakımından 2020/7 sayılı Tebliğ’e göre bazı kategorilere ayrılmaktadır. Bu bağlamda; - Petekli bal; petek gözlerinde yavru içermeyen, bal mumuyla karartılan temel petekli çerçevelere depolanan ve peteğin tümü veya büyük bölümü sırlanmış olarak satışa sunulan balı, - Doğal petekli bal; temel petek kullanılamadan, standart kovanlarda arılar tarafından peteği ile beraber üretilen balı, - Karakovan balı; temel petek kullanılmadan, karakovanlarda arılar tarafından peteği ile beraber üretilen balı, - Süzme bal; sırları alınan yavrusuz peteklerden santrifüj yolu ile elde edilen balı, - Petekli süzme bal; süzme bal içerisinde petekli bal parçaları ile hazırlanmış balı, - Sızma bal; sırları alınmış yavrusuz peteklerden, doğal akışı ile sızdırılarak elde edilen balı, - Pres balı; yavrusuz peteklerin doğrudan veya 45°C’yi aşmamak üzere ısıtılarak preslenmesi ile elde edilen balı, - Filtre edilmiş bal; süzme işlemi sırasında 0,2 mm’nin altında gözenek büyüklüğüne sahip filtrasyon malzemeleri kullanılarak yabancı organik veya inorganik maddelerin uzaklaştırılması sonucunda polen içeriği azalmış balı ifade etmektedir. (34) Anılan Tebliğ’in 5. maddesinin (a) bendi “Bal esas olarak çoğunluğu fruktoz ve glukoz olmak üzere farklı şekerlerden, organik bileşiklerden, enzimlerden ve polenlerden oluşur. Bala gıda katkı maddeleri de dâhil olmak üzere hiçbir gıda bileşeni veya dışarıdan hiçbir madde katılmaz. Balın, doğal bileşiminde bulunmayan organik ve/veya inorganik maddelerden ari olması gerekir.” hükmünü haizdir. Bahsi geçen düzenlemeden balın doğal bir gıda ürünü vasfını taşıması gerektiği anlaşılmaktadır.
23-60/1172-420 9/49 (35) Türkiye’de üretilen ballar dökme/açık bal veya paketli/markalı bal olarak satışa sunulmaktadır21. Türkiye’de üretilen balların önemli bir kısmı toptancılar tarafından işleyici firmalara ulaştırılmakta, ballar bu tesislerde işlenip ambalajlandıktan sonra nihai tüketiciye sunulmaktadır. Geriye kalan miktar ise üretim bölgelerindeki yerel pazarlarda bizzat üreticiler tarafından toptan veya perakende olarak pazarlanmaktadır. Bu pazarlama kanallarına ek olarak arıcılık işletmeleri ürünlerini aracılara ya da direk işleyici firmalara verebilmekte ve/veya kooperatifler aracılığı ile ürünlerine pazar bulabilmektedir. (36) Ambalajlı bal üreticileri, ilgili yörede tedarikçiden alınan numune örneklerini analizden geçirerek uygun gördükleri balı tenekeler halinde üretim tesislerine sevk etmektedirler. Aynı tedarikçiden gelen numune ile tutarlılığını tevsik etmek üzere yeni bir analiz daha yapıp sonuçların tutarlı ve mevzuata uygun olduğunu gördükten sonra müstahsil makbuzu ve/veya fatura karşılığı ile satın alma işlemi gerçekleşmektedir. Ham balın toptan alış fiyatı; talep, balın bölgesi, türü, tadı ve rekoltesi gibi parametrelere göre belirlenmektedir. Bu şekilde tedarik edilen ballar; satın alma esaslarındaki kriterlere göre fiyatlandırılarak satış noktalarına ambalajlanarak sevk edilmektedir. (37) Aşağıdaki tabloda Türkiye’de ambalajlı bal pazarının 2019-2021 yıllarındaki satış miktarı ve ciro bilgisi yer almaktadır. Tablo 5- 2019-2021 yıllarında Ambalajlı Bal Pazarının Satış Miktarı (kg) ve Ciro (TL) Bazında Büyüklüğü 2019 2020 2021 Satış Miktarı (kg) Ciro (TL) Satış Miktarı (kg) Ciro (TL) Satış Miktarı (kg) Ciro (TL) 11.665.593 396.177.000 13.508.627 529.262.000 12.259.522 607.525.000 Kaynak: Nielsen Araştırma Hizmetleri Ltd. Şti. (NIELSEN) Hızlı Tüketim Ürünleri Pazarı Raporu (38) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, ambalajlı bal pazarının 2019 yılından itibaren hacim bazında %5, değer bazında %53 oranında büyüdüğü görülmektedir. (39) Son olarak aşağıda yer verilen tabloda ambalajlı bal pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2019-2021 dönemine ait tahmini pazar paylarına yer verilmektedir. Görüleceği üzere, ambalajlı bal pazarında Altıparmak Gıda San. ve Tic. AŞ (BALPARMAK) lider konumda olup, onu sırasıyla BİNBOĞA ve Sezen Gıda Mad. Tarım ve Hayvancılık Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti. (ANAVARZA) takip etmektedir22. 21 Teşebbüs tarafından açık bal pazarına ilişkin sağlıklı bir veri sunulamamıştır. 22 Tabloda yer alan diğer teşebbüslerin unvanları ve kısaltmaları şu şekildedir: Seğmen Kardeşler Gıda Üretim ve Ambalaj Sanayi AŞ (SEĞMEN), Yılmaz Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (YILMAZ GIDA), Destek Tarımsal Üretim İşletmeleri Oto Kiralama San. ve Tic. AŞ (Türkiye Kalkınma Vakfı (TKV)), Merter Helva Sanayi ve Ticaret AŞ (KOSKA), SBS Bilimsel Bio Çözümler San. ve Tic. AŞ (SBS) ve Hastürk Gıda Otomotiv İnşaat Emlak San. Tic. Ltd. Şti. (HASTÜRK GIDA).
23-60/1172-420 10/49 Tablo 6- Perakende Ambalajlı Bal Pazarındaki Teşebbüslerin Pazar Payları23 Ciro Bazında Pazar Payı (%) Satış Miktarı Bazında Pazar Payı (%) 2019 2020 2021 2019 2020 2021 BALPARMAK (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) BİNBOĞA24 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) ANAVARZA (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) SEĞMEN (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) YILMAZ GIDA25 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) TKV (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) KOSKA (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) SBS26 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) HASTÜRK GIDA27 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Diğer28 32,4 28,9 26,5 47,3 41,9 36,9 Diğer Markalı Bal Üreticileri 11,9 11,2 11,3 12,1 12,4 13,7 Kaynak: NIELSEN Verileri (40) Aşağıda yer alan Grafik 2’de, Türkiye’de 2021 yılı29 bakımından bir kilogram (kg) balın ay bazında üretici ve tüketici fiyatlarına yer verilmektedir. Mayıs 2021 – Nisan 2022 arası dönemdeki aylık fiyatlar incelendiğinde, incelenen dönemde bir kg balın üretici fiyatının %33,1, tüketici fiyatının ise %47,5 oranında arttığı görülmektedir. Grafik 2 – Mayıs 2021 – Nisan 2022 Dönemi Bal Üretici ve Tüketici Fiyatlarının Karşılaştırılması (TL/kg) Kaynak: TÜİK 23 2022 yılına ait veriler teşebbüs tarafından sunulamamıştır. 24 BİNBOĞA KOOP ve BİNBOĞA birlikte değerlendirilmektedir. 25 Canpetek markası ile faaliyet göstermektedir. 26 Beeo markası ile faaliyet göstermektedir. 27 Haskaymak ve Abalı markaları ile faaliyet göstermektedir. 28 Özel markalı ürünlerin pazar payını göstermektedir. 29 TÜİK veri tabanında, 2022 yılı bakımından ortalama tüketici fiyatlarının sadece Ocak-Nisan ayı aralığı yayımlanmış olup bütün yıla ilişkin veri bulunmamaktadır. Bu nedenle değerlendirme 2021 yılı için yapılabilmiştir. Mayıs2021Haziran2021Temmuz 2021Ağustos2021Eylül2021Ekim2021Kasım2021Aralık2021Ocak2022Şubat2022Mart2022Nisan2022Tüketici fiyatları48,951,3352,3351,8152,6457,1857,4762,1861,0361,9761,8865,1Üretici fiyatları49,8650,1551,1250,3850,1650,2351,8156,7365,762,0669,6573,5501020304050607080Tüketici fiyatlarıÜretici fiyatları
23-60/1172-420 11/49 (41) Grafik 3’ten ise, 2018-202130 yılları arasında ortalama üretici ve tüketici fiyatlarının arttığı, bununla birlikte 2019 ve 2020 yılları özelinde ortalama üretici fiyatlarının ortalama tüketici fiyatlarından yaklaşık %3 fazla olduğu görülmektedir. Ek olarak, 2021 yılı bakımından ortalama üretici fiyatı ile ortalama tüketici fiyatı arasında fark %4 olup 2021 yılında bir önceki yıla göre ortalama tüketici fiyatı %26, ortalama üretici fiyatı ise %20 oranında artış göstermiştir. Grafik 3- 2018-2022 Yıllarında Ortalama Üretici ve Tüketici Fiyatları (TL/kg)31 Kaynak: TÜİK I.2.2. İlgili Ürün Pazarı (42) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde; “… İnceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” ifadesine yer verilmiştir. (43) Mevcut dosya kapsamında hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüsün faaliyet konusu nazara alınarak ilgili ürün pazarı “ambalajlı/paketli bal pazarı” olarak tanımlanabilecekse de ulaşılacak sonucu değiştirmeyeceği için ilgili ürün pazarının tanımlanmasına ihtiyaç bulunmadığı değerlendirilmektedir. I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (44) Dosya kapsamında, bölgesel değerlendirme yapmayı gerektirecek bir husus olmadığı, dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak tespit edilebileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, ilgili coğrafi pazarın tanımlanması mevcut 30 TÜİK veri tabanında, 2022 yılı bakımından ortalama tüketici fiyatlarının sadece Ocak-Nisan ayı aralığı yayımlanmış olup bütün yıla ilişkin veri bulunmamaktadır. Bu nedenle 2022 yılı bakımından değerlendirme yapılamamıştır. TÜİK verilerine göre, 2022 yılında üretici fiyatları ortalama 90,17 TL olarak gerçekleşmiştir. 31 2022 yılı verileri ilk dört aylık ortalamayı içermektedir. 32,2237,5342,0150,5767,7439,0436,7641,5852,3362,490102030405060708020182019202020212022Ortalama Üretici FiyatlarıOrtalama Tüketici Fiyatları
23-60/1172-420 12/49 dosyadaki değerlendirmeyi etkilemeyeceğinden kesin bir coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek duyulmamıştır. I.3. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler32 (45) Mevcut soruşturma kapsamında BİNBOĞA’nın33, Adana’da bulunan merkez adresinde ve teşebbüsün satış ve pazarlama faaliyetlerinin yürütüldüğü İstanbul’daki adresinde iki ayrı yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yerinde incelemelerde elde edilen belgelere aşağıda yer verilmektedir. (46) Delil-1: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) tarafından; BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....), BİNBOĞA Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güney Marmara Bölge Müdürü (.....) ile BİNBOĞA Ege Bölge Müdürü (.....)’a gönderilen ve BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....), BİNBOĞA çalışanları (.....), (.....) ile (.....)’un bilgiye eklendiği 06.01.2016 tarihli ve “2016 YILI YENİ FİYAT LİSTEMİZ HAK.” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Sayın Bölge Müdürleri; 15 – 02 – 2016 tarihi itibarıyla yeni listeye geçiyoruz. Bugün itibarıyla tüm distribütör ve direk müşterilerinizi yazılı olarak bilgilendirmeniz önemlidir. En son 13 – 02 – 2016 cumartesi tarihine kadar çekilen eski fiyatlı ürünler planlamaya alınacaktır. 13 – 02 – 2016 tarihi sonrası eski fiyatlı ürün sevki yapılmayacağını şimdiden belirtmekte fayda görüyorum. Planlamalarınızı bu doğrultuda yapınız. Ekte; 1 - ) 2016 Yılı Binboğa ve Erciyes caterin Fiyat Listemiz. 2 - ) 2016 Yeni Sipariş Formu. 15. 02. 2016 tarih itibarıyla kullanılacaktır. 3 - ) 2016 Tavsiye Raf Satış Fiyatımız. Distribütör, distribütör Yöneticileri, distribütör satıcıları, market aktivite elemanlarını, market çalışanları ve reyon şeflerini, raf satış fiyatlarımızın oturtulması konusunu iyi anlatmanız, eğitmeniz ve bu anlamda rafları sıkı kontrol etmeniz markamızın geleceği ve istikrarı açısından hayati önem taşımaktadır.. en geç Temmuz ayında tüm Türkiye’de raf fiyatlarımızın istediğimiz şekilde istikrarının sağlanmış olması önmelidir. …” (47) Delil-2: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA Pazarlama Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanları (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....)’a gönderilen ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....)’ın bilgiye eklendiği 06.01.2016 tarihli ve “ankara 32 Yazışmalardan alıntılanan ifadeler aslına uygun olarak işlenmiştir. 33 BİNBOĞA KOOP ve BİNBOĞA aynı adreste faaliyet göstermektedir.
23-60/1172-420 13/49 yeni p.o.p34 ürünlerimiz ve görsellerimiz” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba ARKADAŞLAR Biliyorsunuz, tüm bölgelere gönderilen P.O.P ürünlerimiz gönderildi.. Amaç rafta yerimiz belli olsun.. Amaç raf fiyatlarımızı bir standarda oturtmak.. Amaç rafta diğer ürünlerden ön plana çıkmak.. …” (48) Delil-3: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA Pazarlama Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanları (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....)’a gönderilen ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....)’ın bilgiye eklendiği 11.03.2016 tarihli ve “Attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değmeli..” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba ARKADAŞLAR, (…) Yeni SÜPER BİR ÇALIŞMA yapıyoruz..İki promosyonlu ürünün yan yana olmasını istemiyoruz..Birbirine zarar verir.. Rahat hareket edebilmek için Raf fiyatlarımızı yukarıya taşımak şart.. Bu amaçlarımızı gerçekleştirecek Tasarımlar yapıp, baskılar yapıp bölgelere çalışmalar gönderiyoruz. Önümüzdeki hafta yeni yaptığımız çalışmalardan bölgelere gönderim yapılacaktır (…)” (49) Delil-4: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....), BİNBOĞA Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güney Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Ege Bölge Müdürü (.....) ve BİNBOĞA çalışanı (.....)’a gönderilen ve BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....), BİNBOĞA çalışanları (.....) ve (.....)’un bilgiye eklendiği 16.10.2017 tarihli ve “16.10.2017 PAZARTESİ İTİBARIYLA YENİ FİYAT LİSTEMİZ SİSTEME TANIMLANMIŞTIR” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Sayın Bölge Müdürleri; 16.10.2016 Pazartesi itibarıyla YENİ FİYAT/SİPARİŞ LİSTEMİZ sisteme tanımlanmıştır. Bu tarih öncesi verdiğiniz siparişler Ara listeden gönderilecektir. Bu bağlamda Tüm Bölgelerden önemle ricam. Ekte bulunan RAF SATIŞ TAVSİYE FİYATLAR na uymaları ve sahada olması gereken fiyatların acil olarak düzeltilmesidir. 850 GR BİNBOGA ÇİÇEK BALI Aşamalı olarak ilk bir, bir buçuk aylık sürede İNSRET FİYATI 23,90 altı olmayacak şekilde.. maksimum 12. Ayda İNSERT FİYATIMIZIN 26,90 lara oturtulması. Yine ilk bir, bir buçuk aylık sürede Raf fiyatımızın 27,90.. 12. AYDA 29,90 seviyelerine oturtulması önemlidir. 34 P.O.P., “point of purchase” tabirinin kısaltması olup “satın alma noktası” anlamına gelmektedir. P.O.P. ürünlerinden kastedilen satılan ürünün yanına yerleştirilen ürünün tanıtımı amaçlı kullanılan materyallerdir.
23-60/1172-420 14/49 Bölge çalışmalarınızı bu konuları dikkate alarak yapmanız ve 12. Ayda her bölge fiyat yapısını düzeltmiş olması gerekmektedir. Çalışmalarınızda başarılar dilerim.” (50) Delil-5: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Ege Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanı (.....), BİNBOĞA Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güney Marmara Bölge Müdürü (.....) ve BİNBOĞA Ev Dışı Tüketim İstanbul Bölge Şefi (.....)’e gönderilen 20.10.2017 tarihli ve “RAF FİYATLARIMIZ KONUSU ÖNEMLİ VE ACİL” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “ANAVARZA TÜM BİRİMLERİNE YAZILI VE SÖZLÜ TALİMATLA AY SONUNA KADAR RAF FİYATLARINI 34,90 ÇIKARTMALARI VE BU KONUDA TAVİZ VERMEMELERİ KONUSUNDA DEKLERASYONU VAR. SİZLERE İLK ZAM BİLGİSİ VERDİĞİMDE FİYATLARIN ARTIRILMASI GEREKTİĞİNİ MALİYETLERİN VE BAL FİYATLARININ ABSURT BİR ŞEKİLDE ARTTIĞINI, RAKİPLERİMİZİNDE ZAMA GEÇMEKTEN BAŞKA ÇARELERİNİN OLMADIĞINI 2 AY ÖNCE BİLDİRMİŞTİM. ŞU AN GELDİĞİMİZ SON DURUM. 29,90 LİSTE VE DİSTRİBÜTÖRE GİDEN 19,25 FİYATI DAHİ BİZİM İÇİN SIKINTILI VE KARSIZ BİR DURUMA TEKRAR GEÇMİŞİTİR. ANCAK HERŞEYE RAĞMEN EN AZINDAN YILBAŞINA KADAR DİRENECEĞİZ. YANİ RAFLARIMIZI 31,90 SEVİYELERİNE ALSAK ANCAK RAHATLAYABİLİYORUZ. ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEM YAŞAYACAKLARIMIZI KISACA ANLATMAYA ÇALIŞIYOM. BUĞÜN İTİBARIYLA HERKES ÇALIŞMALARINI BU DOĞRULTUDA YAPMALI. RAF FİYATLARIMIZIN ACİLEN AY BAŞINA KADAR 29,90 ÇIKMASI GEREKİYOR. ÖZELLİKLE YEREL ZİNCİRLER KAYITSIZ ŞARTSIZ BU FİYATA TAŞIMAMAMIZ GELECEĞİMİZ VE BEKAMIZ ADINA ÇOK ÖNEMLİ. YILBAŞINDAN HEMEN SONRA ANAVARZA 34,90 OLAN HER YERDE BİZİM MUTLAKA 31,90 OLMAMIZ GEREKECEK. BU MANADA DA RAFLARINIZI İYİ TAKİP ETMENİZ ÖNEMLİ. (…)” (51) Delil-6: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....) tarafından (.....)35 e-posta adresine gönderilen 21.12.2017 tarihli ve “BİNBOĞA BAL ÇORUM - YOZGAT İL FİYATLARI HK” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(…..) Abi Selamlar, Çorum ve Yozgat il ve ilçelerdeki sizin ve diğer satış noktalarının Binboğa Bal 850 Gr Çiçek & Çam ürünü reyon - teşhir görselleri ve ürün fiyat etiketleri bulunmaktadır. Bölgedeki önemli market ve Gross market fiyat yapıları; Hitit Gıda Çorun 10 Şube raf fiyat 28,90 TL ÜRÜNLERİN TOPLATILMASI KONUSUN DA MAĞAZALARA BİLGİ VERİLDİ. Güneş Gross Çorum 1 Şube raf fiyat 25,90 TL 21.90 TL FİYATINA İNDİ ADET BAZLI FİYAT FARKI DÖNECEK Bahçeli Gıda Çorum 4 Şube raf fiyat 27,90 TL DİREKT OLARAK ÜRÜNLER TOPLTILDI VE İADE EDİLDİ. Yozgat Gross Yozgat 1 Şube raf fiyat 27,90 TL FİRMA ÜRÜNÜ 23.00 TL DAHİLE ALDI. 21.90 TL FİYATINA İNDİ ADET BAZLI FİYAT FARKI DÖNECEK 35 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin (…..) Satınalma Müdürü (…..) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 15/49 Ürünümüzün bölge müşterilerine distribütörümüzden KDV dahil satış fiyatı 23,80 TL 'dir. (…..) Market fiyat yapısı 25,90 TL iken bölgede hem satış noktalarına hem de distribütörümüze bu fiyatı eski fiyat listesinden alınmış bir ürün diye izah edilmekte idi. Sizin bölgede ki raf satış fiyatlarını piyasanın alış maliyeti altına baskılı olarak çekmeniz nedeni ile maalesef ciddi bir şekilde sorunlar yaşamamaktadır. Bölgenin önemli diğer marketleri ürünleri raflardan toplatıp satıştan kaldırırken diğerleri ise fiyatları aşağıya çekip fark döneceklerini belirtmişlerdir. Kooperatifin fiyat farkı faturası yapısı itibarı ile almayacaktır. Bu durum satış noktalarının tamamının distribütörle sorunlar oluşmasına sebep olacaktır. Bunlara ilave olarak 30 yılı aşkın zamandır Çorum Merkezli olarak çalışan ve 5 yıldır Çorum, Yozgat, Çankırı, Amasya illerinde distribütörlüğümüz yapmakta olan Hayat Gıda firması ( Ekici Peynir, Duru Bakliyat, Olca Salça, Hayat Zeytin, Mehmet Efendi Kuru Kahve, Kral Unlu Mamuller) sahibi (…..) Bey diğer noktalardan da ciddi tepki gelmesi ve distribütörlüğünü yapmakta olduğu diğer firma ürünlerinin de sıkıntıya uğraması ve mal veren distribütör firma olarak güven kaybı nedeni ile bölgeden sorumlu olan Karadeniz Bölge Müdürü (…..) Beye Binboğa Bal distribütörlüğü bırakacağını ve bölgeye gelip hesapları kapatmasını iletirken aynı zaman da kooperatif merkezine de durumu ayrıca iletmiş olduğu bilgisi gelmiştir. Yaşanan bu gelişmeler ardından (…..) Market firmasına bakan kişi olarak hem benden hem de Karadeniz Bölge Müdürü (…..) Beyden kooperatif yönetim tarafından savunmalarımız istenmiştir. Hatırlarsanız, Balparmak firmasın da birlikte çalışmış olduğumuz dönemlerde hem batı hem de bahsi geçen illerde ki mağazalarınızın rakibi olana marketlerin baskılı ve raf fiyatları konusun d fiyatları düşürmeleri nedeni ile sizde rahatsızlığınızı dile getirmekte ve fiyatlarınızı sizde aşağıya çekmekte ve farkları dönmekteydiniz. Ve raf fiyatlarının neden bozulduğunu soruyordunuz. Şuan piyasada sıkıntıların oluşmasına sebebiyet verilmektedir. Binboğa Bal ürünü olarak size daha önce sözlü ve yazılı olarak iletmiş olduğum üzere Ankara ili dışında ki tüm bölgelerde illerde Binboğa Bal markamızın raf fiyat yapısı, bilinirliği ile belirli bir standarda oturmuş bir şekildedir. Fiyat yapısını kısa bir sürede Ankara merkezde de oluşturmuş durumdayız. (…..) Süpermarket, Ankara ilinde ve şube açmakta olduğu diğer tüm iller için önemli bir perakende zinciri markasıdır. Bununla beraber Binboğa Bal markası ve Binboğa Bal Kooperatifi de Türkiye açısından çok önemli bir markadır. Marka ve Kooperatifimizin zarar görmemesi için sizin de piyasada eş koşullarda ürün satışı yapmanız bizim açımızdan son derece önemlidir. Ürünlerimizin stoklarınız da size yük getiriyor olmasına istinaden düşük fiyat yaparak elden çıkarmak durumu olarak görünüyorsa stokların size yük olmaması için şirket yönetimi gerekli desteği sağlayacağını bildirmiştir. Konuyu bilgilerinize sunarız. (…)” (52) Delil-7: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....), Binboğa Ege Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güney Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanı (.....) ve BİNBOĞA Ev Dışı Tüketim İstanbul Bölge Şefi (.....)’e gönderilen ve BİNBOĞA Pazarlama Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....) ve BİNBOĞA çalışanı (.....)’in bilgiye eklendiği 10.01.2018 tarihli ve “FİYAT LİSTEMİZDE YAPILAN UYGULAMA DEĞİŞİKLİĞİ HAKKINDA” konu başlıklı e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:
23-60/1172-420 16/49 “Sayın Bölge Müdürleri; (…) Yeni fiyatlarımızın Tüm distribütörlere, direk çalıştığımız müşterilere acilen atılması/bilgilendirilmesi önemlidir. İlerde fiyat geçişi/uygulama ıskontosu değişiminden haberdar olmayan müşteri sorumluluğu Bölge müdürlerine aittir. Yeni uygulamamızın hayırlı uğurlu olmasını temenni eder hayırlı işler dilerim. Önemli not : önümüzdeki bir aylık süreçte size bağlı çalışanlarınız, distribütör müdür, şef ve satıcıları, tüm performansımızı ekte bulunan Raf Satış Tavsiye Fiyatları çerçevesinde raf fiyatlarımızı birebir çıkartmanız/düzeltmeniz önemlidir.” (53) Delil-8: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Ege Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanı (.....), BİNBOĞA Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güney Marmara Bölge Müdürü (.....) ve BİNBOĞA Ev Dışı Tüketim İstanbul Bölge Şefi (.....)36’e gönderilen ve BİNBOĞA Pazarlama Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....), BİNBOĞA çalışanları (.....) ve (.....)’in bilgiye eklendiği 10.01.2018 tarihli ve “LİSTE UYGULAMA FİYAT DEĞİŞİKLİĞİ KONUSUNDA ÖN BİLGİLENDİRME” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar merhaba, (…) Liste fiyatımızla oynamadık sadece uygulama ıskontolarını geri çekiyoruz. Eski fiyatlı ürün hepinize belli bir süre aralığında göndereceğim. Fakat sizden özellikle beklediğim. Tüm distribütör ekibini, size bağlı market aktivite ve satış temsilcilerini ayrıca sizler bu iki ayda işimizin büyük bölümünü raf fiyatlarımızı atacağım Raf tavsiye fiyatı doğrultusunda düzenleyeceksiniz. Önümüzdeki iki ayımızı sadece raf fiyatlarını yükseltmek için tüm ekiple uyum ve inanç içinde çalışmanız gerekiyor. Yeni fiyat listemizi atmadan önce ön bilgi vermek ve sizi bu anlamda aydınlatmak istedim. …” (54) Delil-9: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen “(…..) 19.90 İNSERT VE YAŞADIĞIMIZ SIKINTI HAK.” konulu e-posta silsilesi BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Ege Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güney Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanı (.....) ve BİNBOĞA Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü (.....) gönderilen ve BİNBOĞA Pazarlama Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....) ve BİNBOĞA çalışanı (.....)’in bilgiye eklendiği 09.02.2018 tarihli e-posta ile başlamakta olup e-postada şu ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar merhaba; (…..) marketin insert 19,90 fiyatı yüzünden en çok etkilenen bölgelerimiz, Karadeniz (…..) bey ve Anadolu yakası (…..) beydir. Bu bölgelerde marketler bizleri bırakmak ve ürünlerimizi çıkartmakla tehdit edip fiyatlarını 19,90 çekerek bizlere kasa satışlarından fark dönmektedirler. Şu ana kadar (…..) beyin sadece bir marketinden 900 adet satış karşılığı 6.bin TL fatura geldi. 36 Teşebbüs tarafından 05.07.2018 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.
23-60/1172-420 17/49 Burada dikkatinizi çekmek istediğim bazı konular var. (…..) marketlerle bundan sonra asla çalışmayacağız ve ürün sevkini yaklaşık 2 aydır durdurmuş bulunmaktayız. Çalışılsa bile çok sağlam ve bağlayıcı bir sözleşmeyle çalışılacak bilginiz olsun. Yani her müşteriye (.....) marketin (…..) olduğunu söyleyebilirsiniz ve çalışmadığımızı rahatlıkla izah edebilirsiniz.(…)” (55) Yukarıdaki e-postanın devamında 11.02.2018 tarihinde, BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....) yukarıdaki e-postayı alıntılayarak BİNBOĞA Satış Müdürü (.....), BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Güney Marmara Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA Ege Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanları (.....) ve (.....)’a gönderdiği ve BİNBOĞA Pazarlama Müdürü (.....), BİNBOĞA çalışanı (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....)’ı bilgiye eklediği e-postada aşağıdaki ifadelere yer vermiştir: “(…..) Bey Merhaba, (…..) Süpermarket firmasının Ankara dışında ilk fiyat yapmış olduğu zaman kendilerine bilginiz dahilinde ilgili bölgelerde firma ve marka olarak ne durum da olduğumuzu aşağıda ki şekilde bilgilendirmesi yapılmış ayrıca yüz yüze de konuşulmuştu. Yakın zamanlarda (…..) Bey ve (…..) Beyin sorumluluğun da ki bölgelerde hem de daha düşük fiyatlardan yinelemiş olması bizim adımıza her anlamda kabullene bilinir bir durum değildir. (…..) Bey ile yapmış olduğumuz görüşmelerde rahatsızlığımız yinelenmiştir. Kendilerinin söylemleri; Nev Gross firmasın da ki raf fiyat yapınızı fiyat araştırmalarımız ile uzun zamandır biliyoruz. Ankara merkez de fiyat düşürüp hem karlılığımızı aşağıya çekmek hem de pazarı Binboğa Bal adına iyice zora sokmak istemiyoruz diye belirtmiştir. (…)” (56) Ayrıca yukarıdaki e-postanın devamında BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....) tarafından 09.11.2017 tarihinde (.....) adresine gönderilen ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....)’ın bilgiye eklendiği e-posta paylaşılmıştır. Söz konusu e-postada aşağıdaki ifadelere yer vermiştir: “(…..) Abi Selamlar, (…) Bölgedeki Zincir Marketler ve ürün fiyat yapıları aşağıda ki gibidir; Özpaş Adapazarı 14 Şube raf fiyat 28,90 TL Zogo Hendek 3 Şube raf fiyat 27,90 TL Halkmar Düzce 6 Şube raf fiyat 27,90 TL Peynirci Baba Adapazarı 72 Şube raf fiyat 28,90 TL ( Düzce, Bursa, İzmit, Gebze Aktivite fiyatı 25,95 TL) Essen Adapazarı 17 Şube raf fiyatı 28,95 TL Çağrı İzmit 54 Şube raf fiyatı 28,90 TL ( bu firmanın 5 şubesi İzmit - 49 Şube İstanbul) İdeal İstanbul 6 Şube raf fiyatı 26,90 TL Öz Kuruşlar İstanbul 28 Şube raf fiyatı 28,90 TL Nuhmar Bolu 19 Şube raf fiyatı 26,95 TL Ürünümüzün (…..) Market fiyat yapısı 22,90 TL'dir. Bildiğiniz üzere o bölge de ki markerler İstanbul ili dahil olmak üzere birbirine domino etkisi yapmaktadır. Son günlere fiyat yapısının diğer market fiyatlarının altına olması sebebi ile bölgede sipariş iptalleri, fiyat farkları ve çalışmama konularında ciddi anlamda tepkiler oluşması nedeni ile hem bölgeden hem de kooperatif yönetim tarafından aşırı derece de tepki almaktayız. Binboğa Bal ürünü olarak ilgili bölgede ki çalışmalar firma tarihinde ilk defa son iki yıldan bu yana olduğu ve kısa zaman içerisin de hem kooperatif ürünü olması hem de yayla balı olması nedeni ile ürünlerimizin tüketiciler tarafından tercih edildiği bilgisi mevcuttur. Sizin de fiyatlarınızı minimum 26,90 TL seviyesine çıkararak pazarın dengelenmesi ve alış maliyetlerinize göre karlılığınızın daha yüksek olması önemlidir. (…)”
23-60/1172-420 18/49 (57) Delil-10: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, “BİNBOĞA BAL & (…..) SPM ÇALIŞMALARI HK;” konu başlıklı e-posta silsilesi, BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....) tarafından (.....) e-posta adresine gönderilen 19.02.2018 tarihli e-posta ile başlamakta olup e-postada şu ifadeler yer almaktadır: “(…..) Abi Selamlar, Binboğa Bal Kooperatif markası olarak (…..) Süpermarket firması ile senin de desteğinle çalışmaya başladık. İlk siparişler dağılımı ardından (…..) Beyin de talebi ile istenilen miktar ve özel fiyat yapısı ile ilk giriş mantığı ve çalışmaların devamlılığı amacı ile ürün temini sağlandı. Markamızın Ankara dışın da ki diğer tüm satış mağazaların da raf fiyatları aktiviteli olarak 26,90 TL - 27,90 TL aralığında, normal raf fiyatları ise 28,90 TL - 29,90 TL aralığındadır. (…..) Süpermarket olarak Ankara dışı mağazalarınız da baskılı insert çalışması olarak yapmış olduğunuz önce 22,90 TL ardından 19,90 TL fiyatları ile aynı bölgelerde hizmet vermekte olan diğer tüm satış noktalarının ürün raf fiyatlarını sizinle aynı fiyata çekip neredeyse adet te 9.00 TL ortalama fiyat fakı dönüşleri, sipariş iptalleri, raflarda ki ürünlerin iadeleri ve çalışmaların durdurulması tarzında çok sayıda sorun yaşanmakta olduğu bilgisi sürekli olarak kooperatif merkezinden gelmektedir. Bununla beraber Şubat ayı sonunda geçilmesi planlanan fiyatlar maalesef yapılamadığı şeklindedir. Kooperatif yönetimi marka adına yaşanan tüm olumsuzluklar nedeni ile konuyu tarafınızdan yeniden değerlendirmenizi ürün satışında problem olduğu düşüncesine sahipseniz tüm ürünlerin Ankara mağazalarına çekilerek bantlama yapılarak satışının sağlanmasını yada dış bölge mağazalarına ait ürünlerin iade alımı ile sıkıntıların çözüme kavuşturulmasını iletmişlerdir. Konuyu bilgilerinize sunarız.” (58) 03.03.2018 tarihinde ise, BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....)’ın yukarıdaki e-postasını alıntılayarak BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) ve BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....)’a gönderdiği ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....)’ı bilgiye eklediği e-postada aşağıdaki ifadelere yer vermiştir: “(…..) Bey, (…..) Bey Selamlar, (…..) Süpermarket Ankara ve diğer illerde direkt ve başka firma mağazalarını devir alarak ulaşmış olduğu şube sayısı bugün itibarı ile 111 adet olmuştur. Firmanın özellikle Ankara dışında ki mağazalar da yeni mağaza açılışları başta olmak üzere farklı bahaneler ile mağaza içi ve baskılı olarak uygulamış olduğu düşük fiyatlar nedeni ile kendilerine yazılı ve sözlü olarak rahatsızlığımızı belirten bilgilendirmeler yapılmıştır. Bu arada (…..) Süpermarket firması, Ankara merkez de Nev Gross firmasın da ki ürün raf fiyat yapımızı biliyor ve bununla ilgili olarak sıkıntılarını dile getiriyor olmasına rağmen başlangıçtan bugüne kadar olan süreçte de raf fiyatların da Ankara mağazaların da piyasayı rahatsız edici bir fiyatlandırma yapmadığı şeklindedir. Dış bölge olarak en son Çorum ili mağazaların da 19,90 TL ye 1- 14 Şubat 2018 tarihlerinde baskılı çalışma yaptığı şeklinde idi. İnsert çalışması tarihi ardından ürün fiyatları hakkında sizlerden sıkıntılı fiyat devam ediyor şeklinde bilgi dönüşü olmadığı için uyarılarımızın yanıt bulduğu düşüncesinde idik. Şubat ayının son haftasında (…..) Beyin whatsup ile göndermiş olduğu fotoğrafta yine (…..) Spm de baskılı fiyat olmuş derken 1-14 Şubat tarihli görseli gönderdiği görüntüden anlaşılmış kendisine bilgi verilmiş ve başkada gelişme olmamıştır. Dün, (…..) Beyin konu ile ilgili bilgilendirmesi ardından sürecin devam etmiş olduğunu öğrenmiş bulunmaktayım. Dış bölge mağazaların da fiyatlarımızın ne olduğu ancak sizlerin haber vermesi ile
23-60/1172-420 19/49 bilgi sahibi olabilirim. Sizlerin de geniş bölgede olmanız dolayısıyla sorumlu olduğunuz illerdeki fiyat yapılarından distribütör ve distribütör satış ekipleri vasıtasıyla bir şekilde haberdar olabilirsiniz. Böylece bilgiler bize daha erken gelmiş olacaktır. Sonuç itibarı ile hafta başında (…..) Beyin bilgisi dahilinde firma ile görüşüp aşağıda ki yazıda da iletmiş olduğumuz gibi dış mağazalarda ürünlerimizin satışının olmaması, ardından bu teklifimizin kabul görmemesi durumunda tüm ürünlerim iadesi talep edilecektir. Pazartesi öğlen saatlerinde yapılması düşünülen görüşme öncesi sizlerden talebim iller bazında ürünlerimizin raf fiyatlarının bilgisinin öğrenilmesi ve paylaşılması şeklindedir. Sizlerden gelecek bilgiler ile firma yetkililerine karşı tam ve net olarak konuşulacaktır. Bilgilerinize.” (59) Delil-11: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....)’a gönderilen ve BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....) ve BİNBOĞA Pazarlama Müdürü (.....)’ın bilgiye eklendiği 02.07.2018 tarihli ve “ANKARA BÖLGE RAF FİYATLARI HK;” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Ankara’da yaptığımız görüşme sohbet gibi, izinden döner dönmez en geç Temmuz sonuna kadar. Fiyatlarımız ilk etapta Gimsa gibi 27,90 olmalı. Bu fiyata Temmuza kadar çıkmayan noktalarla irtibatımızı GEREKİRSE keselim. Gimat içerisinde bulunana toptancı müşterilerimizin de fiyatlarımızı 24, 25 altında okumasına müsaade etmeyelim lütfen bu konu önemli hayırlı işler iyi tatiller.” (60) Delil-12: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen “Samsun bölge sevkiyatı hakkında” konu başlıklı e-posta silsilesi, BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....)’a gönderilen ve BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....)’ın bilgiye eklendiği 11.07.2018 tarihli e-posta ile başlamakta olup e-postada şu ifadeler yer almaktadır: “ (…)(…..) marketle görüştünüz mü Bolu ilindeki fiyat düzeldi mi bu konuda bilgi döner misin. Ayrıca (…..) Satınalma ile acilen görüşmelerinizi yapın ve fiyatlarımızı olması gereken noktaya çıkaralım. Bu ayın sonu en geç Ağustos ayı ortasında ilk etepta groslarda 27,90 Marketlerde 29,90 fiyatlarını oturtmamız şart oldu. Eylül ayı ortalarında okullar açılmadan groslar 29,90 diğer marketler 32.90 hedefimiz bu ve mutlaka fiyatlar oturmalı.. çalışma planlarımızı buna göre yapalım değişimleri günlük paylaşalım kolay gelsin.” (61) 14.07.2018 tarihinde ise, BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....) yukarıdaki e-postayı alıntılayarak BİNBOĞA Satış Müdürü (.....)’a gönderdiği ve BİNBOĞA Karadeniz Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....)’ı bilgiye eklediği e-postada aşağıdaki ifadelere yer vermiştir: “(…..) Bey, (…)(…..) Marketlerde fiyat 27,45 TL fiyatına çıkarıldı Bolu ile ilgili konu; 2 hafta öncesin de (…..) Bey aradı ve Nuh Mar isimli noktanın Gimattan 850 Gr ürünümüz için fiyat aldığı ve bu konuda tepki gösterdi şekildedir. (…..) Bey’e telefonda da bilgisini vermiş olduğum üzere Gimatta ki toptancı noktalarının tamamından toplamda 50 koliden fazla ürün olmayacağı şeklindedir. Gimat noktalarında fiyatların yükseltilmesi konusun da ve müşterilerine paçal ürün alımları için bizim ürünlerimizin fiyatlarının düşük tutulmaması konusun da gerekli uyarı ve bilgilendirmeler yapılmıştır. Ankara merkez genelinde ürünümüzün raf fiyatları Gimsa fiyat ortalaması ile eş değerde yapıdadır. Ürünlerimizin fiyat yapılarının şirketin genel fiyat yapısı seviyelerine çıkarılacağı konusun da satış ekibi ve piyasaya satış noktalarına gerekli bilgilendirmeler yapılmaktadır.
23-60/1172-420 20/49 (…)” (62) Delil-13: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) tarafından BİNBOĞA Satış Müdürü (…..)’a gönderilen 01.12.2018 tarihli ve “SEYHANLAR MARKET” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Seyhanlar market üzün dönemdir görüşmeler sonucu çalışamıyorduk 18 şube marketlerı de iyi fena değil satınalma değıştı (…..) bey geldi. Bu gün görüşmemiz vardı. 2018 Balparmak satışı 400 bin gibi rafında Balparmak Anavarza. Canpetek var Anavarzayı çıkartacak bizdende yıllık 200 bin tl ciro istiyor balparmak cironun %50 yapın dip totalınde 60 bin tl para kazandırın insert .ciro pirimi giriş bedelı falan hiçbir şey olmatacak raf fiyatları piyasa fiyatları olacak kesinlikle bizden habersiz fiyat yapmayacak yoksa anlaşma fes edilecek hiçbir sıkıntı yok daha iyi bir anlaşma olur ciro pirimi yok insert bedelı yok giriş bedelı yok yıllık 8 tane falan inset yaparım der örnek satışlardan kazanması gereken 60 bin tl ama 45 bin tl kazanırsa 15 bin tl bedel kesecek ne kadar iyi çalıştırırsak sorun olmaz balparmak Binboğa can petek olacak raflarında bilgilerinize sunar” (63) Delil-14: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİNBOĞA İstanbul Avrupa Yakası Bölge Şefi (…..)37 tarafından BİNBOĞA Satış Müdürü (…..)’a gönderilen ve BİNBOĞA KOOP Müdürü (…..) ve BİNBOĞA KOOP Başkanı (…..)’ın bilgiye eklendiği 07.02.2019 tarihli ve “shov market ınsert hakkında” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “shov market (…..) beyle gorusuldu 850 gr hdıyelı urunde fıyatı bozmasıyla alakalı tartışıldı herkez cok dusuk fıyatlarla urun satıyorlar ben aldığım fıyata satıyorum zaten ıs guc yok bızı bu kadar sıkıştırmayın dedıler butun dengelerımızı bozduğunu soyledım sadece senınle çalışmıyoruz bızı anlaman lazım bunu yapma benı zor durumda bırakıyorsun dedım, tamam bırdaha yapmam ama başka yerde fıyat görürsem fark donerım sıze dedı ama başka yerlerde ne fıyat olduğunu ben takıp edıyorum bu kadar sıkıştırmayın benı dedıler bu sekılde bır diyalog gelıstı , ben sana her hafta gelıyorum ınserte gırecek oldugun zaman oyuralım bırlıkte yapalım bunu bı cok kez konustuk fırmamıza zarar verıyorsun .dıger musterılerımıze karsı sıkıntı cıkıyor .ben sana bu fıyatı verırken satıs fıyatınıda soyledım dedım .en son ordan ayrılırken yıne soyledım tamam ben bu fıyata uyacam sızde uyun o zaman dedıler ,konuyla ılgılı sızı blgılendırmek ıstedım” (64) Delil-15: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) (B.K.)’nın “Avrupa Yakası” isimli gruba 02.04.2019 tarihinde gönderdiği WhatsApp mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (02.04.2019, 16:36): Arkadaşlar çağrı market yıldönümü için 29.95 çekti ayın 15 ine kadar sizlerden ricam mağazalarla müdürlerle paylaşın böyle fiyat yok hediyel ürün çektirip tehditleri yapalim (65) Delil-16: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen, BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) (B.K.) ile mobil cihazda “Durak (…..)”38 olarak kayıtlı kişi arasında 05.02.2020 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (05.02.2020, 10:48): (…..) Abi günaydın Bu insertleri piyasa atıyor ben onalara 42.80 ürün verdiğim için 1 tl kimse ürün satmaz diye baskı yapıyorlar onun için senden Ricam hiç olmasa 47.90 falan yapalım Sana destekleri devam ettireceğim saygılar sunarım senin fiyatların 37 Teşebbüs tarafından 15.03.2019 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir. 38 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Durak Gıda ve İhtiyaç Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (DURAK MARKET) Satınalma Müdürü (…..) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 21/49 altında 47.90 olursa o zaman konuşalım 49.90 ve 54.90 Fiyatlar bilgilerinize sunar iyi çalışmalar dilerim (66) Delil-17: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) (B.K.) ile mobil cihazda ‘Şimşekler (…..)39 (Ş.H.) olarak kayıtlı kişi arasında 12.05.2020 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (12.05.2020, 18:46): (…..) kaç kez yapmayın dedim gerçekten ticarete zarar veriyorsun olmaz böyle bir şey bir kez oldu tamam ama bu iş gerçekten 3.5 olmaz bu iş zarar vermektir benim maliyetim 29 tl şu anda piyasaya en diğ ama gerçekten sürekli böyle rahatsızlık gerekirse satma çalışmayalım tamam bir şekilde yanlışlık yapılmıştı fiyat bozmuşlardı ürün aldın böyle yapmana gerek yok ver bize böyle zarar veremesin bir dost olarak bu kadar zarar veremesiniz lütfen Ş.H. (12.05.2020, 20:35): Abi kusura bakma ya ne desen haklısın (67) Delil-18: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) (B.K.) ile mobil cihazda ‘Şimşekler (…..)’ (Ş.H.) olarak kayıtlı kişi arasında 05.10.2020 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (05.10.2020, 12:18): (…..) Hayırlı işler Kardeşim konuşuyoruz ama maalesef olmuyor 2 kg 44. Aldiğin fiyata 44.95 insert yapmışsın hic olmuyor bu tür işler şu anda o ürün 55.00 tl okuyoruz böyle bir şey olmaz (…..) lütfen karşılıklı konuştuğumuz olsun beni böyle zor duruma biraktiğin süreçte ürün alıp almaman önemli değil kardeşim saygilarimla Ş.H. (05.10.2020, 12:28): Hayırlı işler abim biraz hareket olsun diye yaptim ama seni zora sokmak istermisin abi hiç B.K. (05.10.2020, 13:22): (…..) o ürün satıyor zaten 54.90 59.90 a yeni fiyatı 75 tl oldu (68) Delil-19: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen, BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) (B.K.) ile mobil cihazda ‘(…..) Bey’40 olarak kayıtlı kişi arasında 31.08.2021, 20.09.2021 tarihlerinde gerçekleşen WhatsApp yazışmalarında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (31.08.2021, 20:27): S.a (…..) abi yarın itibari ile 1.5 ürünü 60 tl okutuyoruz o ürün satıyor zaten o kadar düşük satma abi para kazanacagin urun Rica ediyorum benide yıpratma ki desteklere devam edeyim iyi aksamlar (…) B.K. (20.09.2021, 18:13): (…..) Abi rica ediyorum bu kadar düşürme fiyatları çok zorluk yaşıyorum her taraftan peynirci baba dan bile büyük zorluk yasamaktayim diğer noktalarda da yapma abiki desteklere devam edeyim abi Rica ediyorum senden (69) Delil-20: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü 39 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Şimşekler Market Gıda Pazarlama İnş. Ltd. Şti. (ŞİMŞEKLER) Satınalma Müdürü (…..) olduğu belirtilmiştir. 40 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Gencerler Market İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (GENCERLER) Satınalma Müdürü (…..) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 22/49 (…..) (B.K.) ile mobil cihazda ‘(…..) Niv Gros’41 (O.N.) olarak kayıtlı kişi arasında 25.01.2022 ve 25.01.2023 tarihlerinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (25.01.2022, 16:36): S.a (…..) abi senden ricam fiyatları cikartalim 1.5 kg hiç olmasa 79.95 yapalım saygilarimla O.N. (25.01.2022, 16:36): Kampanyaya vurcam 64.95 hafta sonu B.K. (25.01.2022, 16:40): (…..) abi gerçekten o fiyatlar beni çok sıkıntıya sokar rica ediyorum 78 tl den kamyonla mal yazdım noktalara abi Rica ediyorum ticaretimiz iyi gidiyor devam etmesi için saygilari B.K. (25.01.2022, 16:42): Her yerde 99.95 fiyatlar 79.95 insette bile kalmadı artik B.K. (25.01.2022, 16:42): Bir şubat itibari ile 109.95 cikacaklar O.N. (25.01.2022, 23:05): Ben seni bozarmıyım hiç abi benden bekliyomusun (…) B.K. (25.01.2023, 12:04): S.a (…..) abi nasil oldun dun uğradım yoktun Abi O 1.5 kg fiyati ne abi yapma İstanbul İzmit Adapazarı çok sorun yaşıyorum 189..199.piaysadaki fiyatlar hiç olmasa sende 169.falan yap en dip 159 yap rica ediyorum O.N. 25.01.2023 (12:08): Aleykümüselam abi vip groscugun durmuyor ki yerinde fiyatı yükseltelim (70) Delil-21: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) (B.K.) ile mobil cihazda ‘Özpaş (…..)’42 olarak kayıtlı kişi arasında 01.02.2022 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (01.02.2022, 11:53): S.a (…..) abi fiyatları değiştireceğim demiştin degistirmemissin senden ricam bu gün degistirirmisin Diğer müşterilerde çok kötü sorun yaşıyorum 1.5 kg 76 tl den 850 gr 47.tl den gibi fiyatlarla ürün yazdım lütfen rica ediyorum abi Şimdi piyasa raf fiyatlarını atıyorum essen alkış43 gibi seninde öyle yapmanı rica ederim abi saygilarimla (71) Delil-22: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (…..) (B.K.) ile mobil cihazda ‘(…..) bey Günlay’ (M.B.)44 olarak kayıtlı kişi arasında 30.04.2022 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (30.04.2022, 11:26): S.a (…..) abi senden sonra oraya gittim benden yüklü ürün istedi 1.5 kg raf fiyatı 89 tl idi mağza ici 82.90 yapmıştı dedimli mağaza ici dahil artık bu fiyattan satmiyacksin fiyatını duzetmedigin süreçte ben sana ürün göndermiyecegim benim bölgemde bozuk fiyat yok bir gencerler vardı artık o da yok sen bana 80 tl den istediğim kadar ürün vermiyorsun diye yapmış. 41 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Nev Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (NEVGROS) Satınalma Müdürü (…..) olduğu belirtilmiştir. 42 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Öztürk Zahirecilik Gazete Madencilik Gübre Gıda Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÖZPAŞ MARKET) Satınalma Müdürü (…..) olduğu belirtilmiştir. 43 Essen ve Alkış isminde iki market olduğu değerlendirilmektedir. 44 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Günkay Mağazacılık Ticaret Ltd. Şti. (GÜNKAY) Satınalma Müdürü (…..) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 23/49 Not. Bende aradım hiç kusura bakma sen böyle yaptığın için Hiç göndermiyecegim 3 .5 koli rafa alırsan al almasanda sen bilirsin istesen çalışma ben böyle kızıp fiyat bozanlarlada ben de çalışmak istemiyorum dedim. (…..) abi dünde liste açıkladılar artık fiyatlar uçtu ürün doğru dürüst yok. Şu anda Hata yapan kendine yapıyor abi senden ricam sen 79.95 yap bizler ticaretimizi dahada güçlendirelim Hayırlı Bayramlar dilerim abi M.B. (30.04.2022, 11:30): hep bize oluyor neyse senin dediğin gibi olsun Hayırlı bayramlar sanada abi (72) Delil-23: BİNBOĞA Genel Müdürü (…..)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (…..) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(…..) Gimsa Cep’45 olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 23.05.2022 tarihli Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: H.M. (23.05.2022, 16:02): Raf fiyatlarımız 850gr 59,90 (…) 1,5 kğ 89,90 minimum fiyatimiz olacak H.M. (23.05.2022, 16:05): (…..) bey merhaba Şu an Ankarada minimum raf fiyatlarımız bunlar 1 Haziranda tekrar yeni fiyatlara geçecegiz yeni hambal fiyatları inanılır gibi degil ( tenekesi 1500 tl 2.000 tl ler konuşuluyor) Sizden ricam raf fiyatlarınızı yükseltebilirmisiniz İyi çalışmalar dilerim (73) Delil-24: BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(.....) Binboğa2’46 (D.S.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 23.05.2022 ila 25.05.2022 tarihleri arasındaki Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: H.M. (23.05.2022, 16:06): Gimsa (…..) beye yazdım H.M. (24.05.2022, 10:06): (…..) aradı fiyatları güncellemiş yarın raflara yansıyacak D.S. (24.05.2022, 13:05): Teşekürler D.S. (25.05.2022, 10:37): Ankarada fiyat raf fiyatları yükseldi bilgilerinize arz ederim (74) Delil-25: BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(.....) 2’47 (A.U.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 23.06.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 45 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin GİMSA Satınalma Müdürü (.....) olduğu belirtilmiştir. 46 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) 47 BİNBOĞA Orta Anadolu Bölge Müdürü (…..)
23-60/1172-420 24/49 H.M. (23.06.2022, 09:16): [Ekran görüntüsü paylaşılmıştır] H.M. (23.06.2022, 09:16): (…..) bu ne fiyat H.M. (23.06.2022, 09:19): Arıcı sosyal medyasında paylaşmış A.U. (23.06.2022, 09:20): Hafta içi kendi bünyesinde yaptı müdürüm. Lakin bu paylaşımda kasıt var. Müdahale ediyorum şimdi H.M. (23.06.2022, 09:21): Tabiki kasıt var bunun gibi onlarcası var A.U. (23.06.2022, 09:21): Fiyatını yükseltireyim (75) Delil-26: BİNBOĞA Genel Müdürü (….)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(.....) Binboga Batı Marmara48 (A.B.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 19.07.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: H.M. (19.07.2022, 14:58): (.....) bey Çağrı mağaza müdürleri (.....) beye atmışlar bilgilerinize H.M. (19.07.2022, 14:58): Anpa fiyatlarını 1.5 gr bile 75.95 H.M. (19.07.2022, 14:58): 98.95 çağrı insertte H.M. (19.07.2022, 14:58): (.....)e bu ne şimdi A.B. (19.07.2022, 16:18): (.....) bey biz (.....)49 abi ile konuştuk bunu A.B. (19.07.2022, 16:18): Çağrı 99,00 tl raf fiyatı H.M. (19.07.2022, 16:19): Konu (.....) değil piyasa (.....) ben (.....)a veya başkasına göre konuşmam fiyatları yükselt A.B. (19.07.2022, 16:19): Halledeceğim dedim A.B. (19.07.2022, 16:21): Geregini yapacağım (76) Delil-27: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) (B.K.) ile mobil cihazda ‘(.....) Binbo’50 olarak kayıtlı kişi arasında 20.07.2022 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 48 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişilerin BİNBOĞA Batı Marmara Bölge Şefleri (.....) ve (.....) olduğu belirtilmiştir. 49 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda ilgili kişinin, BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) olduğu belirtilmiştir. 50 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Satış Temsilcisi (.....) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 25/49 B.K. (20.07.2022, 16:29): (.....) Gebze bereket biliyorsun o ürünler deposunda kalmıştı tarihleri yanaştı sattiralim çıksın diye fiyatını yukseltmedik bozuk fiyat gruptan paylaşma bu noktayı diğer bölge müdürleri yanlış anlarlar dikkat edelim bu tür hassa noktalara bir şey olur Anadolu gurubundan paylaş bizler görelim yanlışlık var sada müdahale edelim istisnalar hariç bilgilerimizin içinde olanlarida paylaşalım (77) Delil-28: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede bulunan ve BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA çalışanı (.....) ile BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Satış Yöneticisi (.....)’a ve (.....) e-posta adresine gönderilen 11.08.2022 tarihli “yapılması gerekenler” konu başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar merhaba 15 agustos haftasında izinli olacağımdan yapılmasını istediklerimi size mail atmak istedim 1 Dogu karadenizin şu anki satış fiyatına %10 zam yapın 850 gr 65 tl 1,5kğ 97 tl yapın 2. tüm müşterilerin raf fiyatlarını yükseltin düşük fiyat kalmasın (…) Hepinize kolay gelsin” (78) Delil-29: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen, BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) (B.K.) ile mobil cihazda ‘Essen (.....) Bey’51 (Y.B.) olarak kayıtlı kişi arasında 16.08.2022-26.08.2022 tarih aralığında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (16.08.2022, 09:54): B.K. (16.08.2022, 09:54): Günaydın (.....) bey çağrı özkurs mopas gibi mağazalar fiyatları ne yapmak zorunda kaldılar çünkü istedikleri kadar ürün veremedik eski listeden Senin ve (.....) abini yeri Farklı Her zaman destekliyorum farklı tutuyorum o toplı ürünü verirken kesinlikle essende fiyatın çıkmayacak yok yapmazlar dedim .senden ricam bundan sonra insert yapacağın zaman benim bilgim olsun sorun yaşamayalım 650 gr bal 80 tl civarında sendede 69.hade 59 gibi indirim fiyatlarını yapalım bir birimize zarar vermeyelim mağaza içi bir şeklide oynarız ama insert farklı Biliyorsun paylaşmanızı rica ederim balparmak 225 gr olmuş o fiyat artık saygilarimla [fotoğraf paylaşılmıştır] Y.B. (16.08.2022, 09:57): Tamm (…) 51 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Esbir Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Ve Ticaret Ltd. Şti. (ESSEN) Satınalma Müdürü (.....) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 26/49 Y.B. (22.08.2022, 14:53): Yükseltmemiş fiyatları B.K. (22.08.2022, 15:01): Yarın oradayım kardeşim (…) Y.B. (26.08.2022, 12:05): Değişiklik yok abi B.K. (26.08.2022, 13:49): Yazdım ta abisi bu gün sabah yapıldı raflara yarın yansıyacak saygilarimla (79) Delil-30: BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....)’nın mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) (B.K.) ile mobil cihazda ‘Özpaş (.....)’52 olarak kayıtlı kişi arasında 18.08.2022 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B.K. (18.08.2022, 14:18): (.....) bey senin sevkiyatın 22 sinde geliyor .senden ricam Essenin raf fiyatlarını attım senden rica sende onun gibi veya ona yakın yapmanı rica ediyorum çünkü ona istediği fiyat kadar eski fiyat ürün vermedim ve fiyatları olması gereken yere çıkarttı seni her zaman destekliyorum onun için senden ricam fiyatları çıkartalım dönem dönem fiyatlarla oynarız beraber saygilarimla (80) Delil-31: BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(.....) Binboga Batı Marmara53 (A.B.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 09.09.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: H.M. (09.09.2022, 17:08): [Ekran görüntüsü paylaşılmıştır.] H.M. (09.09.2022, 17:10): (.....) selam Happy fiyatı acil düzeltirirmisin ürünü Hakmar eksprese listeleyecegiz ACİL A.B. (09.09.2022, 17:29): Tamam (.....) Bey 52 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin Öztürk Zahirecilik Gazete Madencilik Gübre Gıda Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÖZPAŞ MARKET) Satınalma Müdürü (.....) olduğu belirtilmiştir. 53 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin BİNBOĞA Batı Marmara Bölge Şefi (.....) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 27/49 A.B. (09.09.2022, 17:29): Pazartesi hallolmuş olur H.M. (09.09.2022, 17:29): [tanımlanamayan emoji] (81) Delil-32: BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(.....) Gimsa Cep54’ (G.F.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 12.09.2022 tarihli Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: H.M. (12.09.2022, 15:57): (.....) bey merhaba Rica etsem raf fiyatlarınızı yükseltirmisiniz İyi çalışmalar H.M. (12.09.2022, 17:39): [İki adet ekran görüntüsü paylaşılmıştır] H.M. 12.09.2022 (17:39): (.....) bey merhaba MetroCC fiyatlarımız bilgi vermek istedim İyi akşamlar G.F. 12.09.2022 (17:41): İlgileneceğim İyi akşamlar dilerim H.M. 12.09.2022 (17:42): Teşekkür ederim iyi akşamlar (82) Delil-33: BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(.....) Gimsa Cep55’ (G.F.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 21.09.2022 tarihli Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: H.M. (21.09.2022, 12:33): Raf fiyatlarımız 850gr 59,90 (…) 1,5 kğ 89,90 minimum fiyatimiz olacak H.M. (21.09.2022, 12:38): (.....) bey merhaba 54 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin GİMSA Satınalma Müdürü (.....) olduğu belirtilmiştir. 55 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin GİMSA Satınalma Müdürü (.....) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 28/49 23 Mayısta sizlere verdiğim son fiyatlar bunlar 1,5 kg hariç son kez telefonda bahsettigim nedenden dolayı tamam fakat 1,5 kg ürünün ambalaj maliyetinden dolayı inanın 95,00 tl + kdv altı zarar ederiz İlginize çok teşekkür ederim iyi çalışmalar G.F. (21.09.2022, 12:45): Bunlar tavsiye raf fiyatları G.F. (21.09.2022, 12:46): [Ekran görüntüsü paylaşılmıştır.] H.M. (21.09.2022, 12:52): Evet haklısınız ben sizlere attıgım raf fiyatlarını atmışım sizin gönderdiginiz fiyatlar dogru sizden ricam 1,5 kg ile ilerleyelim 2 kg fiyatı bize çok zarar ettirir H.M. (21.09.2022, 12:59): Yada 2 kg ürünü 132,00 + kdv yapalım sizin içinde uygunsa G.F. (21.09.2022, 13:00): Çalışıp size bilgi vereceğim H.M. (21.09.2022, 13:02): Tşk (83) Delil-34: BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’nin mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasından elde edilen ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) (H.M.) ile mobil cihazda ‘(.....) Binboga Batı Marmara56 (A.B.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen 04.10.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 56 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili kişinin BİNBOĞA Batı Marmara Bölge Şefi (.....) olduğu belirtilmiştir.
23-60/1172-420 29/49 H.M. (04.10.2022, 10:11): [Yedi adet ekran görüntüsü paylaşılmıştır.]
23-60/1172-420 30/49 H.M. (04.10.2022 (10:12): (…..) Ortalık karıştı bu fiyatlar nedir çok acil müdahale et Acill A.B. (04.10.2022, 10:48): Tamam (.....) Bey A.B. (04.10.2022, 10:49): Biz bu fiyatları degistirmistik A.B. (04.10.2022, 10:49): Acil olarak duzeltiyofum H.M. (04.10.2022, 10:50): Bunların zaten satışı yok gerekiyorsa ürün vermeyelim
23-60/1172-420 31/49 A.B. (04.10.2022, 10:51): (.....) Bey Tamam ben halledeceğim (84) Delil-35: BİNBOĞA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 13.10.2022 tarihli ve “METRO-BinboğaTRF hk.” konu başlıklı e-posta silsilesi Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hiz. Tic. Ltd. Şti. (METRO) Gıda Kategorisi Stajyeri (.....) tarafından BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen ve METRO çalışanları (.....) ve (.....)’ın bilgiye eklendiği e-posta ile başlamakta olup e-postada şu ifadeler yer almaktadır: “Güncel tavsiye raf fiyatınızı binboğa 2 kg çiçek balınız için rica etsem paylaşabilir misiniz?” (85) Akabinde yukarıdaki e-posta, BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) tarafından METRO Gıda Kategorisi Stajyeri (.....)’ya gönderilen ve METRO çalışanları (.....) ve (.....)’ın bilgiye eklendiği aşağıdaki e-posta ile yanıtlanmıştır: “Bizler çalıştığımız firmaların raf fiyatlarına karışamıyoruz fakat isteğiniz doğrultusunda tavsiye fiyat olarak 239 tl diyebiliriz,” (86) Delil-36: BİNBOĞA Genel Müdürü (.....), BİNBOĞA Orta Anadolu Bölge Müdürü (.....), BİNBOĞA KOOP Başkanı (.....) ve BİNBOĞA KOOP Müdürü (.....)’ın bilgisayarlarında bulunan, 05.09.2020 ve 28.01.2023 tarihleri arasında BİNBOĞA çalışanları tarafından BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen, haftalık çalışma planlarının rapor edildiği e-postaların eklerinde yer alan Word ve Excel belgelerinde dosya kapsamında önem arz eden ifadelere aşağıda yer verilmektedir: Tarih Kimden Yazışmanın İçeriği 05.09.2020 BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....) - İyaş market ile görüşüldü. Erciyes raf fiyatı artırıldı - Tahtakale market merkez satınalma ile görüşüldü, Erciyes ve Binboğa 2 kğ bal raf fiyatı değiştirildi 14.11.2020 BİNBOĞA Akdeniz Bölge Müdürü (.....) - Tahtakale Spot merkez satınalma ile görüşüldü. Erciyes raf fiyatı güncellendi. 20.03.2021 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - 460 gr için A101 fiyati için sorun çıkarıyor bende satarım fark dönerim diye - Gimat gross da 850 gr fiyatı 34,90 yapıldı 26.09.2021 BİNBOĞA çalışanı (.....) - İstanbul, Adana, İzmir ve Ankarada A101, Bim ve File mağazalarının raf fiyatı ve üretici firma kontrolleri yapıldı. 11.12.2021 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - Bayi elemanlarıyla toplantıda genel ekonimik şartlar Raf fiyatları yeni liste fiyatının uygulama iskontosu hakkında bilgi verildi - Ctiy gross raf fiyatları 850 gr 49,90 1,5 kğ 69,90 çıkardık - Nev gross diğer balların raf fiyatlarında yükseltme yapmadığı için aynı ayarlamayapamadık - Gimat gross da raf fiyatları yükseldı ctiygross gibi yaptık - Raf fiyatlarının yükseltilmesi konusunda her cariyle birebir konuşulacak yazılı hiçbir şekilde telkinde bulunmayın diye uyardım 25.12.2021 BİNBOĞA çalışanı (.....) - Çankaya bölge bmş müşterileri ,Muhlama gıda/ keklik kasap/teşekkürler et/çağdaş market cetinkayalar raf fiyatları güncellendi - Gazi gıda (.....) bey ile yeni liste fiyatları üzerinden raf fiyatlarımız güncellenmiştir - Altındağ bölge bmş müşterileri özdemirler /lider/senkayalar/çiftlik mandıra raf fiyatları güncellendi - (.....) bey ile bilge gross/gross 12/mgross ve keçiören bölge bmş noktaları ziyaret edildi raf düzeni skt kontrol yapıldı raf fiyatları güncellendi
23-60/1172-420 32/49 - Keçeli mandıra 850gr raf fiyatı 59,90 olarak fiyat güncellendi 25.12.2021 BİNBOĞA Bölge Satış Şefi (.....) - imc market (.....) bey ile görüşme yapıldı raf fiyatı güncellendi - Merdilay market satın alma (.....) bey ziyaret edildi ve yeni bayi maliyeti paylaşıldı raf fiyatları günçellendi - Dostlar market satın alma (.....) bey ile görüşme yapıldı yeni bayi maliyeti hakkında görüşüldü ve fiyatlar verildi raf fiyatı güncellendi 12.02.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Satış Yöneticisi (.....) - Dikmen emniyet kantini (.....) bey ziyaret edildi. Alış ve raf fiyatları güncellendi. - City gross satınalma (.....) hanım ve (.....) hanım (.....) bey ile ziyaret edildi.Keven raf fiyatları yükseltildi. - Durmazlar satınalması (.....) bey ziyaret edildi.Alış fiyatları ve raf fiyatları güncellendi. 19.02.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - (Altın gross, Mandalın, durmazlar, Gürelller) %7 kdv indirimi nedeniyle raf fiyatlarımız indirim yaptılar Raf fiyatlarıın yükseltmek için yeni ürün taleplerini bekliyoruz - (Citi gross, Nev gross, Gimat gross, Btm gross) %7 kdv indirimi raf fiyatlarında indirimi için sürekli denetimde oldukları için fiyat yükseltmekde beklemedeyiz 21.05.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - Ada grosslarda raf fiyatları güncellendi 19 mayıs da fiyat geçişleri raflara yansıyacak - (.....) gross marketlerin raf fiyatlarını kontrol etti hepsinde fiyatlarımız yükseldi yeni fiyat etiketleri çıkartılarıldı - Atm gross ve gökmarlarda raf fiyatları yükseldi 23.07.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - Gross marketler raf fiyatı ile ilgili bir yükselme yok İç anadolu bölge olarak rakiplerimizin raf fiyatlarının yükselmesiyle beraber bizde fiyatımızı yükseltme hazırlıkları yapıyoruz. 13.08.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - Gross marketler de raf fiyatlarını yükseltmek için görüşmeler yapıldı 20.08.2022 BİNBOĞA Bölge Satış Şefi (.....) - neşeli market (.....) bey ziyater edildi raf fiyatı ve fiyat listesi güncellendi - Reno satın alma ziyaret edildi fiyat listesi güncellendi sezon için sipariş oluşturuldu raf fiyatı güncellendi 27.08.2022 BİNBOĞA Marmara Bölgeler Müdürü (.....) - Anpa Gros 212 mağazası ziyaret edildi rafları ve fiyatları kontrol edildi Anpa grozs mega center satınalma (.....)hanım ziyaret edildi raf fiyatları düzenlenmesi için görüşme yapıldı 03.09.2022 BİNBOĞA Bölge Satış Şefi (.....) - Emniyet kantini satın alma (.....) bey ziyaret edildi ve sipariş alındı 30 koli özhan market satın alma (.....) hanım ziyaret edildi raf fiyattı için güncelleme yapılması hakkında görüşüldü ve raf fiyatı yükseltildi 01.10.2022 BİNBOĞA Bölge Satış Şefi (.....) - imc market satın alma (.....) bey ziyaret edildi raf fiyatı güncellendi ve sipariş alın - 6n market satın alma (.....) bey ile görüşme yapıldı insert planlaması yapıldı 850 gr çiçek balı ve raf fiyatları güncellendi 22.10.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - Ctiy ve gimat grossda küçük gramajlarda raf fiyatı yükseltıldı - Bildirici satınalmalarla yeni fiyatı paylaşıldı . raf fiyatları 1 kasım itibarıyle artıralacak - (Bayi ziyareti, Ulusal mağza ziyaretleri) Raf fiyatları artırlacak
23-60/1172-420 33/49 05.11.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) -Gülenler satın alma (.....) ile görüşülerek bizim ürünümüzün değerini düşürecek fiyatlarla satmaları halında çalaşamayacğımız açık bir dille belirttim - Gross market satınalma ziyaretlerinde raf fiyatımızı yükseltmeleri konusunda telkinlerimizi söyledik şuan bir sorun gözükmüyor - Haftaya hepsinin raf fiyatları yükselecek - Gimsanın da raf fiyatının yükseltecek olması bizi rahatlatacak bu hafta yükseltmedi 12.11.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - .gimsa raf fiyalarını artırdı - Bildirici market satınalma (.....) beyle görüşerek raf fiyatları artırıldı ve 200 000 tl sipariş oluşturuldu - Gross marketler raf fiyatlarıı yükseltdi - Nev gros zorluk çıkardı onuda ikna ederek pazartesi günü gimsa raf fiyatı seviyesine çıkacak 19.11.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) - Akyurt satınalma (.....) beyle raf fiyatlarını düzenledik - Gross marketler raf fiyatlarıı yükseldi Aralık ayında tekrar düzenleme yapılacak 19.11.2022 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Satış Yöneticisi (.....) - Gimsa batıkent raf fiyatı kontrolü için ziyaret edildi. Burak satınalma (.....) hanım ile görüşüldü.Maliyet ve raf fiyatları güncellendi. - Gimsa raf fiyatları kontrolü için ziyaret edildi. 19.11.2022 BİNBOĞA Bölge Satış Şefi (.....) - Dostlar satın alma (.....) bey ile görüşüldü raf fiyatı için fiyat güncellemesi yapıldı 14.01.2023 BİNBOĞA Bölge Satış Şefi (.....) - Seyhanlar satın alma (.....) bey ile görüşüldü raf fiyatı güncellemek için çalıştığımız ürünlerden sipariş girişi yapıldı - Özdilek satın alma (.....) bey ziyaret edildi raf fiyatı ile ilgili görüşüldü 21.01.2023 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Satış Yöneticisi (.....) - Ada gross raf fiyatları kontrolü için ziyaret edildi.Raf fiyatları güncel şube stokları mevcut. - Gimsa eryaman raf fiyet ve stok kontrolleri için ziyaret edildi.Raf fiyatlarında değişiklik yok. - Saçkin tanzim ziyaret edildi. (.....) bey ile fiyat güncelllemeleri yapıldı. - Batı market (.....) bey ziyaret edildi siparişi alınan ürünleri teslim oldu raf fiyat güncellemeleri yapıldı. 21.01.2023 BİNBOĞA Bölge Satış Şefi (.....) - Seyhanlar Merkez depo ziyaret edildi depo stok sayımı yapıldı satın alma (.....) bey ile görüşüldü fabrikadan gelmeyen ürünler için iade kestirildi ve tekrar faturalandırıldı fiyat gecişi için 500 gr çiçek 250 gr çiçek 40 gr tüp balı ve raf fiyatı değişimi yapıldı 21.01.2023 BİNBOĞA çalışanı (.....) - Akdeniz Çığ Gıda depo ziyareti toplantı raporları hazırlanması ve raf fiyat raporu hazırlanması. 28.01.2023 BİNBOĞA İç Anadolu Bölge Satış Yöneticisi (.....) - Burak saınalma (.....) hanım ziyaret edildi.Maliyet ve raf fiyatları güncellendi - Gimsa batıkent raf fiyat kontrolü için ziyaret edildi,fiyatlarda değişiklik yok. I.4. Değerlendirme (87) Soruşturmanın konusunu, BİNBOĞA’nın alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek (YSFB) suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası oluşturmaktadır.
23-60/1172-420 34/49 I.4.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi ve YSFB’nin Teorik Çerçevesi (88) 4054 sayılı Kanun’un "Kapsam” başlıklı 2. maddesinde "...mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmaları… bu Kanun kapsamına girer." düzenlemesine yer verilmektedir. (89) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü haizdir. Bu hüküm, bütün teşebbüsler arası anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesidir. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hallerin bu kapsamda yer aldığı düzenlenmekte ve “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hallerden biri olarak sayılmaktadır. (90) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer alan bazı anlaşmalar, belli koşulları taşımaları halinde söz konusu maddenin uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulacağı hükme bağlanmıştır. Yine aynı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve bu sınırlamaya bir istisna olarak “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” ifadesine yer verilmiştir. Buna göre, alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engelleyen hükümler içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hale gelmektedir. Bu kapsamda, teşebbüsler tarafından ürünün satış fiyatının belirlenmesi anlaşmanın yatay veya dikey nitelikte olmasından bağımsız olarak yasaklanmaktadır. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz (Kılavuz)’da ise, YSFB’ye ilişkin olarak aşağıdaki açıklamalar bulunmaktadır. (91) Kılavuz’un 17. paragrafına göre, alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi yasak olmakla birlikte, sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. (92) Kılavuz’un 18. paragrafında ise YSFB uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Buna göre; sağlayıcı
23-60/1172-420 35/49 teşebbüsler akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirleyebileceği gibi, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilirler. Kılavuz’un 18. paragrafında; alıcının kar marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin tespiti, alıcının tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimlerin uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması dolaylı YSFB’ye örnek olarak sayılmıştır. Dolaylı YSFB uygulamaları da Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. (93) Kılavuz’un 19. paragrafına göre, YSFB uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemler, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edilebildiği durumlarda daha etkili olacaktır. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. (94) Kurulun son dönemdeki kararlarında YSFB’ye ilişkin yaklaşımı; ürünlerin piyasadaki fiyatının takip edilmesinin ve alıcılara yeniden satış fiyatı iletilmesinin, alıcıların bağımsız ticari kararları neticesinde belirlemeleri gereken perakende satış fiyatına doğrudan müdahale niteliği taşıdığı ve yeniden satış fiyatının serbest rekabet koşulları çerçevesinde belirlenmesini engellediği yönündedir. Bu çerçevede Kurul tarafından, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı hükme bağlanmaktadır. (95) Kurulun Sony Eurasia57 kararında; yerinde incelemede elde edilen belgelerde yer alan ifadelerin, SONY’nin dikey anlaşmanın tarafı olan bayilerinin internet üzerinden hangi fiyattan satış yapacakları konusundaki özgürlüklerini kısıtladığına işaret ettiği, SONY’nin çevrim içi satışlar bakımından bayilerine YSFB uyguladığı ve bu uygulamanın çoğunlukla amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiği hususuna değinilerek YSFB uygulanmasının SONY ürünlerinin dağıtım ağında ve teknomarketlerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve iyileşme oluşturmayacağı belirtilmektedir. Bu doğrultuda, Kurul SONY’nin YSFB’ye yönelik uygulamalarını amaç yönünden değerlendirerek ihlâl tespitinde bulunmuş olmakla birlikte, söz konusu kararda gerçekleştirilen etki analizinin sonuçları verilen idari para cezasında dikkate alınmıştır. (96) Turkcell58 kararında YSFB şeklindeki eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendini ihlal ettiği ve doğrudan marka içi rekabeti kısıtladığı, fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, fiyat rekabetinin ortadan kalkmasının tüketici refahını olumsuz etkileyeceği ve dolayısıyla söz konusu eylemin genellikle amaç bakımından rekabeti kısıtladığının kabul edildiği hususları ifade edilerek 57 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı. 58 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı ile 12.11.2019 tarihli ve 19-39/610-263 sayılı Kurul kararları.
23-60/1172-420 36/49 Turkcell’in kontörlerin YSFB suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, adı geçen teşebbüse idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. (97) Bellona59 kararında, Kurul tarafından YSFB’nin çoğunlukla amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiği, ihlalin varlığı hususunda amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı uygulamaların ayrıca etkilerinin gösterilmesine gerek bulunmadığı, dosya kapsamında önaraştırma safhasında elde edilen belgelerin rekabeti kısıtlama amacının varlığını açık bir biçimde ortaya koyduğu, bu itibarla Bellona tarafından bayilerin YSFB amacını taşıyan eylemler vasıtasıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükmünün ihlal edildiği ve bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde düzenlenen bireysel muafiyetten faydalanamayacağı belirtilerek teşebbüse idari para cezası verilmesine hükmedilmiştir. (98) Groupe SEB60 kararında Groupe SEB tarafından bayilerin fiyatlarına müdahale edildiği, bayilere YSFB uygulandığı tespit edilmiştir. Kararda ayrıca, YSFB eyleminin marka içi rekabeti ortadan kaldırmaya yönelik doğrudan bir sınırlamayı teşkil ettiği, fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, fiyat rekabetinin ortadan kalkmasının tüketici refahını önemli ölçüde olumsuz etkileyeceği ifade edilmiştir. Kurul tarafından, Groupe SEB’in, nihai satış noktalarına YSFB uygulamak ve internet sitelerinden gerçekleştirilen satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ve teşebbüse idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. (99) DYO61 kararında DYO’nun bayilerinin satış koşullarına ve fiyatlarına müdahalelerde bulunduğu, bayilerin DYO’nun bu müdahaleleri kapsamındaki uyarılarını dikkate aldığı, uyarılarına uymayan bayilerine yaptırım uyguladığı tespit edilmiştir. Dosya kapsamındaki belgeler doğrultusunda DYO’nun çeşitli uygulamalarıyla bayilerine YSFB uyguladığı ve bu uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil ettiği değerlendirilmiştir. (100) Perakende62 kararında ise sağlayıcı/tedarikçi konumundaki SAVOLA’nın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin nihai satış fiyatlarına doğrudan müdahalelerde bulunduğu, marka içi rekabetin sınırlanması sebebiyle tüketici refahının önemli ölçüde azaltıldığı ifade edilmiştir. Dosya kapsamında elde edilen belgelerde perakendecilerin SAVOLA’nın talimatına uyduğu ve fiyatlarını SAVOLA’nın bildirdiği yönde değiştirdiği, fiyat artışlarında zaman zaman başarıya ulaşılamasa da SAVOLA’nın fiyat artışlarının uygulanması konusunda güçlü bir motivasyona sahip olduğu ve tüm perakendecilerin katılımı ile teşebbüsün ürün tedarik ettiği tüm kanallarda fiyatların koordineli bir şekilde artışının sağlanmasının özellikle hedeflendiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda sağlayıcı/tedarikçi konumundaki SAVOLA’nın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslere YSFB uygulamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ve teşebbüse idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. 59 26.03.2020 tarihli ve 20-16/231-112 sayılı Kurul kararı 60 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı. 61 15.04.2021 tarihli ve 21-22/267-117 sayılı Kurul kararı. 62 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı.
23-60/1172-420 37/49 (101) Yukarıda değinilen Kurul kararlarına ek olarak, YSFB’ye yönelik yakın tarihli Baymak63, Akaryakıt64, DyDO65, Numil66 , Natura67 Duru Bulgur68 gibi diğer kararlarda da YSFB’ye yönelik aynı çerçeve benimsenmiş ve uygulamanın amacı itibarıyla rekabet ihlali teşkil ettiği değerlendirilmiştir. (102) Ülkemiz rekabet hukuku uygulamaları göz önüne alındığında YSFB’ye ilişkin birçok dosyada, YSFB’nin amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu ortaya konulmuştur. Bir diğer ifade ile Kurulun yukarıda bahsi geçen kararları çerçevesinde, yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespiti, piyasada etki doğurup doğurmamasına bakılmaksızın amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmektedir. (103) Diğer yandan YSFB’nin, mehaz Avrupa Birliği rekabet hukuku mevzuatı kapsamında da amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. 2014 yılında Avrupa Komisyonu (Komisyon) tarafından yayımlanan “Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz”un69 3.4. maddesinde YSFB’nin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir. (104) Bununla birlikte, 16.06.2020 tarihli ve 7246 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 4054 sayılı Kanun’un 41. ve 43. maddeleri değiştirilmiş ve Türk rekabet hukukuna göz ardı edilebilirlik (De Minimis)70 ile taahhüt müesseseleri kazandırılmıştır. 16.03.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ” (2021/2 sayılı Tebliğ) ve “2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ” (2021/3 sayılı Tebliğ) ile anılan müesseselerin uygulanma usul ve esasları belirlenmiştir. Buna göre ihlal konusunu oluşturan davranışın açık ve ağır ihlal olması durumunda, söz konusu ihlal anılan tebliğlerin kapsamı dışında tutulmaktadır. Açık ve ağır ihlalleri oluşturan davranışlar ilgili tebliğlerde sayılmış olup YSFB’ye tekabül eden “üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi” durumu açık ve ağır ihlallerden biri olarak belirtilmiştir. 63 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı. 64 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı. 65 07.07.2022 tarihli ve 22-32/508-205 sayılı Kurul kararı. 66 30.06.2022 tarihli ve 22-29/483-192 sayılı Kurul kararı. 67 23.11.2022 tarihli ve 22-52/771-317 sayılı Kurul kararı. 68 17.02.2022 tarihli ve 22-09/130-50 sayılı Kurul kararı. 69 Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, Madde 3.4. 70 Rekabet Terimleri Sözlüğü’nde göz ardı edilebilirlik olarak Türkçeleştirilen kavrama ilişkin şu ifadelere yer verilmektedir: “Tam açılımı, “De Minimis non curat lex/praetor” olan terimin Türkçe karşılığı “Hukuk teferruatla, pek önemsiz meselelerle meşgul olmaz” şeklinde ifade edilmektedir. Toplam pazar payı belli bir eşiğin altında kalan teşebbüs faaliyetlerinin rekabet üzerindeki etkilerinin ihmal edilebilir düzeyde olduğu kabul edilerek rekabet otoritelerince göz ardı edilebilmesidir. Ancak, kartel gibi önemli ihlaller De Minimis kapsamı dışındadır.” Bkz. https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Yayinlar/rekabet-terimleri-sozlug u/terimler-listesi?icerik=d3ea5f65-f025-43ba-8474-91ff5979f85b, Erişim Tarihi: 30.08.2022.
23-60/1172-420 38/49 (105) Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde dosya konusu iddiaya yönelik gerçekleştirilen incelemeler ile yapılan tespitlere ve değerlendirmelere ilerleyen başlıkta yer verilmektedir. I.4.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgelere Yönelik Değerlendirme (106) Delil-1, Delil-2, Delil-3, Delil-4 ve Delil-14’te yer alan yazışmalarda sırasıyla; - “rafları sıkı kontrol etmeniz markamızın geleceği ve istikrarı açısından hayati önem taşımaktadır.. en geç Temmuz ayında tüm Türkiye’de raf fiyatlarımızın istediğimiz şekilde istikrarının sağlanmış olması önmelidir.”, - “amaç raf fiyatlarımızı bir standarda oturtmak”, - “Rahat hareket edebilmek için Raf fiyatlarımızı yukarıya taşımak şart..”, “Ekte bulunan RAF SATIŞ TAVSİYE FİYATLAR na uymaları ve sahada olması gereken fiyatların acil olarak düzeltilmesidir…”, - shov market (.....) beyle gorusuldu 850 gr hdıyelı urunde fıyatı bozmasıyla alakalı tartışıldı… ben sana bu fıyatı verırken satıs fıyatınıda soyledım dedım.” ifadeleri yer almaktadır. (107) Yukarıda içeriklerine yer verilen delillerin; BİNBOĞA’nın, tavsiye satış fiyatının tüm satış noktalarında rafa yansıması ve raf fiyatlarının yükseltilmesi konusundaki çabasına işaret ettiği anlaşılmaktadır. Tedarikçinin sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla alıcılara satış fiyatı tavsiye etmesi mümkün olsa da tedarikçinin, alıcıya tavsiye edilen satış fiyatını uygulatmaya yönelik çabası, tavsiye edilen satış fiyatlarının sabit fiyata dönüşmesi riskini taşımaktadır. Ayrıca YSFB’ye yönelik uygulamaların, alıcıların satış fiyatlarının sağlayıcı/tedarikçi tarafından takip edilebildiği durumlarda daha etkili olduğu göz önüne alındığında BİNBOĞA’nın alıcılarının tavsiye edilen satış fiyatlarına uyum sağlayıp sağlamadıklarını kontrol etmesi, piyasada sabit fiyat oluşması riskini kuvvetlendirmektedir. (108) Bu durumu kanıtlar nitelikteki, BİNBOĞA’nın dikte ettiği fiyatlarla uyumlu olmayan fiyatları belirtmek üzere kullanılan “bozuk fiyat71” tabirinin ve bu fiyatlara müdahale edildiğini gösteren “düzeltmek”, “müdahale etmek” gibi ifadelerin şirket yazışmalarında sıklıkla kullanıldığı da dikkat çekmektedir. (109) Nitekim hızlı tüketim malları sektöründe üretici/tedarikçi ve perakendeci olarak faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma sonucunda alınan Perakende72 kararında, “Yazışmalardan anlaşıldığı üzere tavsiye fiyatlara geçişlerin sağlanması ve bozuk fiyatların düzeltilmesi için piyasa yakından takip edilmekte ve sık aralıklarla perakendeciler ile iletişim kurulmaktadır. Nitekim çeşitli yazışmalarda görüldüğü üzere bazı perakendecilerin fiyat geçişi konusundaki isteksizliklerinin SAVOLA tarafından muhtelif yollarla ortadan kaldırıldığı ve piyasa fiyat geçişinin/artışının önünde engel oluşturan perakendecilerin ikna edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla SAVOLA’nın perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği, bu yönde gerçekleştirdiği iletişim/işbirliği ve müdahalelere ilişkin delillerle ortaya konmuştur.” değerlendirmelerine yer verilmiştir. Söz konusu karardan SAVOLA’nın pazarda oluşan ‘bozuk fiyatlar’ı sürekli olarak takip ettiği, perakendeciler ile bu konuda sıkça iletişim içerisinde olduğu ve marketleri fiyatlara uymak konusunda ikna ettiğini gösterir çok sayıda belgenin bulunduğu 71 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararında da görüleceği üzere, YSFB’ye ilişkin yazışmalarda bu tabirler sıklıkla kullanılmaktadır. 72 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı.
23-60/1172-420 39/49 anlaşılmaktadır. Bu çerçevede mevcut dosya kapsamında yer alan delillerden de görüleceği üzere BİNBOĞA’nın pazarda gerçekleşen fiyatları sürekli olarak izlediği, farklı fiyatlara müdahale ettiği ve alıcıların yeniden satış fiyatını belirlediği anlaşılmaktadır. (110) Delil-5’te yer alan ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA’nın bazı bölge müdürlerine gönderilen e-postada “raf fiyatlarımızın acilen ay başına kadar 29,90 çıkması gerekiyor. özellikle yerel zincirler kayıtsız şartsız bu fiyata taşımamamız geleceğimiz ve bekamız adına çok önemli… bu manada da raflarınızı iyi takip etmeniz önemli.” ifadeleri bulunmaktadır. Söz konusu delil BİNBOĞA’nın, alıcıların satış fiyatını belirleme serbestisine müdahale ettiğini ve perakende satış noktasının satış fiyatını belirlediğini göstermektedir. (111) Delil-6’da yer alan ve BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....) tarafından (.....) yetkilisine gönderilen e-postada; (.....)’in BİNBOĞA ürünlerine ilişkin olarak raflarında uygulamış olduğu düşük fiyatların bölgedeki diğer perakende satış noktalarını rahatsız ettiği ve bazı perakendecilerin BİNBOĞA markalı ürünlerin satışını durdurduğu, bazılarının ise satış fiyatlarını düşürdüğü ve oluşan fiyat farklarını BİNBOĞA’dan talep ettiği, bu durumun perakende satış noktaları ile BİNBOĞA arasında sorun oluşturduğu ifade edilmiş ve bu nedenle (…..)’in de piyasadaki fiyatlarından ürün satışı yapmasının önemli olduğu belirtilmiştir. Yazışmanın, BİNBOĞA’nın perakendecilere tavsiye edilen satış fiyatlarını uygulatma amacını ortaya koyması açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir. (112) Delil-7’de yer alan ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA’nın bazı bölge müdürlerine gönderilen e- postada “Önemli not: önümüzdeki bir aylık süreçte size bağlı çalışanlarınız, distribütör müdür, şef ve satıcıları, tüm performansımızı ekte bulunan Raf Satış Tavsiye Fiyatları çerçevesinde raf fiyatlarımızı birebir çıkartmanız/düzeltmeniz önemlidir” ifadeleri bulunmaktadır. İlgili yazışma BİNBOĞA’nın tavsiye edilen satış fiyatlarının, perakende satış noktalarınca uygulanan fiyat olması yönündeki iradesini göstermektedir. Bu kapsamda tavsiye edilen satış fiyatlarının sözde tavsiye niteliğinde olduğu ve perakende satış noktasındaki BİNBOĞA markalı ürünlerin tavsiye satış fiyatının BİNBOĞA’nın satış noktalarına müdahalesi ile sabit fiyata dönüştüğü anlaşılmaktadır. (113) Delil-8’de yer alan ve BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA çalışanlarına gönderilen e-postada “ayrıca sizler bu iki ayda işimizin büyük bölümünü raf fiyatlarımızı atacağım Raf tavsiye fiyatı doğrultusunda düzenleyeceksiniz. Önümüzdeki iki ayımızı sadece raf fiyatlarını yükseltmek için tüm ekiple uyum ve inanç içinde çalışmanız gerekiyor.” ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu delilden, BİNBOĞA çalışanları tarafından perakende satış noktalarının satış fiyatının, BİNBOĞA’nın tavsiye edilen satış fiyatları baz alınarak düzenlenmesinin istendiği ve raf fiyatlarının yükseltilmesi için çalışmalar yapılacağı anlaşılmaktadır. İlgili yazışmanın perakendeciler tarafından tavsiye edilen satış fiyatına tam uyum gösterilmesi ve tavsiye edilen fiyatların sabit fiyata dönüşmesi yönündeki şirket stratejisini ortaya koyduğu değerlendirilmektedir. Bu kapsamda belgede kullanılan ifadelerden, BİNBOĞA tarafından tavsiye adıyla perakendecilere bildirilen fiyatların esasında tavsiye niteliğinde olmadığı ve uygulanması talep edilen sabit raf fiyatına dönüştüğü anlaşılmakta ve dolayısıyla BİNBOĞA tarafından perakendecilerin satış fiyatlarına doğrudan müdahale edildiği görülmektedir.
23-60/1172-420 40/49 (114) Delil-9’un incelenmesi sonucunda, (.....)’in tavsiye edilen satış fiyatlarına uyum sağlamaması durumunda (.....)’in rakibi olan diğer alıcıların, Delil-6’daki süreçle benzer şekilde BİNBOĞA’yı cezalandırdığı bu nedenle BİNBOĞA’nın (.....)’in fiyat politikasından rahatsız olduğu anlaşılmaktadır. Rekabet; kar, satış miktarı ve pazar payı gibi belirli iktisadi hedeflere ulaşmak amacıyla ekonomik birimler arasında ortaya çıkan bir yarış olarak tanımlanmaktadır. Piyasa ekonomilerinde faaliyet gösteren teşebbüslerin ticari kararlarında serbest olması ve başkaca teşebbüslerce herhangi bir davranışa zorlanmaması rekabet sürecinin vazgeçilmez unsurudur. Bu kapsamda (.....)’in piyasada düşük fiyat ile satış yapması tüketiciler için faydalı iken, BİNBOĞA’nın (.....)’ten satış fiyatının piyasadaki diğer perakendecilerin satış fiyatına yakınsamasını talep etmesinin ve aksi hâlde (.....)’e bir yaptırım olarak ürün tedarikini kesmesinin piyasada rekabetten beklenen faydaların ortaya çıkmamasına neden olabileceği değerlendirilmektedir. (115) Keza Kurulun Korkmaz Mutfak Eşyaları San. ve Tic. AŞ (KORKMAZ), Gençler Ev Araç ve Gereçleri Pazarlama Tic. AŞ ve Punto Dayanıklı Tüketim Malları İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.’nin yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmek ve KORKMAZ’ın yeniden satıcılarına müşteri sınırlaması getirmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararda “KORKMAZ’ın yeniden satıcılarının fiyat düzeylerine müdahale etmesi ve bunu belirli yaptırımlara tabi kılması, çoğunlukla bayilerin internet üzerinden daha düşük fiyatlarla yaptıkları satışlardan duyulan rahatsızlıktan ileri gelmektedir. Bu da KORKMAZ’ın yeniden satıcılarının internet satışlarını izlemesi ve müdahalelerde bulunması sonucunu doğurmaktadır. Nitekim işbu soruşturma kapsamında elde edilen belgeler incelendiğinde KORKMAZ’ın çoğunlukla yeniden satıcılarının internet üzerinden yaptıkları satışlara müdahale etmek yoluyla yeniden satış fiyatını tespit ettiği anlaşılmaktadır” değerlendirmelerine yer verilmiştir. (116) Nitekim Kılavuz’da da tavsiye edilen fiyatlara uyulmaması durumunda teslimatın geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sonlandırılması şeklinde alıcıların tehdit edilmesi dolaylı YSFB’ye örnek olarak verilmektedir. Bu çerçevede BİNBOĞA’nın, (.....)’in satış fiyatlarını belirlemeye yönelik eylemlerinin etkisiz kalması nedeniyle (.....)’e ürün tedarikinin kesildiği anlaşılmaktadır. (117) Delil-9 ve Delil-10 olarak yer verilen e-posta silsilelerinden, BİNBOĞA’nın (.....)’e raf fiyatları konusundaki ilk uyarısını 2017 yılının Kasım ayında yaptığı, 2018 yılının Şubat ayında gerçekleştirilen BİNBOĞA iç yazışmasında yer alan “(.....) marketlerle bundan sonra asla çalışmayacağız ve ürün sevkini yaklaşık 2 aydır durdurmuş bulunmaktayız” ifadesinden, yaşanan sorunun ürün sevkinin durdurularak çözülmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. Devam eden süreçte ise 2018 yılının Mart ayında (.....)’in Ankara ilindeki mağazalarında piyasa ile uyumlu bir fiyatlandırma politikası uyguladığı ancak anılan perakendecinin Ankara bölgesi dışındaki mağazalarında uygulanan düşük satış fiyatı nedeniyle uyarıldığı, (.....) ile yeniden görüşüleceği ve Ankara dışı mağazalarda düşük satış fiyatlarına devam etmesi durumunda ise tüm ürünlerin iadesinin talep edileceği belirtilmektedir. Bu kapsamda ilgili delillerin, BİNBOĞA’nın satış noktalarında YSFB için yaptığı çalışmalarının baskı ve tehdit unsurlarını barındıran bir politika çerçevesinde ilerlediğini göstermesi açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir. (118) Delil-11’de yer alan ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Satış Müdürü (.....)’a ve BİNBOĞA’nın bazı bölge müdürlerine gönderilen e-postada “Fiyatlarımız ilk etapta Gimsa gibi 27,90 olmalı. Bu fiyata Temmuza kadar çıkmayan
23-60/1172-420 41/49 noktalarla irtibatımızı GEREKİRSE keselim.” ifadeleri bulunmaktadır. Söz konusu ifadelerden BİNBOĞA’nın, satış fiyatını BİNBOĞA’nın öngördüğü düzeye çıkarmayan perakende satış noktaları ile çalışmayı bırakacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda Delil-9 ve Delil-10 için yapılan değerlendirmeler Delil-11 için de geçerliliğini korumaktadır. Ayrıca, Delil-13’te ve Delil-15’te yer alan “raf fiyatları piyasa fiyatları olacak kesinlikle bizden habersiz fiyat yapmayacak yoksa anlaşma fes edilecek” ve “Arkadaşlar çağrı market yıldönümü için 29.95 çekti ayın 15 ine kadar sizlerden ricam mağazalarla müdürlerle paylaşın böyle fiyat yok hediyel ürün çektirip tehditleri yapalim” şeklindeki ifadeler de BİNBOĞA’nın tavsiye edilen satış fiyatına uyum sağlamaları için alıcılar üzerinde baskı ve tehdit unsurlarını kullandığını göstermesi bakımından önem arz etmektedir. (119) Delil-17’de ve Delil-18’de yer alan ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) ile ŞİMŞEKLER Satınalma Müdürü (.....) arasında yapılan 2020 yılının Mayıs ayına ait görüşmelerde yer alan “(.....) kaç kez yapmayın dedim gerçekten ticarete zarar veriyorsun… sürekli böyle rahatsızlık gerekirse satma çalışmayalım tamam bir şekilde yanlışlık yapılmıştı fiyat bozmuşlardı” ve “zor duruma biraktiğin süreçte ürün alıp almaman önemli değil” ifadelerinin ve Delil-34’te yer alan ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA çalışanına raf görsellerinin bulunduğu yedi adet ekran görüntüsü ile birlikte gönderilen 04.10.2022 tarihli WhatsApp iletisinde yer alan “Ortalık karıştı bu fiyatlar nedir çok acil müdahale et Acill… Bunların zaten satışı yok gerekiyorsa ürün vermeyelim” ifadelerinin BİNBOĞA’nın satış stratejisine dair fikir verdiği, bu stratejinin 9, 11, 12, 13, 15, 17, 20, 29, 30 numaralı deliller ile benzer şekilde BİNBOĞA’nın tavsiye edilen satış fiyatına uymayan alıcılara uyguladığı baskılara işaret ettiği değerlendirilmektedir. (120) Delil-22’de yer alan ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) tarafından GÜNKAY Satınalma Müdürü (.....)’ya gönderilen WhatsApp iletisinde “… fiyatını duzetmedigin süreçte ben sana ürün göndermiyecegim benim bölgemde bozuk fiyat yok bir gencerler vardı artık o da yok sen bana 80 tl den istediğim kadar ürün vermiyorsun diye yapmış… Bende aradım hiç kusura bakma sen böyle yaptığın için Hiç göndermiyecegim 3 .5 koli rafa alırsan al almasanda sen bilirsin istesen çalışma ben böyle kızıp fiyat bozanlarlada ben de çalışmak istemiyorum dedim.” ifadeleri yer almaktadır. İlgili yazışmadan, BİNBOĞA’nın tavsiye edilen satış fiyatına uymayan alıcılara ürün tedarikini kısıtlamak istediği ve o noktalarla çalışmak istemediği çıkarımı yapılabilmektedir. Söz konusu delil diğer delillerle bir arada incelendiği zaman, BİNBOĞA’nın YSFB uygulamak için satış noktaları üzerinde baskı kurduğu ve bu baskının aracı olarak da satış noktalarıyla çalışmanın sonlandırılması tehdidini kullandığı anlaşılmaktadır. (121) Delil-12’de yer alan ve 11.07.2018 ile 14.07.2018 tarihleri arasında “Samsun bölge sevkiyatı hakkında” isimli e-posta silsilesinde gerçekleştirilmiş yazışmalar aşağıda aktarıldığı gibidir: - BİNBOĞA Satış Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA’nın bazı bölge müdürlerine gönderilen 11.07.2018 tarihli e-postada (…..)’in fiyatlarının artırılması gerektiği belirtilmektedir. - BİNBOĞA Ankara Bölge Müdürü (.....) tarafından BİNBOĞA Satış Müdürü (.....)’a ve BİNBOĞA’nın bazı bölge müdürlerine gönderilen 14.07.2018 tarihli cevabi e-postada ise (…..)'in fiyatının 27,45 TL seviyesine çıkarıldığı, Gimat’ta
23-60/1172-420 42/49 bulunan satış noktalarına ise BİNBOĞA markalı ürünlerin fiyatlarının düşük olmaması için gerekli uyarıların yapıldığı, BİNBOĞA markalı ürünlerin fiyatlarının BİNBOĞA’nın genel fiyat seviyelerine çıkarılması için satış ekibinin ve satış noktalarının bilgilendirildiği belirtilmektedir. (122) Öncelikle Delil-9 ve Delil-10’da yer alan değerlendirmelere geri dönülecek olursa, 03.03.2018 tarihli e-postada yer alan yazışmalarda BİNBOĞA’nın, (.....)’in bazı bölgelerdeki satış fiyatı nedeniyle, (.....)’e ürün tedarik etmeyeceği ifade edilmekteydi. BİNBOĞA’nın (.....)’e yönelik, (…..)’in satış fiyatlarını artırmaması durumunda bu markete ürün tedarikinin durdurulacağı yönündeki tehdidinin (.....)’in satış politikasını etkilediği, Delil-12’de yer alan ‘fiyatların artırıldığı’ ifadesinden anlaşılmaktadır. Buna ek olarak, ilgili delilin BİNBOĞA’nın satış noktalarının raf fiyatlarının yükseltilmesine yönelik söylemlerinin hayata geçirildiğini göstermesi açısından da önemli olduğu değerlendirilmektedir. (123) Delil-16’da yer alan ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) tarafından DURAK MARKET Satınalma Müdürü (.....)’a gönderilen 05.02.2020 tarihli WhatsApp iletisinde “… senden Ricam hiç olmasa 47.90 falan yapalım Sana destekleri devam ettireceğim saygılar sunarım senin fiyatların altında 47.90 olursa o zaman konuşalım 49.90 ve 54.90 Fiyatlar bilgilerinize sunar iyi çalışmalar dilerim” ifadesi yer almaktadır. Buna ek olarak Delil-19’da yer alan ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) tarafından GENCERLER Satınalma Müdürü (.....)’e gönderilen 31.08.2021 tarihli “(.....) abi yarın itibari ile 1.5 ürünü 60 tl okutuyoruz o ürün satıyor zaten o kadar düşük satma abi para kazanacagin urun Rica ediyorum benide yıpratma ki desteklere devam edeyim iyi aksamlar” şeklindeki WhatsApp iletisi ile “(.....) Abi rica ediyorum bu kadar düşürme fiyatları çok zorluk yaşıyorum her taraftan peynirci baba dan bile büyük zorluk yasamaktayim diğer noktalarda da yapma abiki desteklere devam edeyim abi Rica ediyorum senden” şeklindeki 20.09.2021 tarihli iletiden, perakende satış noktasının BİNBOĞA tarafından tavsiye edilen satış fiyatına uyması durumunda doğrudan satış desteğine hak kazanmaya devam edeceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. İlgili husus Kılavuz’da ‘alıcının tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması’ olarak ifade edilmiş ve dolaylı YSFB’ye örnek olarak verilmiştir. Bu kapsamda BİNBOĞA’nın tavsiye edilen satış fiyatına uyum sağlamaları için perakende satış noktalarını teşvik ettiği açıkça görülmektedir. Deliller bir bütün olarak incelendiği zaman, BİNBOĞA’nın perakende satış noktalarında BİNBOĞA markalı ürünlere ilişkin sabit fiyat oluşturmaya yönelik baskısı ve teşviki açık bir şekilde görülmektedir. (124) Delil-20’de ise BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) ile NEVGROS Satınalma Müdürü (.....) arasındaki WhatsApp yazışmaları yer almaktadır. Söz konusu yazışmalarda, BİNBOĞA yetkilisi perakende satış noktası ile olan ticaretinin iyi gittiğini belirtmekte ve ticaretin bu şekilde devam etmesi için BİNBOĞA markalı ürünlerin fiyatlarının artırılması ricasında bulunmaktadır. İlgili delilin, benzer nitelikteki Delil-9,11,12,13, 15 ve 17’de olduğu gibi, BİNBOĞA’nın perakende satış noktalarının tavsiye edilen satış fiyatına uyması için gerçekleştirdiği çalışmaları ortaya koyması bakımından önem arz ettiği değerlendirilmektedir. (125) Delil-21’de yer alan ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) tarafından ÖZPAŞ MARKET Satınalma Müdürü (.....)’e gönderilen WhatsApp iletisinde yer alan “Şimdi piyasa raf fiyatlarını atıyorum essen alkış gibi seninde öyle yapmanı rica ederim abi saygilarimla” ifadesinden BİNBOĞA tarafından perakende satış noktalarının raf fiyatlarının yükseltilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır.
23-60/1172-420 43/49 (126) Delil-23’te ve Delil-33’te yer alan ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) tarafından GİMSA Satınalma Müdürü (.....)’ye gönderilen WhatsApp iletilerinde “Raf fiyatlarımız 850gr 59,90…1,5 kğ 89,90 minimum fiyatimiz olacak Şu an Ankarada minimum raf fiyatlarımız… Sizden ricam raf fiyatlarınızı yükseltebilirmisiniz” ve Raf fiyatlarımız 850gr 59,90…1,5 kğ 89,90 minimum fiyatimiz olacak” ifadeleri yer almaktadır. Delil-23’teki yazışmanın devamı niteliğinde Delil-24’te ise GİMSA’nın raf fiyatlarını güncellediği “(.....) aradı fiyatları güncellemiş yarın raflara yansıyacak” ifadesinden görülmektedir. Söz konusu yazışmalardan, BİNBOĞA’nın belirlemiş olduğu asgari satış fiyatlarını perakende satış noktasına ilettiği, ardından bu talebin alıcı tarafından onaylandığı ve uygulamaya geçirildiği anlaşılmaktadır. (127) Delil-25, Delil-26, Delil-27 ve Delil 28’de ise BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) ile BİNBOĞA bölge yöneticileri arasındaki WhatsApp yazışmaları yer almaktadır. Söz konusu yazışmalarda BİNBOĞA’nın ürünlerinin perakende satış fiyatlarının yükseltilmesi talimatı konuşulmakta olup “müdahale ediyorum şimdi”, “fiyatları yükselt” ve “fiyatını yükseltireyim”, “tüm müşterilerin raf fiyatlarını yükseltin düşük fiyat kalmasın” ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu ifadeler, BİNBOĞA’nın müşterilerinin satış fiyatlarını belirleme stratejisinin 2022 yılında da devam ettiğine işaret etmektedir. (128) Delil-29’da yer alan ve BİNBOĞA Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) tarafından ESSEN MARKET Satınalma Müdürü (.....)’a 16.08.2022 tarihinde gönderilen WhatsApp iletisinde “…çağrı özkurs mopas gibi mağazalar fiyatları ne yapmak zorunda kaldılar çünkü istedikleri kadar ürün veremedik eski listeden… senden ricam bundan sonra insert yapacağın zaman benim bilgim olsun sorun yaşamayalım 650 gr bal 80 tl civarında sendede 69.hade 59 gibi indirim fiyatlarını yapalım bir birimize zarar vermeyelim” ifadeleri yer almaktadır. 16.08.2022 tarihli bu yazışmadan sonra Delil-30’da yer verilen 18.08.2022 tarihli yazışmanın ise BİNBOĞA’nın aynı çalışanı ile ÖZPAŞ MARKET Satınalma Müdürü (.....) arasında gerçekleştiği görülmektedir. Bu yazışmada yer alan ve BİNBOĞA çalışanı tarafından gönderilen “senden ricam Essenin raf fiyatlarını attım senden rica sende onun gibi veya ona yakın yapmanı rica ediyorum çünkü ona istediği fiyat kadar eski fiyat ürün vermedim ve fiyatları olması gereken yere çıkarttı seni her zaman destekliyorum onun için senden ricam fiyatları çıkartalım dönem dönem fiyatlarla oynarız beraber” iletisinden, BİNBOĞA’nın adı geçen iki satış noktasına birbirini örnek göstererek bu noktaların raf fiyatlarına müdahale ettiği ve bu müdahale kapsamında ürün tedarikini kısarak alıcılar üzerinde baskı kurduğu ve böylelikle alıcıların satış fiyatının yükselmesini sağladığı görülmektedir. Benzer şekilde Delil-32’de de BİNBOĞA’nın, satış noktasından raf fiyatlarının yükseltilmesini bir başka satış noktasının raf fiyatlarının görselini paylaşarak talep ettiği anlaşılmaktadır. (129) Teşebbüs içi yazışma niteliğindeki Delil-31’de ise perakende satış noktasının fiyatlarının düzeltilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Söz konusu delilden alıcının, BİNBOĞA markalı ürünlerin satış fiyatını belirlemede serbest olmadığı, tedarikçinin raf fiyatlarını takip ettiği ve noktanın satış fiyatını düzelttirdiği anlaşılmaktadır. Söz konusu delilin BİNBOĞA tarafından yeniden satış fiyatının belirlenmesinin gerekçelerinden biri hakkında da bilgi verdiği söylenebilir. İlgili delilde BİNBOĞA’nın yeni bir satış noktasında ürünlerinin satışına başlayacağı ve bu satış noktası ile fiyat konusunda pazarlık yapabilmek amacıyla bir başka satış noktasının satış fiyatına müdahale ettiği görülmektedir.
23-60/1172-420 44/49 (130) Delil-35’te yer alan ve BİNBOĞA Genel Müdürü (.....) tarafından METRO çalışanlarına gönderilen e-postada “Bizler çalıştığımız firmaların raf fiyatlarına karışamıyoruz fakat isteğiniz doğrultusunda tavsiye fiyat olarak 239 tl diyebiliriz,” ifadeleri yer almaktadır. Her ne kadar söz konusu e-postada BİNBOĞA’nın alıcılarının raf fiyatlarına karışmadığı ve alıcıya yalnızca tavsiyede bulunabileceği belirtilmişse de deliller bir bütün olarak incelendiği zaman, BİNBOĞA’nın satış noktalarının yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğine ve tavsiye edilen satış fiyatının sabit veya asgari satış fiyatına dönmesi için perakendecilere baskı ve teşvik uyguladığına yönelik ciddi bulguların bulunduğu değerlendirilmektedir. Bir diğer deyişle, Delil-35’te yer alan ifadelerin BİNBOĞA’nın yeniden satış fiyatlarını belirlediğine ilişkin olası şüpheleri ortadan kaldırmayacağı anlaşılmaktadır. (131) Delil-36’da yer alan belgeler incelendiğinde BİNBOĞA çalışanlarının 2020-2023 döneminde haftalık çalışma planlarını BİNBOĞA Genel Müdürü (.....)’ye raporladığı görülmektedir. Bu kapsamda raporlarda yer alan ve rekabetçi açıdan endişe taşıyan yazışmalarda özetle; satış noktalarının raf fiyatları, raf fiyatlarının artırılması, raf fiyatlarının düzenlenmesi, raf fiyatlarının kontrolü konularındaki çalışmalara yönelik ifadeler bulunmaktadır. Tüm bu raporlar ise, BİNBOĞA’nın YSFB’ye yönelik bir strateji uyguladığı konusunda şüphe bırakmamaktadır. (132) Yapılan değerlendirmeler çerçevesinde 06.01.2016-28.01.2023 tarihleri arasında BİNBOĞA tarafından; - Alıcıların raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, - Alıcılara tavsiye satış fiyatlarının bildirildiği ancak bu fiyatların asgari ve sabit raf fiyatlarına dönüşmesi için çaba gösterildiği, - Tavsiye edilen satış fiyatlarına uymaları için alıcıların çeşitli yollarla teşvik edildiği ve - Tavsiye edilen satış fiyatlarına uymamaları durumunda ürün tedarikinin durdurulması şeklinde alıcılara yaptırım uygulanabildiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda yukarıda detaylarıyla yer verilen YSFB uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. I.4.3. BİNBOĞA’nın YSFB Uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 5. Maddesi Bakımından Değerlendirilmesi (133) Yukarıda ifade edildiği üzere, BİNBOĞA’nın YSFB’ye yönelik davranışları ve uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen örnek kapsamında değerlendirilmektedir. Bu noktada, 4054 sayılı Kanun’un “Muafiyet” başlıklı 5. maddesi de değerlendirme bakımından önem arz etmektedir. Zira anılan maddenin birinci fıkrasında dört bent halinde sayılmış olan koşulların tamamının varlığı halinde, Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları anılan madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmaktadır. (134) Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin son fıkrası ile söz konusu maddenin birinci fıkrasında sayılan şartların gerçekleşmesi halinde Kurulun belirli konudaki anlaşma türlerine grup olarak muafiyet tanıyabileceği hüküm altına alınmıştır. Nitekim Kurul, bu hükme dayanarak 2002/2 sayılı Tebliğ’i yayımlamıştır.
23-60/1172-420 45/49 (135) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması şartıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanmasından muaf tutulacağı düzenlenmiştir. Tebliğ’in aynı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca bu koşullardan ilki, sağlayıcının faaliyet gösterdiği pazardaki pazar payının %30’u aşmaması gerektiğidir. (136) Bununla birlikte, Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara da yer verilmektedir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali yer almaktadır. Dolayısıyla, BİNBOĞA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan YSFB uygulamalarının, teşebbüsün pazar payına bakılmasına gerek bulunmaksızın Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanamadığı değerlendirilmektedir. (137) BİNBOĞA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanamayan YSFB uygulamalarının Kanun’un 5. maddesinde sayılan bireysel muafiyet koşullarını karşılayıp karşılamadığı da incelenmiştir. (138) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması için iki olumlu ve iki de olumsuz toplam dört koşulun varlığı aranmaktadır. Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında sayılan dört koşulun birinin dahi karşılanmaması halinde anlaşmanın Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulamasından muaf tutulması mümkün değildir. (139) Bununla birlikte, 2021/2 sayılı Tebliğ ile 2021/3 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddeleri incelendiğinde, YSFB uygulamalarının “açık ve ağır ihlal” olarak nitelendirildiği görülmektedir. YSFB uygulamaları da dahil olmak üzere, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan sınırlamalar Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan Dikey Sınırlamalara İlişkin Rehber’in 179. ve 180. paragraflarında da, “ağır kısıtlama” olarak nitelendirilmektedir. Avrupa Birliği mevzuatında yer alan Dikey Sınırlamalara İlişkin Rehber’in 180. paragrafında, söz konusu sınırlamaları içeren anlaşmaların Avrupa Birliği’nin İşleyişine Dair Anlaşma’nın 101. maddesinin üçüncü fıkrasındaki koşulları sağlamasının, bir başka deyişle bireysel muafiyet almasının muhtemel olmadığı kabul edilmektedir. (140) Avrupa Komisyonunun yaklaşıma benzer şekilde, Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında “Kanun belli tip veya türdeki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları 5. madde koruması dışında bırakan bir düzenleme ihtiva etmemektedir. Teorik olarak 5. maddede yer alan koşulları sağlayan her türlü rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve hüküm muafiyet korumasından faydalanabilir. Fakat gerek hukuken gerek iktisadi olarak doğası gereği rekabeti aşırı ölçüde sınırladıkları ve rekabet üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf edecek nitelikte ekonomik faydalar yaratabilme ihtimallerin oldukça düşük olduğu varsayılan anlaşmaların muafiyet koşullarını sağlama ihtimalinin görece düşük olduğu kabul edilmektedir. Hangi tür kısıtlamaların bu kapsama girdiği konusunda ise geçmiş Kurul Kararları, grup muafiyet tebliğleri ve kılavuzlar yol gösterici olmaktadır. Fiyat tespiti, bölge ve müşteri paylaşımı, yeniden satış fiyatının tespiti gibi sınırlamalar bu kısıtlamalardandır.” ifadelerine yer verilmiştir. (141) Bu noktada değerlendirilmesi gereken husus, YSFB uygulamaları içeren anlaşmaların ve uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi nazarındaki durumudur. Yukarıda
23-60/1172-420 46/49 anılan tebliğlerde açık ve ağır kısıtlama olarak nitelendirilen YSFB uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi bağlamında değerlendirilmesine ilişkin Kurulun geçmiş tarihli kararları73 incelendiğinde, bu kısıtlamaların bireysel muafiyetten yararlanamayacağının belirtildiği görülmektedir. Zira rekabet hukuku mevzuatı uyarınca açık ve ağır bir ihlal niteliğinde bulunan uygulamalardan olan ve dosya kapsamında BİNBOĞA’nın eylemleri sonucunda ortaya çıkan YSFB uygulamalarının; 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan ekonomik veya teknik gelişme ve tüketici faydası koşulu ile aynı fıkranın (c) ve (d) bentlerinde yer alan pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin zorunlu olan fazla sınırlanmaması şartını karşılamadığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle BİNBOĞA’nın YSFB uygulamalarının bireysel muafiyetten faydalanamayacağı değerlendirilmektedir. I.4.4. Yazılı Savunmalar ve Savunmalara Yönelik Değerlendirmeler (142) 1- Delil-1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 12, 14, 23, 24 ve 33’ün alış fiyatlarının geçişine ilişkin koordinasyonun bir parçası olduğu ve alış fiyatı geçişlerinin müşterilerde aynı anda sağlanamaması halinde bazı müşterilerin BİNBOĞA ile çalışmama kararı aldığı, bal sektörünün taklit ve tağşiş uygulamalarından dolayı spekülasyona açık olması sebebiyle istikrarlı bir fiyat politikası izlemenin tüketici nezdinde markaya olan güveni artıracağı ve tüketiciyi koruyacağı savunması. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran örnek hâller arasında sayılmıştır. Deliller üzerine yapılan değerlendirmelere yukarıda yer verildiği üzere, soruşturma tarafı olan BİNBOĞA’nın, alıcılarına YSFB uyguladığı açık olup bu eylemin yapılma sebebi ihlalin varlığını ortadan kaldırmamaktadır. (143) 2- Delil-9, 10, 13, 15, 16, 20, 21, 22, 29, 30, 32 ve 35’te yer alan yazışmalardaki fiyatların tavsiye fiyat niteliğinde olduğu, tehdit veya baskı unsurlarını içermediği savunması. Her ne kadar delillerdeki ifadelerde yer alan fiyatların tavsiye fiyat niteliğinde olduğu BİNBOĞA tarafından iddia edilse de, Delil-9 ve Delil-10 olarak yer verilen e-posta silsilelerinde, BİNBOĞA’nın (…..)’e raf fiyatları konusundaki ilk uyarısını 2017 yılının Kasım ayında yaptığı, 2018 yılının Şubat ayında gerçekleştirilen BİNBOĞA iç yazışmasında yer alan “(.....) marketlerle bundan sonra asla çalışmayacağız ve ürün sevkini yaklaşık 2 aydır durdurmuş bulunmaktayız”, Delil-10’da geçen “Firmanın özellikle Ankara dışında ki mağazalar da yeni mağaza açılışları başta olmak üzere farklı bahaneler ile mağaza içi ve baskılı olarak uygulamış olduğu düşük fiyatlar nedeni ile kendilerine yazılı ve sözlü olarak rahatsızlığımızı belirten bilgilendirmeler yapılmıştır.”, Delil-11’de geçen “Bu fiyata Temmuza kadar çıkmayan noktalarla irtibatımızı GEREKİRSE keselim.”, Delil-13’te ve Delil-15’te yer alan “raf fiyatları piyasa fiyatları olacak kesinlikle bizden habersiz fiyat yapmayacak yoksa anlaşma fes edilecek” ve “Arkadaşlar çağrı market yıldönümü için 29.95 çekti ayın 15 ine kadar 73 Kurulun 25.11.2009 tarihli ve 09-57/1365-357 sayılı; 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı; 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı; 20.06.2019 tarihli ve 19-22/353-159 sayılı ve 15.04.2021 tarihli ve 21-22/267-117 sayılı kararları
23-60/1172-420 47/49 sizlerden ricam mağazalarla müdürlerle paylaşın böyle fiyat yok hediyel ürün çektirip tehditleri yapalim” gibi ifadeler BİNBOĞA’nın alıcılarına sadece fiyat tavsiyesinde bulunmadığını, bu fiyatların raf fiyatlarına dönüşmesi için çaba gösterdiğini ve fiyatların uygulanmaması durumunda alıcılarıyla ticari ilişkisini kesmek gibi önlemler alabildiğini göstermektedir. Delil-35’te ise münferit olarak tavsiye fiyat ifadesi kullanılsa da diğer deliller bütüncül olarak değerlendirildiğinde, söz konusu fiyatların tavsiye fiyat niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla teşebbüs tarafından yapılan savunmanın kabul edilmemiştir. (144) 3- Delil-11, 17, 18 ve 31’deki yazışmalarda yer alan ifadelerin YSFB niteliğinde olmadığı ve adı geçen marketlerle ticari ilişkilerin devam ettiği savunması. Delil-11, 17, 18 ve 31’de yer alan ifadeler incelendiğinde BİNBOĞA tarafından alıcılarına YSFB uyguladığı açıkça anlaşılmaktadır. Özellikle Delil-11 yer alan “Fiyatlarımız ilk etapta Gimsa gibi 27,90 olmalı. Bu fiyata Temmuza kadar çıkmayan noktalarla irtibatımızı GEREKİRSE keselim.” ifadesi bu durumu özetlemektedir. Ayrıca Delil-11’de ve daha birçok delilde yer alan ve BİNBOĞA tarafından dikte edilen fiyatlara uymayan alıcılara mal tedarikinin kesilebileceği gibi olası yaptırımlardan kaçınmak isteyen bir alıcının BİNBOĞA’nın dikte ettiği fiyatları uygulaması hâlinde alıcı üzerinde herhangi bir yaptırım uygulanmayacak ve ticari ilişki devam edecektir. (145) 4- Delil-25, 26, 27 ve 28’de yer alan yazışmaların, kooperatif bünyesinde arıcılık yapan bir üyenin uyguladığı raf fiyatının çok düşük kaldığı bilgisinin bölge müdürüne iletilmesinden ibaret olduğu ve Delil-36’da yer alan yazışmaların, çalışanların haftalık olarak bilgilendirilmesi amacıyla yapılan raporlamalara ve bir sonraki haftanın çalışma planına ilişkin olduğu savunması. Delil-25, 26, 27 ve 28’de yer alan “Fiyatını yükseltireyim”, “Konu (.....) değil piyasa (.....) ben (.....)a veya başkasına göre konuşmam fiyatları yükselt”, “…fiyatını yukseltmedik bozuk fiyat gruptan paylaşma bu noktayı diğer bölge müdürleri yanlış anlarlar...” ve “tüm müşterilerin raf fiyatlarını yükseltin düşük fiyat kalmasın” ifadelerinden BİNBOĞA tarafından alıcılarının raf fiyatlarına müdahale edildiği anlaşılmaktadır. Keza Delil-36’da yer alan yazışmalarda satış noktalarının raf fiyatlarına, raf fiyatlarının artırılmasına, raf fiyatlarının düzenlenmesine, raf fiyatlarının kontrolü konularındaki çalışmalara yönelik ifadeler bulunmaktadır. Tüm bu raporlar ise, BİNBOĞA’nın YSFB’ye yönelik bir strateji uyguladığı konusunda şüphe bırakmamaktadır. (146) 5- YSFB’ye yönelik uygulamaların bireysel muafiyetten yararlanabileceği savunması. Rekabet hukuku mevzuatı uyarınca açık ve ağır bir ihlal niteliğinde bulunan YSFB uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyetten yararlanamayacağı değerlendirmesine yukarıda yer verilmiştir. I.4.5. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (147) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir.
23-60/1172-420 48/49 (148) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 1. maddesinde ise Yönetmelik’in amacı; “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemek” şeklinde belirlenmiştir. (149) Bu bağlamda önceki bölümlerde yer verilen bilgiler, bulgular ve değerlendirmeler çerçevesinde; BİNBOĞA’nın satış noktalarının yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik eylemleri 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali niteliğindedir. Bu çerçevede BİNBOĞA’ya, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve ilgili Ceza Yönetmeliği hükümleri uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir. (150) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, para cezası belirlenirken temel para cezasının hesaplanmasının ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurların göz önünde bulundurulacağı belirtilmektedir. Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinde ise temel para cezası düzenlenmektedir. Buna göre temel para cezası hesaplanırken ihlalde bulunan teşebbüslerin yıllık gayri safi gelirlerinin karteller için %2’si ile %4’ü, diğer ihlaller için %0,5’i ile %3’ü arasında bir oran esas alınacaktır. (151) BİNBOĞA’nın ihlal teşkil eden eylemleri Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinin (b) bendinde yer alan “diğer ihlaller74” tanımına uymaktadır. Bu çerçevede BİNBOĞA’ya uygulanacak temel para cezasının başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (152) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı belirtilmiştir. (153) İlaveten Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ilk fıkraya göre belirlenen temel para cezası miktarının bir ila beş yıl süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda, ihlale ilişkin ilk belgenin tarihinin 06.01.2016 ve son belgenin tarihinin ise 28.01.2023 olduğu dikkate alındığında ihlalin süresinin beş yıldan uzun olduğu tespit edilmiş, dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi uyarınca temel para cezası başlangıç oranı bir katı oranında artırılarak BİNBOĞA’ya uygulanacak temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (154) Diğer taraftan hakkında ihlal isnadında bulunulan BİNBOĞA bakımından Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı unsurun, 7. maddesi çerçevesinde ise hafifletici unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. J. SONUÇ (155) 09.03.2023 tarihli ve 23-13/210-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre, 74 “Diğer İhlaller: Kartel tanımı dışında kalan, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışları… ifade eder.”
23-60/1172-420 49/49 1- Binboğa Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2- Söz konusu uygulamaların 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile öngörülen grup muafiyetinden yararlanamadığına, anılan uygulamalara bireysel muafiyet de tanınamayacağına, 3- Bu nedenle soruşturma tarafı teşebbüse aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren %(.....) oranında olmak üzere 3.938.700,96-TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy