Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-184 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-38/1100-357
Karar Tarihi : 18.07.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hakan BİLİR, Buket ARI
C. BAŞVURAN : Muammer KÖSEOĞLU
Konaklar Mah. Söğüt Sok. No:3/6 4. Levent Beşiktaş/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - AvivaSa Hayat ve Emeklilik A.Ş.
İnkılap Mah. Küçüksu Cad. Akçakoca Sok. No:8 34768
Ümraniye/İstanbul
- Ergo Emeklilik ve Hayat A.Ş.
Saray Mah. Dr. Adnan Büyükdeniz Cad. No:4 Akkom Ofis Park
2. Blok K:10-14 Ümraniye/İstanbul
- MetLife Emeklilik ve Hayat A.Ş.
Kavacık Ticaret Merkezi Rüzgarlıbahçe Mah. Kavak Sok. B Blok
No:18 Kavacık 34805 Beykoz/İstanbul
- Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş.
İş Kuleleri Kule 2 K:16-18-19-20 34330 Levent/İstanbul
- Yapı Kredi Emeklilik A.Ş.
Yapı Kredi Plaza A Blok 34330 Levent/İstanbul
- Axa Hayat ve Emeklilik A.Ş.
Meclis-i Mebusan Cad. No: 15 34433 Salıpazarı/İstanbul
- Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş.
Sahrayicedit Mah. Halk Sok. No:48 Kozyatağı 34734
Kadıköy/İstanbul
- Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş.
Bağlarbaşı Kısıklı Cad. No:13 34662 Altunizade/İstanbul
- BNP Paribas Cardif Emeklilik A.Ş.
Eski Büyükdere Cad. Tekfen Tower No:209 4. Levent/İstanbul
- Groupama Emeklilik A.Ş.
Groupama Plaza Eski Büyükdere Cad. No:2 34398
Maslak/İstanbul
- Garanti Emeklilik ve Hayat A.Ş.
Mete Cad. No:30 34437 Taksim/İstanbul
12-38/1100-357
2/3
- ING Emeklilik A.Ş.
Maslak Mah. Ahi Evran Cad. No:11 Olive Plaza 34398
Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Bireysel emeklilik sigorta şirketlerinin aralarındaki anlaşma
nedeniyle yönetim gideri kesintilerini benzer olarak uyguladıkları iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, bireysel emeklilik sigortası hizmeti veren
teşebbüslerin yönetim gideri kesintilerini birlikte belirleyerek aynı miktarda uyguladıkları
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.04.2012 tarih ve 3549 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 21.05.2012 tarih ve 2012-4-184/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
31.05.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 10.07.2012 tarih ve 2012-4-184/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia hakkında 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Bireysel emeklilik şirketleri arasındaki rekabetin temel olarak; “katılımcılara sağlanan fon
getirileri ve katılımcılardan talep edilen gider kesintileri” bazında yapıldığını söylemek
mümkündür.
(6) Ön araştırma konusu başvuruda, bireysel emeklilik sigorta şirketlerinin, katılımcılardan
talep ettikleri yönetim gideri kesintileri konusunda birlikte hareket ettikleri iddia
edilmektedir.
(7) 4631 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ve ilgili diğer
mevzuatta, bireysel emeklilik şirketlerinin katılımcılardan talep edebilecekleri gider kesinti
kalemleri açıkça sayılmıştır. Buna göre teşebbüsler, bireysel emeklilik sistemine ilk
girişlerinde ve yeni bir emeklilik sözleşmesi kapsamında ayrı bir bireysel emeklilik hesabı
açtırılması sırasında katılımcıdan giriş aidatı talep edebilmektedir. Söz konusu giriş aidatı
tutarı aylık brüt asgari ücreti geçemeyecektir. Bunun dışında istenebilecek ikinci masraf
kalemi, “fon işletim gider kesintisi” olarak belirlenmiştir. Emeklilik yatırım fonları
içtüzüklerinde belirtilen ve fon portföyünün yönetim giderlerini karşılamak üzere yapılan
fon işletim gider kesintisi fon net varlık değeri üzerinden günlük azami yüz binde on
oranında hesaplanabilmektedir. Başvuru konusu üçüncü kesinti kalemi olan “yönetim
gider kesintisi” ise, sözleşme işletim giderlerini karşılamak üzere alınmaktadır. Anılan
kesinti ilgili mevzuat uyarınca katılımcıdan tahsil edilen katkı payının %8'ini aşamaz.
(8) Bireysel emekliliğe yönelik olarak hizmet veren teşebbüslerin aralarında anlaşmak
suretiyle katılımcılardan alınan yönetim gider kesintilerini ortak belirledikleri iddiaları
üzerine başlatılan ön araştırma kapsamında, aralarında Türkiye’nin en büyük bireysel
emeklilik şirketlerinin de yer aldığı, toplam büyüklüğü; katılımcı sayısı bakımından pazarın
yaklaşık %(…..)’ına, katılımcıların fon tutarı bakımından pazarın yaklaşık %(…..)’sine,
katkı payı tutarı bakımından da pazarın yaklaşık %(…..)’üne karşılık gelen 12 teşebbüste
yerinde inceleme yapılmış olup, şikayet konusu iddiaya yönelik herhangi bir bilgi ya da
belgeye ulaşılamamıştır.
(9) Buna ek olarak yerinde inceleme yapılan şirketler tarafından,
12-38/1100-357
3/3
- Katılımcılardan asgari katkı payı, katkı payı, giriş aidatı, fon işletim gideri ve yönetim
gideri kesintisi olarak mevzuatta öngörülen farklı kalemlerde masraf talep edildiği,
- Talep edilebilecek kesintilerin azami miktarlarının mevzuatla belirlenmiş olduğu, kesinti
miktarlarının, azami yasal tavanın altında müşteri profili ve ihtiyaçları ile rekabet koşulları
göz önünde bulundurularak, fiyatlandırma politikalarında ürün karlılığının ve
devamlılığının sağlanmasına yönelik olarak belirlendiği
hususları ifade edilmiştir.
(10) İncelemeye konu olan teşebbüslerin göndermiş oldukları yazılarda yer verilen gider
kesinti miktar ve koşulları incelendiğinde teşebbüslerin arasında bir anlaşmanın varlığını
ortaya koyabilecek bir bulgunun mevcut olmadığı görülmektedir. Örneğin prim miktarına
bağlı olarak giriş aidatı alınmadığı ya da farklı miktarlarda alındığı veyahut prim ödemede
belirli yılın sağlanması durumunda kesintilerin farklılaştığı anlaşılmaktadır.
(11) Netice itibarıyla, konu hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy