AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 6228/18
Zekai BİLGİN / Türkiye
ve diğer 53 başvuru
(ekte bulunan listeye bakınız)
Başkan
Egidijus Kūris,
Hâkimler,
Pauliine Koskelo,
Gilberto Felici,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 17 Mayıs 2022 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine ekte yer alan başvuranlar tarafından (“başvuranlar”) ekteki listede gösterilen çeşitli tarihlerde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AİHM” veya “Mahkeme”), İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları başvuruları;
Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türkiye Hükümetine (“Hükümet”), başvurunun tebliğ edilmesine dair kararı;
Hükümet tarafından ibraz edilen görüşleri ve bu görüşlere karşılık olarak başvuranlar tarafından ibraz edilen görüşleri dikkate alarak;
Gerçekleştirilen müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
DAVA KONUSU
1. Başvurular, başvuranların otobüs ulaşım hatlarının işletme ruhsatlarının iptaliyle ilişkilidir. Dava konusu olaylar ve şikâyetler Temizişler Madeni Yağ Sanayi Ticaret Limited Şirketi/Türkiye, ((k.k.) no. 44159/18, 12 Ekim 2021) davasındakilerle benzerlik göstermektedir.
MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ
2. Mahkeme, başvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müştereken incelemeyi uygun görmektedir.
3. Başvuranlar, otobüs ulaşım hatlarının işletme ruhsatlarının iptal edilmesi nedeniyle, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi anlamında, mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesi haklarının ihlal edilmesinden şikâyet etmektedirler. Ayrıca başvuranlar, yerel mahkemelerinin kararlarının yeterli gerekçeden yoksun olduğunu ve yargılamalara katılamamalarının Sözleşme’nin 6. maddesinde öngörülen adil yargılanma haklarını ihlal ettiğini iddia etmişlerdir.
4. Mahkeme (yukarıda anılan) Temizişler Madeni Yağ Sanayi Ticaret Limited Şirketi davasındaki kararında, başvuran şirketin on yıllık sürenin ötesinde bir yenileme hakkına sahip olmadığı gerçeğinden habersiz olamayacağını ve belediye makamlarının niyetleri ne olursa olsun, sözleşmenin kanunda öngörülen on yıllık sürenin sonunda sona ereceğine dair açık bir risk bulunduğunu tespit etmiştir. Mahkeme ayrıca, bu süreyi aşan bir yenilemenin hukuk dışı niteliğinin, belediyenin davranışına rağmen, yeterince açık olduğunu ve ruhsatın iptal edilmesi ve tazminat ödenmemesinin başvurana bireysel olarak aşırı bir yük getirdiğinin düşünülemeyeceği kanaatine varmıştır. Bu unsurları dikkate alarak, Mahkeme, ruhsatın yenilenmemesinin ve tazminat ödenmemesinin, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca söz konusu farklı menfaatler arasında var olması gereken adil dengeyi bozmadığına karar vermiştir.
5. Diğer şikâyetlere ilişkin olarak, Mahkeme, sahip olduğu bilgileri göz önünde bulundurarak ve ileri sürülen iddialar hakkında karar vermekle yetkili olduğu ölçüde, hiçbir ihlal bulunmadığını tespit etmektedir.
6. Somut davanın koşullarına bakıldığında ve kendisine ibraz edilen tüm belgeleri incelediğinde, Mahkeme bu başvurulara ilişkin olarak mevcut koşullarda farklı bir sonuca varmasını sağlayabilecek herhangi bir bilgi veya ikna edici bir delil tespit etmemiştir.
7. Dolayısıyla, bu başvurular açıkça dayanaktan yoksun olup, Sözleşme’nin 35 §§ 3 ve 4 maddeleri uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup; 9 Haziran 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan Bakırcı Egidijus Kūris
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan
Ek
Sıra No.
Başvuru no.
Dava adı
Başvuru tarihi
Başvuran
Doğum yılı
İkamet Adresi
Uyruk
Temsilci
1.
6228/18
Bilgin/Türkiye
20.12.2017
Zekai BİLGİN
1949
Samsun
T.C.
Muhammed Oğulcan EKİZ
2.
6231/18
Ekiz/Türkiye
20.12.2017
Nurhan EKİZ
1969
Samsun
T.C.
Muhammed Oğulcan EKİZ
3.
6235/18
Şentürk/Türkiye
18.12.2017
İsrafil ŞENTÜRK
1960
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
4.
6242/18
Uygun/Türkiye
18.12.2017
Zafer UYGUN
1963
SAMSUN
T.C.
Davut Emre DİLEK
5.
6245/18
Duran/Türkiye
18.12.2017
Hasan DURAN
1969
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
6.
6252/18
Topçu/Türkiye
18.12.2017
Orhan TOPÇU
1967
SAMSUN
T.C.
Davut Emre DİLEK
7.
6257/18
Hünerli/Türkiye
18.12.2017
Sadık HÜNERLİ
1948
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
8.
6259/18
Aral Limited Şirketi/Türkiye
18.12.2017
ARAL GIDA TEMİZLİK MADDELERİ İNŞAAT TAAHHÜT TURİZM NAKLİYAT SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
9.
6262/18
Bal/Türkiye
18.12.2017
İbrahim BAL
1956
SAMSUN
T.C.
Davut Emre DİLEK
10.
6266/18
Bozyel/Türkiye
18.12.2017
Ekrem BOZYEL
1959
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
11.
6268/18
Kara/Türkiye
18.12.2017
Yasin KARA
1993
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
12.
6273/18
Bektaş/Türkiye
18.12.2017
Ali BEKTAŞ
1976
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
13.
6276/18
Bektaş/Türkiye
20.12.2017
Hasan BEKTAŞ
1970
SAMSUN
T.C.
Davut Emre DİLEK
14.
6278/18
Erdoğan/Türkiye
18.12.2017
Şefik ERDOĞAN
1982
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
15.
6280/18
Erdoğan/Türkiye
18.12.2017
Şaban ERDOĞAN
1974
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
16.
6286/18
Hacıoğlu/Türkiye
18.12.2017
Necati HACIOĞLU
1963
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
17.
6294/18
Samsun Özel Halk Otobüsçüleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği/Türkiye
18.12.2017
SAMSUN ÖZEL HALK OTOBÜSÇÜLERİ YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
18.
12037/18
Sercan/Türkiye
12.02.2018
Bayram SERCAN
1973
İstanbul
T.C.
Davut Emre DİLEK
19.
20043/18
Küçükaslan/Türkiye
18.04.2018
Aşur KÜÇÜKASLAN
1964
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
20.
23111/18
Akın/Türkiye
02.05.2018
Sezayi AKIN
1967
Samsun
T.C.
Muhammed Oğulcan EKİZ
21.
25081/18
Sahin/Türkiye
09.05.2018
Sezai ŞAHİN
1967
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
22.
25086/18
Doğru/Türkiye
09.05.2018
Nuray DOĞRU
1976
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
23.
26890/18
Ateş Limited Şirketi/Türkiye
31.05.2018
ATEŞ OTO NAKLİYAT GIDA VE AV MALZEMELERİ PAZARLAMA TİC. LTD. ŞTİ.
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
24.
26944/18
Tiryaki/Türkiye
31.05.2018
Yunus TİRYAKİ
1972
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
25.
26996/18
Kabakçıoğlu Limited Şirketi/Türkiye
31.05.2018
KABAKÇIOĞLU TURİZM TAŞIMACILIK VE İNŞAAT DAYANIKLI TÜKETİM MAL. SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
26.
33552/18
Savaş/Türkiye
02.07.2018
İlyas SAVAŞ
1972
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
27.
34411/18
Bilgin/Türkiye
23.05.2018
Zekai BİLGİN
1949
Samsun
T.C.
Muhammed Oğulcan EKİZ
28.
34414/18
Duran/Türkiye
13.04.2018
Hasan DURAN
1969
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
29.
34415/18
Ekiz/Türkiye
23.05.2018
Nurhan EKİZ
1969
Samsun
T.C.
Muhammed Oğulcan EKİZ
30.
34417/18
Hacıoğlu/Türkiye
31.05.2018
Necati HACIOĞLU
1963
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
31.
34420/18
Bozyel/Türkiye
31.05.2018
Ekrem BOZYEL
1959
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
32.
34422/18
Erdoğan/Türkiye
28.05.2018
Şaban ERDOĞAN
1974
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
33.
34423/18
Aral Limited Şirketi/Türkiye
02.07.2018
ARAL GIDA TEMİZLİK MADDELERİ İNŞAAT TAAHHÜT TURİZM NAKLİYAT SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
Samsun
T.C.
Davut Emre DILEKİ
34.
34425/18
Mertdağ Limited Şirketi/Türkiye
02.07.2018
MERTDAĞ GIDA MEŞRUBAT PAZARLAMA NAKLİYAT İNŞAAT TİCARET LLTD. ŞTİ.
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
35.
34428/18
Kara/Türkiye
02.07.2018
Yasin KARA
1993
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
36.
39331/18
Bengü/Türkiye
07.08.2018
Arif BENGÜ
1954
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
37.
43704/18
Selçi/Türkiye
13.09.2018
Faik SELÇİ
1973
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
38.
48424/18
Hünerli/Türkiye
19.09.2018
Sadık HÜNERLİ
1948
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
39.
48667/18
Şentürk/Türkiye
03.10.2018
İsrafil ŞENTÜRK
1960
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
40.
48668/18
Erdoğan/Türkiye
03.10.2018
Şefik ERDOĞAN
1982
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
41.
49267/18
Sesli/Türkiye
03.10.2018
Berati SESLİ
1977
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
42.
2209/19
Uğraş/Türkiye
06.12.2018
Cengiz UĞRAŞ
1975
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
43.
2308/19
Altunkaya/Türkiye
06.11.2018
Nevzat ALTUNKAYA
1957
Artvin
T.C.
Davut Emre DİLEK
44.
2316/19
Çelikel/Türkiye
06.11.2018
Şükrü ÇELİKEL
1955
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
45.
4943/19
Akın/Türkiye
07.12.2018
Sezayi AKIN
1967
Samsun
T.C.
Muhammed Oğulcan EKİZ
46.
4945/19
Tiryaki/Türkiye
07.12.2018
Yunus TİRYAKİ
1972
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
47.
4947/19
Şahin/Türkiye
06.12.2018
Sezai ŞAHİN
1967
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
48.
4949/19
Doğru/Türkiye
06.12.2018
Nuray DOĞRU
1976
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
49.
16738/19
Sandıkçı/Türkiye
11.03.2019
Hakan SANDIKÇI
1972
Samsun
T.C.
Davut Emre DİLEK
50.
20682/19
Bal/Türkiye
11.03.2019
İbrahim BAL
1956
SAMSUN
T.C.
Davut Emre DİLEK
51.
30213/19
Odabaşoğlu/Türkiye
16.05.2019
Şeref ODABAŞOĞLU
1965
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
52.
30526/19
Ağca/Türkiye
24.05.2019
Kemalettin AĞCA
1964
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
53.
34169/19
Kartal/Türkiye
12.06.2019
Samet KARTAL
1990
Samsun
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN
54.
35698/19
Çekiç/Türkiye
21.06.2019
Feridun ÇEKİÇ
1980
Amasya
T.C.
Yusuf Ziya ÇİMEN