REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-4-050 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 20-36/483-211
Karar Tarihi : 28.07.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Muhammed GÜNDOĞDU, Abdulsamed TÜRLÜ
C. ORTAK GİRİŞİM
TARAFLARI : - Bayerische Motoren Werke Aktiengesellschaft (BMW AG)
- Daimler AG
- Ford Motor Company
- Dr. Ing. h.c. F. Porsche Aktiengesellschaft
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve Av. O.Onur ÖZGÜMÜŞ
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: BMW AG, Daimler AG, Ford Motor Company ve Dr. Ing. h.c.
F. Porsche Aktiengesellschaft tarafından IONITY Holding GmbH & Co.KG’nin
kurulması işlemi ve bu işlemin zamanında bildirilmemesi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 06.04.2020 tarih ve 5178
sayı ile giren 2020-4-039/Öİ sayılı dosya kapsamında; Hyundai Motor Company
(HYUNDAI) ve Kia Motors Corporation (KIA) adına yapılan başvuruda, hâlihazırda
Bayerische Motoren Werke Aktiengesellschaft (BMW), Daimler AG (DAIMLER), Ford
Motor Company (FORD) ve Dr. Ing. h.c. F. Porsche Aktiengesellschaft’nin (PORSCHE)
birlikte ortak kontrol ettiği IONITY Holding GmbH & Co.KG (IONITY) hisselerinin bir
kısmının HYUNDAI ve KIA aracılığıyla Hyundai Motor Grubu (HMG) tarafından
devralınmasına ve IONITY’nin ortak kontrolüne iştirak edilmesine izin verilmesi talep
edilmiştir. Bu kapsamda 2017 yılında gerçekleşen ve BMW, DAIMLER, FORD ve
PORSCHE tarafından kurulan IONITY’e ilişkin işlemin 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4
sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma işlemi olup olmadığı ve işlemin izne tabi olup
olmadığı, ayrıca zamanında bildirilip bildirilmediği hususlarına ilişkin düzenlenen
17.07.2020 tarih ve 2020-4-050/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;
- 2017 yılında gerçekleştirilen IONITY’nin kurulmasına yönelik işlemin 2010/4 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu,
- Ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054
sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması sebebiyle işleme izin verilebileceği,
- Bununla birlikte, 2020-4-039 numaralı dosya kapsamında tarafların IONITY’nin
kurulmasına yönelik işlemi bildirmediklerinin anlaşıldığı, bu bağlamda 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesinin (b) bendi uyarınca işlem taraflarının 2019 yılı gayri safi
gelirlerinin binde biri oranında idari para cezası verilmesi gerektiği
20-36/483-211
2/4
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Kurum kayıtlarına 06.04.2020 tarih ve 5178 sayı ile intikal eden 2020-4-039/Öİ sayılı
dosya kapsamında; HYUNDAI ve KIA adına yapılan başvuruda, hâlihazırda BMW,
DAIMLER, FORD ve PORSCHE’nin birlikte ortak kontrol ettiği IONITY hisselerinin
%(…..)’sinin HYUNDAI ve KIA aracılığıyla HMG tarafından devralınmasına ve
IONITY’nin ortak kontrolüne iştirak edilmesine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) 2020-4-039 sayılı dosyanın Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre, IONITY, 2017
yılında BMW, DAIMLER, FORD ve PORSCHE tarafından imzalanan ortak girişim
sözleşmesiyle kurulmuştur1. Mevcut ortaklarca IONITY’nin kuruluşuna ilişkin olarak, etki
teorisi çerçevesinde IONITY’nin yalnızca Avrupa Ekonomik Alanı’nda hizmet verecek
olması ve Türkiye’ye ilişkin herhangi bir faaliyetin olmayacağı unsurları göz önünde
bulundurularak 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinin lafzı uyarınca 2017 yılında
gerçekleşen işlem için Rekabet Kurulunun (Kurul) izninin aranmadığı kanaatinde
oldukları belirtilmiştir. Ancak KIA ve HYUNDAI’nin ortak girişime katılmasına ilişkin
Bildirim Formu kapsamında, Kurumun içtihadı ve tam şeffaflığın sağlanması adına
başvuruda bulunulduğu ifade edilmiştir.
(6) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 12.
paragrafında yeni bir ortak girişim kurulması halinde, ortak kontrolde söz sahibi olacak
hissedarların her birinin ilgili teşebbüs olarak kabul edileceği açıklanmaktadır. Bu
çerçevede IONITY’nin hissedarları olan BMW, DAIMLER, FORD ve PORSCHE anılan
işlemde ilgili teşebbüs olarak nitelendirilmelidir. Ayrıca 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak
yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan
olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla BMW, DAIMLER, FORD ile
PORSCHE’nin kontrolünü elinde bulunduran Volkswagen Aktiengesellschaft (VW) ilgili
işlem çerçevesinde işlem tarafı olarak kabul edilmiştir.
(7) Öte yandan 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine
göre, “işlemin taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem
taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi” veya “devralma
işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise işlem
taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun otuz milyon TL’yi ve diğer işlem
taraflarından en az birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi” aşması halinde
devralma işlemi Kurulun iznine tabidir. Bu kapsamda dosyadaki bilgilerden, işlem
taraflarının 2016 yılı cirolarının anılan Tebliğ’in ilgili maddesinin (a) ve (b) bentlerinde
öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.
(8) Dosyadaki bilgilere göre, BMW, şirket merkezi Münih, Almanya’da bulunan ve Almanya
kanunlarına göre kurulmuş bir şirkettir. BMW, temel olarak küresel bir otomobil ve
motosiklet üreticisi olarak faaliyet göstermektedir. BMW, Rolls Royce, BMW ve MINI
marka araçların geliştirilmesi, üretimi ve pazarlanmasının yanı sıra özel ve ticari
müşterilerine finansal hizmetler sağlamaktadır.
(9) DAIMLER, Alman kanunlarına uygun olarak kurulmuş halka açık bir şirkettir. DAIMLER
dünya çapında, başlıca binek arabalar, kamyonlar, kamyonetler ve otobüsler olmak
üzere otomotiv ürünlerinin geliştirilmesi, üretimi ve dağıtımı alanında faaliyet
göstermektedir.
1 Anılan işleme Avrupa Komisyonunun 27.04.2017 tarihli ve M.8376 sayılı kararı ile izin verilmiştir.
20-36/483-211
3/4
(10) FORD, dünya çapında Ford markası altında otomobil satışında faaliyet göstermekle
birlikte Amerika Birleşik Devletleri’nde Lincoln markası altında lüks otomobillerin satışını
yapmaktadır. FORD, elektrikli ve hibrit araçlar da dâhil olmak üzere binek ve ticari
araçların tasarımı, üretimi ve dağıtımını sağlamakta ve iştiraki Ford Credit aracılığıyla
finansal hizmetler de sunmaktadır.
(11) PORSCHE, VW’nin yüzde yüz iştiraki olup yüksek performanslı spor araba, SUV ve
sedan araçların tasarımı, üretimi ve dağıtımında uzmanlaşmış Almanya menşeili bir
otomobil üreticisidir. VW ise, Volkswagen Grubunun ana şirketidir. Volkswagen Grubu,
dünya çapında binek araç, hafif ticari araç, kamyon, otobüs, otobüs şasisi, dizel
motorları, motosikletler ve bu ürünlerin yedek parçalarının ve eklentilerinin geliştirilmesi,
üretimi, pazarlanması ve satışında ve araç dağıtımında faaliyet göstermektedir.
Volkswagen Grubu, Volkswagen Binek Araçlar, Volkswagen Hafif Ticari Araçlar,
Porsche, Audi, Škoda, Seat, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Man, Scania ve Ducati
araba markalarını bünyesinde barındırmaktadır. Ayrıca, binek ve ticari araçların
dağıtımı ve finansmanına yönelik finansal hizmetler ve sigorta hizmetleri de
sağlamaktadır.
(12) Diğer taraftan yukarıda da değinildiği üzere IONITY, BMW, DAIMLER, FORD ve
PORSCHE tarafından elektrikli araçlara yönelik olarak; konum ve şarj ağı kapsamının
tanımlanması, yeni şarj noktalarının finansmanı, emlak imtiyazları edinilmesi, yüksek
güçlü şarj altyapılarının işletilmesi ve muhafaza edilmesi gibi faaliyetleri gerçekleştirmek
üzere 2017 yılında kurulmuştur.
(13) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda IONITY’nin, Avrupa Ekonomik Alanı sınırları
içerisinde, uzak mesafe yolculukları kolaylaştırmak amacıyla elektrikli araçlar için
yüksek güçlü şarj altyapısının kurulması, işletilmesi ve bakımlarının yapılmasına yönelik
olarak faaliyet gösterdiği ve Türkiye’de faaliyetinin bulunmayacağı dikkate alındığında
işlem tarafları ile IONITY’nin faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay veya dikey olarak
örtüşme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bildirime konu işlem sonucunda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmayacağı ve işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı kanaatine
varılmıştır.
(14) Bununla birlikte söz konusu işlemin Kurula bildirilmemiş olması nedeniyle, 4054 sayılı
Kanunun ilgili hükümleri uyarınca işlemin bu yönde de değerlendirilmesi gerekmektedir.
(15) 2010/4 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralmaların Bildirilmesi” başlıklı 10. maddesinin
beşinci fıkrasının “Bildirilmesi zorunlu olan birleşme veya devralma işlemlerinin Kurula
bildirilmemesi veya işlem gerçekleştirildikten sonra bildirilmesi halinde Kanunun 11 inci
maddesi uygulanır.” hükmü ile 4054 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (a) bendinin
“Birleşme veya devralmanın 7 nci maddenin birinci fıkrası kapsamına girmediğine karar
vermesi durumunda birleşme veya devralmaya izin verir, ancak ilgililere bildirimde
bulunmadıkları için para cezası uygular.” hükmü çerçevesinde bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (a) bendi kapsamında olduğu
değerlendirilmektedir.
(16) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, izne tabi
birleşme ve devralmaların Kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmesi halinde, Kurulun, söz
konusu teşebbüslerin, karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun
hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve
Kurul tarafından saptanacak olan yıllık safi gelirlerinin binde biri oranında para cezası
verileceği hükme bağlanmaktadır. Mezkûr maddenin devamında, “Bu fıkranın (b)
bendine göre idarî para cezası birleşme işlemlerinde tarafların her birine, devralma
20-36/483-211
4/4
işlemlerinde ise sadece devralana verilir.” ifadelerine yer verilmektedir. Bu açıklamalar
çerçevesinde, ortak girişimin ana teşebbüsleri ve işlem tarafları olan BMW, DAIMLER,
FORD ve VW’ye bildirim konusu işlemin zamanında bildirilmemesi nedeniyle 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesinin (b) bendi çerçevesinde idari para cezası verilmesi gerektiği
kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- 2017 yılında gerçekleştirilen IONITY Holdings GmbH & Co.KG’nin kurulmasına yönelik
işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4
sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
- Bununla birlikte, dosya konusu işlemin Rekabet Kurulunun izni olmaksızın
gerçekleştirilmesi nedeniyle Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
uyarınca 2019 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin binde biri oranında olmak üzere; BMW AG’ye (…..) TL, Daimler AG’ye (…..)
TL, Ford Motor Company'e (…..) TL, Volkswagen Aktiengesellschaft’a (…..) TL idari
para cezası verilmesine
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan
Birol KÜLE
İkinci Başkan
Arslan NARİN Şükran KODALAK
Ahmet ALGAN
Hasan Hüseyin ÜNLÜ
(İzinli)
Ayşe ERGEZEN
Full & Egal Universal Law Academy