Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-4-065 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 21-06/73-33
Karar Tarihi : 04.02.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Fatma ATAÇ, Cüneyd DAL, Kübra Dilara AYAR,
Alican ŞENTÜRK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Türk Ekonomi Bankası A.Ş.
Temsilcisi: Av. M. Togan TURAN
Orjin Maslak Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 34485
Maslak/İstanbul
- BNP Paribas Cardif Emeklilik A.Ş.
Temsilcileri: Av. Arpat Burçak ŞENOCAK,
Av. İklim Gülsün AYTEKİN, Av. İlke ÖZENÇ
Levent Mah. Cömert Sok. No:1C Yapı Kredi Plaza C Blok K:3
34330 Beşiktaş/İstanbul
- BNP Paribas Cardif Sigorta A.Ş.
Temsilcileri: Av. Arpat Burçak ŞENOCAK,
Av. İklim Gülsün AYTEKİN, Av. İlke ÖZENÇ
Levent Mah. Cömert Sok. No:1C Yapı Kredi Plaza C Blok K:3
34330 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: BNP Paribas Cardif Emeklilik A.Ş., BNP Paribas Cardif
Sigorta A.Ş. ile Türk Ekonomi Bankası A.Ş. arasında akdedilen "Ferdi Kaza
Bankasürans Sözleşmesi"ne bireysel muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 02.10.2020 tarih ve
10626 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 22.01.2021 tarih ve 2020-4-065/MM
sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu Ferdi Kaza Bankasürans
Sözleşmesi’ne (Sözleşme) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel
muafiyet tanınabileceği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflara İlişkin Bilgiler
G.1.1. BNP Paribas Cardif Emeklilik A.Ş. (CARDİF EMEKLİLİK)
(4) CARDİF EMEKLİLİK'in doğrudan ve tek hisse sahibi Fransa'da mukim BNP Paribas
Cardif SA olup nihai kontrolünün sahibi ise BNP Paribas SA’dır. CARDİF EMEKLİLİK
Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş olup Türkiye'de 4632 sayılı Bireysel
Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 6102
sayılı Türk Ticaret Kanunu ve sigortacılık ve bireysel emeklilik alanına giren ilgili diğer
21-06/73-33
2/12
mevzuat hükümleri çerçevesinde her türlü bireysel emeklilik, hayat ile ferdi kaza
sigortaları alanlarında ruhsat alıp faaliyet gösteren bir bireysel emeklilik ve hayat
sigortası şirketidir. CARDİF EMEKLİLİK bahse konu ürünlerini banka ve acenteler
üzerinden satmakta olup, Türkiye'de doğrudan veya dolaylı herhangi bir iştiraki
bulunmamaktadır.
G.1.2. BNP Paribas Cardif Sigorta A.Ş. (CARDİF SİGORTA)
(5) CARDİF SİGORTA'nın doğrudan ve tek hisse sahibi Fransa'da mukim BNP Paribas
Cardif SA olup nihai kontrolünün sahibi ise BNP Paribas SA’dır. CARDİF SİGORTA
Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş olup Türkiye'de ve yabancı ülkelerde
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde hayat dışı sigorta ve reasürans faaliyetleri ile
koasürans ve retrosesyon muameleleri yapan hayat dışı sigorta alanında faaliyet
gösteren bir sigorta şirketidir. Söz konusu ürünlerini acenteler üzerinden satan
CARDİF SİGORTA’nın Türkiye'de doğrudan veya dolaylı herhangi bir iştiraki
bulunmamaktadır.
G.1.3. Türk Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB)
(6) 1927 yılında bankacılık faaliyetlerine başlayan TEB, genel olarak bankacılık ve
finansal hizmetler alanında faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede TEB, kurumsal,
kobi, hazine ve sermaye piyasaları, bireysel ve özel bankacılık hizmetlerinin yanı sıra
iştirakleri ve grup şirketleri aracılığıyla yatırım, leasing, faktöring, sigorta ve portföy
yönetimi alanlarında geniş bir yelpazeye dağılmış finansal hizmet ve ürünler
sunmaktadır. TEB’in hisselerinin %(…..)’i TEB Holding A.Ş.’ye1, %(…..)’i BNPP
Yatırımlar Holding A.Ş.’ye, %(…..)’i BNP Paribas Fortis Yatırımlar Holding A.Ş.’ye,
%(…..)’ü BNP Paribas SA’ya ve %(…..)’si ise Kocaeli Ticaret Odasına aittir. TEB’in
Türkiye’de herhangi bir dolaylı iştiraki bulunmamakla birlikte BNP-Paribas Finansal
Kiralama A.Ş. (%(…..))2, TEB Faktoring A.Ş. (%(…..)), TEB Portföy Yönetimi A.Ş.
(%(…..)) ve TEB Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (%(…..)) doğrudan iştirakleridir.
G.2. Bildirime Konu Sözleşme
(7) Bildirim konusu Sözleşme, CARDİF SİGORTA, CARDİF EMEKLİLİK (ikisi birlikte
CARDİF) ve TEB arasında 30.06.2020 tarihinde imzalanmış olan ve Türkiye genelinde
CARDİF’in ferdi kaza sigorta ürünlerinin banka sigortacılığı pazarında TEB tarafından
sözleşme akdetme ve prim tahsil etme yoluyla pazarlama, dağıtım ve satışını konu
alan bir bankasürans sözleşmesidir.3
(8) Söz konusu Sözleşme rekabet etmeme yükümlülüğü içeren bir bankasürans
sözleşmesidir. Sözleşmede rekabet etmeme yükümlülüğünün başlangıç tarihi TEB’in
fiili olarak CARDİF ferdi kaza sigorta ürünlerinin satışına ve poliçelerin dağıtımına
başlayacağı 01.01.2021 tarihidir.4 Sözleşmenin yürürlük süresi ve içerdiği rekabet
etmeme yükümlülüğü süresi, Sözleşmede öngörülen durumlar çerçevesinde işlem
taraflarınca feshedilmediği takdirde 01.01.2021 tarihi itibarıyla 10 yıl olup herhangi bir
1 Bildirim Formunda belirtildiği üzere, TEB Holding A.Ş.’nin %(…..) hissesi BNP Paribas Fortis Yatırımlar
Holding A.Ş., diğer %(…..) hissesi ise Çolakoğlu Grubu tarafından kontrol edilmektedir.
2 Parantez içindeki rakamlar TEB’in ilgili teşebbüslerde sahip olduğu pay oranını göstermektedir.
3 Bildirim Formunda Sözleşme kapsamına yalnızca 729 Uçak Yolcu Kaza, 750 Ferdi Kaza ve 751 Uzun
Süreli Ferdi Kaza branşlarının dâhil olduğu belirtilmiştir.
4 Bildirim Formunda yer alan bilgiye göre; bahse konu Sözleşme’nin yürürlüğe girmesi ile birlikte TEB
ve CARDİF öncelikle 31.12.2020 tarihine kadar bilişim sistemlerinde gerekli entegrasyonun sağlanması
için hazırlıklarını yapacak ve 01.01.2021 tarihi itibarıyla de CARDİF Ferdi Kaza Bankasürans ürünlerinin,
Sözleşme’de kararlaştırılan komisyon ödemesi karşılığında TEB tarafından pazarlama, dağıtım ve satışı
başlayacaktır.
21-06/73-33
3/12
uzama ya da yenileme söz konusu değildir. Sözleşme ile CARDİF tarafından piyasaya
arz edilen ferdi kaza sigorta ürünleri TEB’in dağıtım ağı vasıtasıyla dağıtım ve satışa
sunulacaktır.
(9) Söz konusu Sözleşme ile CARDİF, sunduğu bankasürans ürünlerinin dağıtımı için
TEB’i tüm şube ve dağıtım ağı ile birlikte acente olarak tayin etmekte, TEB ise bu tayini
kabul etmekte ve böylelikle işlem tarafları arasında bir acentecilik ilişkisi kurulmaktadır.
TEB ve CARDİF, Sözleşme kapsamındaki bankasürans ürünlerini Türkiye Cumhuriyeti
ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olarak belirlenen bölgede 01.01.2021 tarihinden
itibaren başlamak üzere 10 yıl boyunca TEB’in dağıtım ağından piyasaya arz edilmesi
ve satılması hususunda iş birliği yapmaktadır.
(10) Sözleşme’nin 2. maddesi uyarınca CARDİF, TEB’i sigorta acentesi olarak tayin etmiş
ve TEB de bu tayini kabul etmiştir. TEB, CARDİF’e aracılık etmek suretiyle sigorta
sözleşmeleri akdetmeye ve CARDİF adına prim tahsil etmeye yetkili olacaktır. TEB söz
konusu ticari ilişkide sigortada belirlenen riskin gerçekleşmesi halinde herhangi bir
ticari risk üstlenmeyecek olup ferdi kaza sigorta ürünleri pazarında acentecilik görevini
ifa edecektir.
(11) Sözleşme’nin 3.1.1.(a) maddesi uyarınca TEB, CARDİF dışında herhangi bir üçüncü
şahıs sigortacıdan temin edilen herhangi bir bankasürans ürününü doğrudan veya
dolaylı olarak geliştirmeyeceğini, tanıtmayacağını, pazarlamayacağını,
satmayacağını, başka şekilde dağıtmayacağını veya geliştirilmesi, tanıtılması,
pazarlanması, satılması veya başka şekilde doğrudan veya dolaylı olarak dağıtılması
için sözleşme akdetmeyeceğini taahhüt etmektedir. Bahse konu rekabet etmeme
yükümlülüğü karşılığında CARDİF, TEB’e ayrıca bir bedel ödeyecektir.
(12) Bununla birlikte, Sözleşme’nin 3.1.1., 3.1.2. ve 11.2.2.(b) maddeleri uyarınca rekabet
etmeme yükümlülüğüne bazı istisnalar getirilmiştir. Bu kapsamda; yeni sigorta
ürünlerinin ya da mevcut bir bankasürans ürününün herhangi bir özelliğinin
değiştirilmiş hali olan değiştirilmiş ürünlerin belli şartlarda başka bir sigorta şirketinden
temin etme olanağı düzenlenmiştir. Sözleşme’de benzer ürün mahiyetinde olarak
tanımlanan ürünler için de aynı imkân bulunmaktadır.5
(13) Öte yandan, bahse konu Sözleşme CARDİF’in Sözleşme konusu sigortacılık
faaliyetleri konusunda diğer acentelerle anlaşmasını engelleyen herhangi bir hüküm
içermemektedir. Bu bakımdan Sözleşme ile getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü tek
taraflıdır. Sözleşme’nin 3.1.3. maddesi uyarınca CARDİF, TEB’e karşı herhangi bir
rekabet etmeme taahhüdü altında olmayacaktır. Ayrıca, TEB, CARDİF’in hayat ve
hayat dışı sigorta ürünlerini sattığını ve söz konusu sigorta ürünlerini bölgede doğrudan
veya dolaylı olarak ve her türlü araç veya kanal yoluyla pazarlama, tanıtma, dağıtma
ve satma konusunda serbest olacağını kabul etmektedir.
G.3. İlgili Pazar
(14) Sigortacılık pazarı genel olarak hayat sigortaları ve hayat dışı sigortalar şeklinde iki
kategoride değerlendirilmektedir. 6102 sayılı Kanun’un 1487. maddesine göre hayat
sigortası; sigortalının ölümü veya hayatta kalması hâlinde, sigorta bedelinin sigorta
5 Benzer Ürün, Sözleşme’nin “Tanımlar” başlığı altında “(i) Bir Bankasürans Ürünü ve/veya Yeni Ürün
ve/veya Banka tarafından talep edilen Teklif Edilen Değiştirilmiş Ürün ile (Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın
2007/1 sayılı Tebliğ ve 2007/9 sayılı Genelgesinde kullanıldığı anlamıyla) aynı kategoriden olan ve
esasen aynı spesifikasyonlara sahip olan veya (ii) Banka Müşterisi açısından söz konusu Bankasürans
Ürünü, Yeni Ürün veya Teklif Edilen Değiştirilmiş Ürün yerine geçebilecek bir sigorta ürünü anlamına
gelecektir.” şeklinde ifade edilmektedir.
21-06/73-33
4/12
ettirene veya onun belirlediği bir kişiye ödenmesinin üstlenildiği sigorta türüdür. Hayat
dışı sigorta ise; kaza, hastalık/sağlık, kara araçları, hava araçları, su araçları, nakliyat
ve ulaşım, yangın ve doğal afetler, genel zararlar, trafik sigortası, hukuksal koruma,
kara taşıma sorumluluk, hava araçları sorumluluk, genel sorumluluk, raylı araçlar, su
araçları sorumluluk, kredi, emniyeti suiistimal, finansal zararlar ve destek gibi diğer tüm
sigorta çeşitlerini kapsamaktadır. 5684 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre sigorta
şirketleri hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından sadece birinde faaliyet
gösterebilmektedirler.6
(15) Taraflar arasında akdedilen Sözleşme; TEB’in CARDİF’in sunduğu ferdi kaza sigorta
ürünlerinin pazarlanması, dağıtım ve satışı için münhasır yetkili olarak atanmasına
ilişkindir. Bu kapsamda Sözleşme’nin kapsamının tamamının ferdi kaza sigorta
ürünlerinden oluştuğu görülmektedir. Ferdi kaza sigortası, poliçe süreci boyunca ve
Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları7 çerçevesinde, sigortalının iradesi dışında
gerçekleşen bir kaza sonucu sigortalının vefat etmesi riskine karşı verilen bir teminat
olarak tanımlanabilecektir. 2007/1 sayılı Sigorta Branşlarına İlişkin Tebliğ’de hem
hayat hem hayat dışı grubunda kaza sigortası branşının sayıldığı, bu kapsamda ferdi
kaza sigortasının her iki gruba da girebildiği belirtilebilir.
(16) Rekabet Kurulunun (Kurul) geçmiş tarihli bazı kararları8 incelendiğinde ilgili ürün
pazarının acentelik sözleşmesi kapsamında sağlanacak olan hizmetlerle sınırlı olarak
belirlendiği görülmektedir. Nitekim bir sigorta ürününün konusu ve teminat altına aldığı
risk diğer sigorta ürünlerinden farklı olup, sigorta sözleşmesi ile ödenmesi taahhüt
edilen prim tutarı da bu kapsamda değişmekte ve ödenmesi taahhüt edilen bu prim,
sözleşmenin konusuna giren zarar veya hasarları kapsayarak, diğer sigorta ürünlerin
konusuna giren zarar veya hasarları kapsamamaktadır. Dolayısıyla talep açısından
bakıldığında, her bir sigorta ürününün özelliği ve teminat konusu bakımından tüketici
açısından ikame edilebilir olmadığı görülmektedir. Bununla beraber, sigorta
şirketlerinin ilgili mevzuatları gereği faaliyet göstermek istedikleri her bir sigorta
branşında ruhsat almak zorunda olduğu da dikkate alındığında, sigorta şirketleri
açısından da her bir sigorta ürününün ayrı bir ürünü teşkil ettiği söylenebilecektir.
(17) Verilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarının “ferdi kaza sigortalarında acentecilik
hizmetleri” şeklinde tanımlanması mümkündür. İşlemin coğrafi boyutu dikkate
alındığında, işlem tarafları arasındaki Sözleşme ile verilecek olan hizmetin Türkiye
genelinde sunulacak olması ve ilgili ürünler açısından rekabetin ülke çapında homojen
dağılması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenebilecektir. Bununla
birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında, inceleme
konusu işlemin olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından
endişeler yaratmıyor olması halinde pazar tanımı yapılmayabileceği ifade edilmektedir.
Bu kapsamda, yapılacak olan değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden geçmiş Kurul
kararlarına9 da dayanılarak ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımlamasına gerek
bulunmadığı değerlendirilmektedir.
6 Sigortacılık Kanunu, m. 5/2: “Sigorta şirketleri hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından sadece birinde
faaliyet gösterebilir. Bu gruplarda yer alan sigorta branşları Bakan tarafından belirlenir.”
7 (Erişim Tarihi: 19.1.2021)
8 28.08.2012 tarih ve 12-42/1318-431 sayılı; 15.05.2017 tarih ve 17-16/231-97 sayılı; 08.02.2018 tarih
ve 18-04/62-36 sayılı Kurul kararları.
9 Kurulun 10.03.2016 tarih, 16-09/152-67 sayılı; 26.06.2013 tarih, 13-40/521-230 sayılı kararları.
21-06/73-33
5/12
G.4. Değerlendirme
G.4.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bakımından Değerlendirme
(18) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya
bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar”
yasaklanmıştır.
(19) Bildirim konusu Sözleşme TEB’in, CARDİF’in sunduğu ferdi kaza sigorta ürünlerinin
pazarlanması, dağıtımı ve satışı için yetkili olarak atanmasına ilişkindir. Sözleşme’de
yar alan hak ve yükümlülükler incelendiğinde, taraflar arasında CARDİF’in sağlayıcı,
TEB’in ise alıcı konumunda olduğu dikey bir ilişkinin kurulduğu anlaşılmaktadır. Söz
konusu dikey ilişkide TEB, CARDİF hesabına CARDİF’in ürün ve hizmetlerinin
pazarlanmasına aracılık etmekte ve bu yönüyle acentelik faaliyeti yürütmektedir.
(20) 5684 sayılı Kanun’da da sigorta acentesi,
“Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tâbi bir sıfatı
olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimî
bir surette sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık
etmeyi veya bunları sigorta şirketleri adına yapmayı meslek edinen, sözleşmenin
akdinden önce hazırlık çalışmalarını yürüten ve sözleşmenin uygulanması ile
tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişi”
olarak tanımlanmaktadır. Söz konusu tanım uyarınca acente, müvekkillerinin talimat
ve menfaatleri doğrultusunda faaliyet göstermekte ve bağımsız hareket
edememektedir.
(21) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) müvekkil hesabına aracılık ettiği ya da
akdettiği sözleşmelere ilişkin olarak acenteye getirilen sınırlamaların genellikle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olmadıkları ve prensip olarak muafiyet
rejiminin de konusunu oluşturmadıkları kabul edilmiştir10. Bu kapsamda acentenin
müvekkili hesabına aracılık ettiği ya da akdettiği sözleşmelerle ilgili kısıtların 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olup olmadığını belirleyen faktör, acentenin
müvekkil tarafından atandığı faaliyetlerle ilgili olarak ticari veya mali bir risk alıp
almadığıdır.Acentenin mali veya ticari risk taşımaması durumunda faaliyetlerinin
müvekkil teşebbüsün faaliyetlerinin bir parçası olarak değerlendirilebileceği, aksi
halde, yani acentenin risk üstlenmesi durumunda, kendi yapmış olduğu yatırımların
geri dönüşünü sağlayabilmesi için pazarlama stratejisini özgürce belirleyebilmesi
gerektiği, bu durumda getirilen kısıtların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına
girebileceği ifade edilmiştir.
(22) Bildirim Formunda, Sözleşme kapsamında TEB’in yüklendiği edimin, CARDİF
tarafından üretimi ve pazarlaması yapılan ferdi kaza sigorta ürünlerinin müşterilere
satışı ve sigorta primlerinin tahsili ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Satılan sigorta
ürününde belirlenen riskin gerçekleşmesi halinde müşteriye yapılacak tazminat
ödemesinin CARDİF tarafından yapılacağı, taraflar arasındaki tüm ticari riskin CARDİF
tarafından üstlenileceği belirtilmiştir. Böylece TEB’in; acente sıfatı ile yapacağı
işlemlerden doğan hak ve borçlarının CARDİF’e ait olduğu, Kılavuz’da bahsedilen
türde ticari ya da mali risk üstlenmediği ve bu yönüyle bağımsız davranmadığı
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla CARDİF hesabına aracılık ettiği iş ve işlemlerle ilgili olarak
10 Bkz. Kılavuz’un 1.5. numaralı “Acentelik Sözleşmeleri” başlığı.
21-06/73-33
6/12
bildirime konu standart bankasürans sözleşmesi çerçevesinde TEB’e getirilen
kısıtlamalar 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değildir.
(23) Diğer taraftan, Sözleşme’de belirtildiği üzere, CARDİF tarafından TEB’e anlaşma
konusu faaliyetler bakımından 10 yıl boyunca rekabet etmeme koşulu getirilmektedir.
Bu düzenlemeye göre TEB, CARDİF’in ferdi kaza sigorta ürünlerinin pazarlanması,
satışı ve dağıtımı hakkı elde edecek ve doğrudan veya dolaylı olarak CARDİF dışında
herhangi bir sigorta şirketi tarafından çıkarılan hiçbir ferdi kaza sigorta ürününü kendi
dağıtım kanalı vasıtasıyla pazarlamayacak, satmayacak ve dağıtmayacaktır.
(24) Bildirim Formunda Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği (TSB) verilerine
dayanılarak hazırlandığı belirtilen CARDİF EMEKLİLİK ile CARDİF SİGORTA’nın ferdi
kaza sigortaları pazarındaki (Sözleşme kapsamında olan yalnızca 729 Uçak Yolcu
Kaza, 750 Ferdi Kaza ve 751 Uzun Süreli Ferdi Kaza branşları dâhil) pazar paylarına
aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 1: CARDİF’in Ferdi Kaza Sigortaları Pazarındaki (Sözleşme kapsamında olan yalnızca 729, 750
ve 751 branşları dâhil) Pazar Payları (%)
Sigorta Şirketi 2017 2018 2019
CARDİF EMEKLİLİK (…..) (…..) (…..)
CARDİF SİGORTA (…..) (…..) (…..)
Kaynak: TSB
(25) Tablo 1’deki verilerde görüldüğü üzere, ferdi kaza sigortaları pazarında (Sözleşme
kapsamında olan yalnızca 729, 750 ve 751 branşları dâhil) 2019 yılında CARDİF
EMEKLİLİK’in pazar payı %(…..) ve CARDİF SİGORTA’nın pazar payı ise %(…..)
olarak gerçekleşmiştir.11 Acentelik hizmetleri açısından bakıldığında ise sigorta
şirketlerinin acentesi konumunda çok sayıda teşebbüsün bulunduğu ve söz konusu
teşebbüsler arasında en yüksek pazar payına sahip teşebbüslerin ağırlıklı olarak
bankalardan oluştuğu bilinmektedir. Bildirim Formunda ise Sözleşme tarafı TEB’in ferdi
kaza sigortaları ürünleri alanında bankasürans kanalındaki payının %(…..) olduğu12 ve
ana faaliyet konusunu oluşturan bankacılık hizmetleri alanındaki pazar payının ise
%(…..) olduğu ifade edilmiştir.
(26) Pazarda sigortacılık faaliyeti yürüten teşebbüsler ile acentelik faaliyeti yürüten
teşebbüsler arasında akdedilen sözleşmelerde rekabet etmeme yükümlülüklerinin
yaygın olduğu görülmektedir. Bu kapsamda örneğin; Kurulun Zurich Sigorta A.Ş. ile
ING Bank A.Ş. arasında akdedilen ve 15 yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü içeren
anlaşmaya, Sompo Japan Sigorta A.Ş. ile Finansbank A.Ş. arasında akdedilen ve 15
yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü içeren anlaşmaya, Aksigorta A.Ş. ile Akbank T.A.Ş.
arasında akdedilen ve 15 yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü hükmü içeren anlaşmaya
ilişkin olarak verdiği kararlarda söz konusu anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmıştır.
(27) Bu bakımdan, her ne kadar bildirim konusu Sözleşme taraflarının faaliyet gösterdikleri
pazarlardaki pazar payları görece düşük olsa da genel olarak pazar dinamikleri
içerisinde sigorta şirketlerinin bankalarla kurdukları acentelik ilişkilerinde rekabet
etmeme yükümlülükleri öngörmesi, pazara yeni girecek teşebbüslerin etkin bir acente
11 CARDİF EMEKLİLİK’in ferdi kaza sigortası ürünler pazarındaki (tüm branşlar dahil) pazar payları 2017
yılı için %(…..), 2018 yılı için %(…..) ve 2019 yılı için %(…..)’dir. CARDİF SİGORTA’nın ise ferdi kaza
sigortası ürünler pazarındaki (tüm branşlar dahil) pazar payları 2017 yılı için %(…..), 2018 yılı için %(…..)
ve 2019 yılı için %(…..)’tür.
12 Bildirim Formunda TEB nezdinde bulunan bilgiler arasında ferdi kaza ürünü alt branşlar özelinde (729,
750 ve 751 branşları) ayrıştırılmış prim bilgisinin yer almadığı belirtilmiş olup bu nedenle yalnızca genel
ferdi kaza sigortası ürünleri bakımından bankasürans hizmetleri pazar bilgilerine yer verilmektedir.
21-06/73-33
7/12
ağına ulaşımını zorlaştırabilmektedir. Bildirim konusu Sözleşme’nin de pazarın genel
durumundan bağımsız değerlendirilmemesi gerekmekte olup Sözleşme’nin içerdiği 10
yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamına girdiği değerlendirilmektedir.
G.4.2. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği Bakımından
Değerlendirme
(28) Taraflar arasındaki acentelik ilişkinin bir dikey ilişki olması nedeniyle, bildirim konusu
Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2
sayılı Tebliğ) kapsamında muafiyetten yararlanıp yararlanmadığının değerlendirilmesi
gerekmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi uyarınca, anılan Tebliğ ile sağlanan
muafiyet, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili
pazardaki pazar payının %40’ı aşmaması durumunda uygulanmaktadır. Dosya
mevcudu bilgilere göre, gerek CARDİF’in gerek TEB’in pazar payı 2002/2 sayılı
Tebliğ’de öngörülen %40 eşiğinin altındadır.
(29) Bununla birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine göre alıcıya getirilen belirsiz
süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüklerine Tebliğ ile sağlanan
muafiyet uygulanamamaktadır. Bildirim konusu Sözleşme ile 10 yıllık rekabet etmeme
yükümlülüğü getirilmektedir. Dolayısıyla Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı değerlendirilmektedir. Bu
doğrultuda, anılan Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında
bireysel muafiyetin şartlarını taşıyıp taşımadığının tespitine ihtiyaç duyulmaktadır.
G.4.3. 4054 sayılı Kanun’un 5. Maddesi Bakımından Değerlendirme
(30) Bildirime konu Sözleşme’ye bireysel muafiyet tanınabilmesi için 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesinde öngörülen iki olumlu ve iki olumsuz koşulun kümülatif bir şekilde
sağlanması gerekmektedir. Bu doğrultuda, söz konusu Sözleşme’nin 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesindeki şartları sağlayıp sağlamadığına ilişkin değerlendirmeye
aşağıda yer verilmiştir.
G.4.3.1. Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunumunda Gelişme
Sağlanması
(31) Muafiyet incelemesinde ele alınan olumlu şartlardan ilki, malların üretim veya dağıtımı
ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik
gelişmelerin sağlanması olup, bu hüküm çerçevesinde hangi hallerin ekonomik yarar
olarak kabul edileceği işlemin özelliklerine göre değişmektedir. Rekabeti kısıtlayıcı bir
anlaşmanın muafiyet korumasından faydalanabilmesi için öncelikle rekabet üzerindeki
olumsuz etkisini bertaraf edebilecek düzeyde bir etkinlik kazanımı sunabilmesi
gerekmektedir.
(32) Bildirim Formunda, Sözleşme kapsamında kurulan acentelik ilişkisinin tarafların daha
büyük bir müşteri tabanına erişimini sağlayarak ölçek ve kapsam ekonomilerinin yanı
sıra, çapraz satış olanakları ve dağıtım açısından doğru dikey bütünleşme gibi
avantajlar yaratacağı belirtilmiştir. Rekabet etmeme yükümlülüğü içeren Sözleşme
aracılığıyla, sunulan hizmette uzmanlaşmanın sağlanacağı ve uzun vadeli çalışma
ortamının yaratacağı istikrar sayesinde yatırımların da artacağı ifade edilmiştir.
(33) Bildirim Formunda yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde, 10 yıllık sözleşme
süresinin tarafların karşılıklı güven içinde yatırım yapabilmelerinin ve bu sayede
ürünlerin etkin bir şekilde geliştirilmesi ve tüketiciye ulaştırılabilmesi bakımından makul
bir süre olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca taraflarda, yapacakları yatırımların geri dönüşünün
21-06/73-33
8/12
gerçekleşeceği yönünde bir güven oluşacağı, bu sayede tarafların yüksek maliyetli
yatırımlara girişebilmelerinin mümkün olacağı değerlendirilmektedir. Sözleşme ile
TEB, tek bir sigorta şirketinin ürünlerine odaklanarak o konuda daha fazla teknolojik
ve kurumsal yatırım yapabilecek, bu yatırımlar da nihai olarak tüketicilere sağlanan
hizmetlerin iyileştirilmesini sağlayabilecektir. Sonuç olarak, Sözleşme’nin 4054 sayılı
Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen koşulu karşıladığı
değerlendirilmektedir.
G.4.3.2. Tüketicinin Yarar Sağlaması
(34) Muafiyetin ikinci şartı; malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasından elde edilen
iyileşmelerin tüketicilere yansıtılmasıdır. Bu şartın gerçekleşmesi için ortaya çıkan
etkinlik kazanımından tüketicilerin yarar sağlaması gerekmektedir. Fiyat seviyesindeki
düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, kalitenin ve ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin
ürüne daha kolay ulaşabilmesi, yeni mal veya hizmetlerin sunulması ve mal ya da
hizmet arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar tüketicinin elde edeceği yarar
kapsamında değerlendirilebilmektedir.
(35) Bildirim Formunda belirtildiği üzere, Sözleşme ile planlanan uzun dönemli işbirliğinin
beraberinde uzmanlaşma getirmesiyle tüketici ihtiyaçlarına daha sağlıklı cevap
verilebilmesi, böylelikle daha kaliteli hizmet sunumunun gerçekleşmesi mümkün
olacaktır. Ayrıca, 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
sayılan koşulun gerçekleşmesiyle, daha fazla teknolojik ve kurumsal yatırım sayesinde
tüketicilere verilen hizmette iyileşmeler yapılabilecek, TEB müşterileri daha kapsamlı
sigortacılık ürünlerine erişebilecektir. İlave olarak, TEB şubelerinin geniş bir coğrafi
yelpazeye yayılmış olması sayesinde tüketicinin sigorta ürünlerine ulaşmasının
kolaylaşacağı ve uzun süreli sözleşme ilişkisi sayesinde ilgili ürünlerin arzındaki
devamlılık ile tüketici faydasının sağlanacağı belirtilmektedir.
(36) Sözleşme ile getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü karşılıklı olmayıp CARDİF’in diğer
acentelerle söz konusu ürünleri sunmasının mümkün olmasının yanında TEB’in
rekabet etmeme yükümlülüğünün istisnalarının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşme’de yeni sigorta ürünlerinin ya da mevcut bir bankasürans ürününün herhangi
bir özelliğinin değiştirilmiş hali olan ürünlerin belli şartlarda başka bir sigorta şirketinden
temin edilmesi olanağı düzenlenmiştir.
(37) Bankasürans uygulamaları kapsamında belirtilmesi gereken bir diğer husus,
13.03.2015 tarih ve 29294 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bireysel Kredilerle
Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin “İyi Niyet” başlıklı 13. maddesi
uyarınca kredi kullananın sigorta şirketini seçme hakkının sınırlandırılamayacağı
düzenlemesidir. Zorunlu veya ihtiyari sigortalarda, kredi kullanan kişinin sigorta
şirketini seçme hakkı sınırlandırılamamakta, sigorta sözleşmesine veya kredi
sözleşmesine sigortanın belirli bir sigorta şirketine yaptırılmasına ilişkin konan her türlü
şart hükümsüz olmaktadır. Böylelikle kredi teminatlarının sigortalanması söz konusu
olduğunda tüketici, TEB’in çalıştığı sigorta şirketi ile çalışabileceği gibi dilerse diğer bir
sigorta şirketi ile çalışabilmektedir.
(38) Sonuç olarak, ürünlerin geniş bir dağıtım ağı ile kaliteli ürün ve hizmetlerin sunulacak
olmasının tüketicilerin lehine olduğu ve elde edilmesi beklenen faydaların tüketicilere
yansıyacağı değerlendirilmektedir. TEB’in kredi müşterilerinin kullandığı kredinin geri
ödenmeme riskini ortadan kaldırmak amacıyla yaptırılan sigortalar bakımından da
müşterinin sigorta şirketini seçme hakkının sigortacılık mevzuatı kapsamında
sınırlandırılamayacağı göz önünde bulundurularak, Sözleşme’nin, 4054 sayılı
21-06/73-33
9/12
Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen koşulu karşıladığı
anlaşılmıştır.
G.4.3.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(39) Muafiyet için aranan bir diğer şart, bildirime konu işlemin ilgili olduğu piyasanın önemli
bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırmamasıdır. Pazardaki rekabetin tamamen
ortadan kalkması halinde kısa vadeli etkinlik kazanımları gerçekleşse dahi bu etkinlik
kazanımları, inovasyonun azalması, fiyatların artması ve kaynakların etkin
kullanılmaması gibi uzun vadeli negatif etkileri telafi edemeyecektir. Bu şartın
karşılanıp karşılanmadığının analizi; tarafların pazar güçleri, pazardaki rakiplerin
durumu ve pazardaki yoğunlaşma derecesi gibi unsurların incelenmesini
gerektirmektedir.
(40) Geçmiş tarihli Kurul kararlarında da ifade edildiği üzere, sigorta pazarı dinamik bir yapı
sergilemekte olup genel olarak büyüme eğilimindedir ve yeni girişlere açıktır13. Bildirim
Formunda sunulan TSB verilerinde, ferdi kaza sigortacılık pazarında faaliyet gösteren
ilk beş şirketin son üç senedeki pazar paylarının %(…..) aralığında olduğu belirtilmiştir.
Bununla birlikte, CARDİF EMEKLİLİK ve CARDİF SİGORTA’nın anılan pazardaki
(hem tüm branşlar hem de Sözleşme konusu olan yalnızca 729, 750 ve 751 branşları
özelinde) pazar payları %(…..) ’in altındadır. Aşağıdaki tabloda, CARDİF ve CARDİF’in
ferdi kaza sigortaları alanında faaliyet gösteren en büyük beş rakibinin pazar paylarına
yer verilmiştir.
Tablo 2: Ferdi kaza sigortaları pazarında (Sözleşme kapsamında olan yalnızca 729, 750 ve 751
branşları dâhil) faaliyet gösteren en büyük beş rakibin pazar payı verileri (%)
Rakip (Toplam Prim Üretimine
Göre)
2017 2018 2019
Metlife Emeklilik ve Hayat A.Ş. (…..) (…..) (…..)
Vakıf Emeklilik ve Hayat A.Ş. (…..) (…..) (…..)
Ziraat Sigorta A.Ş. (…..) (…..) (…..)
Neova Sigorta A.Ş. (…..) (…..) (…..)
Allianz Sigorta A.Ş. (…..) (…..) (…..)
CARDİF (…..) (…..) (…..)
Kaynak: TSB
(41) Tablo 2’den, ferdi kaza sigortacılık pazarında CARDİF’in güçlü rakiplerinin bulunduğu
söylenebilecektir. Bu bakımdan, işlem taraflarının pazar payları incelendiğinde, yüksek
olmadıkları görülmektedir. Nitekim CARDİF EMEKLİLİK ve CARDİF SİGORTA’nın
ferdi kaza sigortacılık pazarındaki son üç yıldaki pazar payı %(…..)’in altındadır. Bunun
yanı sıra, Bildirim Formunda TEB’in ferdi kaza sigortaları ürünleri alanında sadece
bankalar aracılığıyla gerçekleşen pazar payının %(…..) olduğu ve ana faaliyet
konusunu oluşturan bankacılık alanındaki pazar payının ise %(…..) olduğu ifade
edilmiştir.
(42) Ayrıca, genel sigortacılık hizmetleri pazarı içerisinde ferdi kaza sigortası ürünlerinin
ağırlığının (2019 yılı için %(…..)) ve bankasürans kanalında ferdi kaza sigortası
ürünlerinin14 ağırlığının (2019 yılı için %(…..)) oldukça düşük olduğu ifade edilmiştir.
(43) CARDİF EMEKLİLİK ve CARDİF SİGORTA hâlihazırda 58 kaza sigorta şirketi
arasında prim üretimi bakımından pazar payı itibarıyla sırasıyla (…..) ve (…..) sırada
13 Bkz. Kurulun 29.03.2012 tarih ve 12-14/414-125 sayılı kararı.
14 Sözleşme kapsamında olan yalnızca 729, 750 ve 751 branşları özelindeki ferdi kaza ürünleri.
21-06/73-33
10/12
bulunmaktadır. Sigorta sektöründe rekabet edebilmek için en önemli etkenlerden birisi
de güçlü bir dağıtım ağına sahip olmaktır. Bu bağlamda söz konusu Sözleşme
sayesinde dağıtım ağını güçlendirecek olan CARDİF’in ferdi kaza sigortacılık
pazarında etkinliğini artırabilmesi ve güçlü rakipleri ile rekabet edebilmesi mümkün
hale gelebilecektir.
(44) Tarafların pazar payları ve pazardaki sıraları dikkate alındığında, Sözleşme
kapsamında öngörülen rekabet etmeme yükümlülüğünün ilgili ürün pazarındaki
rekabet üzerinde olumsuz etkisinin düşük olacağı, bununla birlikte tarafların benzer
anlaşmalar yapan rakip teşebbüslere karşı pazarda daha etkin rekabet eder hale
gelebileceği ve bunun da pazardaki rekabete olumlu yansıyacağı
değerlendirilmektedir.
(45) Pazarda genel olarak rekabet etmeme yükümlülüğü içeren sözleşmelerin yaygın
olduğu dikkate alındığında hayat sigortaları branşında bankasürans kanalının tüm
dağıtım ağındaki ağırlığına ve bankasürans kanalındaki serbest acente/bağlı acente
oranına bakılması uygun olacaktır.
(46) TSB verilerine göre 2020 yılı ilk 9 ayı dikkate alındığında sigorta şirketlerinin hayat
sigortaları branşında prim tutarına göre satış kanallarının payları şu şekildedir:
Tablo 3: Hayat Branşında Satış Kanalı Payları (%)
Merkez Acente Banka Broker Diğer Toplam
5,6 8,1 85,7 0,6 0,1 100,0
Kaynak: TSB
(47) Tablodaki veriler incelendiğinde, bankasürans kanalının hayat sigortaları branşında en
büyük satış hacmine sahip olan kanal olduğu görülmektedir. Diğer taraftan,
bankasüransın dışında kalan satış kanalları toplamda %14,3 oranında paya sahiptir.
(48) Rekabet etmeme yükümlülüğü ilişkisi üzerinden bankasürans kanalıyla kesilen prim
tutarının bankasürans kanalıyla kesilen toplam prim tutarına oranına ise aşağıda her
bir sigorta şirketi özelinde yer verilmektedir:
Tablo 4: Prim Tutarına Göre Bankasürans Kanalındaki Bağlı Acente Oranı (%)
Sigorta Şirketi
Bankasürans Kanalından Elde Edilen Primlerde Bağlı
Acente Oranı
Allianz Yaşam ve Emeklilik A.Ş. (…..)
Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş. (…..)
Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş. (…..)
AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. (…..)
Cigna Sağlık Hayat ve Emeklilik A.Ş. (…..)
Garanti Emeklilik ve Hayat A.Ş. (…..)
Katılım Emeklilik ve Hayat A.Ş. (…..)
Metlife Emeklilik ve Hayat A.Ş. (…..)
NN Hayat ve Emeklilik A.Ş. (…..)
Türkiye Hayat ve Emeklilik A.Ş. (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler
(49) Tablo 4’teki verilerden, sigorta şirketlerinin çoğunun, bankalar ile aralarındaki acentelik
ilişkisinde bankalara rekabet etmeme yükümlüğünü şart koştuğu ve bu yönüyle
bankasürans kanalında ağırlıklı olarak rekabet etmeme yükümlülüğü içeren acentelik
ilişkileri üzerinden prim kesildiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, 2019 yılı özelinde
ALLIANZ HAYAT, ANADOLU HAYAT ile TÜRKİYE HAYAT gibi pazarda önemli
21-06/73-33
11/12
derecede faaliyetleri olan sigorta şirketlerinin ise büyük ölçüde serbest acentelik
işleyişini benimsediği görülmektedir. Söz konusu durum, rekabet etmeme
yükümlülükleri içeren bankasürans sözleşmelerinin pazardaki olumsuz etkisini
azaltmaktadır.
(50) Sonuç olarak, hayat sigortaları branşında; her ne kadar bankasürans kanalı yüksek
olsa da diğer kanalların yaklaşık %15 oranında paya sahip olması, pazarda serbest
acentelik modelini benimseyen önemli sağlayıcı sigorta şirketlerinin bulunması,
rekabet etmeme yükümlülüğü içeren sözleşmelerde dahi bu koşulun istisnalarının
olması, rekabet etmeme yükümlülüğü içeren kimi bankasürans sözleşmelerinin
esasen iki ayrı teşebbüs arasında akdedilmeyip aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer
alan şirketler arasındaki akdedilen sözleşmeler olması ve son olarak ilgili mevzuat
uyarınca kredi kuruluşları müşterilerinin, istedikleri sigorta şirketini seçme
özgürlüklerinin kısıtlanmasının yasak oluşu ile sigorta pazarının çok markalı ve
potansiyel girişlere açık karakteristiği dikkate alındığında, bildirime konu Sözleşme’nin
güncel durumda pazarda olumsuz etkisinin sınırlı olacağı ve bu yönüyle Sözleşme’nin
4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen koşulu
karşıladığı değerlendirilmektedir.
G.4.3.4. Rekabetin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması
(51) Bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınabilmesi için gerekli olan son koşul, anlaşmanın
ilk iki olumlu koşuldaki yararların elde edilmesi için olması gerekenden fazla rekabeti
sınırlayıcı nitelikte olmamasıdır. Bu koşul altındaki değerlendirmelerde genel olarak
sözleşmenin rekabeti kısıtlayıcı hükümlerinin, sözleşmeden elde edilecek faydaların
sağlanması için zorunlu olup olmadığı dikkate alınmaktadır.
(52) Bildirim Formunda, Sözleşme ile getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün tek taraflı
olduğu, Sözleşme’nin 3.1.3. maddesi uyarınca CARDİF’in, ürettiği tüm ürünleri,
Sözleşme’den bağımsız olarak kendi seçeceği ve tercih edeceği herhangi bir yolla ve
araçla veya herhangi bir kanaldan tanıtma, pazarlama, dağıtma ve satmakta serbest
olduğu belirtilmektedir. Ayrıca, taraflar arasında kurulacak acentecilik ilişkisi sayesinde
TEB’e özel sağlanacak teknik, pazarlama, satış ve gerektiğinde personel desteği ile
birlikte sunulacak olan eğitimlerin ve rehberliklerin zaman içinde artacağı ifade
edilmektedir. Bu durumun da TEB’in ilgili sigorta ürünlerini tüketicilere etkin bir şekilde
sunabilmesi bakımından kaynaklarının gelişimine katkı sağlayacağı
değerlendirilmektedir.
(53) Bildirim Formunda, rekabet etmeme yükümlülüğü süresince tarafların etkin rekabetin
tesisinin temini amacıyla Sözleşme’nin 3.4.1. ve 3.4.2. maddeleri uyarınca
“rekabetçilik” ve “pazar testi” uygulamalarını benimsediği belirtilmiştir. Buna göre, TEB,
CARDİF’ten Sözleşme’ye konu ürünleri teminat limitleri, içeriği ve bunlara bağlı destek
hizmetleri gibi faktörleri dikkate almak suretiyle, rakip bankalar15 tarafından dağıtılan
ürünler ve ortalama müşteri fiyatını aşmayacak bir fiyat ile karşılaştırılabilir nitelikte
sunmasını talep edebilecektir. Aynı şekilde, CARDİF de Sözleşme’ye konu ürünlerin
rekabetçiliğinin değerlendirilmesi için talepte bulunabilecektir. Ayrıca, taraflardan her
biri Sözleşme’nin 7.2. maddesi uyarınca belirli bir ürünün rekabetçiliğinin
değerlendirilmesi için pazar testi talep edebilecektir. Bildirim Formunda, tarafların bu
yolla, ticari serbesti yaratmayı ve rekabet etmeme yükümlülüğü süresi boyunca
uyarlanabilir koşullara bağlı olarak çalışmayı taahhüt ettiği ifade edilmektedir.
15 Sözleşme uyarınca Türkiye’de aktif büyüklüğüne göre belirlenen en büyük sekiz özel mevduat bankası
olarak belirlenmiştir.
21-06/73-33
12/12
(54) Rekabet etmeme yükümlülüğü ile rakip sigorta şirketlerinin pazarın kısmen kapatılması
şeklinde rekabet karşıtı etki ile karşılaşmaları muhtemel olacaktır. Özellikle rekabet
etmeme yükümlülüğünün süresi arttıkça daha büyük ölçüde bir pazar kapama etkisi
doğacaktır. Bu hususta sigorta şirketleri ile bankalar arasında akdedilen ve rekabet
etmeme yükümlülüğü içeren hayat dışı sigorta acentelik sözleşmeleri ile ilgili verilen
geçmiş tarihli bazı kararlarda, 10-15 yıllık sürelerle rekabet etmeme yükümlülükleri
içeren sözleşmelerin rekabeti olması gerektiğinden fazla kısıtlamadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
(55) Yukarıda yer verilen açıklamalar dikkate alındığında, Sözleşme’de öngörülen 10 yıl
süreli rekabet etmeme yükümlülüğünün yatırımların geri dönüşünün sağlanabilmesi ve
TEB’in kazanımlarının sürdürebilirliği açısından makul bir süre olarak
değerlendirilebileceği, dolayısıyla Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin
birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen koşulu karşıladığı anlaşılmıştır.
(56) Sonuç olarak bireysel muafiyet için gerekli olan her bir koşulu taşıyan Sözleşme’ye
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bireysel muafiyet
tanınabileceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(57) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Ferdi Kaza Bankasürans Sözleşmesi'nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında
grup muafiyetinden yararlanamayacağına,
- Bununla birlikte Ferdi Kaza Bankasürans Sözleşmesi'ne 4054 sayılı Kanun'un
5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınmasına
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy