Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-4-226 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-52/1308-459
Karar Tarihi : 13.10.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet
İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Bahar ERSOY
C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Canyon Travel Agency
(Canyon Turizm Seyahat Acentesi)
Eski Çeşme Mah. Büyük İskender Cad. No:9 Gümbet Bodrum/Muğla
- Bodrum Outdoor Jeep Safari
E. DOSYA KONUSU: Bodrum’da faaliyet gösteren Canyon Travel Agency ve Bodrum
Outdoor Jeep Safari adlı teşebbüslerin fiyat anlaşması yapmak suretiyle rekabeti
engelledikleri iddiası. 20
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda; Muğla ili Bodrum ilçesinde faaliyet gösteren Uğur Turizm
Sey. Tic. ve San. Ltd. Şti. Bodrum Şubesi (Canyon Travel Agency) ve Bodrum Outdoor Jeep
Safari adlı teşebbüslerin turlarını tek çatı altında gerçekleştirerek, rekabet koşullarını ortadan
kaldırmak için piyasadaki acentelere tek fiyat verme anlaşması yaptıkları ve birbirlerinin
acentelerine adam başı en az … fiyat verme konusunda mutabakata vardıkları; hâlbuki önceki
yıllarda bu fiyatın en çok … arasında gerçekleştiği iddiaları yer almaktadır.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.07.2011 tarih ve 5360 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 28.07.2011 tarih ve 2011-4-226/İİ-11-326.AFK sayılı İlk İnceleme Raporu,
17.08.2011 tarih ve 11-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 30
Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 11-45/1070-M sayı ile karar
verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen, 04.10.2011 tarih ve 2011-4-226/ÖA-11-257.MH sayılı
Önaraştırma Raporu, 06.10.2011 tarih ve REK.0.18.00.00-110.02.02/482 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 11-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuruya konu teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesini ihlal ettikleri iddiasını destekler nitelikte yeterli kanıt bulunmadığından, bu
teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı, görüşüne yer verilmiştir.
40
11-52/1308-459
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuruya konu olan sektörde faaliyet gösteren seyahat acenteleri, Bodrum’da günübirlik
jeep safari hizmeti vermekte olduklarından, ilgili ürün pazarı “günübirlik jeep safari turları
pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu faaliyetlerin, Muğla ili Bodrum ilçesinde gerçekleştiği hususu göz önünde 50
bulundurularak, ilgili coğrafi pazar “Bodrum ilçesi” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
I.2.1. Canyon Travel Agency Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Raportörlerin firma yetkilisi ile yaptıkları görüşmede, aşağıda yer alan bilgiler elde edilmiştir:
- Canyon Travel Agency 15 yıldır Bodrum’da faaliyet gösteren, A grubu seyahat acentesi
belgesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen, -safari hizmeti için araç plakalarının
da kayıtlı olduğu- sportif faaliyet belgesine sahip olan bir firmadır. Hâlihazırda, Bodrum’da
jeep safari faaliyetinde bulunan üç turizm şirketi bulunmaktadır. Canyon Travel Agency,
Difference Tours Turizm Seyahat Acentesi (Difference Tur) ve Sami Tour Turizm Seyahat
Acentesi (Sami Travel)). 60
- …, sahibi olduğu arazi araçlarını yazılı bir kira sözleşmesi ile … tarihinde Canyon Travel
Agency’ye kiralamış olup, Canyon Travel Agency, söz konusu tarihten itibaren, jeep safari
turlarında kiralanan arazi araçlarını kullanmaktadır.
- Canyon Travel Agency acentelerle sözlü ya da yazılı olarak sözleşmeler yapmaktadır.
Acentelere uygulanan fiyat son … arasında değişmekle birlikte, son zamanlarda petrol
fiyatlarında gerçekleşen yaklaşık … oranındaki artış sebebiyle, fiyatta … tutarında bir artış
olmuştur. Maliyetlerin büyük bir kısmını oluşturan petrolün fiyatındaki artış, acentelere
uygulanan fiyatın … çıkmasına sebep olmuş; … Petrol fiyatları dışında, araçların bakımı ve
tekerlek giderleri de maliyet kaleminde oldukça yer kapladığından, Canyon Travel Agency …
Ek olarak, bazı acentelerin özel olarak tercümanlık hizmeti istediği durumlarda, … tutarında 70
fatura kesilmektedir.
I.2.2. Canyon Travel Agency’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Bilgi ve
Belgeler
- … tarihleri arasında safari turlarında kullanılmak üzere, Canyon Travel Agency’ye kiralandığı
anlaşılmaktadır.
- Canyon Travel Agency ile acenteler arasında imzalanan … arasında olduğu ve söz konusu
ücretlerin günlük kur üzerinden TL. olarak faturalara yansıtıldığı tespit edilmiştir.
I.2.3. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB)’nden Elde Edilen Bilgiler
Önaraştırma kapsamında TÜRSAB tarafından gönderilen yazıda, aşağıdaki bilgilere yer
verilmiştir: 80
- 2010-2011 yıllarında Bodrum’da safari hizmeti veren seyahat acenteleri, Canyon Travel
Agency, Difference Tur ve Sami Tur’dur. Ayrıca, … unvanı ile kayıtlı herhangi bir seyahat
acentesine rastlanılmamıştır.
11-52/1308-459
3
I.2.4. T.C. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden Elde Edilen Bilgiler
Önaraştırma kapsamında T.C. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (Müdürlük)’nden alınan
yazıda aşağıdaki bilgilere yer verilmiştir:
Müdürlük tarafından, Bodrum’da 2010 yılı için Difference Tur, Canyon Travel Agency ve
Helenis Turizm Seyahat Acentesi’ne; 2011 yılı için ise Difference Tur, Canyon Travel Agency
ve Sami Tur’a “Jeep Safari Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet İzin Belgesi” verildiği belirtilmiştir.
Ek olarak, Lina Turizm adına 2010 ve 2011 yılı için adı geçen izin belgesinin düzenlenmediği 90
ve Müdürlükte … adına kayıtlı turizm seyahat acentesi bulunmadığı hususuna yer verilmiştir.
I.3. Değerlendirme
Muğla ili Bodrum ilçesinde faaliyet gösteren Canyon Travel Agency ve Bodrum Outdoor Jeep
Safari adlı teşebbüsler hakkında yapılan başvurunun konusunu, bu teşebbüslerin turlarını tek
çatı altında gerçekleştirerek, rekabet koşullarını ortadan kaldırmak için, piyasadaki acentelere
tek fiyat verme anlaşması yaptıkları ve birbirlerinin acentelerine adam başı en az …fiyat
verme konusunda mutabakata vardıkları; hâlbuki önceki yıllarda bu fiyatın en çok … arasında
gerçekleştiği iddiaları oluşturmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi 100
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.
Ancak dosya mevcudu bilgilerden, Canyon Travel Agency ve Bodrum Outdoor Jeep Safari
adlı teşebbüslerin ortak faaliyetlerine ve fiyat sunumlarına ilişkin iddiaların gerçekçi olmadığı
anlaşılmaktadır. Nitekim gerek T.C. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, gerekse
TÜRSAB’tan elde edilen belgelerde, 2011 yılında Bodrum ilçesinde jeep safari turu
düzenleyen teşebbüslerin Difference Tur, Canyon Travel Agency ve Sami Tur olduğu
belirtilmiştir. Ayrıca, raportörlerce yapılan yerinde incelemeler sırasında, Canyon Travel
Agency firmasının, bu teşebbüslerden herhangi birisi ile ortak ticari faaliyet yürüttüğüne ilişkin
olarak, herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmamıştır. 110
Önaraştırma sürecinde yalnızca, … kiraladığı bilgisine ulaşılmıştır. Yine yetkili kuruluşlardan
elde edilen belgelerde, Lina Turizm adına 2010 ve 2011 yılı için “Jeep Safari Turizm Amaçlı
Sportif Faaliyet İzin Belgesi” düzenlenmediği ve T.C. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünde
… adına kayıtlı turizm seyahat acentesi bulunmadığı hususuna yer verilmiştir. Aynı şekilde
Bodrum Outdoor Jeep Safari’nin de ilgili pazarda son iki yılda faaliyet gösteren
teşebbüslerden birisi olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, … kira sözleşmesinin, Lina
Turizm’in ilgili pazarda faaliyet gösteren bir teşebbüs olmaması nedeniyle, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal oluşturacak bir eylem olarak değerlendirilemeyeceği
kanaatine ulaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen deliller ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuru konusu iddialar 120
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy