REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-49 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 03-28/342-143
Karar Tarihi : 1.5.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y)
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Tuncay SONGÖR,
Kublay ATASAYAR, M. Sıraç ASLAN
B- RAPORTÖRLER: Özgür BAL, H. Deniz KARAKOÇ
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Böhler Thyssen Schweibtechnik GmbH
Temsilcisi: Av. Dr. İsmail G. ESİN,
Av. Tunç LOKMANHEKİM
ve Av. Zümrüt ESİN
Sümbül Sok. No: 41 80620
1. Levent/İstanbul
D- TARAFLAR: - Böhler Thyssen Schweibtechnik GmbH
UnionstraBe 1 D-59067 Hamm ALMANYA
- Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Ankara Cad. No: 28 Şeyhli 34913 Pendik/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Böhler Thyssen Schweibtechnik GmbH ve
Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında GBT Gedik Böhlet
Thyssen Kaynak Sanayi A.Ş. unvanlı bir ortak girişim şirketi
kurulmasına izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.4.2003 tarih ve 1452 sayı;
18.4.2003 tarih ve 1647 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 25.4.2003 tarih 2003-1-49/Öİ-03-ÖB sayılı Ortak Girişim Ön
İnceleme Raporu, 28.4.2003 tarih, REK.0.05.00.00/49 sayılı Başkanlık
önergesi ile 03-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Böhler Thyssen
Schweibtechnik GmbH ve Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında
%50-%50 ortaklık esasına dayalı olarak “Gazaltı Kaynak Teli”, “Tozaltı
Kaynak Teli” ve “Tozaltı Kaynak Tozu” üretimi pazarlarında faaliyet
göstermek üzere, GBT Gedik Böhler Thyssen Kaynak Sanayi A.Ş.
unvanıyla bir ortak girişim şirketi kurulması işleminin;
2 REKABET KURUMU
- 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir işlem
olduğu,
- ilgili ürün pazarında hakim durum yaratacak ya da hakim durumu
güçlendirecek nitelikte olmadığı ve ülkenin bütünü yahut bir kısmında
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı,
- söz konusu "Ortak Girişim Sözleşmesi"nde yer alan rekabet yasağının
bir yan sınırlama olarak değerlendirilebileceği,
bu doğrultuda bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade
edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Gedik)
Gedik, Gedik Holding A.Ş.’nin bir iştiraki olup; her çeşit kaynak
teli, kaynak elektrotu, örtülü elektrot, teller, özlü teller, kaynak çubukları
ve kaynak makinaları imalatı ve satışı faaliyetinde bulunmaktadır. Gedik
ayrıca, Gedik Holding A.Ş. şirketlerinden Böhler Kaynak’ın, Böhler
Uddeholm Avusturya firmasından ve Fronius Kaynak Makinaları Sanayi
ve Ticaret A.Ş.’den almış olduğu üretim lisans haklarını kullanmak
suretiyle, “Böhler” lisansı altında kaynak elektrotları ve “Gedik Fronius”
markası ile kaynak makinaları üretim ve satışını gerçekleştirmektedir.
Gedik, Türkiye genelinde sahip olduğu bayi ağı ile ürünlerinin dağıtım ve
satışını yürütmektedir.
Gedik’in hisse yapısı aşağıda sunulmuştur.
Tablo 1- Gedik'in Sermaye Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranları (%)
Gedik Holding 56
Halil Kaya Gedik 18
Vala Gedik 6
Hakkı Gedik 10
Hülya Gedik Sadıklar 10
TOPLAM 100
Gedik’in en büyük hissedarı olan Gedik Holding A.Ş.’nin kontrolü
Gedik Grubu’na aittir. Bu nedenle adı geçen grup, Gedik’in de kontrolünü
elinde bulundurmaktadır. Gedik’in Yönetim Kurulu ise Hakkı GEDİK,
Hülya GEDİK SADIKLAR, İrfan İKİZ, Edib SARAÇOĞLU, Erhan
AKTEN'den oluşmaktadır.
H.1.2. Böhler Thyssen Schweibtechnik GmbH (BTS)
BTS, Böhler Uddeholm ile Krupp Hoesch Stahl AG’nin ortak
kontrolünde olan bir teşebbüstür. Avrupa’da kaynak tekniği konusunda
üretim, ithalat ve ihracat faaliyetinde bulunmaktadır. BTS, ürünlerini
ağırlıklı olarak Almanya ve diğer ülkelerde yeralan bağlı kuruluşları
aracılığıyla pazarlamaktadır. Sermaye yapısı aşağıda sunulan BTS’nin
Türkiye’deki ilgili pazarda doğrudan (iştirak, satış acentesi/distribütör,
vb.) herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
3 REKABET KURUMU
Tablo 2- BTS’nin Hisse Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranları (%)
BU Industrieholding GmbH, Techno Holding
AG, BUB Beteiligungs GmbH 25,1
Österreichische Industrieholding AG 25
Şirket çalışanlarına ayrılmış opsiyonlu hisseler 4,6
Halka açık kısım (Avusturya, ABD, İngiltere,
Almanya, İsviçre, Lüksemburg ve Belçika
Borsalarında işlem görmektedir.)
45,3
TOPLAM 100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Ortak girişim şirketi niteliğinde kurulacak olan GBT Gedik Böhler
Thyssen Kaynak Sanayi ve Ticaret A.Ş. (GBT)’nin tozaltı kaynak teli,
gazaltı kaynak teli ve tozaltı kaynak tozu ürünlerinin üretim ve
pazarlanması alanlarında faaliyet göstermesi planlanmaktadır.
Tozaltı kaynak teli, gazaltı kaynak teli ve tozaltı kaynak tozu
“kaynak sarf malzemeleri” olarak adlandırılan ürün grubunun içerisinde
yer almaktadır. Bu ürünler, kaynak makinaları vasıtasıyla metallerin
birleştirilmesinde kullanılmaktadır.
Gazaltı kaynak teli, otomasyon ve otomotiv sektörü başta olmak
üzere tüm metal sektöründe metallerin birleştirilmesinde kullanılan bir
kaynak sarf malzemesidir. Özellikle metal mobilya sektöründe,
konstrüksiyon ve yapı işlerinde, gemi inşasında, kimya, gıda ve petrol
depolama tanklarının inşasında belirli malzeme kalınlıklarına uygun
olarak kullanılmaktadır. Bu alanlarda gazaltı kaynak teli, gazaltı kaynak
makinaları kullanılmak suretiyle uygulanabilmektedir.
Tozaltı kaynak teli, kullanım tekniği olarak gazaltı kaynak teline
göre daha kalın çaplarda üretilip, spesifik bir kaynak tozu koruması
altında yapılan kaynak işlemlerinde kullanılan kaynak telidir. Tozaltı
kaynak teli genel olarak kalın plaka sacların düz olarak birbirleriyle
birleştirilmesine ve boru hatlarında kullanılan boruların kaynakla
birleştirilmesine yöneliktir. Bunun yanında; LPG tankları, LPG tüpleri,
otomotiv endüstrisi, jant imalatı ve yüksek tonajlı gemi inşasında kalın
gövde sacların birleştirilmesi için kullanılmaktadır.
Tozaltı kaynak tozu ise, ergimiş ve aglomere şeklinde üretilen bir
kaynak sarf malzemesi olup, toz altı kaynak telinin uygulanması
sırasında kullanılan yan ürün niteliğindedir. Halihazırda, Türkiye’de
tozaltı kaynak tozu üretimi yapılmamakta ve çeşitli firmalar tarafından
ithal edilerek tozaltı kaynak teli ile birlikte satışa sunulmaktadır.
Açıklamalardan da anlaşılacağı üzere tozaltı kaynak teli ile gazaltı
kaynak telinin uygulanma alanları birbirine benzemekte, tozaltı kaynak
tozunun kullanım alanı ise bu ürünlerden farklılık göstermektedir.
Gazaltı kaynak teli ile toz altı kaynak telinin kullanımındaki en
belirgin farklılık, bu ürünlerin uygulanması esnasında yararlanılan
4 REKABET KURUMU
makinalardır. Gazaltı kaynak teli makinalarının güçleri tel çapına göre
200-600 amperken, tozaltı kaynak teli makinalarının güçleri tel çapına
göre 800-1500 amperdir. Ayrıca gazaltı kaynak telinin kaynağında
karbondioksit gazı ve karışım gazı kaynak ortamını koruyucu gaz olarak
kullanılmaktayken tozaltı kaynak telinin kaynağında, tozaltı kaynak tozu
kullanılmaktadır. Bu durum, her iki ürünün uygulanmasında farklı özellik
ve güçteki makinaların kullanılmasını gerektirmektedir. Makina
özelliklerinin farklı olması yanında gazaltı kaynak telinde kullanılan
hammaddenin standartlara göre daha yüksek mangan ve silisyum
içermesi ve boyutlarının tozaltı kaynak teline göre daha küçük olması
nedeniyle kullanıldıkları yerler de farklılık göstermektedir. Bu nedenle
anılan ürünler arasında herhangi bir talep ikamesinin söz konusu
olmadığı anlaşılmaktadır.
Ürünlerin üretim süreçlerinde ise, tozaltı kaynak tozu hariç,
kullanım alanlarına göre daha az farklılıklar bulunmaktadır. Gazaltı ve
tozaltı kaynak tellerinin üretimleri için birbirlerinden farklı makina
parklarına ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak, önemli değişiklikler yapma
suretiyle bir ürünün üretildiği makinayla diğer ürün de üretilebilmektedir.
Ne var ki, bu tip değişiklikler yüksek masraflı olduğu için sektörde her iki
ürün için de farklı makina parklarının kullanılması söz konusudur.
Tozaltı kaynak tozu ise bu iki üründen tamamen farklı bir şekilde
üretildiği için bu ürünlerle arasında arz ikamesi söz konusu
olmamaktadır. Bu bilgiler ışığında tozaltı ve gazaltı kaynak telleri
arasında çok sınırlı bir arz ikamesinin söz konusu olduğu, ancak bu
durumun iki ürünün aynı pazarda değerlendirilebilmesi için yeterli
olmadığı sonucu ortaya çıkmaktadır.
Yukarıdaki değerlendirmelerin ışığında, ürünlerin birbirlerinden
farklı üretim süreçleri ve kullanım alanlarına sahip olması nedeniyle, ilgili
ürün pazarları “Gazaltı Kaynak Teli Pazarı”, “Tozaltı Kaynak Teli Pazarı”
ve “Tozaltı Kaynak Tozu Pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Kurulması düşünülen GBT’nin Türkiye genelinde faaliyet
göstereceği dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti
sınırları olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
24.3.2003 tarihinde, BTS ile Gedik arasında imzalanan "Ortak
Girişim Sözleşmesi"ne göre taraflar, %50-%50 ortaklık, ortak kontrol ve
ana şirketlerden bağımsız olma esaslarına dayalı olarak bir ortak girişim
şirketi kuracaklardır.
Sözleşmeye göre GBT, halihazırda Gedik’in üretimini yaptığı
gazaltı kaynak telleri ve tozaltı kaynak telleri ile Gedik’in BTS ve/veya
diğer tedarikçilerden ithal edip Türkiye’de sattığı tozaltı kaynak tozlarının
üretimini üstlenecek; Gedik ve BTS ise gazaltı kaynak telleri, tozaltı
kaynak telleri ve tozaltı kaynak tozlarının Türkiye ve yurtdışındaki
dağıtım faaliyetlerini üstleneceklerdir. Dosya mevcudu bilgilerde,
GBT’nin -BTS’nin de katkısıyla- üretim kalitesini düşürmeden üretim
5 REKABET KURUMU
miktarını ve ihracat potansiyelini artıracağı, bunun doğal sonucu olarak
pazarda faaliyet gösteren şirketler arasındaki rekabetin artması ile
tüketicilerin de yarar sağlayacağı ifade edilmektedir.
Bildirime konu ortak girişim işlemi ile Gedik sadece gazaltı kaynak
teli ve tozaltı kaynak teli üretimini ortak girişim şirketine devredecek olup,
bunlar dışındaki faaliyetlerine ise kendisi devam edecektir. Bu
çerçevede, tarafların kurulacak ortak girişim şirketi ile amaçlarının;
BTS’nin sağlayacağı teknoloji sayesinde üretim kalitesinin artırılması ve
halihazırda yurtdışından ithal edilerek Gedik tarafından satılan tozaltı
kaynak tozlarının Türkiye’de üretilmesi ve ihracatı olduğu anlaşılmıştır.
H.3.1. Ortak Girişimin Değerlendirilmesi
1997/1 sayılı Tebliğ'in "Birleşme ve Devralma Sayılan Haller"
başlıklı 2. maddesinde ortak girişimlerle ilgili olarak; "Amaçlarını
gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde
bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya
taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi
olmayan ortak girişimler (joint-venture)." tanımlaması yer almaktadır.
Bu tanım çerçevesinde, bir ortak girişimin yoğunlaşma doğurucu
nitelikte kabul edilmesi için aranan şartlar aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması (ortak girişim şirketi),
- Ortak girişim şirketinin, amaçlarını gerçekleştirebilecek kadar işgücü ve
malvarlığına sahip olan bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya
çıkması,
- Taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmaması.
H.3.1.1. Ortak Kontrol
Ortak kontrol, iki veya daha fazla ana şirketin ortak girişimin karar
verme mekanizması üzerinde tek başına etkili olmaması olarak
tanımlanabilir. Bu çerçevede, herhangi bir şirkette ortak kontrol olup
olmadığının tespitinde, ortak girişimdeki hisselerin ana teşebbüsler
arasında oransal dağılımı, hisseler arasındaki farklılıklar (altın hisse,
veto hakkı, vb.), imzalanan anlaşma çerçevesinde verilen haklar gibi
bazı kriterlere dikkat edilmelidir.
Söz konusu sözleşmenin giriş kısmındaki hükümlere göre, ortak
girişim işlemi neticesinde kurulması amaçlanan GBT’de; BTS, atayacağı
gerçek kişiler veya BTS’ye bağlı tüzel kişiler veya iştirakleri aracılığıyla
%50 oranında paya, Gedik ise, kendi hissedarları ile birlikte, yine %50
oranında paya sahip olacaktır. Taraflar, GBT’yi birlikte kontrol edecek,
ortak girişim şirketinin idaresi ile ilgili konularda eşit hak ve
yükümlülüklere sahip olacaklardır. Ayrıca, ilgili sözleşmenin 7. ve
8. maddelerine göre, ortak girişim şirketinin yönetim kurulu 6 üyeden
oluşacak ve taraflardan her biri, 3 adet yönetim kurulu üyesi aday
gösterme hakkına sahip olacaktır. Yönetim kurulu en az 4 üyenin katılımı
ile toplanacak ve mevcut üyelerin çoğunluğunun olumlu oyları ile karar
alacaktır, şu kadar ki, tüm yönetim kurulu kararlarında her iki tarafın en
az bir temsilcisinin olumlu oyu olmaksızın karar alınamayacaktır.
6 REKABET KURUMU
Bu bilgiler çerçevesinde; taraflardan herhangi birinin şirketin
yönetimine ve karar alma safhasına tek başına etki edemeyeceği, bu
nedenle de ortak girişim üzerinde, BTS ile Gedik'in ortak kontrole sahip
olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.1.2. Bağımsız İktisadi Varlık Olması
Ortak girişimin yoğunlaşma doğurucu olarak kabul edilebilmesi
için bağımsız bir iktisadi varlığın bütün fonksiyonlarını yerine
getirebilmesi gerekmektedir.
Bağımsız iktisadi varlık olma koşulunun sağlanması için üç ana
öğe gereklidir:
a) Tam İşlevsel Bir Ortak Girişime Yeterli Olabilecek Faaliyet ve
Kaynaklar: Tam işlevsel yapıya sahip olan bir ortak girişim
pazardaki diğer teşebbüslerin yapabildiği tüm fonksiyonları yerine
getirebilmelidir.
b) Ortak Girişim ile Ana Şirketler Arasındaki Dikey İlişkiler: Bağımsız
iktisadi varlık olmak için ekonomik bağımsızlığa sahip olunmalıdır.
Bunun başlıca göstergelerinden biri de ortak girişimin mal aldığı ya da
sattığı şirketlerin kurucu firmalar olup olmadığıdır. Ortak girişimin
oluşturulması sonrası ortak girişim ile ana şirketler arasında meydana
gelecek yeni dikey ilişki ortak girişimin yapısal özerkliği konusunda
belirleyici olacaktır.
c) Ortak Girişime Biçilen Ömür: Ortak girişimin özel bazı durumlar
(işletme sermayesinin erimesi, iflas, vb.) haricinde “kısa bir süre”
sonra ana şirketler tarafından feshedilmemesidir. Bu durumda
girişimin özerk olduğuna kanaat getirilebilir.
GBT’nin sermayesi 200.000 Euro olup, süresiz olarak kurulmuştur.
Ayrıca, ortak girişim şirketi kendi idari ve teknik personeline sahip olacak
ve Gedik’in İstanbul’daki üretim tesislerinin gazaltı kaynak teli ve tozaltı
kaynak teli üretimine ilişkin bölümünü, kira sözleşmesi çerçevesinde
kullanarak söz konusu ürünleri üretecektir.
Öte yandan, kurulması planlanan ortak girişimin tam işlevselliğinin
sağlanıp sağlanmadığı bakımından ilgili sözleşmenin "Giriş Hükümleri"
kısmının 4. maddesindeki ifadenin de dikkate alınması yerinde olacaktır.
Maddede yer alan ifade “Sözleşme konusu ürünlerin satışı normal ticari
gelişmeler doğrultusunda ortaya çıkacak değişken miktar ve oranlarla
Tarafların kendi satış ağları üzerinden gerçekleştirilecek ve GBT ayrı bir
satış ağına sahip olmayacaktır. Bu bağlamda Gedik sözleşme konusu
ürünlerin üretimini GBT’ye bırakacaktır.” şeklindedir. Bu ifadeye göre,
sözleşmenin ekinde yer alan "Çerçeve Sözleşme" uyarınca, ortak girişim
şirketi tarafından üretilen ürünler, Gedik tarafından Türkiye’ye ve
Gedik’in halihazırda sahip olduğu yurtdışı pazarlarına, BTS tarafından
ise BTS’nin uluslararası satış ağı sayesinde girilecek yeni yurtdışı
pazarlarına arzedilmek üzere sipariş vermek suretiyle satın alınacaktır.
"Çerçeve Sözleşme"nin münhasırlık içermemesi nedeniyle, ortak girişim
şirketinin, ürünlerinin dağıtımının şeklini ve satış fiyatlarını kendisinin
belirlemesi mümkündür. Diğer bir ifadeyle, ortak girişim şirketi, taraflar
7 REKABET KURUMU
haricinde üçüncü kişilere de mal satabilme hak ve yetkisine sahip olup,
bu bağlamda, kurulacak şirketin tam işlevsel olma özelliğinin olumsuz
suretle etkilenmediği ortadadır.
Bu çerçevede, bildirime konu ortak girişimin, satışlarına ilişkin
getirilen düzenlemelerde herhangi bir münhasırlığın bulunmaması ve
şirketin pazara erişim kabiliyetinin sınırlanmamasından dolayı tam
işlevsel olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.1.3. Rekabeti Sınırlayıcı Amaç veya Etkinin Olmaması
Bu koşulun sağlanabilmesi için öncelikle ana şirketlerin
birbirleriyle veya ortak girişimle rakip olmamaları gerekmektedir. Buna
göre; ortak girişimin kendisini oluşturan ana teşebbüslerin daha önceki
faaliyetlerini devralıp almaması, onlar adına yeni faaliyetlere girişmesi ya
da girişmemesi, ana teşebbüslerin ilgili pazarlarda faaliyet gösterip
göstermemesi açıklığa kavuşturulması gereken hususlardır.
Ayrıca, ortak girişimlerin kurucu firmaların kendi aralarındaki veya
kurucu firmalarla ortak girişim arasındaki rekabetçi davranışların
koordinasyonunu sağlamaya yönelik olup olmadığı önem taşımaktadır.
Gedik’in, gazaltı kaynak teli ve tozaltı kaynak teli üretimi işini ortak
girişim şirketine devredip söz konusu ürünlerin üretimi faaliyetinden
çekilecek olması ve BTS’nin ise halihazırda Türkiye’de ilgili ürün
pazarlarında doğrudan herhangi bir faaliyetinin bulunmaması sebebiyle,
bildirim konusu ortak girişim işleminin taraflar arasındaki veya taraflarla
ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı ve etkisi olmadığı
kanaatine varılmıştır. Ayrıca, "Ortak Girişim Sözleşmesi"nin
19. maddesinde yer alan rekabet sınırlaması sebebiyle, tarafların ortak
girişim şirketinin faaliyette bulunacağı ilgili ürün pazarına girme ihtimali
de ortadan kalkmaktadır.
Bu bilgiler çerçevesinde anılan işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2(c)
maddesi kapsamında ortak girişim kurmaya yönelik olduğu kanaatine
varılmıştır.
H.3.2. Eşikler Yönünden Değerlendirme
Söz konusu işlemin, 1997/1 Tebliğ’in 4(c) maddesinde yer alan
eşikler açısından incelenmesi aşağıda yer almaktadır.
H.3.2.1. Ciro
Bildirim konusu işlem sonucunda oluşacak ortak girişimin
taraflarından, Gedik’in 2002 yılında elde ettiği toplam cironun ilgili ürün
pazarına ilişkin kısmı ……………………. TL.’dir. BTS’nin ise tozaltı
kaynak teli pazarında cirosu bulunmazken, 2002 yılına ait gazaltı kaynak
teli ve tozaltı kaynak tozu pazarlarına ait ciroları toplamı ………. Euro
(yaklaşık …………………… TL.) olup, tarafların ciroları toplamı
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde
belirtilen 25 trilyon TL.’lik ciro eşiğinin altında kalmaktadır.
8 REKABET KURUMU
H.3.2.2. Pazar Payı
Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre BTS, Türkiye’de doğrudan
faaliyetinin bulunmaması ve ihracat yoluyla gerçekleşen satışlarının
önemsiz düzeyde olması nedeni ile, Türkiye’deki ilgili ürün pazarlarında
kayda değer bir pazar payına sahip bulunmazken, Gedik’in gazaltı
kaynak teli pazarında %…., tozaltı kaynak teli pazarında %.… ve tozaltı
kaynak tozu pazarında ise %….’lik paya sahip olduğu görülmektedir.
Bu çerçevede, Gedik’in gazaltı kaynak teli ve tozaltı kaynak teli
pazarlarındaki payları bakımından, anılan Tebliğ maddesinde öngörülen
pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle işlem, izne tabi bir ortak girişim
işlemidir.
H.3.3. Hakim Durum Değerlendirmesi
Gedik halihazırda gazaltı kaynak teli ve tozaltı kaynak telini
Türkiye’de üreterek satmakta, tozaltı kaynak tozunu ise BTS ve/veya
diğer tedarikçilerden ithal ederek satmaktadır. Gedik’in gazaltı kaynak
teli ve tozaltı kaynak teli pazarlarındaki mutlak pazar payları sırasıyla
%….. ve %….. olmakla birlikte, Gedik’in ilgili ürün pazarlarındaki nisbi
pazar payı göz önüne alındığında anılan pazarlarda hakim durumda
olmadığı anlaşılmıştır. BTS’nin ise Türkiye’deki ilgili ürün pazarlarında
doğrudan bir faaliyeti ve pazar payı bulunmamaktadır. BTS’nin
Türkiye’deki ilgili pazarlarda herhangi bir pazar payına sahip olmaması
ve Gedik’in de ilgili ürün pazarlarından çekilecek olması nedeniyle, söz
konusu ortak girişim şirketinin yeni bir hakim durum yaratmayacağı veya
mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceği kanaatine varılmıştır.
H.3.4. Rekabet Yasağı’na İlişkin Değerlendirme
Bildirim konusu ortak girişim şirketinin kuruluşunu düzenleyen
sözleşmenin 19. maddesinde tarafların, ortak girişim şirketi ile ilgili
ürünlerin üretimi alanında rekabet teşkil edecek faaliyetlerde
bulunmayacakları şeklinde bir düzenleme getirilmektedir. Bildirim konusu
ortak girişim şirketinin kurulması ve üretim faaliyetine başlanması,
tarafların belirli bir yatırımını gerektirmekte olup, temel amaç üretimin
verimli şekilde devam ettirilmesidir. Söz konusu rekabet sınırlamasının
sözleşmede yer almadığı durumda tarafların her zaman, diğer hissedarın
ortak girişim şirketi ile aynı konuda faaliyette bulunması riski ile karşı
karşıya kalacağı ve yatırım kararları ile ortak girişim şirketinden
bekledikleri ticari faydaların olumsuz etkilenebileceği açıktır.
Bu çerçevede, ortak girişim işleminin gerçekleştirilmesi açısından
söz konusu sınırlamanın zorunlu bir nitelik taşıdığı anlaşılmıştır. Bununla
birlikte anılan sınırlamaya ilişkin herhangi bir süre belirtilmeyerek,
münhasıran sözleşmenin devamı süresince geçerli kılınması, dolayısıyla
sözleşmenin herhangi bir şekilde feshi halinde tarafların rekabet
etmemeye ilişkin taahhüdünün ortadan kalkması nedeniyle bu
sınırlamanın makul bir yan sınırlama olarak değerlendirilebileceği
kanaatine varılmıştır.
9 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; Böhler Thyssen
Schweibtechnik GmbH ve Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A.Ş.
arasında, GBT Gedik Böhlet Thyssen Kaynak Sanayi A.Ş. unvanlı bir
ortak girişim şirketi kurulması işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in kapsamında izne tabi bir işlem
olduğuna; bununla beraber 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında
hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve
bunun sonucunda ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına
neden olan nitelikte bir ortak girişim işlemi olmadığına; ilgili "Ortak
Girişim Sözleşmesi"nde yer alan rekabet kısıtının ise makul bir yan
sınırlama olarak değerlendirilebileceğine, dolayısıyla bildirim konusu
işleme izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy