T. C.
K A Y S E R İ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1808
KARAR NO: 2024/1434
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/07/2024
NUMARASI: 2024/608 Esas, 31/07/2024 Tarihli Ara Karar
DAVA: Tazminat ( Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/07/2024
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 10/10/2024
YAZILDIĞI TARİH: 10/10/2024
Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/608 Esas, 31/07/2024 tarihli ara kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; dava konusu kaza nedeniyle müvekkilinin bedensel zararının bulunduğunu, çalışamayacak durumdu olduğunu, işbu davada yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, teminatsız olarak davalıların taşınır, taşınmaz malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hakları yönünden ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati hacze karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin 31/07/2024 Tarihli Ara Kararında Özetle; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin ve ihtiyati haciz talebinin ayrı ayrı reddine karar verildiği görülmüştür.
TARAFLARCA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili, 09/08/2024 havale tarihli istinaf dilekçesinde özetle; kanunun aradığı yaklaşık ispat hususunun somut olay nezdinde gerçekleştiğini, haksız fiile dayanan davada davalı hakkında Kayseri 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/435 esas sayılı dava ile ceza davası açıldığını, savcılık makamının almış olduğu bilirkişi raporu ile ...'nin kusurlu olduğunu kabul ettiğini, iddianame düzenlediğini, tazminat alacağı kazanın gerçekleştiği tarihte muaccel olur ve muaccel alacaklar için ihtiyati haciz talep edilebilmesinin, alacağın rehinle temin edilmemiş olması dışında başka bir şartı olmadığını, bu nedenle talebin İİK'nın 257 vd. md.leri gereğince ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddi kararının kaldırılmasına ve tedbir kararı uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi gereğince istinaf başvurusunun incelenebilmesi için öncelikle ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi zorunludur. Bu şartlar kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinafa konu dosya kapsamı incelendiğinde; 6100 sayılı HMK'nın 352. maddesinde düzenlenen ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf talebinin ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği görülmüştür.
Davacı vekili, dava dilekçesinde özet olarak; yaralamalı trafik kazası nedeniyle tam ve belirlenebilir olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL tedavi gideri, 100,00 TL geçici maluliyet tazminatı, 100,00 TL kalıcı malulüyet tutarının müşterek ve müteselsil olmak üzere davalılardan, 250.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ...'den tahsili ile müvekkiline ödenmesine dair tazminat ve davalı ... yönünden teminatsız olarak, taşınır, taşınmaz malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hakları üzerinde tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından 31/07/2024 tarihli ara karar ile davacının ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verildiği bu karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulduğu görülmektedir.
6100 sayılı HMK 389/1. maddesinde yer alan, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." yönündeki düzenlemeyle; davanın açılmasıyla, hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması olasılığı ve bu değişiklikler nedeniyle dava sonunda elde edilecek hükmün icrasının olanaksızlaşması veya güçleşmesini önlemek amacıyla, geçici hukuki koruma işlemleri kapsamında, ihtiyati tedbir yönteminin oluşturulduğu; ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir nedenin ortaya çıkmasının da konunun temel koşulları olduğu belirgin bulunmaktadır.
"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir."
İhtiyati haciz müessesesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesi şu şekildedir;
İhtiyati haciz şartları:
Madde 257 – "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2 -Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder."
Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş alacakların zamanında ödenmesinin sağlanması amacıyla borçlunun mallarına geçici olarak hukuken el konulması şeklinde ifade edilebilecek olan ihtiyati haczin, kanunda düzenlenen istisnai hallerde vadesi gelmemiş alacaklar için tatbiki de mümkündür. Bu istisnalardan biri de 2004 sayılı İİK'nun 257/2. maddesinde yer alan, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemesi, kaçırması veya kendisinin kaçmaya çalışmasıdır.
Ayrıca, manevi tazminat isteminde zararın tekliği ve bölünmezliği ilkesi gereğince kısmi ve belirsiz alacak davası olarak açılmaya elverişli değildir. Bu sebeple davacıların manevi zararlarına karşılık ihtiyati haciz taleplerinin tamamının tek kalemde istenebileceğinden göz önünde tutularak ihtiyati haciz talebinin kabulü, hacizde ölçülülük ilkesi gereğince kısmen kabul-kısmen reddi veya reddine karar verilmiş olması ileride hükmedilecek olan manevi tazminat istemi için 6100 Sayılı HMK'nun 36/1-b bendi gereğince davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması niteliğinde görülemez. Diğer bir anlatımla, ihtiyati hacizde verilen karar ne olursa olsun buna bağlı olmaksızın nihai kararda 22/06/1966 tarihli 7/7 sayılı İBK'da göz önünde tutularak manevi tazminatın hüküm altına alınması mümkündür.
Keza Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Bölge Adliye Mahkemesi Kararları arasındaki Uyuşmazlığın giderilmesi istemine dair 2022/8964 esas 2022/15530 karar sayılı 28/11/2022 tarihli kararı da" Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat, haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki muacceliyet kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Borçlunun temerrüdüne ilişkin 6098 sayılı TBK’nın 117. maddesine göre haksız eylemlerde eylemin işlendiği tarih itibariyle borçlunun temerrüde düşmüş olacağı düzenlenmiştir. Az yukarıda açıklanan yerleşik yargısal içtihatlarda da bu hususlara işaret edilmiştir. Haksız eylemden kaynaklı manevi tazminat istemiyle açılan davalarda ihtiyati haciz kararı verilmesini engelleyen yasal bir hüküm mevcut olmadığı gibi, İİK’nın 257 vd. maddelerinde de bu yönde bir hüküm bulunmamaktadır. Haksız eylem nedeniyle açılan manevi tazminat davalarında İİK’nın 257 vd. maddelerinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmesi ve mahkemenin alacağın varlığı konusunda kanaat edinmiş olması halinde, somut olayın özelliklerine ve ölçülülük ilkesine uygun düşecek şekilde ihtiyati haciz kararı verilebilmesi mümkündür." şeklindedir.
Dosya arasına sunulan evraklardan C.Başsavcılığının 2024/13605 soruşturma nolu dosya kapsamında kusur raporu alınmış, bu raporda davacının kusursuz, davalı ...'nin ise kusurlu olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar bu rapor ilk derece mahkemesini bu aşamada bağlamasa da ihtiyati haciz kapsamında yaklaşık ispat açısından yeterlidir.
Yine dosya içerisindeki raporlardan davacının davacının hayati tehlike geçirecek şekilde ve kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın yaralanma ile sonuçlanan trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davası olduğu, haksız fiil tarihi itibariyle alacağın muaccel olduğu, mevcut delillere göre yaklaşık ispat koşulunun sağlanmış olduğu ve davacıların istinafının yerinde olduğu, bu sebeple ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 31/07/2024 tarihli ara kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince kaldırılmasına, düzelterek yeniden karar verilmesi suretiyle; davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin 2004 sayılı İİK'nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca koşulları gerçekleştiğinden maddi tazminat yönünden dava değeri olan 300-TL ile manevi tazminat davası yönünden ise toplamda 250.000,00 TL olmak üzere 250.200,00-TL ile sınırlı olarak davalı ... adına kayıtlı bulunan araç ve taşınmazlar üzerine üçüncü kişilere devir yasağını içerir ihtiyati haciz konulmasına, 2004 sayılı İİK'nun 259/1. maddesi gereğince takdiren alacağın % 10'u olan (25.300,00TL) tutarında nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubu alınmasına, ihtiyati haciz kararının talep halinde 2004 sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine şeklinde yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) ;
A-) Davacıların istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,
B-) Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/608 Esas sayılı dosyasında verilen 31/07/2024 tarihli ara kararının yeniden hüküm kurulmak üzere KALDIRILMASINA, hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince YENİDEN TESİSİNE,
1-) Davacıların ihtiyati haciz talebinin İİK'nın 257. maddesi gereğince KABULÜ İLE, davacının maddi tazminat talebi yönünden dava değeri olan 300,00-TL ile manevi tazminat talepleri yönünden ise toplamda 250.000,00-TL ile sınırlı olarak davalı... adına kayıtlı bulunan araç ve taşınmazlar üzerine üçüncü kişilere devir yasağını içerir teminat mukabilinde İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
3-) 2004 sayılı İİK'nun 259/1. maddesi gereğince takdiren alacağın % 10'u olan (25.300,00-TL) tutarında nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubu alınmasına,
4-) İhtiyati haciz kararının talep halinde 2004 Sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine,
5-) Kararın taraflara tebliğine,
C-) Davacıların istinaf başvurusu kabul edilmiş olmakla;
1-) Davacı adli yardımdan faydalandığından harç alınmadığından iadesine yer olmadığına,
2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b/2. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1 - f maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 10/10/2024