T.C. ... BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/938 - 2024/1039
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/938
KARAR NO: 2024/1039
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/02/2024
NUMARASI: ... Değişik İş ... Karar
İHTİYATİ HACİZ
İSTEYEN/DAVACI: ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av..
KARŞI TARAF/DAVALI: ... HURDA GERİ DÖNÜŞÜM PLASTİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
DAVA TÜRÜ : İhtiyati Haciz
İstinaf Yoluna Başvuran(lar)
İHTİYATİ HACİZ
İSTEYEN/DAVACI: ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av. ..
TALEP KONUSU: Mahkeme Kararının Kaldırılması
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 01/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/07/2024
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/02/2024 tarih ve ... Değişik İş ... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle ihtiyati haciz isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :
Aleyhine ihtiyati haciz istenilen şirketin elektrik tesisatında 04.01.2024 tarihinde yapılan kontrollerde görevli tedarik şirketi ile akdedilmiş aktif bir perakende satış sözleşmesi olmaksızın kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespit edilerek kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlenerek elektriğinin kesildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. vd. maddelerine göre yapılan hesaplama sonucu 3.607.827,62 TL fatura tahakkukunda bulunulduğunu, haksız elektrik tüketiminin haksız fiil teşkil edip fiilin gerçekleştiği tarihte borcun muaccel hale gelmesine rağmen borcun ödenmediğini, borçlu tarafından borçtan kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeyip kaçırmaya ve kendisinin kaçmaya çalıştığını, bu nedenlerle borçlunun kaçak elektrik kullanımına istinaden tahakkuk eden 3.607.827,62 TL'lik borcuna yeter miktarda taşınır ve taşınmaz mallarına ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI :
İlk derece mahkemesince; İhtiyati haciz talebinin reddine, karar verildiği görülmüştür.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalının dava konusu adreste bulunan fabrikasının elektrik tesisatında yapılan kontrollerde görevli tedarik şirketi ile akdedilmiş aktif bir perakende satış sözleşmesi (abonelik) olmaksızın kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilmiş olup buna istinaden de kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiğini ve tesisattaki elektrik enerjisinin kesildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44 vd. Maddeleri kapsamında kaçak tüketim bedellerinin hesaplandığını, bunun yanı sıra borçlu şirketin söz konusu tutanakta kaşesi mevcut olup ayrıca diğer borçlu ... ...ı'nın davalı ... Hurda Geri Dönüşüm Plastik Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti'nin tek yetkilisi olduğunu, davalının gerçekleştirmiş olduğu kaçak elektrik tüketimi haksız fiil teşkil etmekte olup işbu fiilin gerçekleştiği tarihte borcun muaccel hale geldiğini ancak buna rağmen geçen süre zarfında yapılan müracaatlara rağmen borçlunun borcunu ödememekte direndiğini, borçlunun borçtan kurtulmak amacıyla mallarını gizlediğini, borçlunun üzerine kayıtlı taşınmaz mal varlığı değeri bulunmadığını, kendisinin kaçmaya çalıştığını, borçlunun mallarını kaçırma ihtimali de mevcut olduğundan, bankalardaki hesaplarında paraları kaçıracağından, borçlunun taşınır ve taşınmaz malları, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları ile bankalardaki mevduatlarının ihtiyaten haczini istemek zorunluluğu doğduğunu, açıklanan nedenlerle kararın kaldırılmasını ve talepleri gibi hüküm kurulmasını istinaf yolu ile istemiştir.
KABUL VE GEREKÇE:
Talep, İcra İflas Kanunu 257. Maddesi gereğince ihtiyati haciz isteminden ibarettir.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,
İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş, talep eden vekilince ihtiyati haciz istemi yönünden karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(7)9-1796 Esas, 2021/607 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; gerek ihtiyati tedbir, gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki koruma tedbirleri olarak düzenlenmiştir. Geçici hukuki koruma tedbiri daha genel ve üst kavram olarak kabul edilirken, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz geçici hukuki korumaların birer alt türü olarak düzenlenmiştir.
Hukuk sistemimizde para alacakları ile para dışındaki haklar bakımından geçici hukuki koruma tedbirlerinin düzenleme yerleri farklılık göstermektedir. Para alacakları için öngörülen geçici hukuki koruma tedbiri olan ihtiyati haciz 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda (m.257-268), para dışındaki haklar için öngörülen ihtiyati tedbir ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (m.389-399) düzenlenmiştir. Tekrarlamak gerekirse; para alacakları için ihtiyati haciz, para dışındaki hak ve alacaklar için ise ihtiyati tebdir uygulama bulur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesinde bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin “uyuşmazlık konusu hakkında” verileceği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre ihtiyati tedbirin ancak "uyuşmazlık konusu hakkında" verilebileceği dikkate alınarak tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu olan hakkı oluşturacaktır. Kanun, “uyuşmazlık konusu hakkında” diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (m. 389/1). Bu nedenle ihtiyati tedbir, dava konusu hak, mal ya da şeyler üzerinde uygulanabilir.
Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir.
Somut olayda davalının taşınır taşınmaz malları ile bankalardaki ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulması talep edilmiştir.
İİK 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.
Kanunda yazılı şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı, ihtiyati haciz için gerekli "yaklaşık ispat" şartının da gerçekleşmesi durumunda başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.
Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nun 257. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.
İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. Maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. Maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.
İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde “Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri ( m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.” denilmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek dellilerin sunulmasıdır. Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa, ihtiyati haciz talebini kabul edecektir. Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır.
Somut olayda; Davacının davalıya karşı 04/01/2024 tarihli kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına konu edilen 3.607.827,62 TL miktar için de ihtiyati haciz kararı verilmesi için yerel mahkemeye başvurduğu, yerel mahkemece Alacaklı tarafından talebe konu dilekçe ekinde sunulan belgelerin tek taraflı olarak düzenlenen belgeler olduğu dikkate alınarak, alacağın varlığı ve muaccel hale geldiği hususunda olumlu bir kanaat hasıl olmadığı gerekçesi ile talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İhtiyati haciz talep eden enerji şirketinin, karşı tarafın kaçak elektrik kullandığı iddiasına dayalı olarak düzenlenen Kaçak Elektrik Tespit tutanağına istinaden 3.607.827,62 TL miktarında enerji borcunun bulunduğu ileri sürülerek ihtiyati haciz talep etmiştir. Talebe konu tutanakların, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan talep sahibi şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. Bu nedenlerle davacının talebi bakımından İcra İflas Kanunu 257. Maddesi kapsamında koşulların oluşmadığı kanaatine ulaşılmakla verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, mevcut delillere göre verilen usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(1) maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken istinaf karar harcı olan 427,60 TL peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf ile ilgili yapılan masrafların istinaf talebinde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliği, harç, gider avansı iadesi ve diğer usulî işlemlerin, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 302/5 ve 359/4 maddeleri gereğince ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-f ve 394/5 maddeleri gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/07/2024
Başkan Üye- Üye - Katip
¸e-imza ¸e-imza ¸e-imza ¸e-imza