T.C. ... BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/881
KARAR NO: 2024/1230
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/03/2024
NUMARASI: ... ...
DAVACI: ... -...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 11/07/2024
YAZIM TARİHİ : 11/07/2024
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkilinin çiftçilik işiyle uğraştığını, 2018 yılından önce tarım arazisinde kullanılmak üzere zirai ilaç ve gübreyi davalı kooperatiften karşıladığını, davalı kooperatiften alınan mal ve emtia bedellerini vadesinde ödememesi üzerine ... İcra Dairesi'ne ait ... Esas sayılı dosyasından müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını, davalı kooperatif borcun 155.725,46.TL olduğu yönünde borç bildiriminde bulunması üzerine davalı kooperatif yetkilileri ile görüşen müvekkilinin 2018 yılından sonra kooperatiften herhangi bir mal almadığını ve mevcut borcunun 7166 sayılı yasa uyarınca icra dosyasından yapılandırdığını ve yapılandırma taksitlerini vadesinde ödediğini beyan ettiğini bu sebeple müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Dava konusu borcun ticari nitelikli tarımsal krediden kaynaklı bir borç olduğunu, bu nedenle dava açılmadan önce arabuluculuk yapılmasının yasal bir zorunluluk ve dava şartı olduğunu, bu dava şartının yerine getirilmeden dava açıldığını, davanın dava yokluğu nedeniyle reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Davanın TTK 4. Maddesi uyarınca ticari dava niteliğinde olduğunu, TKK 5-A maddesi uyarınca dava konusu uyuşmazlık yönünden önce arabuluculuk görüşmelerine başvurulması gerektiğini, davanın 30.10.2023 tarihinde açıldığını, arabuluculuk görüşmelerinin ise 06.12.2023 tarihinde başladığını ve davacı dava açıldıktan arabuluculuğa başvurduğunu, dava açıldıktan sonra arabuluculuk yoluna başvurulmasının TTK 5-A madesi uyarınca dava şartı olması, aksinin kabulü halinde arabuluculuk müesseses inin amaçlanan sonucu sağlayamayacağı nedeni ile HMK 114-2 gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; Mahkemece 6325 sayılı yasanın 18/A-2 fıkrası uyarınca son tutanağın ibrazı için bir haftalık süre verilmeden davanın usulden reddine karar verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu, ön inceleme duruşmasına kadar belgenin aslının mahkemeye sunulduğuna ve davanın uzamasına sebep olunmadığı hususu da dikkate alınarak işin esası incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğini, dava şartı eksikliğinin giderilmesi ile yeni ve ayrı bir dava daha açılması gerektiğini bu halin zaten yoğun olan yargı yükünü bir kat daha arttırmak anlamına geldiğini, uyap sisteminden sunulan arabuluculuk kararı ile ön inceleme duruşmasında sunulan arabuluculuk tutanağına yönelik olarak davalı tarafın herhangi bir hak kaybına uğramasının söz konusu olmayacağını, mahkemenin bu kararı ile davacıyı mağdur ettiğini ve mahkemeye erişim hakkının kısıtlandığını, bu nedenlerle; ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.03.2024 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı usul ve yasaya aykırı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesini, mümkün değilse hükmün bozulmasını ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; Mahkemece davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddine karar verdiğini, davanın menfi tespit davası olduğunu ve nispi harca tabi olduğunu, davacı tarafın nispi harcı yatırdığını, nispi harca tabi davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi durumunda da mahkemece nispi oranda vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yasaya aykırı olarak maktu vekalet ücretine hükmedildiğini, bu nedenlerle; davanın reddine yönelik yerel mahkeme hükmünün vekalet ücreti kısmının düzeltilmesini ve nispi oranda vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, menfi tespit davasıdır.
İlk derece mahkemesince, davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu ve davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
05 Nisan 2023 tarih 32154 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7445 sayılı İcra İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31. maddesi ile 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirildiği, kanunun geçici 1. maddesinde "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hükmün, 01/09/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanacağı" belirtilmiştir.
Somut olayda, davacının çiftçi, davalının kooperatif olduğu, uyuşmazlığın zirai krediden kaynaklandığı dolayısıyla, ticari dava olduğu ve Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu, davanın 30/10/2023 tarihinde açıldığı ve dava tarihi itibariyle menfi tespit davalarının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu, davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı, arabuluculuk dava şartınının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı, nitekim davacının dava dilekçesinde arabuluculuğa başvurmadan dava açtığını da belirttiği anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf sebebinin yerinde olmadığı, mahkemece dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine dair karar verildiği ve AAÜT 7/2 maddesi uyarınca davalı vekili yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun bulunarak davalı vekilinin istinaf sebebinin de bu gerekçeyle yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2)a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL istinaf karar harcı davacıdan peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL istinaf karar harcı davalıdan peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)a-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 11/07/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır