T.C.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/1867
KARAR NO: 2018/1524
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/12/2016
NUMARASI: 2003/11 Esas, 2016/700 Karar,
DAVANIN KONUSU: İstirdat
KARAR TARİHİ : 20/11/2018
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili, taraflar arasında Zeytinburnu Noterliği'nin 08/12/2000 tarih 35151 yevmiye sayılı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalının davacı kulübün inşaat müdürlüğü çalışanları ve hara müdürü ile anlaşarak yavaş çalışma pisti yapılmadığı halde hak ediş tablolarında yapılmış gibi gösterilip davacı tarafı yanılgıya uğratmak suretiyle, kulüpten haksız ve mesnetsiz olarak KDV dahil 40.293.335.320 TL tahsil ettiğini, 27/02/2002 tarihli yazıya rağmen haksız tahsil edilen bedelin iade edilmediğini ileri sürerek, haksız olarak tahsil edilen 40.293.335.320 TL'nin haksız tahsilatın yapıldığı 25/03/2011 tarihinden itibaren %80 üzerinden reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilince Karacabey Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış 2002/121 esas sayılı davası kapsamında bu davanın konusu olan yavaş çalışma pistinin de bulunduğunu, yavaş çalışma pistinin bir kısmının yapıldığını, sonra hara müdürü ve inşaat dairesi onayı ile bu işten vazgeçilerek müvekkiline başka imalatların yaptırıldığını, yavaş çalışma pistinde yapılan imalatların Karacabey Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/5 D.iş ve tazminat konulu ve 2002/121 esas sayılı dosyaları ile tespit ettirildiğini, imalatın yapıldığı sırada hara müdürlüğünce yazılan 02/03/2001 tarihli yazı ile işe ara verildiğini, yapılmayan imalatlar yerine yapılanların bedelinin daha fazla olduğunu, buna rağmen hara müdürlüğünce 27/02/2002 tarihli yazı yazıldığını, o tarihe kadar müvekkilinin 189.393.862.571 TL kesin hesap alacağının onaylanmadığını, haksız yere 75.000.000.000 TL gecikme cezası kesildiğini, toplamda müvekkilinin 264.393.862.571 TL alacağının ödenmeyerek bekletildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, ... geçici kabul heyeti tarafından projede yer alan yavaş çalışma pisti inşaatından vazgeçildiği, bunun yerine proje değişikliği yapılarak, sözleşmenin %30'unu aşmayan imalat değişiklikleri ve ilave imalatlar yapılmakdığı, kontrol teşkilatının 20/12/2000 tarihli yazısı ve ekindeki listede karar altına aldığı imalat değişiklikleri ve ilave imalatların davalı müteahhit tarafından ...'nün yazılı onayı beklenmeksizin geçici kabule hazır hale getirildiği, ... İnşaat ve Teknik İşler Daire Başkanlığı'nın 31/05/2001 tarihli yazısında yavaş çalışma pisti inşaatının yapımından vazgeçildiği, bu vazgeçilen imalatlar yerine ilave işler ve değişikliklerin yaptırıldığı, yaptırılan ilave işler ve değişik işlerin toplam bedelinin 38.335.014.792 TL olduğu ve bu bedelin yapımından vazgeçilen yavaş çalışma pistinin ihale bedeli olan 34.146.894.400 TL olduğunun belirtildiği, tüm bu hususlar dikkate alındığında, sözleşmeye göre yapılması gerekip de, yapılmayan eksik bırakılan iş olarak yavaş çalışma pistinin yapılmadığı ve bu yavaş çalışma pisti bedelinin sözleşmeye göre 34.146.894.400 TL olduğu, sözleşme dışı keşif artışı ve sözleşme dışı imalatlar sebebiyle yapılan fazla imalat ve değişikliklerin ise toplam değerinin 38.335.014.792 TL olduğu, dolayısıyla davalı yüklenicinin yapmış olduğu ilave imalat ve işler bedelinin yapılmayan imalat bedelinden daha fazla olduğu ve ...nün kontrol heyeti tarafından ilave yapılan imalat işler bedelinin sözleşmeye göre yapılması gerekip de, yapılmayan yavaş çalışma pist bedeline bağlandığı, yani mütaahhide daha fazla bir bedel ödenmesi gerekirken, daha az bir bedelin ödendiği, bu bakımdan davacının fazla yapmış bir ödeme bulunmadığı gerekçeleriyle, davacının davasının sübut bulunmadığından reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesinde, davanın haksız olarak reddedildiğini, bilirkişi raporunda iddialarının yeterince değerlendirilmediğini, yeni bilirkişi heyetine inceleme yaptırılması talebinin dikkate alınmadığını, Karacabey 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/168 esas ve 2013/38 karar sayılı davada Yargıtay Bozma ilamına uyularak müvekkilinin 189.393,86 TL alacağının kabul edilerek kesinleştiğini, mahkemece karar verilirken bu kararın irdelenmediğini, ceza davasının zamanaşımına uğradığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ve fazla ödendiği ileri sürülen iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında düzenlenen 08/02/2000 tarihli sözleşme ile Karacabey Harasında personel lojmanı, seyis lojmanı-1, seyis lojmanı-2, 2 adet müdür lojmanı, at hastanesi, 2 adet aile ojmanı, 2 adet 10 box karantina ahırı, ana giriş bekçi kulübesi, yavaş çalışma pisti, kır kahvesi, 2 adet yem deposu atölye ve garaj inşaatının anahtar teslimi fiyatla yapılması kararlaştırılmış, yavaş çalışma pisti keşif icmaline göre bu işin 2000 yılı birim fiyatlarıyla toplam bedelinin 34.146.894.400 TL olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme, niteliğince bir eser sözleşmesidir. Davacı iş sahibi; davalı ise yüklenicidir.
Davalı ...'nün şikayeti üzerine davalı ve diğer ilgililer hakkında hizmet nedeniyle emniyeti suistimal ve dolandırıcılık suçlarından Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2009/139 Esas, 2009/164 Karar sayılı dosyasında açılan kamu davasında aralarında davalı yüklenicinin de bulunduğu sanıklar hakkındaki davanın TCK'nın 1/2/4 ve 104/2 maddeleri gereğince zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verildiği, kararın Yargıtay aşamasından geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı yüklenici ... tarafından Karacabey 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/168 Esas, 2013/38 Karar sayılı dosyasında iş sahibi ...'ne karşı açılan davada sözleşme uyarınca yaptırılan ilave işler ve ek işler bedeli ile kesinti ve fiyat farklarının tahsili istenmiş, yerel mahkemenin 07/02/2013 tarih ve 2012/168 esas, 2013/38 karar sayılı kararı ile, 189.393,86 TL maddi tazminatın tahsiline, fazla talebin reddine karar verilmiş, Yargıtay aşamalarından geçerek 12/01/2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Söz konusu dosya kapsamında alınan 10/07/2003 tarihli bilirkişi raporunda, yavaş çalışma pistine ilişkin makine ile yumuşak sert toprak kazısı, Q400mm lastik contalı muflu beton kanalizasyon borusu, sap-soiler ile özel drenaj yapılması imalatlarının yerinde yapılmış olduğu belirtilmiş, 10/12/2003 tarihli ek raporda yüklenicinin idareden 249.393.862.000 TL talep etmekte haklı olduğu bildirilmiştir.
Karacabey Hara Müdürlüğü kontrol mühendisi olduğu anlaşılan ...tarafından yükleniciye hitaben düzenlenen yazıda, Karacabey Pansiyon Harada yavaş çalışma pistinde yapılan imalatların ayrıntısı belirtilerek toplam bedelinin 9.137.240,800 TL; yavaş çalışma pistinde yapılmasından vazgeçilen imalatlar yerine yapılan imalatların yine ayrıntısı belirtilerek, 29.197.773.992 TL olup imalatlar toplamının 38.335.014.792 TL olduğu, yavaş çalışma pisti ihale bedelinin 34.146.894.400 TL + KDV olduğu için bu hesabı aynı fiyata bağladığı belirtilmiştir.
Dosyada mevcut kesin kabul tutanağına göre, sözleşme konusu inşaatın kesin kabulünün 31/03/2002 tarihli olduğu, ekli listede yavaş çalışma pisti imalatlarının yapılmadığı belirtilmiştir.
Mahkemece alınan 03/02/2016 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, toplam ödenecek miktarın 188.448.862.000 TL olması gerekirken %1 KDV kesintisi iadesine tekrar KDV eklendiğinden ilk kararda davalıya ödenmesine karar verilen 189.393.862.000 TL'den mahsubu halinde 945.000.000 TL'nin de yükleniciden alınarak idareye verilmesi gerektiğini, 07.04.2001 tarihli 4 nolu hakediş ve 28.02.2001 tarihli 5 nolu hakkedişlerde yapımından vazgeçilen ve müteahhite hakedişlerle ödendiği anlaşıldığından Yavaş Çalışma Pisti inşaat işinin bedeli olan 34.146.894.400 TL'nin KDV'si ile 40.293.335.000 TL'nin davalı yükleniciden alınarak davacıya verilmesi gerektiğini, hakedişlerle bedeli ödenmiş 34.146.894.400 TL bedelli Yavaş Çalışma Pisti'nden vazgeçilerek Karacabey Hara Müdürü ... ve İnşaat Dairesinin onayları ile bu işin yerine aynı işyerinde sözleşmede olmayan başka imalatlar yapıldığını, Yavaş Çalışma Pisti yapılmayıp bunun yerine yaptırılan ve mahsuplaşıldığı belirtilerek ödenmeyen, makam onayı olmadan mahsuplaşmanın kesinleşmediği ilave işler bedeli olan 38.335.014.792 TL + %18 KDV'si toplam 45.235.317.000 TL'nin davacı idareden alınarak davalı yükleniciye ödenmesi gerektiğini, buna göre davacı alacağının 945.000.000 TL + 40.293.335.000 TL = 41.238.335.000 TL olduğunu, davalı alacağının ise 45.235.317.000 TL olarak hesaplandığından sonuç olarak 3.996.982.000 TL'nin davacı TJK'dan alınarak davalı ... 'na verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Somut olayda, tüm dosya kapsamı, ceza yargılaması ve Karacabey Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış 2002/121 esas sayılı dosyası ile 2002/5 D.iş sayılı tespit dosyası kapsamı, alınan bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde, her ne kadar davacı idarece davalı yükleniciye yapılmayan yavaş çalışma pisti nedeniyle 40.293.335.000 TL (40.293,33 YTL) ödeme yapılmış ise de bilirkişi raporunda belirtildiği üzere yüklenici tarafından yavaş çalışma pisti yerine yapılan imalatların 45.235.317.000 TL (45.235,31 YTL) değerinde olduğu, bu durumda davacı idarenin davalı yükleniciden herhangi bir alacağı bulunmayıp, aksine yüklenicinin alacaklı olduğu sonucuna varıldığından, yerel mahkemenin davanın reddine dair kararı yerinde olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/12/2016 tarih ve 2003/11 Esas, 2016/700 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-Alınması gereken 35,90-TL istinaf karar harcından peşin alınan 31,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 4,50-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 20/11/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.