T.C.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/1524 Esas
KARAR NO: 2018/2770 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2016
NUMARASI: 2015/793 E., 2016/752 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 28/12/2018
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; 14/03/2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında... plakalı, ...arasında yolcu taşımacılığı yapan hatlı minibüste yolcu olarak seyahat eden ... ve ... ın vefat ettiğini, vefat eden kişilerin ilkokul çağındaki çocukları olduğunu, kazanın minibüsle okula giderken meydana geldiğini, davacıların vefat eden çocukların ana babaları olduğunu, ...plakalı ticari minibüsün ... arasında ticari taşıma yaptığını, malikinin ... olduğunu, savcılık soruşturmasında beyanı alınan minibüs şoförünün 28/11/2008 tarihinde verdiği ifadesinde ücretli taşıma yaptığını, kişi başına 1 TL ücret aldığını beyan ettiğini, Karayolları Taşıma Kanunu nun 2.maddesi ile il sınırları içindeki taşımalar ile 100 km ye kadar olan şehirler arası taşımaların düzenlemesinin il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapmak sureti ile ilgili valiliklere, belediyelere bırakılabileceğinin düzenlendiğini, Bakanlar Kurulunun 2004/6789 Sayılı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ferdi Kaza Sigortası ile ilgili kararı ile"10/07/2003 tarihli ve 4925 Sayılı Karayolları Taşıma Kanunu hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan taşımacılar , yurt içi ve uluslar arası taşımalarında görevlendirecekleri sürücüler ile bunların yardımcıları ve taşıyacakları yolcular için Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ferdi Kaza Sigortası yaptırmak zorundadırlar " hükmünün getirildiğini, bu nedenle murislerin yolcu olarak bulunduğu minibüsün de Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ferdi Kaza Sigortası yaptırmasının zorunlu olduğunu , ancak buna ilişkin poliçenin bulunmadığını, bu nedenle kaza tarihi itibariyle geçerli olan poliçe limitine göre davalı ... Hesabının sorumlu olduğunu, , ...na müracaat ettiklerini, ancak 24/04/2014 tarihli yazı ile söz konusu aracın , okul servis taşımacılığı yaptığı ve servisler için Zorunlu Koltuk ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığından bahisle , başvurunun reddedildiğini, ancak söz konusu aracın okul servisi olmayıp, her gün ücretini vererek bindikleri ticari amaçla iş yapan minibüs olduğunu belirterek , şimdilik her bir davalı için 2.500,00TLnin davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 08/08/2016 havale tarihli ıslah dilekçesi ile; fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla ... Mirasçıları olan; ... için 50.000,00-TL, ... için 50.000,00-TL, ...Mirasçıları olan; ... için 50.000,00-TL, ... için 50.000,00-TL olmak üzere toplam 200.000,00-TL maddi tazminatın temerrüt tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; söz konusu aracın okul servisi olduğunu, Çermik - Petekkaya arasının 100 km den az olduğunu, bu nedenle Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ferdi Kaza Sigortası nın yaptırılmasının zorunlu olmadığını, servis araçlarının izinleri ve ruhsatlarının farklı olduğunu, herhangi bir yetki belgesinin kaydedilmelerinin gerekmediği, bu araçlar için trafik sigortası yaptırma zorunluluğu olmasına rağmen Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ferdi Kaza Sigortası nın yaptırmaları gerekmediğini, kaldı ki 100 km nin altındaki taşıma için de bu poliçenin yaptırılmasının zorunlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından TRAMER e yazılan müzekkere cevabında; .... plakalı aracın 14/03/2008 tarihini kapsayan Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının olmadığı bildirilmiştir.
Diyarbakır Valiliği'ne yazılan yazı cevabında ; Çermik Kaymakamlığından alınan bilgiye göre söz konusu aracın herhangi bir yetki belgesinde kayıtlı olmadığı, Çermik - Petekkaya arasının ise toplam 10 km olduğu bildirilmiştir.
Ulaştırma Bakanlığı ne yazılan yazı cevabında da söz konusu aracın herhangi bir yetki belgesinde kayıtlı olmadığı, aracın kullanım amacının ticari- yolcu nakli olduğu bildirilmiştir.
Kazaya karışan dava dışı ...Z ’a ait ...plakalı aracın, araç tescil belgesinde minibüs olarak yazılmışsa da, Çermik İlçe Emniyet Amirliği nin 22.02,2016 tarihli cevabi yazısı eklerinde kamyonet olarak geçtiği anlaşılmıştır.
İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/12/2016 tarihli 2015/793 Esas 2016/752 Karar sayılı kararıyla "... plakalı aracın ilk etapta kamyonet olarak trafiğe çıkmış olduğu, ancak daha sonra bu aracın (14 + 1) kişilik yolcu taşıma amaçlı ticari minibüse tadil edildiği, araç tescil belgesinde de okul servis aracı (taşıtı) olarak değil ticari minibüs olarak yazılmış ve kaza sırasında da ...plakalı aracın yolcu taşıma amaçlı ticari minibüs olarak kullanılmakta olduğunu, Çermik Kaymakamılığı'nın 09.09.2013 tarihli yazısı ile ... plakalı minibüs sürücüsü ... nın Çermik Cumhuriyet Başsavcılığı nın 2008/148 Soruşturma no.lu dosyası kapsamında verdiği ifadeden, davalı vekilinin İddiasının aksine,.. . ve ... plakalı minibüslerin, ne Kaymakamlık ve ne de ilçe Milli Eğitim Müdürlüğünce tutulan bir servis aracı olmadığını, gidiş-geliş 1 TL ücret karşılığında Petekkaya-Çermik arasında yolcu tasıma amaçlı çalışan ticari hat minibüsleri olduğunun somut ve kesin olarak tespit edildiği, dolayısıyla Ulaştırma Bakanlığı tarafından yayınlanan Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği ile de herhangi bir ilişiğinin bulunmadığı, somut olayda... plakalı minibüs ile yapılan yolcu taşımasının, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu nun kapsamını teşkil eden kamuya açık karayolunda Diyarbakır ili içinde ... arasında gidiş-geliş 1 YTL ücret karşılığında motorlu taşıtla yapılan bir yolcu taşıması olduğu,bu nedenle; il sınırları içerisinde yapılan yolcu taşımacılığının da Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamına alınmış olduğu ve ... plakalı aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasını yaptırmasının zorunlu bulunduğu, söz konusu araca ait yolcu taşımacılığı Yetki Belgesinin alınmamış olmasının ve dava konusu taşımacılığın yetki belgesiz yapılmış olmasının, tazminat talebinin ödenmesine yasal bir engel teşkil etmediği,5684 sayılı Sigortacılık Kanunu nun 14-2. b maddesi gereğince, kaza tarihinde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için davalı ...'nın tazminat ödeme sorumluluğunu bulunduğu, Davalı ...'nın ise, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının A.7-c maddesine göre, “olay, taşımacının yetki belgesinde kayıtlı olmayan taşıtlarla yapılan veya yetki belgesi olmadan yapılan taşımalar sonucu meydana gelmişse” ve ... Yönetmeliği nin 16/1-a maddesine göre "zorunlu sigorta yaptırmayan veya geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu sigortalan yaptırmayan kişilere” ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sigorta ettirene/işletene rücu edebileceği,Davacıların evlatları / murisleri F..., .... ve ... için ...’ndan kişi başına 100 000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL talep haklarının bulunduğu, yolcu taşımacılığı yapan minibüsün Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesini yaptırmak zorunda olduğu somut olayda bu poliçenin bulunmadığı, bu nedenle ...nın sorumluluğunun bulunduğu, kaza tarihinde minibüslerde geçerli ölüm halindeki teminat limitinin 100.000 TL olduğu anlaşılarak, ... ve ... tarafından açılan davanın aktif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle reddine, Diğer davacıların davalarının kabulü ile ... için 50.000,00 TL , ... için 50.000,00 TL , ... için 50.000,00 TL , Havva Akdağ için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000 TL nin 18/04/2014 tarihinden (davacılar 07/04/2014 tarihli başvuru dilekçesinde başvuru için gerekli bütün evrakları eklediklerinden temerrüt tarihi olarak 07/04/2014 tarihli başvuru tarihinin 8 iş günü ilavesiyle bulunan temerrüt tarihi) itibaren işleyecek avans faizi (söz konusu minibüsün ticari nitelikte olması nedeniyle) ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
Davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinde; dava konusu taşımanın 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 17.maddesinde belirtilen kapsamda bir taşıma olmadığını, bu itibarla dava konusu taşıma faaliyetinin ilgili mevzuat gereği kanuni ferdi kaza koltuk sigortası yaptırma zorunluluğuna bağlanan bir faaliyet niteliği taşımadığını, bu nedenle de müvekkili kurumun bu olaydan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını,
-dava konusu taşımanın Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında yapılan şehirlerarası veya uluslararası yolcu taşıması niteliğinde olmadığını, dava konusu aracın ...arasında 1 TL karşılığında taşıma yaptığını, 100 km'ye kadar olan yolcu taşımacılığının koltuk sigortası kapsamı dışında olduğunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2.maddesine göre söz konusu taşıma için sigorta yaptırma zorunluluğunun bulunmadığını, mahkeme kararının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacılar vekilinin istinaf dilekçesine karşı cevap vermediği anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Davacılar ... ve ...'ın çocukları ...'ın ve ... ile ...'ın çocukları ...ın 14/03/2008 tarihinde ...arasında ticari taşıma yapan ... plakalı minibüsle kaza geçirerek hayatını kaybettiği, davacıların 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu hükümlerine dayanarak minibüsün Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi bulunmadığından ölüm tazminatının ... tarafından ödenmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesinin de davacıların davasını kabul ederek davacılar lehine kaza tarihindeki poliçe limiti dahilinde ayrı ayrı 50.000 TL ödenmesine karar verdiği görülmüştür.
Davalı ... vekilinin dava konusu taşımanın ... arasında 1 TL karşılığında ve 100 km'ye kadar mesafede taşıma olduğu, Taşıma Kanununa göre Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğuna bağlanan bir taşıma olmadığını ileri sürerek istinaf talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Kazanın 14/03/2008 tarihinde meydana geldiği ve kaza tarihinde yürürlükte olan 4925 sayılı Taşıma Kanunu ile 25/02/2004 tarih, 25384 sayılı RG'de yayınlanan 2004/6789 numaralı Bakanlar Kurulu kararıyla ihdas edilen Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarına göre yurt içi ve uluslararası yolcu taşımalarında görevlendirilecek sürücüler ile bunların yardımcıları ve taşıyacakları yolcular için Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırmak zorunda olduğu, muafiyet ve istisnaların Ulaştırma Bakanlığı tarafından belirleneceğine ve daha sonra 13/11/2009 tarihli 2009/15545 numaralı Bakanlar Kurulu kararıyla Hazine Müsteşarlığı tarafından belirleneceğine dair karar gereğince Hazine Müsteşarlığının çıkardığı 28/06/2010 tarihli olup "il sınırları içerisindeki taşımalar ile 100 km'ye kadar şehirlerarası taşımaların" kapsam dışına çıkarılmasının kaza tarihinden sonra olduğu ve somut olayda uygulanamayacağı kanaatine varılmıştır.
Kaza tarihi ile ... plakalı aracın yolcu taşıması yapan ticari araç olup Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi yaptırma zorunluluğunun bulunduğu, ancak yaptırmadığı anlaşılmakla davalı ... Hesabının 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 14/2-bmaddesi gereğince poliçenin limiti çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olduğu, ıslah ile arttırılan ve mahkeme tarafından hükmedilen davacı başına 50.000 TL tazminatın limit dahilinde olduğu, mahkeme kararının yerinde olduğu kanaatiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR:
6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 13.662,00 TL harçtan peşin alınan 3.415,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.246,50 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
İstinaf yargılama giderlerinin istinafa gelen üzerinde bırakılmasına,
İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf aşaması için ayrıca avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde talepleri halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
28/12/2018