(2577 S. K. m. 45) (657 S. K. m. 137, 141, 143) (DİBK. 12.12.2018 T. 2013/2 E. 2018/2 K.)
İSTEMİN ÖZETİ: Bolu İdare Mahkemesince verilen 30/12/2019 gün ve E:2019/540, K:2019/1157 sayılı kararın, istinaf incelemesine tabi tutularak, kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek, gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, …… Lisesi'nde Tarih Öğretmeni olarak görev yapmakta iken, görevden uzaklaştırıldığı 29.07.2016-27.10.2016 ile 06.01.2017-22.03.2018 tarihleri arasında yoksun kaldığı ek ders ücretinin tarafına ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair 19.06.2019 tarih ve 11653121 sayılı Düzce Valiliği işleminin iptali ile mahrum kaldığı hak ve ücret kayıplarının görevden uzaklaştırıldığı 29.07.2016 tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
Bolu İdare Mahkemesi'nin 30/12/2019 gün ve E:2019/540, K:2019/1157 sayılı kararıyla; Öğretmen olan davacının görevi başında olsa bile maaşa esas ders saatini tamamladıktan sonra ek ders için görevlendirilmesi ve bu görevi fiilen yapmış olması ek ders ücreti ödenmesi için gerekli şart olduğundan, ek ders görevinin verilip verilmeyeceği ihtimal dahilinde olan davacıya fiilen girmediği ek ders ücretinin ödenemeyeceği mevzuat gereği olup, şartları oluşmayan davacıya ek ders ücreti ödenmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Davacı tarafından, Mahkeme kararının hukuk ve usule aykırı olduğu öne sürülmekte ve istinaf yoluyla kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Görevden Uzaklaştırma" başlıklı 137.maddesinde; "Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir." hükmü, "Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü" başlıklı 141.maddesinde; "Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler. 143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir." hükmü yer almaktadır.
16.12.2006 günlü 26378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın 1. maddesinde, "Bu Kararın amacı, Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususları düzenlemektir." hükmü, 25. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı haller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır. Ek ders ödemelerinden harcama yetkilisi, ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi ve bu Kararda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde ek ders görevinin gerçekleştiğine ilişkin belgeyi düzenleyen ve onaylayan diğer gerçekleştirme görevlileri müteselsilen sorumludur." hükmüne yer verilmiştir.
Memurların, haklarında yapılan soruşturmalar nedeniyle görevlerinden uzaklaştırıldığı süre boyunca yukarıda hükümlerine yer verilen 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca maaşlarının 1/3'ü oranında kesintiye uğrayacağı, 2/3'ünün ise kendilerine ödenmeye devam edileceği, idarece bu kişiler haklarında tesis edilmiş olan görevden uzaklaştırma işlemi kaldırılarak görevlerine iade edilmeleri durumunda ise, maaşlarından kesinti yapılan 1/3'ü tutarları toplamının bu kişilere ödeneceği hususunun açık olduğu, fakat maaşın yanında ek ders ücreti gibi bir takım ilave yan ödemelerin, görevden uzak kalınan dönemde fiilen çalışılma olmadığı için ödenip ödenmeyeceği hususunda tereddüt bulunduğu, yukarıda hükümlerine yer mevzuat hükümlerine göre de, sözü edilen yan ödemelerin memura ödenebilmesi için fiilen hizmet vermenin şart olduğu düzenlenmiş ise de; burada aranan "fiilen çalışma koşulunun" memurlardan görevde iken yan ödemeleri gerektiren görevleri fiilen yapmayanların anlaşılması gerektiği, idarece tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemi nedeniyle fiilen hizmet verme imkanı olmayanların anlaşılmaması gerektiği, örneğin, ek ders ücreti için, bir öğretmenin görevinde olsa dahi ek ders ücreti alacak kadar fazladan derse girmeyebileceği ya da nöbet tutmayabileceği kanaatine ulaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; ….. Lisesinde Tarih Öğretmeni olarak görev yapmakta iken, 29.07.2016-27.10.2016 ile 06.01.2017-22.03.2018 tarihleri arasında görevden uzaklaştırılıp, en son 19/03/2018 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Olur'u ile görevine iade edilen davacı tarafından, 29.07.2016-27.10.2016 ile 06.01.2017-22.03.2018 tarihleri arasında yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi istemiyle 18/06/2019 tarihinde yaptığı başvurusunun 19/06/2019 tarih ve E.11653121 sayılı işlem ile reddine karar verildiği, davalı idarece birinci savunma dilekçesinde, davacının talep konusu ettiği ek ders ücretinin ödenmemesi sebebinin, sözü edilen dönemde fiilen görev yapmamış olduğu belirtilmiş ise de, davacının sözü edilen ek ders ödemelerini alamamasının temelinde görevden uzaklaştırılmış olmasının bulunduğu, akabinde ise görevden uzaklaştırılmasına dair işlem kaldırılarak idarece görevine iade edildiği, dolayısıyla, davacı görevde olsaydı, talepte bulunduğu yan ödemelerini hak edecek hizmeti vereceğinin açık olduğu, kendi kusurundan kaynaklanmayan bir durumdan dolayı hakkında tesis edilen işlem neticesinde ortaya çıkan sonuçların davacıya yükletilmesinin hakkaniyetle bağdaşmasının mümkün olmadığının anlaşılması karşısında; davacının açıkta geçirdiği sürelere ilişkin ek ders ücretlerinin, tarafına ödenmesi istemiyle davalı idareye yapmış olduğu 18/06/2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim, Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 12.12.2018 tarih ve E:2013/2, K:2018/2 sayılı kararı da aynı yöndedir. Her ne kadar içtihadı birleştirme toplantısında görüşülerek içtihada bağlanan uyuşmazlıkların sebebi, bakılmakta olan dava konusu uyuşmazlığın sebebinden farklı olarak, görevden uzaklaştırılan memurun idarece görevine iade edilmesinden değil de, memurun yargı kararı üzerine görevine iade edilmesi nedeniyle görevde olmadığı dönemde fiilen çalışmayı gerektirdiği için ödenmeyen döner sermaye ek ödemesinin verilip verilmeyeceğine ilişkin olsa da, bakılmakta olan dava ile içtihada bağlanan uyuşmazlıkların temelinin aynı sebep olan fiilen çalışılıp çalışılmamaya dayandığı ve İçtihadı Birleştirme Kurulunca da, fiilen çalışma olmasa da döner sermaye ek ödemesinin verilmesi gerektiğine hükmedildiği görülmüştür.
Bu nedenle, dava konusu işlemin iptali yerine, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bolu İdare Mahkemesi'nce verilen 30/12/2019 gün ve E:2019/540, K:2019/1157 sayılı kararın KALDIRILMASINA; dava konusu işlemin İPTALİNE, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ÖDENMESİNE, toplam 336,00-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca belirlenen 1.700,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE, posta gideri avansından artan miktarın istinaf isteminde bulunana İADESİNE, 2577 sayılı Kanun'un değişik 45.maddesinin 6.fıkrası uyarınca kesin olarak, 06.10.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)