(5258 S. K. m. 3) (657 S. K. Ek. m. 33) (Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği m. 42)
İSTEMİN ÖZETİ: Isparta İli Sermet Aile Sağlığı Merkezinde Uzman Aile Hekimi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Sütçüler Devlet Hastanesinde 05.10.2012 tarihinden itibaren tutmuş olduğu adli nöbetler için ücret ödenmesi talebiyle yaptığı 27.02.2014 tarihli başvurunun reddine ilişkin Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğünün 12.05.2014 tarih ve 869 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda Isparta İdare Mahkemesince tek hakimle verilen 27.03.2015 tarihli ve E:2014/613, K:2015/336 sayılı kararının davacı vekili, müvekkilinin kendisine verilen adli nöbet görevlerini yerine getirerek kendisine ödenmesi gereken nöbet ücretlerine hak kazandığı, Türkiye Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından Çanakkale Halk Sağlığı Müdürlüğüne gönderilen görüş yazısında icap nöbeti tutan Toplum Sağlığı Merkezi ve Aile Sağlığı Merkezi çalışanlarına nöbet ücreti ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini iddiası ile usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını istemektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İtiraza konu mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu bu nedenle davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren ANTALYA Bölge İdare Mahkemesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, Isparta İli Sermet Aile Sağlığı Merkezinde Uzman Aile Hekimi olarak görev yapmakta olan davacının, Sütçüler Devlet Hastanesinde 05.10.2012 tarihinden itibaren tutmuş olduğu adli nöbetleri için ücret ödenmesi istemiyle yapmış olduğu 27.02.2014 tarihli başvurunun reddine ilişkin Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğünün 12.05.2014 tarih ve 869 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 3/5. maddesinde "Sözleşme yapılan aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarına, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre belirlenen en yüksek brüt sözleşme ücretinin aile hekimi için (6) katını, aile sağlığı elemanı için (1,5) katını aşmamak üzere tespit edilecek tutar, çalışılan ay sonuçlarının ilgili sağlık idaresine bildiriminden itibaren onbeş gün içerisinde ödenir. (Değişik cümle: 02/01/2014-6514 S.K./52. md) Aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesinde belirtilen yerlerde haftalık çalışma süresi ve mesai saatleri dışında ayda asgari sekiz saat; ihtiyaç halinde ise bu sürenin üzerinde nöbet görevi verilir.(Ekcümle: 02/01/2014-6514 S.K./52. md) Bunlara entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde artırımlı ücretten yararlananlar hariç olmak üzere, 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi çerçevesinde nöbet ücreti ödenir." hükmüne yer verilmektedir.
657 sayılı Kanunun ek 33 üncü, maddesi'nde ise "Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere), aşağıda gösterilen gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda nöbet ücreti ödenir. (Ek cümle: 02/01/2014-6514 S.K./10. md) Bu ücret yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödenir. Ancak ayda aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde 60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz. Bu ücret damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.
İcap nöbeti tutan ve bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir icap nöbeti saati için, icap nöbeti süresi kesintisiz 12 saatten az olmamak üzere, yukarıda nöbet ücreti için belirlenen ücretin yüzde 40'ı tutarında icap nöbet ücreti ödenir. Bu şekilde ücretlendirilebilecek toplam icap nöbeti süresi aylık 120 saati geçemez.” hükümlerine amirdir.
13.01.1983 R.G. Sayılı Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'nin 42. maddesi'nde "Nöbet hizmetleri evde nöbet, normal, acil, branş nöbeti olarak dört şekilde yürütülür. Acil ve branş nöbetlerinin hangi hallerde, tutulacağı hastanenin türüne, iş durumuna, personel mevcuduna, hizmetin gereklerine göre baştabib tarafından tesbit edilir. Eğitim Hastanelerinde de uzman ve uzmanlık eğitimi görenlerden kimlerin hangi nöbete gireceklerini ve ne nöbeti tutacaklarını da baştabib tesbit eder.
A) İcapçı nöbeti (Ev nöbeti): Uzman adedi nöbet tutacak miktarlardan az, fakat birden fazla olan kurumlarda uzmanlar sırayla ev nöbetini tutarlar. Bunun için aylık ev nöbet listeleri hazırlanır. Ev nöbetçisi mesai saatleri dışında kurumun idari ve tıbbi her türlü gereklerinden sorumludur. Ev nöbetçisi akşam vizitlerini yapmaya, mesai dışında bulunduğu yeri bildirmeye, kuruma her davette gelmeye mecburdur.
B) Normal Nöbetler: Mesai saatleri dışında personelin mesai başlangıç saatini değiştirerek veya vardiye sistemi ile gördürülemeyen veyahut bunların dışında kalan hizmetlerin yürütülmesi için düzenlenen nöbet şeklidir. Bundan amaç; ilgili hizmetin mesai saati dışındaki devamını sürdürerek idari ve tıbbi hizmetlerde süreklilik sağlamaktadır. Bu nedenle, bu nöbete kalan görevliler mensup olduğu hizmet bölümü amirinin yetki ve sorumlulukları ile mesleğinin yetki ve sorumluluklarını haizdirler.
Bu nöbetin tutulduğu kurumlarda, acil vak’alar için ayrıca nöbet veya hizmet birimi bulunmadığı takdirde acil vak’a muayenesini ve gerekli ilk yardım ve tedaviyi nöbetçi tabib yapar. Vak'a kendi branşıyle ilgili değilse süratle ilgili dal uzmanını ve acil vak'a için gerekli görülen diğer personeli de davet eder.
Bu nöbetle birlikte acil veya branş nöbeti tutulan kurumlarda normal nöbeti tutan tabib, baştabib yetkilerini haiz olarak sadece idari amir sorumluluğunu yüklenir.
Eğitim hastaneleri dışında uzman baştabib yardımcısı ile birlikte uzman tabib adedi normal nöbet tutmaya müsait kurumlarda baştabib yardımcıları da normal nöbete girerler.
C) Acil nöbetler: Uzman durumu müsait olan kurumlarda lüzum görülen branşlar için normal nöbete ilave olarak ayrıca acil nöbeti konulabilir. Bu takdirde acil nöbetine iştirak edecek diğer sağlık ve yardımcı sağlık personelinin kimler olacağını ve bunların miktarını baştabib tesbit eder.
Acil nöbeti tutanlar bir başka nöbete dahil edilmezler.
Acil nöbeti tutan uzmanın talebi üzerine yapılacak, çağrıya ilgili dal uzmanı ve diğer personel uymaya zorunludur.
D) Branş nöbeti: Birden fazla genel cerrahi, iç hastalıkları klinikleri ve kadın hastalıkları ve doğum kliniği bulunan yataklı tedavi kurumlarında uzman ve klinik adedi gözönüne alınarak acil hizmet için kliniklere bütün personeliyle birlikte branş nöbeti tutturulabilir. Gerek görülürse ve uzman adedi yeterli bulunduğu takdirde acil vak'ası bulunan dallardan birer uzman, yoksa kıdemli uzmanlık eğitimi görenler de bu ekibe eklenebilir veya davet edilebilir. Branş nöbetini üstlenen klinikler, gece nöbetini ifa edecek tabib ve personel ekiplerini düzenleyerek gereği yapılmak üzere baştabibliğe verirler. Bu kliniklere gereğinde başka hizmetlerden personel takviyesi yapılabilir. Branş nöbetlerini üstlenen klinikler o daim acillerinin yatarak tedavi hizmetlerini de ifa ederler ve bu klinik personeline başkaca nöbet hizmetleri verilmez." kurallarına ve tanımlamalarına yer verilmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; İsparta İli Sermet Aile Sağlığı Merkezinde Uzman Aile Hekimi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Sütçüler Devlet Hastanesinde05.10.2012tarihinden itibaren tutmuş olduğu adli nöbetine ilişkin olarak yapmış olduğu27.02.2014tarihli başvurunun reddine ilişkin Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğünün 12.05.2014 tarih ve 869 sayılı işleminin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İtiraza konu mahkeme kararında, "Yukarıda aktarılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği 42. maddesinde nöbet türleri tanımlanmakta ve bu nöbet türlerine hangi şartlarda ne şekilde nöbet ücreti ödeneceği ise 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesinde düzenlenmektedir.
Davacının ücret talep ettiği nöbet türünün aktif nöbet türünden ziyade icap nöbeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanatine varılmakla, bu nöbet türüne göre nöbet tutanlara ücret ödenebilmesi için 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi gereği bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlardan olması gerektiği açık olup, davacı açısından bu durum söz konusu olmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Isparta İli Sermet Aile Sağlığı Merkezinde Uzman Aile Hekimi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Sütçüler Devlet Hastanesinde 05.10.2012 tarihinden itibaren tutmuş olduğu adli nöbetin icap nöbeti niteliğinde olduğu, yukarıda metni bulunan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 3/5. Maddesine göre aile hekimi olarak görev yapan davacıya tuttuğu bu icap nöbetleri karşılığı olarak nöbet ücreti ödenmesi gerektiği, nitekim Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı tarafından Çanakkale Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğüne yazılan icap Nöbeti konulu 64395869/840 sayılı yazıda da Aile sağlığı Merkezleri ve Toplum Sağlığı Merkezlerinde icap nöbeti tutan ve izin kullanmasına müsaade edilmeyen personele icap nöbeti ücreti ödenmesi yönünde görüş verildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk itiraza konu mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle davacı itirazının kabulüne, Isparta İdare Mahkemesince tek hakimle verilen 27.03.2015 tarihli ve E:2014/613, K:2015/336 sayılı kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü gösterilen 231,30 TL yargılama giderleri ile kararın verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 750.00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin karar kesinleştikten sonra mahkemesince, itiraz aşamasında fazladan yatırılan 27,70 TL Karar Harcının harcı tahsil eden ilgili idaresince davacıya ödenmesine, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içinde Mahkememize karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)