(2709 S. K. m. 18) (657 S. K. m. 4)
İSTEMİN ÖZETİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü'nde 657 sayılı Yasanın 4/C maddesi kapsamında geçici personel statüsünde çalışan davacı tarafından, 375 sayılı KHK'nin Ek 9. maddesi kapsamında tarafına ek ödeme ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 12.08.2014 günlü işlemin iptali istemiyle açılan davada; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin EK 9. maddesinde kimlere ek ödeme yapılacağı hususu tek tek sayılmış olup, 657 sayılı Yasanın 4/C maddesi kapsamında geçici personel statüsünde görev yapanlara ek ödeme yapılacağı hususunda açık bir düzenleme bulunmaması karşısında, 657 sayılı Yasanın 4/C maddesi kapsamında geçici personel statüsünde çalışan davacı tarafından, 375 sayılı KHK'nin Ek 9. maddesi kapsamında ek ödeme ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar veren Adana 2. İdare Mahkemesi'nin 20/01/2015 gün ve E:2014/2030, K:2015/58 sayılı kararının; hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğundan, iptali ve ek ödemelerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği öne sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANINÖZETİ: 4/C maddesi kapsamında çalışan personele ilişkin yasal düzenlemelerde yer almayan ek ödeme isteminin reddine dair verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan, itiraz isteminde öne sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı ve itirazın reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
TÜRKMİLLETİADINA
Karar veren, Adana Bölge İdare Mahkemesi'nce, dava dosyası ve itiraz dilekçesi incelenerek, gereği görüşüldü;
Dava, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü'nde 657 sayılı Yasanın 4/C maddesi kapsamında geçici personel statüsünde çalışan davacı tarafından, 375 sayılı KHK'nin Ek 9. maddesi kapsamında tarafına ek ödeme ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 12.08.2014 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
1982 Anayasasının 18. maddesinde "Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır. Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz." hükmü, 49. maddesinde "Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır." hükmü, 55.maddesinde "Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır. Asgarî ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da gözönünde bulundurulur." hükmü düzenlenmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 11/10/2011 gün ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle eklenen Ek-9.maddesinde, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Yasası ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Yasasına göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacağı, ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı, bu maddeye göre yapılacak ek ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde, kamu hizmetlerinin, memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği; 5. maddesinde ise; bu Kanuna tabi kurumların, 4. maddede yazılı dört istihdam şekli dışında personel çalıştıramayacakları kurala bağlanmıştır.
Sözleşmeli personelin hukuki statüsü ile ilgili açık bir kanun hükmü bulunmamasına rağmen, bunların hukuki statüsü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile düzenlenmekte olup, bu kişilerin durumunun bu Kanuna göre belirlenmesi gerekmektedir. Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde kamuda dört farklı türde istihdam şekli düzenlenmiş ve bu dört statü dışında kurumlarda personel çalıştırılamayacağı açıkça belirtilmiştir. 657 sayılı Kanunda, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenlerin memur sayılacağı öngörülmektedir. Sözleşmeli personelin yaptıkları işin niteliği gereği, asli ve sürekli bir kamu hizmeti ile görevlendirilmiş kişiler olduğu görülmektedir. Buna göre, asli ve sürekli bir kamu hizmeti görmekle görevlendirilen Kanunun 4/C maddesi kapsamında sözleşme ile istihdam personelin, bu dört istihdam şekli içinde ve memur statüsünde kabul edilmeleri gerekmektedir.
Bu itibarla; atanma şekli diğer memurlara göre farklı olmakla birlikte, 657 sayılı Kanunun 4/C maddesi uyarınca yapılan sözleşme uyarınca istihdam edilen personelin de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aylık aldıklarının kabulü gerekmekte olup, memurlara tanınan aynı özlük haklarından yararlandırılmalarının hakkaniyete uygun olacağı açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü'nde 4/C'li personel olarak görev yapan davacının, döner sermaye ek ödemesinden faydalandırılması istemiyle yaptığı başvurusunun 12.08.2014 günlü işlem ile reddi üzerine anılan işlemin iptali ile döner sermaye ek ödemesinin tazminine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; davacının istihdam edilmesine dayanak olan 21.12.2009 tarih ve 2009/15759 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 3/5. maddesinde ve ilgili ile imzalanan hizmet sözleşmesinde personele Bakanlar Kurulu kararında belirtilen ücretler dışında başka bir ücret ödenmeyeceği belirtilse de, burada ücret ile kastedilen salt personelin istihdamı nedeniyle ödenecek aylık olduğu, bu nedenle anılan madde hükmünün personelin görevi sebebiyle bulunduğu katkı oranında, kendileriyle aynı hizmetleri yürüten personele ödenen ek ödemelerden yararlanamayacağı anlamına gelmediği açıktır.
Bu durumda, 657 sayılı Kanunun 4/C maddesi ve söz konusu Bakanlar Kurulu kararı uyarınca sözleşmeli personel olarak istihdam edilen ilgilinin, yürüttüğü görev sonucu ek ödemeden faydalandırılmamasının Anayasaya, Uluslararası sözleşmelere dolayısıyla üst hukuk normlarına aykırılık teşkil edeceği açık olduğundan, ek ödemeden faydalandırılması gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamıştır. Diğer taraftan, Anayasanın 125. maddesi uyarınca, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, itirazın kabulüne, Adana 2. İdare Mahkemesi'nin 20/01/2015 gün ve E:2014/2030, K:2015/58 sayılı kararının BOZULMASINA, dava konusu işlemin İPTALİNE, davacının, dava konusu işlem sebebiyle ödenmeyen ek ödemelerinin, davanın açıldığı 19.09.2014 gününden itibaren yasal faiziyle ödenmesine, aşağıda dökümü gösterilen 130,20-TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücretinin Tarifesi uyarınca belirlenen 750,00-TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, posta gideri avansından artan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra, mahkemesince davacıya iadesine, bu karara karşı tebliğini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde Adana Bölge İdare Mahkemesi'ne karar düzeltme isteminde bulunma yolu açık olmak üzere 15.05.2015 günü oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)