(6306 S. K. m. 1, 7) (2577 S. K. Geç. m. 8) (2464 S. K. Ek m. 1)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından,16.03.2015 tarih ve Y/599 sayılı vergi dairesi alındısı ile ödenen 2015/3 dönemine ait bina inşaat harcı ve 2015/3, 4 dönemlerine ait imar ile ilgili harçların tahsiline ilişkin işlemin iptali ile tahsil edilen 23.618,00-TL'nin iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada dava konusu işlemi iptal ederek 23.618,00-TL'nin davacıya iadesine karar veren Konya 1. Vergi Mahkemesinin 11.11.2015 tarih ve E:2015/724, K:2015/1710 sayılı kararına davalı idarece yapılan itiraz üzerine Konya (Kapatılan) Bölge İdare Mahkemesinin 02.02.2016 tarih ve E:2016/17, K:20156/486 sayılı kararı ile kararın görüşme tutanağında karar sonucunun “iptal” olarak belirtilmesi, gerekçeli kararda ise hem işlemin iptaline hem de tazminat isteminin kabulüne ilişkin gerekçeye ve hüküm fıkrasına yer verilmesi karşısında usul ve kanuna aykırı olarak verildiği anlaşılan kararın bozularak yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye iadesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uyarak dosyayı yeniden incelemek suretiyle; 6306 sayılı Kanunun 7/10. maddesinde yer alan hüküm gereğince, 24/06/2016 tarihli ara karar ile davalı idareden, dava konusu gayrimenkul ile ilgili kullanım maksadı değişikliği veya yapı alanında artış olup olmadığı ile daha önce harç alınıp alınmadığı sorularak bilgi ve belgelerin istenildiği, davalı idarece gönderilen 11/07/2016 tarihli cevap yazısı ve eki belgelerde, kullanım maksadı değişikliği veya yapı alanında artış olmadığı, parsel üzerinde daha önceden ruhsatsız yapılar bulunduğundan dolayı herhangi bir harç alınmasının söz konusu olmadığının görüldüğü, 6306 sayılı Kanunun 7/10. maddesinde yer alan hüküm incelendiğinde; gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulan riskli alanlardaki yapıların mevcut alanları için daha önce belediyelerce harç ve ücret alınmış ise bu alanda yapılacak yeni yapılar için Kanunda getirilen istisna gereği tekrar harç alınmaması gerektiği, öte yandan, kullanım maksadı değişiklikleri ile yapı alanındaki artışlar için hesaplanan harç ve ücret farklarının ise daha önce alınan harç ve ücretlere ilave olarak alınmasının gerektiği, ayrıca mevcut alan için daha önce belediye tarafından herhangi bir harç ve ücret alınmamış ise yapılacak yeni yapı için harç ve ücretlerin alınması gerektiğinin anlaşıldığı, bu durumda dava konusu olayda, ilgili belediyece daha önce herhangi bir harç ve ücret alınmadığından, söz konusu gayrimenkul üzerinde yapılacak yeni yapı için gerekli harç ve ücretlerin 6306 sayılı Kanunun 7/10. maddesinde yer alan hüküm gereği alınmasının yasaya uygun olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı, sonuç olarak, 16.03.2015 tarih ve Y/599 alındı numaralı idari işlemle 23.618,00-TL tutarında bina inşaat harcı ve imar ile ilgili harçların alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen Konya 1. Vergi Mahkemesinin 13.07.2016 gün ve E:2016/717, K:2016/871 sayılı kararının; Konya 1. Vergi Mahkemesinin 11.11.2015 tarih ve E:2015/724, K:2015/1710 sayılı kararına yapılan itiraz üzerine Konya Bölge İdare Mahkemesi tarafından mahkeme kararının bozulduğu, dolayısıyla bozma gerekçesiyle sınırlı olarak usuli kazanılmış haklarının bulunduğu, usuli kazanılmış hak gözetilmeden davanın esastan reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Yasal dayanaktan yoksun olan itiraz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa 6545 sayılı Kanunun 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddenin 1. fıkrası uyarınca gereği görüşüldü:
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun Mükerrer Yedinci Bölümünde bulunan Bina İnşaat Harcı başlıklı Ek 1 maddesinde; "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatı (ilave ve tadiller dahil) inşaat veya tadilat ruhsatının alınmasında Ek Madde 6'da yer alan tarifede gösterilen nispet ve hadlerde bina inşaat harcına tabidir" hükmüne yer verilmiştir.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun (dava konusu işlemde yürürlükte olan hali) 1. maddesinde, bu kanunun amacının; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasların belirlenmesi olduğu; 3. maddesinin 1. fıkrasında, riskli yapıların tespitinin, Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılacağı ve sonucun Bakanlığa veya İdareye bildirileceği; 2. fıkrasında, riskli yapıların, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilmek üzere, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde Bakanlık veya İdare tarafından ilgili tapu müdürlüğüne bildirileceği, tapu kütüğüne işlenen belirtmeler hakkında, ilgili tapu müdürlüğünce ayni ve şahsi hak sahiplerine bilgi verileceği hükümlerine yer verilmiş; aynı Kanunun 7. maddesinin 9. fıkrasında, bu kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamaların, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paraların ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesna olduğu, 10. fıkrasında, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulan riskli alanlardaki, yapıların mevcut alanları için daha önce belediyelerce alınan harç ve ücretlere ilave olarak, sadece kullanım maksadı değişiklikleri ile yapı alanındaki artışlar için hesaplanan harç ve ücret farklarının alınacağı hükme bağlanmıştır.
02.07.2013 tarih ve 28695 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesine eklenen 9. fıkrasında (dava konusu işlemde yürürlükte olan hali); "Kanun uyarınca;
a) İlgili kurum veya gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden muaftır.
b) Riskli alanlarda gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerince, İlgili kurum adına değil de kendi adlarına uygulamada bulunulması halinde, riskli alanlardaki yapıların mevcut alanları için daha önce belediyelerce alınan harç ve ücretlere ilave olarak, sadece kullanım maksadı değişiklikleri ile yapı alanındaki artışlar için hesaplanan harç ve ücret farkları alınır.
c) Uygulama alanındaki mevcut yapıların İmar Mevzuatına uygun olup olmadığına bakılmaksızın, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanır.
ç) İlgili kurum ile uygulama alanındaki yapıları malik olarak kullanan gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince yapılan;
1) Uygulama alanındaki yapıların dönüşüme tabi tutulmadan önce ilk satışı, devri ve tescili işlemleri ile Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların ilk satışı, devri ve tescili işlemleri,
2) Kanun kapsamındaki bir yapıdan dolayı, kredi desteğinden faydalanarak veya tamamen kendi kaynaklarını kullanarak, uygulama alanında veya uygulama alanı dışındaki parsellerde yeni bir yapı yapılması ya da mevcut bir yapının satın alınması işlemi,
Kanun uyarınca yapıldığından, bu işlem ve uygulamalar ile uygulama alanındaki yapılarla ilgili olarak; noterler, tapu ve kadastro müdürlükleri, belediyeler ve diğer kurum ve kuruluşlar nezdinde Kanun uyarınca yapılan diğer işlemler hakkında (a) ve (b) bentlerinde belirtilen vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanır.
d) Alınmaması gereken harç, vergi ve ücretler şunlardır.
1) 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesi uyarınca alınan noter harçları.
2) Harçlar Kanununun 57 nci maddesi uyarınca alınan tapu ve kadastro harçları.
3) 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 79 uncu, 80 inci, 84 üncü ve Ek 1 inci maddesi uyarınca belediyelerce alınan harçlar.
4) 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca damga vergisine tabi kağıtlar sebebiyle alınan damga vergisi.
5) 8/6/1959 tarihli ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu uyarınca alınan veraset ve intikal vergisi.
6) Kurum ve kuruluşlarca döner sermaye ücreti adı altında alınan bütün ücretler; Belediye Gelirleri Kanununun 86 ncı, 87 nci, 88 inci ve 97 nci maddeleri ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci ve 23 üncü maddeleri uyarınca alınan her türlü ücret ve riskli olarak tespit edilen binaya ilişkin olarak 1/7/1993 tarihli ve 21624 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği uyarınca alınanlar da dahil olmak üzere, belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücret.
7) Kullandırılacak kredilerden dolayı lehe alınacak paralar sebebiyle 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu uyarınca alınması gereken banka ve sigorta muameleleri vergisi.” düzenlemesi yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Konya ili Meram İlçesi .... Mahallesi 27256 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı kabul edilerek tapu kütüğüne riskli yapı şerhi konulduğu, söz konusu arsa için Konya 9. Noterliğinin 09.09.2014 tarih ve 29869 yevmiye numaralı ve Konya 7. Noterliğinin 13.06.2014 tarih ve 18313 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin yapıldığı, davacı şirket tarafından yaptırılmak istenen bina inşaatı ile ilgili olarak davalı idarece 2015/3 dönemine ait bina inşaat harcı ve 2015/3, 4 dönemlerine ait imar ile ilgili harçlar adı altında 23.618,00-TL tutarında borç tahakkuk ettirildiği, anılan harçların davacı tarafından 16.03.2015 tarih ve Y/599 sayılı vergi dairesi alındısı ile ihtirazi kayıtla ödendiği ve anılan işlemin iptali ve ödenen harçların iadesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davaya konu taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında olmasından dolayı yukarıda alıntısı yapılan 6306 sayılı Kanunun 7. maddesinin 9. fıkrası ve anılan Kanuna ilişkin Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesine 9. fıkrası hükümleri uyarınca taşınmaz üzerinde yapılacak inşaatın 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Ek 1'inci maddesi uyarınca belediyelerce alınan harçlardan muaf tutulması gerekirken, söz konusu düzenlemeye aykırı olacak şekilde davacıdan 23.618,00-TL harç alınmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali ile tahsil edilen 23.618,00-TL'nin davacıya iadesine karar verilmesi gerekmekte olup, aksi yöndeki vergi mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, itiraz isteminin kabulüne; Konya 1. Vergi Mahkemesinin 13.07.2016 gün ve E:2016/717; K:2016/871 sayılı kararının bozulmasına, DAVANIN KABULÜNE, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen 23.618,00-TL'nin davacıya iadesine, aşağıda dökümü yapılan dava, itiraz ve karar düzeltme safhasında davacı tarafından karşılanan 278,90-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili için takdir edilen 1.100,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idare tarafından itiraz safhasında karşılanan 130,10-TL itiraz yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, davalı idareden 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı tarife uyarınca 31,40.-TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 4,55 oranında hesaplanacak nispi karar harcının tahsili için ilgili Vergi Dairesine harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, posta gideri avansından artan miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, kararın tebliğ tarihini izleyen on beş (15) gün içinde Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesi'ne karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.05.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)