(657 S. K. m. 137, 138, 139)
İSTEMİN ÖZETİ: Van İli, Başkale İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta olan davacı hakkında yürütülen soruşturmanın selameti açısından 657 sayılı Yasa uyarınca görevden uzaklaştırılmasına ilişkin davalı idarenin 25.06.2015 tarih ve 663 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, 657 sayılı Kanunun 137. maddesinde düzenlenen görevden uzaklaştırmanın, kamu hizmetinin gerektirdiği hallerde görevi başında kalmasında sakınca görülen Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbir olduğu, davacı hakkında yürütülen soruşturmanın İstanbul ilinde devam ettiği ve davacının da Van ili Başkale ilçesinde görev yaptığı göz önünde bulundurulduğunda davalı idare tarafından davacının görevi başında kalmasının ne gibi sakıncalarının olduğunun ortaya konulamadığından davacı hakkında görevden uzaklaştırılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren Van 1. İdare Mahkemesi'nin 25.02.2016 gün ve E:2015/1249, K:2016/337 sayılı kararının; görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanabilmesi için memurun görevinin başında kalmasının, soruşturmanın sağlıklı yürütülmesine engel olması gerekmekte olup, Van İli'ne atamasının yapılmış olması nedeniyle soruşturmanın sağlıklı yürütülmesine engel olmasına ya da delilleri karartmasına olanak bulunmadığı ileri sürülerek bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İtiraz aşamasına ilişkin savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce dosyadaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Van İli, Başkale İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta olan davacı hakkında yürütülen soruşturmanın selameti açısından 657 sayılı Yasa uyarınca görevden uzaklaştırılmasına ilişkin davalı idarenin 25.06.2015 tarih ve 663 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 137'nci maddesinde "Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir." hükmü, 138'inci maddesinde "Görevden uzaklaştırmaya yetkililer şunlardır. a) Atamaya yetkili amirler b) Bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri; c) İllerde valiler; ç) İlçelerde kaymakamlar (İlçe idare şube başkanları hakkında valinin muvafakati şarttır.) Valiler ve kaymakamlar tarafından alınan görevden uzaklaştırma tedbiri, memurun kurumuna derhal bildirilir." hükmü, 139'uncu maddesinde "Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır. Memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya başlamıyan, keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısiyle bu tasarrufu yaptığı, yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirler, hukuki, mali ve cezai sorumluluğa tabidirler." hükmü, 140'ıncı maddesinde "Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memurları da 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilirler." hükmü, 145'inci maddesinde "Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine başlatılır. Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında atamaya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapmakta olan davacının, Van İl Emniyet Müdürlüğü'ne atanarak Başkale İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görevlendirildiği, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen 2014/113596 sayılı soruşturma dosyası kapsamında, silahlı terör örgütü kurmak, yönetmek ve örgüte üye olmak, örgüt yapılanması altında iftira suretiyle kişinin hürriyetinden yoksun kılınması, resmi belgede sahtecilik suçlarından soruşturma açılması üzerine 657 sayılı Kanun'un 137 ve 138/a maddeleri uyarınca görevinden uzaklaştırıldığı, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Devlet memurlarının görevi başında kalmasında sakınca bulunması durumunda ihtiyati bir tedbir olarak görevden uzaklaştırma uygulanabilmektedir. Görevden uzaklaştırma, ilgililer hakkında yapılacak idari ve cezai soruşturmanın esenliğini sağlamak amacıyla uygulanan geçici bir işlem olup, bir memurun görevden uzaklaştırılabilmesi için hakkında disiplin veya ceza soruşturması açılması ya da mahkemelerce cezai kovuşturma yapılması ve ilgilinin iş başında kalmasının, gördüğü kamu hizmeti ve soruşturmanın selameti bakımından sakıncalı bulunması gereklidir.
Bu durumda; isnat edilen fiillerin niteliği dikkate alındığında, görevi başında kalmasının sakıncalı görülmesi ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle hakkında açılan soruşturmanın devam ediyor olması nedeniyle, yetkili amir tarafından durumu incelenerek soruşturmanın selametle yürütülebilmesi için 657 sayılı Kanun'un 137. ve 138. maddeleri hükmü uyarınca davacının görevden uzaklaştırmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve yukarıda metni yazılı mevzuat hükümlerine aykırı bir husus bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle itirazın kabulüne, Van 1. İdare Mahkemesi'nin 25/02/2016 tarih ve E:2015/1249, K:2016/337 sayılı kararının bozulmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yazılı 307,10.-TL yargılama giderinden; ilk derece aşamasına ait 254,50.-TL’nin davacı üzerinde bırakılmasına, itiraz aşamasına ait 52,60.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine göre bütün işlemlerinin harçtan müstesna olması nedeniyle davalı idareden itiraz aşamasında alınmayan 79,70.-TL itiraz harcının aynı maddenin devamında yer alan "Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir" hükmü gereği davacıdan tahsili için mahkemesince ilgili merci'e müzekkere yazılmasına, taraflarca yatırılan posta avanslarından artan kısımların kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesi'nce kendilerine iadesine, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'ne karar düzeltme yolu açık olmak üzere 17/11/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)