(2577 S. K. Geç. m. 8) (5393 S. K. m. 15) (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 13)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ……… Mahallesinde bulunan "Uzay Restaurant" isimli davacıya ait işyerinde, izinsiz şekilde açık olarak içki satışı veya sunumu yapıldığı gerekçesiyle 1.520,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yolunda İstanbul 8. İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 11/12/2015 tarih ve E:2015/1240, K:2015/2597 sayılı karara, davacı tarafından, müktesep hakkının bulunduğu iddiasıyla itiraz edilmekte ve kararın bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Onuncu İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanuna 6545 sayılı Kanunun 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddenin 1. fıkrası uyarınca gereği görüşüldü:
Dava; İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ….. Mahallesinde bulunan "Uzay Restaurant" isimli davacıya ait işyerinde, izinsiz şekilde açık olarak içki satışı veya sunumu yapıldığı gerekçesiyle 1.520,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davacının işyerinin de içinde yer aldığı Çatalca-….. Bölgesinde açıkta alkollü içki satışı yapılabileceğine ilişkin Çatalca Belediye Meclisi'nin 5.8.2011 tarih ve 79 sayılı kararının, İstanbul 5. İdare Mahkemesi'nin 20/02/2013 tarihli ve E:2012/380, K:2013/437 sayılı kararı ile iptal edildiği, böylece davacının, açık içki satışı yapma yetkisinin ortadan kalkmış olduğu ve davacıya içki satışı yapma yetkisi veren TAPDK'nun 06.02.2009 tarihli Açık Alkollü İçki Satış Belgesinin bir geçerliliğinin kalmadığı, davacıya ait işyerinin içinde bulunduğu bölgenin, içki satışına uygun olmadığının yine bu kararla tespit edildiği, buna rağmen davacının faaliyetine devam ettiğinin tespit edilmiş olması karşısında dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin (c) bendinde; gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek belediyelerin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmış; 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 8. maddesinin 5. fıkrasının j bendinde ise; yetkili olmadıkları halde, açık olarak içki satışı veya sunumu yapanlar ile satışa sunulan tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri arz ambalajlarını bozmak veya bunları bölmek suretiyle satanlara idarî para cezası verileceği düzenlemesi getirilmiştir.
Öte yandan; 14.07.2005 tarih ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (n) bendinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni ifade edeceği belirtilmiş; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği, işyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsatın kesinleşeceği ve kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği ve verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılacağı; "İçkili Yer Bölgesinin Tespiti" başlıklı 29. maddesinde, içkili yer bölgesinin mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edileceği ve içkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamayacağı kurala bağlanmış; 30. maddesinde, içkili yer bölgesi olarak tespit edilemeyecek yerler dört bent halinde sayılmış; "Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinin Açılması" başlıklı 32. maddesinin 9. fıkrasında ise, izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re'sen kapatılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ……. Mahallesinde bulunan "Uzay Restaurant" isimli davacıya ait olan ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen alkollü içki almaya ve açık olarak satmaya ilişkin 6/2/2009 tarih ve 34180990Aİ sayılı "Alkollü İçki Satış Belgesi" bulunan işyerinde, işyerinin içinde yer aldığı Çatalca-….. Bölgesinde alkollü içki satışı yapılabileceğine ilişkin Çatalca Belediye Meclisi'nce alınan 5.8.2011 tarih ve 79 sayılı kararın, İstanbul 5. İdare mahkemesi'nin 20/02/2013 tarihli ve E:2012/380, K:2013/437 sayılı kararı ile iptal edilmesi nedeniyle 4733 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 8/5-(j) maddesi hükmü gereği yetkisiz şekilde açık olarak içki satışı veya sunumu yapıldığı gerekçesiyle 5326 sayılı Kanun hükümleri uyarınca 1.520,00 TL idari para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü ve işyeri sahibinin müktesep hakkının bulunup bulunmadığının ortaya konulabilmesi için öncelikle uygulanacak mevzuatın belirlenmesi gerekmekte olup; işyerine ilk olarak içkili yer ruhsatının verildiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Olayda; 14.07.2005 tarih ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili düzenlemeleri kapsamında hukuka uygun şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve hatta buna bağlı olarak Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen alkollü içki almaya ve açık olarak satmaya ilişkin "Alkollü İçki Satış Belgesi" bulunan işyeri ile ilgili olarak herhangi bir şekilde bu ruhsatlarının iptal edildiğine yönelik davalı idarece bir belge sunulmadığı gibi, söz konusu TAPDK belgesinin de 2015 yılına ait süre uzatımının yapıldığının belirtilmesi karşısında, davacı ait işyerinde 4733 Sayılı Kanunun 8/5-(j) bendinin ihlal edildiğinden söz etme olanağının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; ruhsatlarının iptal edilmediği sürece bahse konu işyerinin alkollü içki alma ve açık olarak satma konusunda yetkisizliğine yönelik somut maddi olgunun varlığından söz edilemeyeceğinden, bu gerekçe ile tesis olunan idari para cezasında ve davanın reddine hükmeden İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacı itirazının kabulüne, İstanbul 8. İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 11/12/2015 tarih ve E:2015/1240, K:2015/2597 sayılı kararın bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 333,20 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 1000,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınıp davacıya verilmesine, artan posta ücretinin karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren on beş (15) gün içinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesine karar düzeltme talebinde bulunulabileceğine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu Mahkemeye gönderilmesine, 09/11/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)