(2709 S. K. m. 125) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Samsun 5. Noterliğinin 30.5.2013 tarihli araç satış sözleşmesi ile almış olduğu aracın çalıntı ve şasi numaraları değiştirilmiş araç çıkması nedeniyle, davacının, 22.5.2013 tarihi itibariyle kurum kayıtlarında çalıntı kaydı olmasına rağmen Samsun Trafik Tescil Büro Amirliği tarafından tescil belgesi düzenlenmesi nedeniyle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğunu ileri sürerek 23.000,00-TL zararın (araç bedelinin) araç satış (30.5.2013) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açtığı davada; davanın reddine karar veren Samsun 2. İdare Mahkemesi Hakimliği'nin 24/06/2014 gün ve E:2013/961, K:2014/1052 sayılı kararının; idarenin üzerine düşen denetim görevini gerektiği gibi yerine getirmediğinden, tescil kaydına güvenerek satın aldığı araç nedeniyle oluşan zararın idarece tazmini gerektiği ileri sürülerek karar tarihinde yürürlükte bulunan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca itirazen incelenerek bozulması istemidir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı idarece, Mahkeme kararının yerinde olduğu itiraz isteminin reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, davacının, Samsun 5. Noterliğinin 30.5.2013 tarihli araç satış sözleşmesi ile almış olduğu aracın çalıntı ve şasi numaraları değiştirilmiş araç çıkması nedeniyle, 22.5.2013 tarihi itibariyle kurum kayıtlarında çalıntı kaydı olmasına rağmen Samsun Trafik Tescil Büro Amirliği tarafından tescil belgesi düzenlenmesi nedeniyle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğunu ileri sürerek 23.000,00-TL zararın (araç bedelinin) araç satış (30.5.2013) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 125. maddesinde; İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu ve idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Buna göre idarece hizmetin işleyiş ve yerine getirilmesi sırasında gerekli önlemlerin alınmaması, hizmetin iyi işlememesi, kusurlu işlemesi gibi nedenlerle kişilere verilen zararlar idare tarafından tazmin edilmek durumundadır.
Hizmetin iyi işlememesi sonucu kişilerin zarara uğramaları halinde, doğan zararların idare tarafından karşılanması gerekmektedir. Ayrıca, hizmeti yürüten personelin görevi sırasında yaptığı eylem ve işlemlere ilişkin kişisel kusurunun hizmet kusuru oluşturacağı ve idarenin de bu zararın tazminiyle sorumlu tutulacağı, idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Hizmet kusuru, kamu hizmetinin organizasyonu ve işleyişinden kaynaklanır. Kamu hizmeti eksik veya kötü yürütülmekteyse veya bu faaliyet hizmet gerekleriyle bağdaştırılamayacak nitelikteyse, idarenin hizmeti kusurlu yürüttüğünün kabulü zorunludur. Ancak idarenin işlem ve eylemleri dolayısıyla hizmet kusuru işlediğini söyleyebilmek için saptanan hukuki sakatlığın bir dereceye kadar ağır ve önemli olması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, 55 .. 351 plakalı, 2011 model, VF1LBNKS544121923 şase ve K7JA700R452895 motor numaralı Renault marka hususi otomobil, Samsun 5. Noterliğinin 30.5.2013 tarih ve 14260 sayılı araç satış sözleşmesi ile Fatih Balcı isimli kişiden satın alınarak adına tescilinin yapıldığı, mülkiyeti davacıya geçen söz konusu araca Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Samsun 5. Sulh Ceza Mahkemesinin D.iş No:2013/607 sayılı kararı ile 12.6.2013 tarihinde el konulduğu, ön yolcu koltuğunun araç karoseri üzerinde bulunan VF1LBNKS544121923 şasi numarasının yapılan incelemesinde, numaranın bulunduğu metal parça etrafında kaynak izlerinin tespit edildiği, K7JA700R452895 motor numarasında ise herhangi bir soruna rastlanmadığı, oto hırsızlığı büro amirliğince yapılan araştırma sonunda change aracın 2009 model beyaz renkli renault Symbol benzinli "VF1LBNKS541351726" şasi numaralı, M. G. adına kayıtlı 77 .. 846 plakalı araç olduğu ve söz konusu aracın 22.5.2013 tarihli İstanbul ili, Bahçelievler Polis Merkezi amirliğinden çalıntı kaydı ile arandığının tespit edildiği, savcılık talimatı ile bulunduğu şekliyle aracın kupa kısmının M. G.'e motor kısmının ise davacıya teslim edilmesi üzerine, davacı tarafından araç tescil işlemlerinde idarenin denetim ve gözetim görevinin usulüne uygun yapılmadığından idarenin hizmet kusuru bulunduğu iddiasıyla, araca el konulması nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olarak aracın bedeli olan 23.000,00-TL'nin ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların trafiğe tescilinden amaçlanan, bu araçlar üzerinde tasarruf güvenliğinin sağlanması ve çalıntı araçların bir başkası adına tescilinin önlenmesidir. İdarenin bu hizmeti yerine getirirken, kayıtların düzenli tutulması, taşıtların model, motor ve şasi numaraları ile tescili istenen aracın karşılaştırılması ve bunun yanında sunulan belgelerin doğruluğunun araştırılması gerekmektedir.
Davalı idarece; davacıya ait araca el konulmak suretiyle gerçekleştirilen eylem ve işlemlerin idarenin yürüttüğü hizmetin bir gereği olarak tesis edildiği düşünülse de, bu durumun davalı idarenin aracın tescili aşamasında kusurlu hareket ettiği gerçeğini ortadan kaldırmayacağından, söz konusu aracın 22.5.2013 tarihli İstanbul ili, Bahçelievler Polis Merkezi amirliğinden çalıntı kaydı ile arandığı hususun idarenin kayıtlarına girdiği, bu haliyle davalı idarece tescil işleminin kusurlu olarak işletilmiş olması nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın tazminin gerekmesi karşısında aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle itiraz isteminin kabulüne, Samsun 2. İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 24/06/2014 gün ve E:2013/961, K:2014/1052 sayılı kararın bozulmasına, 23.000,00-TL zararın araç satışına ilişkin işlem tarihi olan 30.5.2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.760,00TL avukatlık ücreti ile aşağıda dökümü yapılan dava ve itiraz aşamasına ait toplam 1.770,30-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan 1.571,20-TL nisbi karar harcından davacı tarafından yatırılan 392,80-TL ile davacı vekili Av. Ş. U. A. tarafından 14/10/2016 tarih ve Seri No:AB2016, Sıra No:5682, Özel No: 6013 sayılı sayman mutemedi alındısı ile yatırılan 176,00-TL harçtan, 79,70-TL itiraz harcının mahsubu sonucu fazla yatırıldığı anlaşılan 96,30-TL harcın mahsubu sonucu kalan 1.082,10-TL nisbi karar harcının mahkemesince davacıya tamamlattırılmasına ve artan posta giderinin karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 15 gün içinde Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'ne karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)