(3194 S. K. m. 8) (2577 S. K. m. 45, 54) (6235 S. K. m. 26) (2484 S. K. m. 8)
İSTEMİN ÖZETİ: Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesine bağlı elektrik mühendisi olarak mesleğini icra eden davacının, TMMOB Disiplin Yönetmeliği'nin 8.maddesinin (c) fıkrası uyarınca 891,00-TL ağır para cezası ile cezalandırılmasına yönelik verilen Oda Onur Kurulunun 22.11.2014 tarih ve 44-OK/5/206 sayılı kararının onanmasına ilişkin TMMOB 43. Dönem Yüksek Onur Kurulu'nun 20.02.2015 tarih ve 2015-43/504 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; Türkiye Mimarlar ve Mühendisler Odası Birliği ve ilgili oda mevzuatlarında, odaya kayıtlı mimar, mühendis ve bürolar tarafından üretilen harita, plan, etüt ve projelerin ilgili kurumlara sunulmadan önce oda onayına sunulması gerektiği belirtilmekte ise de, yukarıda yer verilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından İl Valiliklerine ve Büyükşehir Belediye Başkanlıklarına gönderilen 25.04.2012 tarih ve 2012/12 sayılı Genelge'de, projelerde oda onayının aranmayacağının belirtilmiş olması ve her ne kadar dava konusu işlemin tesisi tarihinden sonra yürürlüğe girmiş olsa da 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 73. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesine eklenen (ı) fıkrası ile, harita, plan, etüt ve projelerin oda onayına sunulmayacağının ve oda onayına sunmama nedeniyle büro tescil belgesinin iptal edilemeyeceğinin belirtilmiş olması karşısında, davacıya ait büro tarafından düzenlenen harita, plan, etüt ve projelerin oda onayına sunulması zorunluluğu bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, bu gerekçe ile davacıya para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen 24.3.2016 gün ve E:2015/919, K:2016/873 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, itiraz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. Maddesinin, Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına davam olunan önceki hüküm gereği dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü;
Uyuşmazlık; Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon şubesine bağlı elektrik mühendisi olarak mesleğini icra eden davacının, TMMOB Disiplin Yönetmeliğinin 8. Maddesinin (c) fıkrası uyarınca 891.00 TL ağır para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Elektrik Mühendisleri Odası Onur Kurulunun 22.11.2014 günlü ve 44-OK/S/206 sayılı kararın onanmasına ilişkin TMMOB 43. Dönem Yüksek Onur Kurulu’nun 20.2.2015 günlü ve 2015-43/504 kararına ilişkindir.
İdare Mahkemesince; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından İl Valiliklerine ve Büyükşehir Belediye Başkanlıklarına gönderilen 25.4.2012 günlü ve 2012/12 sayılı Genelge'de, projelerde oda onayının belirtilmiş olması ve her ne kadar dava konusu işlemin tesis tarihinden sonra yürürlüğe girmiş olsa da 6995 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 73. Maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanun'un 8. Maddesine eklenen (ı) fıkrası ile harita, plan etüt ve projelerin oda onayına sunulamayacağının ve oda onayına sunmama nedeniyle büro tescil belgesinin iptal edilemeyeceğinin belirtilmesi karşısında, davacıya ait büro tarafından düzenlenen harita, plan, etüt ve projelerin oda onayına sunulması zorunluluğu bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacıya para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı idare Elektrik Mühendisleri Odası tarafından; 3194 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi olarak eklenen düzenlemenin meslek odalarının üyelerinin denetlenmesi ile ilgisi bulunmadığı, Meslek odalarının üyelerini denetlemesi ile ilgili olan mevzuatın farklılıklar içerdiği dava konusu disiplin cezasının hukuka uygun olduğu öne sürülerek mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.
18/03/2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 12. maddesinde, "SMM Hizmetlerinin yürütülmesinde SMM, Tescilli Büro ve EMO aşağıda belirtilen koşullara uyarlar: (...) g) SMM'ler ürettikleri proje, TUS, işletme sorumluluğu, danışmanlık ve benzeri mühendislik hizmetlerini, idari ve teknik denetiminin yapılması amacıyla, ilgili EMO birimlerine sunmakla yükümlüdür (...) EMO, yapılan hizmetleri incelemeye, belirtilen eksiklerin ve yanlışların düzeltilmesini istemeye, yapılan işlemleri yerinde denetlemeye yetkilidir."; 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 26. maddesinde, "Odalara kayıtlı meslek mensuplarından bu kanuna aykırı hareketleri görülenlerle, meslekle alakalı işlerde gerek kasten ve gerekse ihmal göstermek suretiyle zarara sebebiyet veren veya akdettiği mukavalelere riayet etmeyen veyahut meslek şeref ve haysiyetini muhil durumları tesbit olunanlara kayıtlı bulundukları oda haysiyet divanınca aşağıda yazılı inzibati cezalar verilir:
a) Yazılı ihtar;
b) (25) liradan (100) liraya kadar para cezası;
c) (100) liradan (1 000) liraya kadar para cezası;
ç) 15 günden 6 aya kadar serbest sanat icrasından men'i;
d) Odadan ihraç
Bu cezaların verilmesinde sıra gözetilmez. Ancak sebep teşkil eden hadisenin mahiyet ve neticelerine göre bu cezalardan biri tatbik olunur."; 10.07.2002 tarih ve 24811 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği'nin 8. maddesinde, "Para cezalarında uygulanacak cezanın tutarı olayın doğurduğu sonuçlara göre belirlenir.
Para cezası aşağıdaki durumlarda verilir:
a) Meslek mensupları arasında haksız rekabete neden olacak davranışlarda bulunmak,
b) Büro tescili ve tescil yenilemesi gerektiren durumlarda, tescilsiz mesleki etkinliklerde bulunmak, serbest mühendislik ve mimarlık ile ilgili yönetmelik ve talimatlara uymamak,
c) Mesleki denetim uygulamasına aykırı davranmak,
d) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ya da Odalarca belirlenmiş asgari ücretin altında ücret almak,
e) Uzmanı olmadığı konularda etkinlik yaparak ya da meslek uygulaması sırasında haksız kazanç sağlayarak üçüncü şahısları zarara uğratmak,
f) (Mülga bent: 28/06/2010-27625 S.R.G Yön/2.md.)
g) Onur Kuruluna sevkedilen bir üye ile ilgili karar kesinleşmeden bu üyenin haklarını sınırlayarak ilgili üyenin ekonomik zararına neden olmak ya da mesleki itibarını zedelemek,
h) Daha önce yazılı uyarı cezası aldığı halde uyarı gerektiren suçu yinelemek." hükümleri yer almaktadır.
Öte yandan 10.7.2012 günlü ve 2484 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Displin Yönetmeliğinin para cezaları başlıklı 8. Maddesindeki para cezalarında uygulanacak cezanın tutarının oluşturduğu sonuçlara göre belirleneceği belirtilerek para cezası verilecek durumlar sayılmış (c) fıkrasında da; mesleki denetim uygulamasına aykırı davranmak fiilinin para cezası verilecek durumlar arasında olduğu açıklanmıştır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ile elektrik mühendislerinin tüm hizmetlerini odanın mesleki denetiminden geçirmelerinin zorunlu olduğu belirlenmiş olup, bahsedilen yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımlarda 6235 sayılı Yasanın 26. Maddesinde kurala bağlanmıştır.
Olayda; TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası üyesi olup, Trabzon İlinde serbest meslek faaliyetini sürdüren, davacının ürettiği projeleri Elektrik Mühendisleri odası Yönetmenliğine aykırı olarak Elektrik Mühendisleri Odasının mesleki denetimine sunmadığının tespiti üzerine, hakkında yapılan soruşturma sonucunda, savunmasında da oda yönetmelik hükümlerinin yok hükmünde olduğunu ve uymayacağını belirtmesi nedeniyle Elektrik Mühendisleri Odası Onur Kurulunca eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırıldığı itiraz üzerine bu cezanın TMMOB Yüksek Onur Kurulunca onandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda davacının hazırlamış olduğu projeleri Yönetmelik hükmüne aykırı olarak oda denetimine sunmadığı açık olduğundan, dava konusu disiplin cezası ile cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca, İmar Kanunu'nun 8. maddesindeki planların hazırlanması aşamasında oda onayının aranamayacağına ilişkin düzenleme ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 25.4.2012 günlü ve 2012/12 sayılı Genelgesinin 6. maddesindeki düzenlemenin meslek odalarının üyelerinin faaliyetlerini denetleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı açıktır.
Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 04.11.2015 günlü ve E: 2015/1101 ve 30.12.2014 günlü ve E: 2014/869 sayılı kararlarıyla TMMOB'a bağlı oda üyeleri olan serbest meslek sahibi davacıların gerek mesleki denetim ücreti alınmasına ve yönetmelik hükümlerine gerekse projelerinin mesleki denetime sunulmaması nedeniyle haklarında düzenlenen disiplin cezalarına ilişkin açtıkları davalarda, Danıştay 8. Dairesinin yürütmenin durdurulması kararlarını kaldırarak mesleki denetimin disiplini sağlamaya yönelik bir denetim niteliğinde olduğu ve hukuka aykırı olmadığını belirtilerek davaların reddi yolunda kararlar vermiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin itiraz isteminin KABULÜNE, itiraza konu Ankara 1. İdare Mahkemesi'nce verilen 24/03/2016 gün ve E: 2015/919, K: 2016/873 sayılı kararının BOZULMASINA, davanın REDDİNE, aşağıda dökümü yapılan mahkeme safhasına ait 202,70-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, itiraz safhasında yapılan 140,90-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye ayrıca Mühendisler Odasına yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca belirlenen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, artan posta giderinin karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine, 2577 sayılı Yasanın 8. Maddesi gereği uygulanmasına devam olunan mülga 54. Maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren onbeş (15) gün içerisinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesine karar düzeltme yolu açık olmak üzere 25/10/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)