(2577 S. K. m. 45, 46) (6183 S. K. m. 35) (Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi Ve Turqualıty®nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ m. 10, 34)
İstemin Özeti: "Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY'nin Desteklenmesi Hakkında" 2006/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde "......" markası ile desteklenen davacı şirketin ABD'nde yerleşik harcama yetkili şirketi olan "...... USA Inc" şirketinin işlemlerinde usulsüzlük tespit edildiğinden bahisle almış olduğu 3.066.974,00 TL desteğin iade edilmesine ilişkin davalı Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'nin 16/03/2015 tarihli ve 1626 sayılı işlemi ile bu işleme dayanak alınan diğer davalı Ekonomi Bakanlığı'nın 12/03/2015 tarihli ve 33998 sayılı işleminin; ...... USA Inc.'in TURQUALITY Tebliği kapsamındaki harcamalarının A.B.D.'deki Türkiye Cumhuriyeti New York Başkonsolosluğu Ticaret Ataşeliği tarafından onaylandığı, ataşelik tarafından onaylanan belgelerin İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri (İTKİB) onayına sunulduğu, onaylanan harcamaların mevzuatta belirlenen destek oranında şirkete ödendiği, ...... USA Inc.'de 2014 yılında yapılan denetim üzerine, 2015 Haziran ayında yayınlanan 2006/4 sayılı Tebliğin 34/2 maddesi uyarınca söz konusu desteğin tamamının iadesinin istenilemeyeceği, 28.11.2014 tarihli denetim raporuna istinaden 06.01.2015 tarihinde ...... USA Inc.'in müdürü olan ......'in iş akdinin feshedildiği, ...... şirketi tarafından ...... USA Inc.'e verilen hizmetler nedeni ile Devletten sadece 6.250-USD (9.637,98-TL) destek alındığı ve ...... şirketinin fiilen hizmet verdiği, ...... şirketinin ...... USA Inc.'e vermiş olduğu hizmetler nedeni ile her hangi bir destek alınmadığı ve Devletin herhangi bir kaybının olmadığı, ...... mağazasına ilişkin kira indiriminin yapıldığına dair ek sözleşmenin ...... USA Inc.'in yöneticisi ......'in ihmalkar davranışı nedeni ile İTKİB'e ve Ataşeliğe zamanında bildirilmediği ancak şirketin Türkiye'deki merkezi tarafından bu durumun farkedilmesi üzerine Bakanlık Denetim Başkanlığı'nın denetiminden önce 04.03.2014 tarihinde Newyork Ataşeliğine bildirildiği, şirketin bilgisi dışında yapıldığı aşikar olan şirket müdürünün eşine şirket kurarak, müdürü olduğu şirket ile iş yapmış olmasının, personelinin şirketi ile iş yapıyor olmasının Tebliğ kapsamında yasaklanmış bir işlem olmadığı ileri sürülerek iptalleri istemiyle açılan davada; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı şirketin Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY'nin Desteklenmesi Hakkında 2006/4 Nolu Tebliğ kapsamında harcama yetkisi verdiği ...... USA Inc.'in reklam, tanıtım ve pazarlama harcamaları ile kiralama faaliyetlerinin içeriği, doğruluğu, rayicine uygunluğu vb. konularda kasıtlı olarak yanıltıcı bilgi ve belge ibraz ettiklerinin inceleme raporuyla tespit edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak Ankara 7. İdare Mahkemesi'nce verilen 28/04/2017 tarih ve E:2016/765, K:2017/1481 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun kabulü ile kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü :
Dava, "Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY'nin Desteklenmesi Hakkında" 2006/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde "......" markası ile desteklenen davacı şirketin ABD'nde yerleşik harcama yetkili şirketi olan "...... USA Inc" şirketinin işlemlerinde usulsüzlük tespit edildiğinden bahisle almış olduğu 3.066.974,00 TL desteğin iade edilmesine ilişkin davalı Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'nin 16/03/2015 tarihli ve 1626 sayılı işlemi ile bu işleme dayanak alınan diğer davalı Ekonomi Bakanlığı'nın 12/03/2015 tarihli ve 33998 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan, 27.12.1994 tarih ve 94/6401 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe giren "İhracata Yönelik Devlet Yardımları Kararı" ile Para Kredi ve Koordinasyon Kurulu'nun 11.05.2006 tarih ve 2006/7 sayılı kararına istinaden; İhracatçı Birlikleri, Üretici Dernekleri, Üretici Birliklerinin, sektörlerinin yurtdışında tanıtımı amacıyla gerçekleştirecekleri harcamalara ilişkin giderler, Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketlerin ürünlerinin markalaşması amacıyla gerçekleştirecekleri faaliyetlere ilişkin giderler ile İhracatçı Birliklerinin TURQUALITY® Programı kapsamında firmalara yurt içinde ve yurt dışında markalaşma sürecinde vereceği desteklere ilişkin harcamalar, Türk markalarının pazara giriş ve tutunmalarına yönelik gerçekleştireceği her türlü faaliyet ve organizasyonlara ilişkin giderler ile olumlu Türk malı imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi için yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştireceği her türlü harcamaların uluslararası kurallara göre Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’ndan karşılanması amacıyla hazırlanmış ve24.05.2006 tarih ve 26177 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY'nin Desteklenmesi Hakkında Tebliği'nin, "Marka destek programı kapsamına alınan şirketlerin desteklenmesi" başlıklı 27.08.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan değişik 10.maddesinde; "(1) Şirketlerin, Bakanlık tarafından Marka Destek Programı kapsamına alındığı tarihten sonra;
a) Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tesciline ilişkin harcamaları ile destek kapsamına alınan markalarının yurtdışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 50.000 ABD Doları,
b) Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri, EK-1’de belirtilen tanıtım harcamaları, %50 oranında ve yıllık en fazla 400.000 ABD Doları,
c) Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak açtıkları mağaza/lokanta/kafe, ofis, depo ve satış sonrası servis hizmeti veren birimlere ilişkin;
1) Brüt kira (depo için ardiye gideri, vergi/resim/harç dahil), belediye giderleri, anılan birimlerin kiralanmasına yönelik uygun mahal araştırması ve komisyon harcamaları ile hukuki danışmanlık giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 600.000 ABD Doları,
2) Kiralanan birimin konsept mimari çalışma ve kurulum/dekorasyon giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 300.000 ABD Doları,
ç) Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde faaliyet gösteren ve farklı markaların satıldığı teşhir mekanı (showroom)/büyük mağazalar (department store)/marketlerde destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili olarak kiraladıkları reyon, raf, dekorasyonlu köşe (shop in shop), kiosk, stand (floor display) vb. tahsis edilmiş satış alanlarına ilişkin brüt kira (vergi/resim/harç dahil), belediye giderleri, komisyon, konsept mimari çalışmaları harcamaları ile anılan birimlerin kiralanmasına yönelik uygun mahal araştırması ile hukuki danışmanlık giderleri ve bu birimlere ilişkin kurulum/dekorasyon giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 200.000 ABD Doları,
d) Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde destek kapsamına alınan markalı ürünlerinin satışı amacıyla açtıkları teşhir mekanlarına (showroom) ilişkin brüt kira (vergi/resim/harç dahil), belediye giderleri, komisyon, konsept mimari çalışmaları harcamaları ile anılan birimlerin kiralanmasına yönelik uygun mahal araştırması ile hukuki danışmanlık giderleri ve bu birimlere ilişkin kurulum/dekorasyon giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 200.000 ABD Doları,
e) Çevre, kalite ve insan sağlığına yönelik teknik mevzuata uyum sağlanabilmesi ve mağaza/lokanta/kafe açılışı ve işletilmesini teminen gerçekleştirilen; kalite, hijyen, çevre belgeleri ile insan can, mal emniyeti ve güvenliğini gösterir işaretlere ilişkin danışmanlık dahil her türlü giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 50.000 ABD Doları,
f) Destek kapsamına alınan markaları ile ilgili olarak franchise vermeleri halinde, franchising sistemi ile yurt dışında açılacak ve faaliyete geçirilecek yıllık en fazla 10 mağazaya ilişkin;
1) Kurulum/dekorasyon harcamaları, %50 oranında ve mağaza başına en fazla 50.000 ABD Doları,
2) Kira giderleri %50 oranında, mağaza başına en fazla iki yıl süresince ve yıllık mağaza başına azami 50.000 ABD Doları,
g) Uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere alacakları, EK-2’de belirtilen danışmanlıklara ilişkin giderler, %50 oranında ve yıllık en fazla 300.000 ABD Doları,
h) Destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili, destek kapsamındaki şirket veya harcama yetkisi verilen şirket tarafından istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı, aşçı/şef giderleri, aynı anda azami 3 kişi için, %50 oranında ve yıllık en fazla 200.000 ABD Doları,
ı) Bu maddenin birinci fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde açtıkları birimlerinin kirasının ciroya (depo için kullanılan palet miktarına) bağlı olması durumunda; Bakanlık/Birlik tarafından uygun görülen temel kira tutarı (temel kira uygulamasının bulunmadığı birimlerde, yalnızca cironun yüzdesinden oluşan (depo için kullanılan palet miktarına göre hesaplanan) ve Bakanlık/Birlik tarafından incelenen ilk kira tutarı, temel kira kabul edilir) ile söz konusu temel kira tutarının %50’sine kadar olan ciro kirası, ilgili bentlerde belirtilen limitler dâhilinde,
i) Pazar araştırması çalışması ve raporlarına ilişkin giderler, %50 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Doları,
desteklenir.
(2) Şirketlerin bu maddenin birinci fıkrasında düzenlenen desteklerden yararlanabilmesi için; kapsamdaki markalarına ve ilgili destek dönemine ilişkin olarak, Bakanlık tarafından yetkilendirilen danışmanlık şirketlerince gerçekleştirilecek Gelişim Yol Haritası çalışmasını yaptırmaları zorunludur. Şirketlerin bu fıkra uyarınca yaptığı harcamalar, ilgili destek dönemi için en fazla 200.000 ABD Doları ve %75 oranında desteklenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (e) ve (g) bendi çerçevesinde sağlanan desteklere ilişkin limitler şirketler için; söz konusu fıkranın diğer bentleri ile bu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde sağlanan desteklere ilişkin limitler, destek kapsamındaki her bir marka için geçerlidir." hükmüne, 27.08.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğle değişik "TURQUALITY® destek programı kapsamına alınan şirketlerin desteklenmesi" başlıklı 11. maddesinde ise "(1) TURQUALITY® Komitesi tarafından TURQUALITY® destek programı kapsamına alınan şirketlerin;
a) Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tesciline ilişkin harcamaları ile TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalarının yurtdışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri,
b) Çevre, kalite ve insan sağlığına yönelik teknik mevzuata uyum sağlanabilmesi ve mağaza/lokanta/kafe açılışı ve işletilmesini teminen gerçekleştirilen; kalite, hijyen, çevre belgeleri ile insan can, mal emniyeti ve güvenliğini gösterir işaretlere ilişkin danışmanlık dahil her türlü giderleri,
c) TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili, destek kapsamındaki şirket veya harcama yetkisi verilen şirket tarafından istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı, aşçı/şef giderleri, aynı anda azami 5 kişi için,
ç) Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili olarak gerçekleştirdikleri, EK-1’de belirtilen tanıtım harcamaları,
d) Hedef pazar olarak belirledikleri ve Bakanlıkça onaylanan ülkelerde, TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili olarak;
1) Açtıkları, aynı anda azami 50 adet mağaza/lokanta/kafeye ilişkin;
i) Brüt kira (depo için ardiye gideri, vergi/resim/harç dahil), belediye giderleri, anılan birimlerin kiralanmasına yönelik uygun mahal araştırması ve komisyon harcamaları ile hukuki danışmanlık giderleri,
ii) Kiralanan birimin konsept mimari çalışma ve kurulum/dekorasyon giderleri, mağaza/lokanta/kafe başına azami 200.000 ABD Doları,
2) Açtıkları ofis, depo, showroom, satış sonrası servis hizmeti veren birimler ile farklı markaların satıldığı teşhir mekanı (showroom)/büyük mağazalar (department store)/marketlerde kiraladıkları reyon, raf, dekorasyonlu köşe (shop in shop), kiosk, stand (floor display) vb. tahsis edilmiş satış alanlarına ilişkin;
i) Brüt Kira (depo için ardiye gideri, vergi/resim/harç dahil), belediye giderleri, anılan birimlerin kiralanmasına yönelik uygun mahal araştırması ve komisyon harcamaları ile hukuki danışmanlık giderleri,
ii) Kiralanan birimin konsept mimari çalışma ve kurulum/dekorasyon giderleri birim başına azami 200.000 ABD Doları,
3) Franchise vermeleri halinde, franchising sistemi ile yurt dışında faaliyete geçirilecek, 5 yıllık destek süresi boyunca toplam azami 100 mağaza için,
i) Kira giderleri, aynı mağaza için en fazla iki yıl süresince ve yıllık mağaza başına azami 200.000 ABD Doları,
ii) Kurulum/Dekorasyon harcamaları mağaza başına azami 100.000 ABD Doları,
4) Şirketlerin bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (1) ve (2)’nci alt bentleri çerçevesinde açtıkları birimlerin kirasının ciroya (depo için kullanılan palet miktarına) bağlı olması durumunda; Bakanlık/Birlik tarafından uygun görülen temel kira tutarı (temel kira uygulamasının bulunmadığı birimlerde, yalnızca cironun yüzdesinden oluşan (depo için kullanılan palet miktarına göre hesaplanan) ve Bakanlık/Birlik tarafından incelenen ilk kira tutarı, temel kira kabul edilir) ile söz konusu temel kira tutarının %50’sine kadar olan ciro kirası,
e) Uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere alacakları, EK-2’de belirtilen danışmanlıklara ilişkin giderler,
f) Pazar araştırması çalışması ve raporlarına ilişkin giderler,
%50 oranında desteklenir.
(2) Şirketlerin bu maddenin birinci fıkrasında düzenlenen desteklerden yararlanabilmesi için; kapsamdaki markalarına ve ilgili destek dönemine ilişkin olarak, Bakanlık tarafından yetkilendirilen danışmanlık şirketlerince gerçekleştirilecek Gelişim Yol Haritası çalışmasını yaptırmaları zorunludur. Şirketlerin bu fıkra uyarınca yaptığı harcamalar, ilgili destek dönemi için en fazla 200.000 ABD Doları ve %75 oranında desteklenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir
(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (e) bendi çerçevesinde sağlanan desteklere ilişkin limitler şirketler için; söz konusu fıkranın diğer bentleri ile bu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde sağlanan desteklere ilişkin limitler, destek kapsamındaki her bir marka için geçerlidir.” hükmüne yer verilmiştir. Aynı Tebliğin "Müeyyide" başlıklı 34. maddesinde; "(1) Bu Tebliğ kapsamındaki destek ödemelerinden yararlanmak üzere müracaatta bulunan ve/veya söz konusu destek ödemelerinden yararlanan kuruluş ve şirketler tarafından yanıltıcı bilgi ve belge ibraz edildiğinin tespiti halinde, haklarında kanuni işlem yapılır. Bu kapsamda tahkikat, soruşturma ve/veya dava konusu edilmiş olanların destek talepleri, konuyla ilgili denetim raporu ve/veya yargı kararı alınıncaya kadar bekletilebilir. Dava sonucunda suçu sabit görülenlerin, Bakanlar Kurulunun 27/12/1994 tarihli ve 94/6401 sayılı "İhracata Yönelik Devlet Yardımları Kararı" kapsamında yer alan tüm devlet yardımlarına ilişkin talepleri süresiz olarak reddedilebilir. Bakanlık, suç unsurunun tam olarak oluşmamasından kaynaklanan beraat kararları kapsamındaki sahtecilik eylemlerini gerçekleştirenler hakkında da benzer mahiyette işlemler tesis etmeye yetkilidir.
(2)Bu Tebliğ kapsamında haksız olarak alındığı ve/veya amacı dışında kullanıldığı tespit edilen destek ödemeleri, ilgililerden 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır." hükmü, 35. maddesinde de; "(1) Destek kapsamına alınan kuruluş ile şirketlerin iş yönetimi kalitesi, operasyonel mükemmellik düzeyi, markalaşma potansiyeli, performansları, program ve Stratejik İş Planı kapsamındaki faaliyet ve işlemleri ile harcama belgelerinin içeriği, doğruluğu, rayicine uygunluğu vb. konularda kasıtlı olarak yanıltıcı bilgi ve belge ibraz ettiklerinin tespiti halinde, şirket ve kuruluş Marka/TURQUALITY® destek programından çıkarılır ve sağlanan destek 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır.
(2) (Ek: RG-20/6/2015-29392) Birinci fıkrada belirtilen kusur harcama yetkisi verilen şirket tarafından gerçekleştirilmiş ve destek kapsamına alınan şirketin bu kusurun oluşmasında doğrudan bir rolünün olmadığı tespit edilmiş ise harcama yetkisi verilen şirketin yetkisi iptal edilir ve bu şirket aracılığıyla sağlanmış destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır." hükmü getirilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, TURQUALITY desteğinden yararlandırılan ...... Giyim Tekstil Enerji Sanayi Ticaret A.Ş. adına harcama yetkisi verilen Amerika Birleşik Devletleri'nde yerleşik şirketi ...... USA Inc.'in işlemlerinde Denetim Hizmetleri Başkanlığı tarafından düzenlenen 04/09/2014 tarihli ve 4 sayılı İnceleme Raporunda; 10.11.2010 tarihinden 10.12.2014 tarihine kadar olan dönemde ...... tarafından ...... USA Inc'e 111.350$ tutarında fatura kesildiği ve genel toplamda 109.595,88$ lık fatura tutarının 69.350$ lık kısmı için destek başvurusu yapıldığı ve 9.637,98TL rapor tarihi itibariyle destek alındığı, yapılan destek ödemesinin uygun bulunan harcama tutarının %50'si olduğu, 2007 yılından itibaren yasal olarak ...... ve ......'in aile beyannamesi olarak beyan ettikleri gelir; 2010 yılından itibaren ......'in beyan ettiği (...... tarafından elde edildiği düşünülen) 2007-2014 yılları arası toplam brüt gelir 1.425.331$, toplam net gelirinin 2.847.062€ olduğu, Tebliğin 11/ç maddesi kapsamında 2009-2013 yılları arasında 185 harcama belgesinin; 78 adedinin karşılığı 176.835$'ın Birlik tarafından reddedildiği, 69 adet harcama belgesinin karşılığı 112.970$'ın ödeme talimatı verilen tutar olduğu, 30 adet belge karşılığı 90.190$'ın Birlik incelemesinde olduğu, 8 adet belge karşılığı 11.621$ için Birlik incelemesinde eksik belge tespit edildiği, ...... USA Inc'in 2009 yılında fatura değeri 2.444$, 2010 yılında fatura değeri 90.397$, 2011 yılında fatura değeri 123.492$, 2012 yılında fatura değeri 121.998$, ve 2013 yılında fatura değeri 53.284$ olarak yapılan başvurunun (henüz sonuçlandırılmayanlar olmakla birlikte) destek kapsamında değerlendirildiği, 2009 yılında alınan destek tutarının 2.444$, 2010 yılında 71.237$, 2011 yılında 16.422$, 2012 yılında 15.876$, 2013 yılında 6.988$ olduğu, reddedilen tutarın 176.834$ olduğu, Public Design Marketing LLC(...... firmasının 2010 yılından beri faaliyette olduğu, çalıştığı alanın; halkla ilişkiler, pazarlama, grafik dizayn, etkinlik-moda shovu planlama ve koordine etmek, sosyal medya, medya ilişkileri, marka yönetimi, olarak açıklandığı, ...... USA Inc'in son 5 yılda ...... den spesifik olarak aldığı hizmetlere ilişkin 14 adet fatura tutarının toplam 112.396$ olduğu, bunlardan 2 faturanın (SAR11-20.000$ ve SAR13-10.000$ tutarlı faturaların New York Ticaret Ataşeliğince onaylanmadığı) reddedildiği, 15.500$ için ödeme talimatı verildiği, 9.300$ ın Birlik tarafından reddedildiği, 22.200$ ve 22.350$ lık iki fatura için eksik belge tamamlama süresi 6 ay aşıldığından Birlik tarafından reddedildiği, ......'nin 10.11.2010 tarihinde kurulduğu, ancak 09.09.2010 ve 11.09.2010 tarihlerinde moda şov prodüksiyonu organizasyonu hizmeti verdiği, henüz kurulmamış bir firma adına çek düzenlendiği, çekin kuruluş tarihinden sonra bozdurulduğu, ...... firma müdürünün ...... USA Inc. Genel müdürünün eşi olduğu, resmi olarak kurulmamış bir şirketten hizmet satın alındığı, bu durum sorulduğunda açıklayıcı bir cevap alınamadığı, ......'nin ...... USA Inc adına düzenlenen faturalarda sıra sayısının faturanın tarihi ile uyumlu olmadığı, paralel ilerlemediği, ...... şirket adresinin ...... USA Inc. genel müdürüne ait bir mülk adresi olduğu, Ayrıca, Virginia'da yerleşik olan ...... Graphics& Publishing firmasından alınarak faturalandırılan ve ödemesi yapılmış olan hizmetlerin aynı bedellerle ...... firmasınca da faturalandırılması ve destek ödemesi alınabilmesi için kullanıldığı, bu durumun Washington Ticaret Müşavirliğince saptandığında sehven olduğu açıklaması ile ......'ce düzenlenen faturadan mükerrer bedellerin düşüldüğü fakat düşülmesi gereken rakamların düşülen rakamdan daha düşük olduğu halde yanlışlık olduğunun ifade edildiği, 26.06.2014 tarihinde internet adresinde yer alan bilgilere göre ...... USA Inc. mağazalarından biri olan ......(...... USA HQ) mağazasının müdürü olarak görünen kişinin ......'ın daha öncede ...... Mağaza müdürü olduğu, 29.03.2013 tarihine kadar ...... USA Inc. çalışanı olarak maaşını aldığı, bu kişinin kız kardeşi ile birlikte 17.05.2013 tarihinde ...... Consultingand Design LLC isimli bir firma kurduğu, ...... USA Inc.'in ...... ile 25.03.2013 tarihinde sözleşme yaptığı, ancak Ocak 2014 yılında ...... ...... NJ mağazasına gelen belgeyi teslim aldığı dikkate alındığında şaibeli bir ilişkinin var olduğu, 2013-2014 döneminde ...... tarafından ...... USA Inc. adına düzenlenen 144.686,99$ faturanın 80.671,75$'ı için TURQUALITY destek başvurusunda bulunulduğu, destek ödemesi yapılmadığı, her iki şirket ile ...... USA Inc.'in sürdürdüğü ilişkinin ticaret etiğinin evrensel prensiplerine uygun olmadığı, şirket genel müdürünün eşinin sahibi olduğu şirket aracılığıyla dolaylı olarak kişisel kazanç elde ettiği, destek kapsamında kullanılan eşine ait olan firmanın faturalarında birden fazla kez yanıltıcı bilgiye yer verilmesine rağmen sehven olduğu açıklaması ile geçiştirilmeye çalışıldığı, ...... yetkilisinin firma genel müdürünün eşi olduğunun saklanmaya çalışıldığı ve farklı bir isimden söz edildiği, yine inceleme onayının bu konuyu kapsamamasına rağmen konunun önemini binaen yapılan incelemede, ...... isimli bir alışveriş merkezinde bir mağaza kiralandığı, destekten faydalanılabilmesi için kira ödemesine ilişkin belgelerin New York Ticaret Ataşeliğine iletildiği ve bu belgelerin onaylandığı, 2009 ve 2010 yıllarında ibraz edilen belgelerin yüksek kira bedeli gösteren faturalar ve çizelgeler olduğu, ancak İTKİB Genel Sekreterliğince ...... USA Inc.'ten 2014 yılında ilave belge talep edildiğinde, iletilen muhasebe belgelerinden net kiranın Ataşelik tarafından 28.02.2011 tarihinde onaylanan belgedeki tutardan farklı olduğunun tespit edildiği, mahsup işleminin yapılabilmesini teminen kira tahsilatlarını içerir yeni çizelgelerin onaylanmak üzere Ataşeliğe iletildiği, yapılan incelemede 2009 Ekim-2010 Ağustos için 11 aylık kira indirimi alındığı, ancak indirim öncesi tutarları ihtiva eden faturaların onaya arz edildiğinin belirlendiği şeklinde bir değerlendirmede bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Dairemizce 01.02.2018 tarihli ara kararı ile; ...... USA Inc.'in faaliyetleri kapsamında aldığı belirtilen 3.066.974TL destek tutarının, hangi işlemlerin karşılığında ödenen hangi tutarlardan oluştuğunu gösteren bir döküm cetvelinin ve rayicin üzerinde kesilen kaç adet fatura olduğu, hangi işlemler karşılığında kesildiği ve Şirketin marka /TURQUALITY destek programından çıkarılıp çıkarılmadığı sorularının cevaplanmasının istenilmesi üzerine ara kararına verilen cevapta; ...... Giyim Tekstil Enerji Sanayi Tic A.Ş.'nin ...... USA Inc.'in faaliyetleri kapsamında almış olduğu toplam 3.066.974TL destek tutarının firmadan tahsil edildiği, ...... USA Inc.'in harcama yetkisinin iptal edildiği, ...... USA Inc. tarafından gerçekleştirilmiş ve İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinde bekleyen bütün harcamaların reddedilmesi gerektiği, ...... USA Inc.'in haricindeki harcamaya yetkili diğer şirketler ve destek kapsamındaki ana şirket(...... Giyim Tekstil Enerji San. ve Tic. A.Ş.) tarafından gerçekleştirilen harcamaların Tebliğ kapsamında değerlendirilmeye alınmasının uygun görüldüğü, ilave cetvelden de; 3.066.974TL'nin, 2010-2013 yılları arasında, toplam 189 adet belge karşılığı olan destek tutarı ile 2007-2008 ve 2009 yıllarına ilişkin destek tutarları toplamından oluştuğu görülmektedir.
Yukarıda anılan mevzuatta Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketlerin ürünlerinin markalaşması amacıyla gerçekleştirecekleri faaliyetlere ilişkin giderler ve İhracatçı Birliklerinin TURQUALITY® Programı kapsamında firmalara yurt içinde ve yurt dışında markalaşma sürecinde vereceği desteklere ilişkin harcamalar ile Türk markalarının pazara giriş ve tutunmalarına yönelik gerçekleştireceği her türlü faaliyet ve organizasyonlara ilişkin giderler ile olumlu Türk malı imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi için yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştireceği her türlü harcamaların uluslararası kurallara göre desteklenmesi amaçlanmış olup, amacı dışında kullanıldığı ve/veya haksız olarak alındığı tespit edilen destek ödemelerinin, ilgililerden 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınacağı, yine destek kapsamına alınan kuruluş ile şirketlerin belirlenen kapsamdaki faaliyet ve işlemleri ile harcama belgelerinin içeriği, doğruluğu, rayicine uygunluğu vb. konularda kasıtlı olarak yanıltıcı bilgi ve belge ibraz ettiklerinin tespiti halinde ise şirket ve kuruluşun, Marka/TURQUALITY® destek programından çıkarılacağı ve sağlanan destek 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınacağı, kurala bağlanmıştır
Ülkemizin rekabet avantajını elinde bulundurduğu markalaşma potansiyeli olan ürün gruplarının üretiminden pazarlamasına, satışından satış sonrası verilen hizmetlere kadar bütün süreçleri kapsayan bir destek sistemi olan TURQUALITY® Programı kapsamında şirket markalarının konumlandırılması, konumlarının güçlendirilmesi ve bu markaların uluslararası pazarlara çıkışlarının hızlandırılması ile uluslararası pazarlarda Türk malı imajının oluşturulması ve yerleştirilmesini amaçlayan bu programa dahil olan ...... Giyim Tekstil Enerji Sanayi Ticaret A.Ş.'nin harcama yetkisi verdiği ABD'de yerleşik ...... USA Inc.'in işlemlerinin dava konusu işleme dayanak oluşturan 2006/4 sayılı Tebliğ ile belirlenen kurallarla bağdaşmadığı ve amacı dışına çıkıldığının tespit edilmesi halinde haksız olarak alındığı ve/veya amacı dışında kullanıldığı tespit edilen destek ödemelerinin, ilgililerden 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınması tabiidir.
Dosya içerisinde mevcut olan ara kararı cevabından da anlaşılacağı üzere, denetim elemanlarınca yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlara göre yapılan değerlendirmede, davacı firmanın kasıtlı olarak bilgi, belge ibrazında bulunduğu sonucuna ulaşılmamış olmakla, destek programından çıkarılmadığı görülmektedir.
O halde davacı firmanın dava konusu işleme dayanak oluşturan Tebliğin müeyyideyi düzenleyen 34. maddesi hükmüne göre durumunun değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Adı geçen Tebliğ kapsamındaki destek ödemelerinden yararlanmak üzere müracaatta bulunan ve/veya söz konusu destek ödemelerinden yararlanan kuruluş ve şirketler tarafından yanıltıcı bilgi ve belge ibraz edildiğinin tespiti halinde, haklarında kanuni işlem yapılacağı, bu kapsamda tahkikat, soruşturma ve/veya dava konusu edilmiş olanların destek taleplerinin, konuyla ilgili denetim raporu ve/veya yargı kararı alınıncaya kadar bekletilebileceği açık olup, davacı yönünden de aynı tedbirler uygulanmış ancak yapılan değerlendirme sonucunda yukarıda yer verilen ara kararı cevabından da anlaşılacağı üzere "......" markası adına harcamaya yetkili olan ...... USA Inc.'in yetki belgesi iptal edilirken, bekleyen tüm harcamaların reddedilmesi ve almış olduğu toplam desteğin iadesi istenilmiştir. Oysa bu madde ile yapılan düzenlemeye göre, haksız olarak alındığı ve/veya amacı dışında kullanıldığı tespit edilen destek ödemelerinin, ilgililerden 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınması söz konusudur. Kaldı ki işlem tarihinde yürürlükte olmamakla birlikte sonradan yürürlüğe konulan fıkrada da; kusur, harcama yetkisi verilen şirket tarafından gerçekleştirilmiş ve destek kapsamına alınan şirketin bu kusurun oluşmasında doğrudan bir rolünün olmadığı tespit edilmiş ise harcama yetkisi verilen şirketin yetkisinin iptal edileceği ve bu şirket aracılığıyla sağlanmış desteklerin, 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınacağı kuralı ile de davacı hakkında yapılan değerlendirme açıklığa kavuşmuş olmaktadır.
Bu itibarla, mevcut mevzuat hükümlerine göre ancak davacıya destek olarak ödenen tutarın geri alınması mümkündür. İnceleme raporuna göre 2009-2013 döneminde destekten yararlanmak için 185 adet belge sunulduğu, bu belgelerden 176.835$ tutarındaki 78 adedinin reddedildiği açıklanmıştır. Dolayısıyla bu tutarın iadesi istenilen tutar kapsamına dahil edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Yine 90.190$ tutarındaki 30 belgenin ve eksik belge olarak değerlendirilen 11.621$ tutarındaki 8 belgenin, incelemede olduğu, eğer bu belgelerin incelemeden geçerek karşılığında destekleme ödenmiş ise iadesinin istenilmesi mümkün iken destek sağlanmaması halinde iade isteminin mümkün olmayacağı açıktır. ...... USA Inc. tarafından destekten yararlanılması amacıyla sunulan 112.970$ tutarında 69 adet belge karşılığı yapılan ödeme ise hiç kuşkusuz geri alınacaktır.
Ara kararı cevabı olarak gönderilen ve iadesi istenilen 3.066.974,00TL nin hesaplanmasında esas alınan; 2007,2008 ve 2009 yılları için sunulmuş olan yurtdışı mağaza kira ve tanıtım, reklam, pazarlama için destek tutarı ödenmiş ise iadesinin istenilmesi gerektiği şüphesizdir.
Bu durumda, dava konusu işlem ile istenilen tutarın içerisinde yer alan ve destek ödemesi yapılan 112.970$ tutarındaki 69 adet belgenin karşılığında yapılan destek ödemesinin iadesi istenilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemlerin; bu belgelerin karşılığı destek tutarının iadesine yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Yine hem incelemede olan hem de eksik belge nedeniyle toplam 90.190$+11.621$=111.811$ tutarındaki 38 belgenin (ara kararı cevabında yer alan "inceleme bekleyen bütün harcamaların reddedilmesi gerektiği" açıklaması gereği) karşılığının da davacıdan iadesinin istenilmemesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Ara kararı cevabı olarak gönderilen cetvelde; iadesi istenilen toplam tutarın içerisinde yer alan ancak inceleme raporunda açıklanan belge sayısına göre fazla olan 4 adet belge karşlığı ve 2007-2009 yılları arası döneme ilişkin destekten yararlanılması için sunulan belgelerin karşılığında destek ödemesi yapılmış ise bu tutarın da iadesinin istenileceği kuşkusuzdur.
Belirtilen nedenlerle, Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve TURQUALITY'nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ hükümleri çerçevesinde davacıya ait ...... markası ile yetkili şirketi ...... USA Inc.'in işlemlerinde usulsüzlük saptanması nedeniyle ...... USA Inc.'in faaliyetleri kapsamında almış olduğu 3.066.974TL'nin iadesinin istenilmesine ilişkin dava konusu işlemlerin; 112.970$ karşılığı TL'nin davacıdan iadesinin istenilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Dava konusu işlemlerle istenilen miktarın içerinde yer alan 176.835$ tutarın karşılığı TL ve 111.811$ karşılığı TL tutarının ise iadesinin istenilmesine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamıştır. Yine inceleme döneminin 2009-2013 yılları arası olduğu anlaşılmakla birlikte, ara kararı cevabı olarak gönderilen cetvelde 3.066.974TL'nin içeriğine dahil edildiği görülen 4 adet fazla belge ve 2007, 2008 ve 2009 yıllarına ilişkin destek tutarlarının ise davacıya ödenmiş olması halinde geri alınması gerektiği kuşkusuz olduğundan işlemin bu kısmında da mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara 7. İdare Mahkemesi'nce verilen davanın reddine ilişkin 28/04/2017 tarih ve E:2016/765, K:2017/1481sayılı kararın KALDIRILMASINA; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemlerin kısmen İPTALİNE davanın kısmen REDDİNE; aşağıda dökümü yapılan, mahkeme ve istinaf safhasına ait toplam 440,75 TL yargılama giderinin yarısının davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.510,00 TL avukatlık ücretinin davalı idarelerden alınarak davacı tarafa, 1.510,00TL avukatlık ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın ve 31,40 TL harcın istenilmesi halinde istinaf başvurusunda bulunan tarafa iadesine, 2577 sayılı Yasanın değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay ilgili Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere, 15.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)