(3194 S. K. m. 42) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN KONUSU: İstanbul 3.İdare Mahkemesinin 07/02/2017 tarih ve E:2015/1256, K:2017/268 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve talepleri gibi karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Avcılar İlçesi, ……. Mahallesi, 47 pafta, 22880 parsel sayılı taşınmazda bulunan yapıyla ilgili olarak 3194 İmar Kanunun 42. ve 42/3. maddeleri uyarınca davacılara 152.009,46-TL ve 2.994,34-TL imar para cezası verilmesine ilişkin 19.03.2015 tarih ve 199 sayılı Avcılar Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 3.İdare Mahkemesinin 07/02/2017 tarih ve E:2015/1256, K:2017/268 sayılı kararı ile; mahallinde gerçekleştirilen keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu dikkate alınarak, dava konusu 19.03.2015 tarihli encümen kararı ile verilen 152.009,46-TL imar para cezasının 71.527,26-TL lik kısmın iptaline, 80.482,20-TL lik kısmın reddine, aynı encümen kararı ile verilen 2.994,34-TL imar para cezasının iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANTARAFLARIN İDDİALARI:
1- (DAVACILAR)
Bilirkişi raporunda yapı tatil tutanağında belirtilen aykırılıkların bir kısmının düzeltildiği belirtilmiş olsa da aykırılıkların tamamının giderildiği, emsal taşınmazlara uygulanan imar para cezalarına ilişkin araştırma yapılmaksızın düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alındığı, dava konusu para cezasının 80.482,20-TL'lik kısmının reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması ve bu kısmın da iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
2- (DAVALI)
Usulüne uygun olarak düzenlenen yapı tatil tutanağı dayanak alınarak kanunda belirlenen miktar ve oranlara uygun olarak hesaplanıp, dava konusu işlemle verilen idari para cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığından bahisle kararın "dava konusu işlemin 71.527,26-TL ve 2.994,34-TL'sinin iptaline" ilişkin kısmının istinaf yoluyla kaldırılması ve bu kısım için de davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI:
DAVACI: Savunma verilmemiştir.
DAVALI: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin; 3. fıkrasında; Bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği;46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bölge idare mahkemelerinin, konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davaları, hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay’da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; belirtilmiştir.
İstinaf başvuruları; İstanbul İli, Avcılar İlçesi, ...... Mahallesi, 47 pafta, 22880 parsel sayılı taşınmazda bulunan yapıyla ilgili olarak 3194 İmar Kanunun 42. ve 42/3. maddeleri uyarınca davacılara 152.009,46-TL ve 2.994,34-TL imar para cezası verilmesine ilişkin 19.03.2015 tarih ve 199 sayılı Avcılar Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davanın "kısmen iptaline, kısmen reddine" karar veren ilk derece mahkemesi kararının davacılar ve davalı idare tarafından kaldırılması istemlerine ilişkindir.
I-Davacıların istinaf talebi yönüyle ;
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." kuralına yer verilmiştir.
Aynı Kanunun "İdari müeyyideler" başlıklı 42.maddesinin 2.fıkrasında; "Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır." denilmiş; aynı fıkranın (a) bendinde, Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere verilecek ve her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak temel para cezalarına yer verilmiş; (c) bendinin (4) numaralı alt bendinde; mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanın %100; (5) numaralı alt bendinde; uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın %20; (11) numaralı alt bendinde; yapının inşai faaliyeti tamamlanmış kullanılmıyor ise cezanın %10'u; (13) numaralı alt bendinde; çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın % 20’si oranında artırılacağı belirtilmiş; 42. maddesinin 3.fıkrasında ise; "18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41.maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir." kuralı yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul İli, Avcılar İlçesi, ...... Mahallesi, 47 pafta, 22880 parselde yer alan taşınmazda şikayet üzerine yapılan denetimde, ruhsatlı yapının onaylı projesine aykırı olarak; 5J aksındaki kolonun iptal edildiği 1 aksındaki bodrum kat perdenin yapılmadığı, ayrıca bodrum katta 1 aksı ve A aksı yönünde bahçe mesafeleri içinde büyüme yapıldığının tespiti üzerine davacılara, düzenlenen para cezası hesap cetveline göre 1,990.85-m²'lik inşaat alanı üzerinden 3194 sayılı Kanun'un 42.maddesinin 2.fıkrasının (a) bendi uyarınca 59.606,05-TL; (c) bendi uyarınca ise 89.409,08-TL ve 42.maddenin 3.fıkrası uyarınca 2.944,34-TL olmak üzere toplam 152.009,46-TL olarak ve hesaplanan imar para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının alındığı, ayrıca aynı encümen kararıyla 42.maddenin 3.fıkrası uyarınca 2.944,34 davacılara ayrı ayrı olmak üzere 2.994,34-TL tekrar imar para cezası verildiği, davacılara 42. maddenin hangi fıkrasına dayalı olarak para cezası verildiğinin encümen kararında gösterilmediği, 42.maddenin 3.fıkrası uyarınca ilgililere para cezası verilebilmesi için maddede belirtilen mükellefiyetlerin verilen süre içerisinde yerine getirilmemiş olması gerektiği dikkate alındığında davalı idarece imara aykırılığın 06.03.2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine aykırılığın giderilmesi için süre verildiğine ve verilen süreye rağmen aykırılığın giderilmediğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin ve tespitin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, 06.03.2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile aykırılığın tespiti üzerine 3194 sayılı Kanunun 32.maddesinde yer alan mükellefiyetin verilen süreye rağmen yerine getirilmediği yönünde bir tespit olmaksızın ve ihtilaf konusu encümen kararında 3192 sayılı Kanun'un 42/3.maddesinin uygulandığı belirtilmeksizin bu fıkraya dayalı olarak para cezası verilmesi mümkün olmayıp usulüne uygun düzenlenmeyen para cezası hesap cetveli dayanak alınarak davacılara 3194 sayılı Kanun'un 42.maddesi uyarınca 152.009,46-TL ve 2.994,34-TL imar para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın 80.482,20-TL'lik kısmını reddeden idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
II-Davalı idarenin istinaf talebi yönüyle;
Davalı idare istinaf talebinin de yukarıda açıklanan gerekçelerle reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların İSTİNAF BAŞVURUSUNUNKABULÜNE,
2-İstanbul 3.İdare Mahkemesinin 07/02/2017 tarih ve E:2015/1256, K:2017/268 sayılı kararının istinafa konu 80.482,20-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanun ile değişik 45/4. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-Aynı kanun maddesi uyarınca dava konusu işlemin80.482,20-TL'likkısmının da İPTALİNE,
4- Davalı idare istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen GEREKÇE İLE REDDİNE,
5-Dava sonuç itibarıyla iptal ile sonuçlanmış olduğundan, aşağıda dökümü yapılan 1.405,90-TLilk aşama yargılama gideri ile110,70-TLİstinaf yargılama giderinin toplamı olan 1.516,60-TLyargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı idare tarafından karşılanan110,70-TListinaf yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,
7-İlk derece mahkemesince davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden bu aşamada tekrar davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine mahal olmadığına,
8-Artan posta giderlerinin mahkemesince istinaf isteminde bulunanlara iadesine,
9-Temyiz süresi geçtikten sonra dava dosyasının ait olduğu mahkemeye gönderilmesine,
10-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesi uyarınca 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 28/03/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)