(2577 S. K. m. 7, 10, 11, 12, 15, 28)
İSTEMİN ÖZETİ: Yalova Armutlu Devlet Hastanesinde görev yapan davacı tarafından; Siirt Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde Radyoloji Teknisyeni olarak görev yaptığı sırada 08/10/2007 ile 07/08/2008 tarihleri arası ödenmeyen fazla çalışma ücreti ve mesai sonu fazla çalışma nedeniyle hesaplanacak döner sermaye ek ödemelerinin yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle 31/03/2016 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; davanın 2577 sayılı Yasa'nın 15/1-b maddesi uyarınca süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin olarak Bursa 1. İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 11/04/2017 tarih ve E:2016/1027, K:2017/589 sayılı karara karşı davacı tarafından; davanın süresinde olduğu, kararın emsal kararlara uymadığı iddialarıyla istinaf yoluna başvurulmaktadır.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdare Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Yalova Armutlu Devlet Hastanesinde görev yapan davacı tarafından; Siirt Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde Radyoloji Teknisyeni olarak görev yaptığı sırada 08/10/2007 ile 07/08/2008 tarihleri arası ödenmeyen fazla çalışma ücreti ve mesai sonu fazla çalışma nedeniyle hesaplanacak döner sermaye ek ödemelerinin yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle 31/03/2016 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; "...Anılan Genelge tarihinden itibaren tâbi olduğu çalışma saatlerindeki belirgin artış nedeniyle bu artışın nedenini oluşturan Genelgeden haberdar olan davacının, 2577 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, 08/10/2007 tarihinden itibaren altmış gün içinde, ya da yukarıda değinilen 11 nci maddeye göre idareye başvurduktan sonra aldığı cevaba göre hesaplanacak süre içinde söz konusu Genelgeden kaynaklanan zararlarının tazmini istemiyle dava açması gerekirken, bu sürelerin dolmasından çok sonra, 02/08/2016 tarihinde açmış olduğu tam yargı davasının esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine imkan bulunmadığı, genelgeye karşı dava açmamış olan davacının, başka bir dava sonucunda bu düzenleyici işlemin iptali üzerine idareye başvurarak 2577 sayılı Kanunun 28 nci maddesi kapsamında parasal haklarının tazminini isteyebilmesi mümkün olmadığı gibi, bu davanın 2577 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen, iptal kararı üzerine açılmış bir tazminat davası olarak nitelendirilmesi olanağı da bulunmadığı, tazminat isteği 2007 yılı Genelgesine dayandırıldığı için, davacının idareye yaptığı başvurunun dava konusu olabilecek bir işlem tesisi amacıyla yöneltilmiş bir başvuru olarak kabulü ve bu suretle 2577 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında vasıflandırılması da olanaksız olduğu..." gerekçesiyle davanın 2577 sayılı Yasa'nın 15/1-b maddesi uyarınca süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş; "İdari Makamların Sükutu" başlıklı 10. maddesinde ise, ilgililerin, haklarında idari bir davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay’a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilecekleri öngörülmüştür.
Dava dosyasının incelenmesinden davacının 31/03/2016 tarihinde idareye başvurarak Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 08/10/2007 günlü 21025 sayılı Genelgesinin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla yürütmesinin durdurulmuş olduğu, yine anılan müdürlüğün 07/08/2008 tarih ve 30218 sayılı genelgesiyle mesai saatlerinin tekrar 25 saat düşürüldüğü, Danıştay’da devam eden davanın sonuçlandığı ve 08/10/2007 günlü genelgenin iptal edildiği, Danıştay kararını yeni öğrendiğini belirttikten sonra 08/10/2007 günlü genelge ile 07/08/2008 tarihli genel yazı arasında geçen sürede haftalık 45 saat Siirt Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde çalıştırıldığından bahisle bu fazla çalışma ücretinin ve mesai sonu fazla çalışma nedeni ile hesaplanacak döner sermaye ek ödemelerinin yasal faizi ile birlikte ödenmesini istediği, istediğinin zımmen reddedilmesi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibarıyla ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar.
Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilmiş olan yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
Bu nedenle, iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati veya hakkı ihlal edilen kişinin, iptal kararının doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceğinin kabulü gerekir.
Bu durumda genel düzenleyici nitelikteki bir işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği hukuksal gerçeğinden hareketle kararın sonuçlarından kendisinin de yararlandırılması; daha açık bir ifadeyle günlük çalışma süresini 5 saatten 9 saate çıkaran 08.10.2007 tarih ve 21025 sayılı Genelgenin yargı kararıyla iptali üzerine, söz konusu Genelge uyarınca günlük 5 saatin üzerinde kalan çalışmalarının parasal karşılığının ödenmesi talebiyle yapılmış olan başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte olup davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesine ilişkin idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, Bursa 1. İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 11/04/2017 tarih ve E:2016/1027, K:2017/589 sayılı kararın kaldırılmasına, yukarıda belirtilen gerekçe dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri mahkemesince yeniden verilecek kararla hüküm altına alınacağından bu konuda ayrıca hüküm kurulmasına gerek olmadığına, kararın taraflara tebliği için dosyanın ilgili mahkemesine gönderilmesine kesin olarak, 26/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)