(657 S. K. m. 16, 48) (İtfaiye Teşkillerinin Kuruluş, Görev, Eğitim ve Denetim Esaslarına Dair Yönetmelik m. 19, 20) (Belediye İtfaiye Yönetmeliği m. 8, 9, 13, 15)
İSTEMİN ÖZETİ: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Müdürlüğü'nde şoför olarak görev yapan davacının, 21.10.2016 tarihinde yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin geçiş hükümlerine göre itfaiye eri kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 19.10.2016 gün ve 24623 sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacının 1993 tarihinde itfaiye şoförü kadrosunda göreve başladığı, halen belediye itfaiye müdürlüğünün şoför kadrosunda görev yaptığı, davacının görev yaptığı dönemde yürürlükte olan 23.08.1985 tarihli İtfaiye Teşkillerinin Kuruluş, Görev, Eğitim ve Denetim Esaslarına Dair Yönetmeliğin 19. maddesinde şoförün ve itfaiye erinin ayrı ayrı tanımlarının yapıldığı, 20. maddesinde yangın personeli tanımı içine şoför ve itfaiye erinin dahil edildiği, anılı Yönetmeliğin ise; 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılarak yeni Yönetmelikte şoför kadrosuna yer verilmediği ve bu hizmetlerin itfaiye erinin görev tanımı içine alındığı, davacının anılı Yönetmelik hükmünde şoför görevinin itfaiye erinin görevi içinde tanımlanması nedeniyle itfaiye eri kadrosuna alınması talebinde bulunduğu, yeni Yönetmeliğin geçici 1. maddesinde ise itfaiye kuruluşlarının 1 yıl içinde teşkilat yapılarını bu Yönetmeliğe göre düzenleyecekleri hükmüne yer verdiği, her ne kadar, 21.10.2006 tarihli Yönetmelik ile şoför kadrosuna yer verilmeyerek bu görevin itfaiye erinin görevi kapsamına alındığı ve davacının görev yaptığı Kurumun teşkilatını yeni Yönetmeliğe göre düzenlemediği anlaşılmakla birlikte; bu durumun şoför kadrosunda bulanan kişilerin itfaiye eri kadrosuna doğrudan dahil olmasını sağlamayacağı, itfaiye eri kadrosuna geçiş yapılabilmesi için aynı Yönetmeliğin 18.maddesinde başka memurluklardan geçişin düzenlendiği, davacının geçen yıllar boyunca böyle bir talebinin bulunmadığı ve başvuru tarihinde ise 18. maddede yer alan yaş şartını taşımadığı anlaşıldığından davalı idarenin davacının talebinin reddi yolundaki işleminde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar veren İzmir 3. İdare Mahkemesinin 18/07/2017 gün ve E: 2016/1604, K: 2017/1034 sayılı kararının; kurumun yeni yönetmeliğe uygun olarak yönetmelikte verilen bir yıllık süreye rağmen teşkilat yapısının değiştirilmediği, Devletin bunca yıldır kendi yönetmeliğini, bir büyükşehir belediyesine uygulatamamasının sorumluluğunun davacıya yüklenemeyeceği, kaldı ki, teşkilat yapısını yönetmeliğe uygun hale getirmeyerek, hukuka aykırı davranan davalı idarenin bundan kazanım elde etmesinin de kabul edilemeyeceği, davacının yıllarca davalının yeni yönetmeliğe uygun davranmasını beklediği, ve sonuçta da bu amacına yargı yoluyla ulaşmaya çalıştığı, herhangi bir resmi kuruluştan veya belediyenin diğer hizmet birimlerinde asıl memur iken, belediye itfaiye erliğine geçmek isteyenlerle ilgili 18. maddenin davacıya uygulanamayacağı ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Dava konusu işlemin ve mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Müdürlüğü'nde şoför olarak görev yapan davacının; 21.10.2016 tarihinde yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin geçiş hükümlerine göre itfaiye eri kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 19.10.2016 gün ve 24623 sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
23.08.1985 tarih ve 18851 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İtfaiye Teşkillerinin Kuruluş, Görev, Eğitim ve Denetim Esaslarına Dair Yönetmeliğin 19.maddesinde; "Şoförler araçların göreve hazır olmaları için sürekli bakımlı, su ve akaryakıt ikmali yapılmış durumda tutulmasından, görev dönüşü bakımlarının yapılmasından sorumludurlar." hükmü, 20. maddesinde; "İtfaiye teşkilatında yukarıda görev ünvanları belirtilen müdür, müdür yardımcısı, grup amiri, itfaiye zabıtası amiri, başçavuş çavuş, onbaşı, başşoför, şoför ve erler yangın personelidir. Bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle görevlidirler." hükmü yer almakta iken, 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği ile 1985 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır.
21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin 8.maddesinde; "Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur." hükmü, 9.maddesinde; "Belediye itfaiye teşkilatında çalışan itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanı yangın personelidir. Bu personel, bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle sorumlu ve görevlidir." hükmü yer almaktadır.
Aynı yönetmeliğin 13.maddesinde; "İtfaiye eri; yangın söndürme, araç kullanma ve arama-kurtarma çalışmalarını yerine getirir, itfaiye hizmet binası ve müştemilatının güvenliğini, temizliğini, araç-gereç ve teçhizatın bakım ve onarımı ile haberleşme ve yazışma gibi yürütülmesi gereken diğer iş ve işlemleri yapar." hükmüne, "itfaiye erliğine atanma şartları" başlıklı 15.maddesinde; "(1) İtfaiye erliğine atanmak için 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesindeki genel şartların yanı sıra; a) En az lise veya dengi okul mezunu olmak, b) Sağlık açısından kapalı mekan, dar alan ve yükseklik gibi fobisi olmamak kaydıyla itfaiye teşkilatının çalışma şartlarına uygun olmak, c) Tartılma ve ölçülme aç karnına, soyunuk ve çıplak ayakla olmak kaydıyla erkeklerde en az 1.67 m, kadınlarda en az 1.60 m boyunda olmak ve boyun 1 m den fazla olan kısmı ile kilosu arasında (+,-) 10 kg. dan fazla fark olmamak, ç) 25 yaşını doldurmamış olmak, şartları aranır." düzenlemesine, "Başka memurluklardan naklen geçiş" başlıklı 18.maddesinde ise; "(1) Herhangi bir resmi kuruluştan veya belediyenin diğer hizmet birimlerinde asıl memur iken, belediye itfaiye erliğine geçmek isteyenler; 30 yaşını aşmamaları, 15 inci maddedeki yaş dışındaki diğer şartları taşımaları ve 16 ncı maddede öngörülen sözlü sınavda başarılı olmaları kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uyularak itfaiye erliğine atanabilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yönetmeliğin geçici 1. maddesinde ise; itfaiye kuruluşlarının 1 yıl içinde teşkilat yapılarını bu Yönetmeliğe göre düzenleyecekleri hükmüne yer verildiği görülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 30.12.1993 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesinin İtfaiye Müdürlüğü'nde şoför kadrosunda göreve başladığı ve halen bu kadroda görev yapmakta iken davalı idareye başvuruda bulunarak itfaiye eri kadrosuna atanma talebinde bulunduğu, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi tarafından 19.10.2016 gün ve 24623 sayılı işlemle, davacının yaş şartını taşımadığından bahisle reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan yönetmelik hükümler uyarınca; 21.10.2006 tarihinden itibaren şoför kadrosunun itfaiye "yangın personeli" tanımı kapsamından çıkarıldığı, itfaiye şoförlerine ait görevlerin itfaiye erinin görevi kapsamına alındığı, ilk kez itfaiye eri olarak atanacaklarda 25 yaş şartı, başka kurumdan veya belediyenin diğer hizmet birimlerinden itfaiye erliğine geçeceklerde ise 30 yaş şartının aranacağı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, yönetmeliğin geçiş hükümleri uyarınca davalı idare itfaiye teşkilat yapısını yeniden düzenlememiş ise de; eski yönetmelik hükümleri uyarınca yangın personeli arasında sayılan şoför kadrosuna ait görevlerin, yeni yönetmelik hükümleri uyarınca itfaiye eri görev tanımına alındığı, 1993 tarihinden itibaren itfaiye teşkilatında şoför olarak görev yapması nedeniyle, ilk kez veya başka birimden atanacaklarda aranan yaş şartının davacı için aranamayacağı hususları dikkate alındığında, davacının itfaiye eri kadrosuna geçiş istemiyle yaptığı başvurunun kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yaş şartını taşımadığından bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, İzmir 3. İdare Mahkemesinin 18/07/2017gün ve E: 2016/1604, K: 2017/1034sayılı istinaf başvurusuna konu kararının kaldırılmasına, davanın konusu işlemin iptaline, aşağıda ayrıntısı yazılı 331,30-TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekilinin duruşmaya katılmadığı da dikkate alınarak 990,00.TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın mahkemesince yatırana iadesine, 27/12/2017 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)