(213 S. K. m. 131) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı adına, merkezi hal kayıt sistemine bildirilmeden mal satışı yapıldığından bahisle 4.640,00 TL cezalı hal rüsumu tahakkuk ettirilmesine dair 09.09.2015 tarih ve 3707-3340 sayılı ve 4.540,00 TL cezalı hal rüsumu tahakkuk ettirilmesine dair 16.09.2015 tarih ve 3830-3460 sayılı Encümen kararlarını; tahakkukun dayanağı olan tutanağın ilgili bölümünde hakkında tutanak düzenlenenin imzasına yer verilmesi bu kişinin imzadan imtina etmesi halinde ise durumun 213 sayılı Kanunun 131'inci maddesine uygun olarak tutanak altına alınması gerekirken mevzuatta belirtilen bu usule uygun olarak düzenlenmeyen tutanaklar esas alınmak suretiyle tahakkuk ettirilen cezalı hal rüsumlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal eden İstanbul 10. Vergi Mahkemesi Hakimliği'nin 24/11/2016 gün ve E:2016/308; K:2016/1896 sayılı kararının; yöntem ve yasaya aykırılık taşıdığı, davacı, tarafından merkezi hal kayıt sistemine bildirilmeden malın sevk işleminin yapıldığını tespiti üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği, cezalı hal rüsumu tutanaklarının 03.08.2015 günü saat 15:50 ve 09.08.2015 günü saat 15:30'da tanzim edildiği, bildirimlerin ise tutanak saatlerinden sonra 03.08.2015 günü saat 17:04 ve 09.08.2015 günü saat 16:04'den sonra yapıldığı ve dava konusu işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu iddialarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla kaldırılmasına ve davanın reddi yolunda karar verilmesi isteminden ibarettir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Yöntem ve Yasaya uygun nitelik taşıyan Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı istinaf başvurusunun reddi gerektiği yolundadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Beşinci Vergi Dava Dairesince, dava dosyasında ki tüm bilgi ve belgeler ile davalı idarenin istinaf başvuru dilekçesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
Açıklanan nedenlerle istinaf başvurusuna konu İstanbul 10. Vergi Mahkemesi Hakimliği'nin 24/11/2016 gün ve E:2016/308; K:2016/1896 sayılı kararında Kanunun 45/4. maddesinde sayılan kaldırma nedenlerinin bulunmadığı anlaşıldığından ve başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddialar da söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden aynı kanunun 45/3. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun REDDİNE, istinaf aşamasında yapılan 90,80-TL istinaf başvurma harcı ve 48,50-TL yargılama giderinin istinaf başvurusunda bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, davalı idareden 31,40-TL karar harcı alınması için İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığına harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, artan posta ücretinin hükmün kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak 28/09/2017 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
AZLIK OYU:
İstinaf başvurusu davacı adına karara bağlanan cezalı hal rusumunu iptal eden Mahkeme kararının kaldırılması istemine ilişkindir.
5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun "Hal rüsumu" başlıklı 8. maddesinin 8. bendinde; "Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak;
a) Toptancı haline bildirilmeden toptancı hali dışında toptan alınıp satılan ya da toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunulup toptancı hali dışında toptan satılan,
b) Sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere satın alınıp bu maddenin ikinci fıkrasına aykırı olarak iç piyasada satışa sunulan,
c) Toptancı halinden satın alınmadan veya toptancı haline bildirilmeden perakende satılan,
ç) Miktarına, değerine, üretim şekline veya künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulan, mallar için hal rüsumu, tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde bir önceki gün o mallar için oluşan birim fiyatların en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarak alınır. Hal rüsumunun cezalı olarak alınmasına belediye encümenince karar verilir. Cezalı hal rüsumu tahsil edilen mallar için önceden ödenen hal rüsumu varsa cezalı tahsil edilecek hal rüsumundan mahsup edilir." hükmü, 9. Bendinde ise, "Cezalı hal rüsumundan, malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar mal sahibiyle birlikte müteselsilen sorumludur." hükmü yer almıştır.
Anılan Kanuna dayalı olarak çıkarılan ve 7.7.2012 tarih, 28346 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin "Denetim" başlıklı 23. maddesinin 2. fıkrasında da; "Belediyeler, ilgili yönetmelik hükümleri saklı kalmak ve yetki alanları içinde olmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hal zabıtaları aracılığıyla denetim yapma yetkisini haizdir. Sınırı ve mücavir alanları içinde toptancı hali bulunmayan belediyeler, bu denetimi belediye zabıtaları aracılığıyla yerine getirir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda anılan Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin "Cezalı Hal Rüsumu" başlıklı 47. maddesinde ise, "Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak; sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan, sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere satın alınıp 41 inci maddenin sekizinci fıkrasına aykırı olarak bildirimde bulunulmadan iç piyasada satışa sunulan, sisteme bildirilmeden perakende satılan, miktarına, değerine, üretim şekline veya künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulan, mallar için hal rüsumu, tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatlarının en yükseği, bir önceki gün fiyat oluşmamışsa o mallar için oluşan en son birim fiyatlarının en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarak alınır. Tespitin yapıldığı yerde toptancı hali bulunmaması durumunda cezalı hal rüsumu, 41 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre o yere en yakın il, ilçe veya belde merkezindeki belediye toptancı halinde oluşan fiyatlar esas alınarak hesaplanır. Cezalı hal rüsumunun hesaplanmasında o malın türü ve cinsi de dikkate alınır. Cezalı hal rüsumu tahsil edilen mallar için önceden ödenen hal rüsumu varsa cezalı tahsil edilecek hal rüsumundan mahsup edilir. Hal rüsumunun cezalı olarak alınmasına yetkili personelce düzenlenen ceza tutanağına istinaden ilgili belediye encümenince karar verilir. Belediye encümenince verilen karar ile tahakkuk işlemi gerçekleşir. Cezalı hal rüsumundan, malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar, mal sahibi ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bildirimde bulunulmayan malları taşıyanlara veya bunları depolayanlara ayrıca bu Yönetmeliğin 48 inci maddesine göre cezai işlem uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Olayda, kanun ve bu kanun uyarınca çıkarılan yönetmelik hükümleri gereğince yetkili kılınan zabıta memuru tarafından tutulan tutanakla ve ayrıca bu yetkili kişinin hal kayıt sistemine girmek suretiyle sevk olunan ürünün hal kayıt sistemine bildirilmemiş olduğunun açık bir şekilde tespitli olunduğunun anlaşılması karşısında, davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddedilmesi gerektiği oyuyla karara karşıyım. (¤¤)