(657 S. K. m. 137, 138, 139, 140, 145)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü'nde Komiser olarak görev yapmakta iken Hakkari İl Emniyet Müdürlüğü emrine atanan davacı tarafından, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2014/69722 sayılı soruşturma dosyası kapsamında gözaltına alınması üzerine 05.08.2014 tarih ve 3132 sayılı olurla görevden uzaklaştırılmasına ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davada, Van 1. İdare Mahkemesi'nce davacının halen Hakkari İl Emniyet Asayiş Şube Müdürlüğünde görev yapmakta olduğu, 657 sayılı Kanunda düzenlenen görevden uzaklaştırmanın, kamu hizmetinin gerektirdiği hallerde görevi başında kalmasında sakınca görülen Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbir olduğu, ancak davalı idare tarafından davacının görevi başında kalmasının ne gibi sakıncalarının olduğunun ortaya konulamadığından ve İstanbul İlinde İstihbarat branşında görev yaparken işlediği ileri sürülen eylem nedeniyle hakkında soruşturma açılmış olmasının, Hakkari İli'nde ve Asayiş Şube Müdürlüğü'ndeki görevinden uzaklaştırılmasını gerektiren bir durum olarak değerlendirilmesine yasal olanak bulunmadığı açık olduğundan, davacı hakkında görevden uzaklaştırılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin verilen 29/04/2016 gün ve E:2014/1306, K:2016/930 sayılı kararın; davacının İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü'nde görevli olduğu dönemde siyasi ve askeri casusluk, suç uydurma, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetme suçlarına ilişkin olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen 2014/69722 sayılı soruşturma dosyası kapsamında 05.08.2014 tarihinde gözaltına alınması üzerine aynı tarihli işlemle 657 sayılı Kanun'un 137, 138 ve 140. maddeleri uyarınca görevinden uzaklaştırıldığı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İtiraz aşamasına ilişkin savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü'nde Komiser olarak görev yapmakta iken Hakkari İl Emniyet Müdürlüğü emrine atanan davacı tarafından, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2014/69722 sayılı soruşturma dosyası kapsamında gözaltına alınması üzerine 05.08.2014 tarih ve 3132 sayılı olurla görevden uzaklaştırılmasına ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 137'nci maddesinde "Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir." hükmü, 138'inci maddesinde "Görevden uzaklaştırmaya yetkililer şunlardır. a) Atamaya yetkili amirler b) Bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri; c) İllerde valiler; ç) İlçelerde kaymakamlar (İlçe idare şube başkanları hakkında valinin muvafakati şarttır.) Valiler ve kaymakamlar tarafından alınan görevden uzaklaştırma tedbiri, memurun kurumuna derhal bildirilir." hükmü, 139'uncu maddesinde "Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır. Memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya başlamayan, keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısiyle bu tasarrufu yaptığı, yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirler, hukuki, mali ve cezai sorumluluğa tabidirler." hükmü, 140'ıncı maddesinde "Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memurları da 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilirler." hükmü, 145'inci maddesinde "Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine başlatılır. Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında atamaya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceleyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapmakta olan davacının, Hakkari İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü'ne atandığı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen 2014/69722 sayılı dosyası kapsamında soruşturma açılması üzerine 657 sayılı Kanun'un 137 ve 138/a maddeleri uyarınca görevinden uzaklaştırıldığı, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Devlet memurlarının görevi başında kalmasında sakınca bulunması durumunda ihtiyati bir tedbir olarak görevden uzaklaştırma uygulanabilmektedir. Görevden uzaklaştırma, ilgililer hakkında yapılacak idari ve cezai soruşturmanın esenliğini sağlamak amacıyla uygulanan geçici bir işlem olup, bir memurun görevden uzaklaştırılabilmesi için hakkında disiplin veya ceza soruşturması açılması ya da mahkemelerce cezai kovuşturma yapılması ve ilgilinin iş başında kalmasının, gördüğü kamu hizmeti ve soruşturmanın selameti bakımından sakıncalı bulunması gereklidir.
Bu durumda; isnat edilen fiillerin niteliği dikkate alındığında, görevi başında kalmasının sakıncalı görülmesi ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle hakkında açılan soruşturmanın devam ediyor olması nedeniyle, yetkili amir tarafından durumu incelenerek soruşturmanın selametle yürütülebilmesi için 657 sayılı Kanun'un 137. ve 138. maddeleri hükmü uyarınca davacının görevden uzaklaştırmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve yukarıda metni yazılı mevzuat hükümlerine aykırı bir husus bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle itirazın kabulüne, Van 1. İdare Mahkemesi'nin 29/04/2016 tarih ve E:2014/1306, K:2016/930 sayılı kararının bozulmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yazılı 225,30.-TL yargılama giderinden; ilk derece aşamasına ait 170,30.-TL’nin davacı üzerinde bırakılmasına, itiraz aşamasına ait 55,00.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine göre bütün işlemlerinin harçtan müstesna olması nedeniyle davalı idareden itiraz aşamasında alınmayan 79,70.-TL itiraz harcının aynı maddenin devamında yer alan "Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir" hükmü gereği davacıdan tahsili için mahkemesince ilgili merci'e müzekkere yazılmasına, taraflarca yatırılan posta avanslarından artan kısımların kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesi'nce kendilerine iadesine, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'ne karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/02/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)