(2577 S. K. m. 45) (4982 S. K. m. 1, 2, 4) (6235 S. K. m. 1, 2, 13, 18, 19, 39)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, .... Caddesi üzerinde bulunan Başbakanlık binasının etrafının paravanla kapatılma nedeni hakkında bilgi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine dair 27.04.2017 tarihli ve 2017/842 sayılı Bilgi Edinme Kurulu kararının işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacı odanın dava konusu işlem karşısındaki durumu ve statüsü dikkate alındığında, meşru, güncel ve kişisel menfaat ilişkisi bulunmadığı ve dava açma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddine ilişkin olarak Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 18/05/2017 gün ve E:2017/1246, K:2017/1299 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenmek suretiyle kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, .... Caddesi üzerinde bulunan Başbakanlık binasının etrafının paravanla kapatılma nedeni hakkında bilgi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine dair 27.04.2017 tarihli ve 2017/842 sayılı Bilgi Edinme Kurulu kararının işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Ankara 15. İdare Mahkemesince; davacı Mimarlar Odası Ankara Şubesinin tüzel kişiliğinden kaynaklanan genel hak ve fiil ehliyetine dayanarak, menfaatlerini ihlal eden idari işlemlere karşı idari yargıda dava açabileceği ancak Başbakanlık binasının çevresinin paravanla çevrilmesinin, 6235 sayılı Kanunda düzenlenen Birliğin kuruluş amaçları ve meslek mensuplarının genel menfaatleri dolayısıyla davacı odanın görev alanı ile ilgisinin bulunmadığı, davacı odanın dava konusu işlem karşısındaki durumu ve statüsü dikkate alındığında, meşru, güncel ve kişisel menfaat ilişkisi bulunmadığı ve dava açma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 1. maddesinde, Yasanın amacının; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemek olduğu; 2. maddesinde, bu Yasanın; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinde uygulanacağı; 4. maddesinin birinci fıkrasında da herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu hükmüne yer verilmiştir.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 1. maddesinde, Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin kurulduğu, Birliğin, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olduğu düzenlenmiş; 2. maddesinde, mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak, birliğin amaçları arasında sayılmış; 13. maddesinde, lüzum görülen yerlerde Birlik Umumi Heyeti kararıyla Türk mühendis ve mimarları odaları açılabileceği; 18. maddesinde, her odanın kendi umumi heyeti kararı ile tayin ve tespit olunacak yerlerde şubeler açabileceği ve mümessillikler ihdas edebileceği; 19. maddesinde, odaların, bu kanunun 2'nci maddesinde belirtilen amaç için Birlik Umumi Heyetince kararlaştırılan işlerden yalnız odalarını ilgilendiren kısımlar ile görevli oldukları, odalar ve organlarının, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamayacağı; 39. maddesinde, bu kanun hükümlerinin müteşebbis heyetlerce ihzar ve Birlik Umumi Heyetince tasvip edilecek bir talimatname ile tatbik olunacağı hükümlerine yer verilmiştir.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 39. Maddesine dayanılarak hazırlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Ana Yönetmeliğinin 1. Maddesinde, yönetmeliğin amacının, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odasının Kuruluşu, Amaçları, Örgütlenmesi, İşlev ve İşleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu; 44. Maddesinde, Mimarlar Odasının, görevlerini yerine getirebilmek için, illlerde şubeler, merkeze bağlı ilçe temsilcilikleri ile ilçelerde merkeze, şubelere ve il temsil temsilciliklerine bağlı ilçe temsilcilikleri, iş yerlerinde ise merkeze, şubelere, il ve ilçe temsilciliklerine bağlı, iş yeri temsilcilikleri kurabileceği; 47. Maddesinde şubelerin ve il temsilciliklerinin etkin oldukları ildeki, idari ve mali konularla ilgili görevleri ve yetkili olup, Oda Yönetim Kuruluna karşı sorumlu oldukları; 45. Maddesinde, şubelerin kuruluş amacının kamu ve toplum yararı doğrultusunda mesleğin gelişimini sağlamak ve üyeleri oda ile ilişkilerini güçlendirmek ve oda çalışmalarına katılmalarını sağlamak olduğu, 64. Maddesinde, şube yönetim kurulunun başlıca görev ve yetkilerinin, şube sınırı içinde odayı temsil etmek, şubeye kayıtlı üyelerin hak, yetki ve sorumluluklarını, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kamu ve toplum yararı doğrultusunda kullanmalarını gözetmek, mesleğin gelişmesini sağlayacak çalışmalar yapmak, yaptırmak ve buna ait raporları Oda Genel Kurulunun onayına sunmak olduğu kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı oda şubesi tarafından, .... Caddesi üzerinde bulunan Başbakanlık binasının etrafının paravanla kapatılma nedeni hakkında bilgi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine dair 27.04.2017 tarihli ve 2017/842 sayılı Bilgi Edinme Kurulu kararının işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat incelendiğinde, oda şubelerinin, odayı şube sınırları içerisinde temsile yetkili olduğu; odaların, üyelerinin hak, yetki ve sorumluluklarını kamu ve toplum yararı doğrultusunda gözetmek olarak belirlenen görevlerini, şube sınırları içerisinde yerine getirme görev ve yetkisinin ilgili şubeye ait olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla oda şubelerinin tüzel kişilikleri olmasa bile, görev ve yetki alanına ilişkin konularda mevzuat ile kendilerine verilen görev ve yetkileri kullanırken tasarruf hakkına sahip olduklarının kabulü gerekmektedir. Bu itibarla oda şubelerinin, kendi görev ve yetki alanına ilişkin konularda 4982 sayılı yasa uyarınca bilgi edinme başvurusu yapabileceklerinin kabulü, hem 4982 sayılı ile amaçlanan demokratik ve şeffaf yönetim anlayışına, hem de oda şubelerinin kuruluş amacına uygun düşecektir.
Bu durumda, İdare Mahkemesince davacı şube tarafından yapılan başvurunun esasına yönelik bir inceleme yapılması gerekmekte olup, davacı şubenin, tüzel kişiliği olmadığı ve bilgi edinme başvurusu yapma yetkisi bulunmadığından bahisle davanın ehliyet yönünden reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf isteminin KABULÜ ile Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 18/05/2017 gün ve E:2017/1246, K:2017/1299 sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2577 sayılı Yasanın 45/5. maddesi uyarınca yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının mahkemesine İADESİNE, Dairemizin kaldırma kararı üzerine mahkeme tarafından yeniden bir karar verileceğinden bu aşamada yargılama giderleri yönünden ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca kesin olarak 05/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)