(2709 S. K. m. 128) (657 S. K. m. 45, 86, 152, 175) (375 S. KHK. Ek. m. 10) (399 S. KHK. Ek. m. 2)
İSTEMİN ÖZETİ: Kocaeli Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında vergi müfettişi olarak görev yapan davacı tarafından, maaş sistemin düzeltilmesi ve eksik ödenen maaşların kendisine ödenmesi talebi ile idareye yaptığı 09/11/2015 tarihli başvurunun; Maliye Bakanlığı'nın 31/12/2015 tarih ve 38817457-840/27584 sayılı kararıyla reddi işleminin iptali ile maaş farklarının davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek ve başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama tarihinden itibaren yasal faizi ile hesaplanıp ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, davacıya maaş farklarının davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek ve başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama tarihinden (15.11.2016) itibaren yasal faizi ile, 15.01.2012 tarihinden önce geçerli olan mevzuat hükümlerine göre hesaplanıp ödenmesine ilişkin Kocaeli 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 02/06/2017 tarih ve E:2016/326, K:2017/1068 sayılı karara karşı, davalı idare tarafından; verilen kararın usul ve yasaya aykırı oluğu iddialarıyla istinaf yoluna başvurulmaktadır.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Yerel mahkemece yapılan maddi hatanın düzeltilerek kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdare Dava Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmeyi durdurma istemi görüşülmeksizin işin esası hakkında gereği görüşüldü:
Dava; Kocaeli Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında vergi müfettişi olarak görev yapan davacı tarafından, maaş sistemin düzeltilmesi ve eksik ödenen maaşların kendisine ödenmesi talebi ile idareye yaptığı 09/11/2015 tarihli başvurunun; Maliye Bakanlığı'nın 31/12/2015 tarih ve 38817457-840/27584 sayılı kararıyla reddi işleminin iptali ile maaş farklarının davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek ve başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama tarihinden itibaren yasal faizi ile hesaplanıp ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, davacıya maaş farklarının davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek ve başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama tarihinden (15.11.2016) itibaren yasal faizi ile, 15.01.2012 tarihinden önce geçerli olan mevzuat hükümlerine göre hesaplanıp ödenmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince "15/01/2012 tarihinden önce 375 sayılı KHK'ya ekli II ve III sayılı cetvellerde sayılan unvanlarda bulunanlar açısından eski ve yeni maaş karşılaştırılması yapılarak yüksek olan maaş sisteminin uygulanmasının amaçlandığı, ilgililere uygulanmasına devam olunan mevzuat hükümlerine göre mali haklar kapsamında fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemelerin toplamı net tutarının, herhangi bir nedenle ek 10 uncu maddeye göre ödenmesi öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarına eşit duruma geldiği veya daha düşük kaldığı tarihten itibaren yeni sisteme göre mali haklarının ödenmesi gerektiği, 666 sayılı KHK'nın Ek.10'uncu madde hükümlerine göre yeni maaş sistemine geçildikten sonra bir daha eski yüksek olsa dahi eski maaş sistemine dönülemeyeceğine dair kanunda açık bir hüküm bulunmadığı gerçeğiyle birlikte yasanın amacının kişilerin mali haklarında herhangi bir kayba yol açacak tasurrufu da öngörmediğinin kabulü, dolayısıyla, 2.ve 3.dereceli kadrolarda bulunup yeni sistemden maaş alan vergi müfettişlerinin 1.dereceli kadroya atanmaları halinde karşılaştırma yapılarak yüksek olan maaşın ödenmesi gerektiği, 15.01.2012 tarihi itibariyle 3. derecenin 3. kademesinde vergi müfettişi olarak görev yapan davacının, geçici 12. maddede öngörülen yıllık olarak hesaplanan ortalama aylık net tutarı ile ek 10. madde uyarınca ödenebilecek ortalama aylık net tutarın karşılaştırıldığı ve yeni sisteme göre hesaplanan maaşın 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre uygulanan maaştan yüksek olması nedeniyle davacıya yeni sistem üzerinden ödeme yapıldığı, davacının 14.02.2015 tarihinde 1. derecenin 1. kademesine yükseldiği, bu tarihten itibaren de davacıya yeni maaş sisteminden ödeme yapılmaya devam edildiği anlaşılmış olup, eski sistem ve yeni sistem üzerinden hesaplanan maaşların karşılaştırılmalarının tekrar yapılamayacağına ve yüksek olması nedeniyle tekrar eski sisteme göre hesaplanan maaş tutarlarının ödenemeyeceğine ilişkin 375 sayılı KHK'nın geçici 12.maddesinde açık bir hüküm bulunmadığı, yeni maaş sistemine tabi olan bir kişinin yüksek olan eski maaş sistemine tekrar dönememesin ve daha az maaş ödenerek mali hak kaybına uğramasının hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacıya maaş farklarının davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek ve başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama tarihinden (15.11.2016) itibaren yasal faizi ile, 15.01.2012 tarihinden önce geçerli olan mevzuat hükümlerine göre hesaplanıp ödenmesine karar verilmiştir.
02.11.2011 tarihli ve 28103 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak 15.01.2012 tarihinde yürürlüğe giren 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 10. Maddede "Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı ile 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2 nci maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının;
a) Merkez teşkilatlarında Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfına ait kadrolarda yer alanlar hariç olmak üzere bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda bulunanlardan,
b) Taşra teşkilatlarına ait kadrolarda bulunup, kadro unvanları ekli (II) sayılı Cetvelde yer alanlardan,
c) Merkez teşkilatlarında; Dışişleri Meslek Memuru ve Konsolosluk ve İhtisas Memurları, özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe yardımcı veya stajyer olarak alınıp belirli süreli yetiştirme döneminden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda müfettiş, uzman, denetçi, kontrolör, aktüer ve stenograf unvanlı kadrolara (mevzuatı uyarınca söz konusu kadrolara atananlar dahil) atananlar ve bunların yardımcı ve stajyerleri ile iç denetçilerden ekli (III) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda yer alanlardan, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre almakta olanlara anılan Cetvellerde kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlarda ücret ve tazminat verilir. Bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde atandıkları kadro dereceleri esas alınarak belirlenen ücret ve tazminatlar, 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesine göre atananlar ile haklarında aynı Kanunun 67 nci maddesi uygulananlar için kazanılmış hak aylık dereceleri dikkate alınarak ödenir. Tazminat damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.
Bu madde kapsamına giren personele; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin (D) bendi, 2 nci, 28 inci ve ek 13 üncü maddeleri hariç olmak üzere diğer maddelerinde öngörülen her türlü ödemeler ile ek 9 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen mevzuat hükümlerine göre yapılan ödemeler, 657 sayılı Kanunda ödenmesi öngörülen aylık, ek gösterge, zam ve tazminatlar ve makam tazminatı ile avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ödenmez.
Ekli (II) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadrolara vekaleten atananlara vekalet görevi nedeniyle birinci fıkrada belirtilen ödemeler yapılmaz. Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan kadrolarda bulunan ve ekli (II) sayılı Cetvel kapsamındaki başka kadrolara veya diğer kadrolara vekaleten atanan personele, birinci fıkrada belirtilen ödemeler dikkate alınmaksızın, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde ve 175 inci maddesine göre vekaleten atanılan kadrolar için belirlenmiş olan aylık göstergeleri ve ek göstergeler esas alınarak vekalet aylığı ve anılan Kanunun 152 nci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Bakanlar Kurulu kararının vekalete ilişkin hükümleri uyarınca işgal ettikleri kadrolar ve vekaleten atandıkları kadrolar için belirlenmiş olan zam ve tazminatlarının toplam tutarı esas alınarak zam ve tazminat farkı ödenir.
Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir." Geçici 12. Maddede; Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler (ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı dahil) toplamı net tutarının; ek 10 uncu maddeye göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte anılan kadro unvanlarında bulunanlar hakkında (yardımcı veya stajyerlikten uzman, müfettiş, denetçi, kontrolör, stenograf ve aktüer unvanlı kadrolara atananlar ile bu mesleklere mensup olup idari görevlerde bulunanlardan anılan kadrolara yeniden atananlar dahil), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin geçici 10 uncu ve geçici 15 inci madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunur. Uygulanmasına devam olunan mevzuat hükümlerine göre mali haklar kapsamında fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemeler toplamı net tutarının, herhangi bir nedenle ek 10 uncu maddeye göre ödenmesi öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarına eşit duruma geldiği veya daha düşük kaldığı tarihten itibaren bunların mali hakları ek 10 uncu maddeye göre belirlenir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan unvanlı kadrolara atananların mali hakları ek 10 uncu maddeye göre ödenir." hükümleri yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden Vergi Müfettişi olan ve 14.02.2015 tarihinde 1.dereceli müfettiş kadrosuna atanan davacının bu atama nedeniyle 666 sayılı KHK ile getirilen geçici 12.madde hükmünün kendisine uygulanarak 15.01.2012 tarihinden günümüze yeni ve eski maaş kıyaslaması yapılması, 2012 yılında fiili çalışmaya bağlı olmaksızın ve geçiş kontrol sistemine tabi olmaksızın vergi müfettişi kadrosuna bağlı olarak yapılan aylık fazla mesai ödemelerinin eski sistemde yapılan maaşa ilave edilerek, söz konusu yıla ilişkin hesaplamada eski ve yeni maaş kıyaslamasının buna göre yapılması, 15.01.2012 tarihinden günümüze eksik hesaplanan maaş farklarının ve fazla mesai ücretlerinin kanuni faiziyle birlikte geri ödenmesi Kasım 2015 maaşının 666 sayılı KHK hükümlerine göre değil de bundan önce yürürlükte bulunana mevzuatta yer alan eski maaş sistemine göre hesaplanmasını ve ödenmesini istediği anlaşılmaktadır.
Anayasanın 128.maddesinde memurlar ve diğer kamu görevlilerinin aylık ve ödeneklerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, kamu görevlilerinin aylıkları sürekli nitelikteki yasal metinlerle belirlenmekte olup istisnai durumlarda geçici maddelerle sınırlı sayıdaki kişilerle ilgili belirli sürelerde ortaya çıkarabilecek daha yüksek aylık düzeylerinin "eşit işe eşit ücret" adı verilen ilkeyle ya da daha üstün görülen bir başka ilkeyle bağdaşırlığının kanun koyucunun tercihine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Olayda, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 10.maddesiyle daha basit bir aylık sistemi oluşturulurken yine aynı KHK'de yer alan Geçici 12.maddeyle bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte anılan kadro ünvanlarında bulunanlar hakkında uygulanmak üzere ve geçici bir düzenleme getirilmiş, böylece olası gelir azalmaları engellenmek istenmiştir. Dolayısıyla özelliği gereği, yalnız yürürlüğe girdiği tarihte (somut olayda 15.01.2012) bir gün süreyle yürürlükte kalıp o tarih itibariyle yasada belirtilen koşulları taşıyanlara uygulanabilecek Geçici 12.maddenin içeriğindeki açık hükümlere de aykırı olarak daha sonra oluşacak statü değişikliklerinden hareketle yeniden uygulanması şeklindeki bir yorum anılan Anayasal hükme de uygun düşmeyecektir.
Bu durumda davacının kadro derecesindeki değişikler üzerine hakkında 666 sayılı KHK'nin Geçici 12.maddesinin uygulanmasına yönelik talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık aksi yönde verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idare istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali ve davacıya maaş farklarının davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek ve başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama tarihinden (15.11.2016) itibaren yasal faizi ile, 15.01.2012 tarihinden önce geçerli olan mevzuat hükümlerine göre hesaplanıp ödenmesi yolundaki Kocaeli 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 02/06/2017 tarih ve E:2016/326, K:2017/1068 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan 146,75-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf başvurusu safhasında davalı idarece yapılan 83,50-TL posta gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 990,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, artan posta ücretinin taraflara iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine kesin olarak 09/10/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)