(3194 S. K. m. 32, 42)
İSTEMİN ÖZETİ: Kocaeli ili, ….. Mahallesi, 1856. Sokak 1149 ada, 11 nolu parsel üzerinde bulunan .....'a ait yapının müteahhidi olan davacı şirkete, yapının ruhsata aykırı inşa edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 24.216,31 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 10/12/2014 tarih ve 6448 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; "inşaatın komşu parsele ve 30 cm tecavüzlü olarak yapıldığının bilirkişi raporu ile de saptandığı, bu durumda temel para cezasında ve temel para cezasının 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 11 numaralı alt bendi haricindeki artırım sebepleri uygulanarak hukuka aykırılık, söz konusu bent uyarınca artırımında ise hukuka uyarlık bulunmadığından bahisle 24.216,31 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin 22.353,52 TL'lik kısmına yönelik iptal isteminin reddine, 3194 sayılı Kanun'un 42/2/c-11 bendi uyarınca 1.862,79 TL artırım uygulanmasına ilişkin kısmının iptaline karar veren Kocaeli 1.İdare Mahkemesi Hakimliğinin 02/03/2017 gün ve E:2016/1637, K:2017/405 sayılı kararının, davalı idare tarafından; yapının tamamlandığı kullanıldığı, bu sebeple davası konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek iptale ilişkin kısmının; davacı tarafından ise,ruhsata aykırılıkların kendi kusurlarından kaynaklanmadığı ileri sürülerek davanın reddine ilişkin kısmının bozulması ve talepleri gibi karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACI SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DAVALI SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; dava dosyası incelendi, itiraza konu kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa 6545 sayılı Yasa ile eklenen geçici 8. maddenin 1. fıkrası uyarınca, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesinin 26/10/2016 tarih ve E:2016/148, K:2016/209 sayılı "bozma" kararı üzerine verildiği dikkate alınarak, incelemenin, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler çerçevesinde yapılması gerektiğinin kabulü ile aynı Yasanın 6545 sayılı Yasa ile değişik öncesi 45. maddesi uyarınca işin esasına geçildi.
İtiraza konu, Kocaeli ili, ……. Mahallesi, 1856 Sokak, 1149 ada, 11 nolu parsel üzerinde bulunan .....'a ait yapının müteahhidi olan davacı şirkete, yapının ruhsata aykırı inşa edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca 24.216,31 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 10/12/2014 tarih ve 6448 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; "dava konusu işlemin, 3194 sayılı Kanun'un 42/2/c-11bendi uyarınca 1.862,79 TL artırım uygulanmasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık, diğer kısımlarında hukuka aykırılık görülmediği" gerekçesiyle tespit edilen ruhsata aykırılık için 24.216,31 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin 22.353,52 TL'lik kısmına yönelik iptal isteminin reddine, 3194 sayılı Kanun'un 42/2/c-11bendi uyarınca 1.862,79 TL artırım uygulanmasına ilişkin kısmının iptaline karar veren Kocaeli1.İdareMahkemesiHakimliğinin 02/03/2017 gün ve E:2016/1637, K:2017/405 sayılı kararına davacı ve davalı idare tarafından yapılan itiraz istemine ilişkindir.
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir. Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almıştır.
Bu hükme göre, ruhsatsız ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapı hakkında kanunda öngörülen yaptırımların uygulanabilmesi, ihtilaf konusu imalatın ilgili fen elemanları tarafından açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanarak usule uygun şekilde düzenlenecek bir tutanağa bağlanması ile mümkündür.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c)bendinde ise artırım sebepleri sayılmış, bu artırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunacağı, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin "Yapı Ruhsat İşleri" başlıklı 57. maddesinde "Yeni inşaat, ilâve ve esaslı tadilât yapmak üzere parsele ait imar durum belgesi, yol kotu tutanağı, kanal kotu tutanağı ve uygulama imar plânına esas onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun parselin bulunduğu alana esas bölümünü almak için; yapı sahipleri veya vekilleri başvuru dilekçelerine aplikasyon krokisini ve tapu kayıt örneği veya istisnaî hâllerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeleri ekleyerek ilgili idareye müracaat ederler.
İlgili idare başvuru tarihinden itibaren imar durum belgesi (çap) ve onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun bir örneğini en geç iki iş günü; yol kotu tutanağı ve kanal kotu tutanağını en geç beş iş günü içinde verir. Kanal kotu tutanağı idare dışında ayrı bir su ve kanalizasyon idaresi tarafından düzenleniyor ise, bu süre üç iş günüdür. Bu belgelerin bu süreler içinde verilmemesi halinde gerekçesinin, başvuru sahibine aynı süreler içinde yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.
Tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler; özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak Kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi, mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili makamlar tarafından verilen belge ve kesinleşmiş kamulaştırma kararlarıdır." hükmü, 2. bendinde "Belediyece, projelerin hazırlanmasına esas olmak üzere, parselin imar planı ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılanma şartlarını gösterir imar durumu (çap), aplikasyon krokisi, yol kotu tutanağı ve kanal kotu tutanağı düzenlenir." ifadesi yer almaktadır.
3194 sayılı Kanun ile getirilen sistem doğrultusunda, mimari projeler yapı sahipleri tarafından hazırlatılmakta ve ilgili idarelerce de uygun görülmesi durumunda onaylanmaktadır. Bu çerçevede, ilgili idarenin kendisine onay için sunulan projenin imar planlarına ve diğer düzenlemelere uygunluğunu denetlemesi, gerekli koşulları sağlayan projelerin onayı ve temel üstü vizesi yapılmış yapılarda, onaylı proje aykırılıklarının, ilgilinin üzerine düşen özeni göstermemesi, hilesi veya yalan beyanından kaynaklı olduğunun ispatı halinde ilgililerin sorumluğundan bahsetmek mümkün olup aksi değerlendirmenin "Hukuk Devleti" ilkesi ile çelişeceği muhakkaktır.
Dosyanın incelenmesinden, Kocaeli İli, … Mahallesi 1856 Sokak 1149 ada 11 nolu parsel üzerinde bulunan .....'a ait yapının müteahhidi olan davacı şirket tarafından inşa edilen yapıda, şikayet üzerine düzenlenen 13/11/2014 tarihli ve 14/30 sayılı yapı durdurma tutanağında ise; "...11 parsel nolu ruhsatlı yapının 12 parsele bitişik nizam cephesinden yaklaşık 30 cm içeri girmiştir. Ruhsatlı binada yan parsele kayma olmuştur. Etkilenen alan yaklaşık 685 m²" hususları tespit edilmekle birlikte, yapının aplikasyon krokisine uygun olarak inşa edilip edilmediğine ilişkin bir saptama yapılmamıştır.
Davası konu olayda, davacı tarafından aplikasyon krokisine ilişkin verilerin yanlış hesaplanması sonucunda inşaatın komşu parsele mütecaviz yapıldığı iddia edilirken, davanın ihbar edildiği teknik elemanların dosyada mevcut beyanlarından, aplikasyon krokisinde hata bulunmadığı, yapının davacı tarafından kusurlu olarak inşa edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idare tarafından yapının yan parsele mütecaviz olarak inşa edilmesinin aplikasyon krokisinden mi yoksa, davacının aplikasyon krokisine uymaması sonucu ortaya çıkan davranışından mı kaynaklandığı ortaya konulamadığından, 3194 sayılı Kanun'un 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasında ve temel para cezasının aynı fıkranın (c) bendinin 5 numaralı alt bendi uyarınca artırılmasına hukuka uyarlık bulunmadığından, Mahkeme kararının bu kısmının bozularak, işlemin bu kısmının iptali gerekmektedir.
Davalı idarenin Mahkeme kararının anılan fıkranın (c) bendinin 11 numaralı alt bendinin iptaline ilişkin kısmının bozulması isteminin ise reddedilerek, kararın bu kısmının yukarıdaki gerekçe ile onanması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacı itirazının KABULÜNE, davalı idare itirazının REDDİNE, Kocaeli 1.İdare Mahkemesi Hakimliğinin 02/03/2017gün ve E:2016/1637, K:2017/405 sayılı kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasında ve temel para cezasının aynı fıkranın (c) bendinin 5 numaralı alt bendi uyarınca artırılmasının iptali isteminin reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, dava konusu işlemin bu kısmının da İPTALİNE, para cezasının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 2. fıkrasının (c) bendinin 11 numaralı alt bendi uyarınca artırılmasının iptaline ilişkin kısmının yukarıdaki gerekçe ile ONANMASINA, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 477,00 TL yargılama giderinin davalı idarece davacıya ödenmesine, ilk derece Mahkemesi'nce kurulan iptal hükmü ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden ve bu kısım onandığından bu aşamada tekrar vekalet ücreti takdirine mahal bulunmadığına, davalı idare tarafından yapılan 119,65 TL itiraz yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından kalırsa artan miktarın hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemesince itiraz edene iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa 6545 sayılı Yasa ile eklenen geçici 8. maddenin 1. fıkrasının istinaf mahkemelerinin faaliyete başladığı 20/07/2016 tarihinden önce verilen kararlar yönünden saklı tuttuğu kanun yolu hakkı sebebiyle bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde Dairemizde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)