(5510 S. K. m. 86, 102)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacıya, Nazilli Karayolunda kurulu bina inşaatı iş yerine ait 1994-2014 dönemiyle ilgili defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediği nedeniyle, 5510 Sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 13.608,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 22.07.2015 gün ve 1014657/3828275 sayılı davalı idare işlemi ile bu işleme yapılan itirazın reddine dair 11/09/2015 tarih ve 1014657/4683314 sayılı Ünite İtiraz Komisyon Kararının iptali ile erken ödeme nedeniyle indirimli olarak tahsil edilen 10.206,00-TL idari para cezasının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; davalı Kurumda iş yeri kaydı bulunan davacı iş yeri hakkında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın İş Müfettişlerince 15/12/2014 tarih ve 93466/İNC/42 saylı raporun düzenlendiği, denetim raporunda; davacıdan talep edilmesine rağmen 2006/1-2-3...12 aylara ait ücret bordrolarının 15 günlük süreye rağmen ibraz edilmediğinin belirtildiği, bunun üzerine dava konusu idari işlem ile davacıya idari para cezası kesildiği, ancak davacı tarafından davalı Kuruma yapılan 17/08/2015 tarihli yazılı itirazda; inceleme ve denetime konu edilen inşaat iş yerinde 1994 ila 2014 tarihleri arasında işçi çalıştırılmadığının, dolayısıyla bu döneme ilişkin olarak ücret bordroları da düzenlenmediğinin belirtildiği, bununla birlikte ellerinde bulunan mezkur iş yerine ilişkin tüm belgelerin bizzat İl Müdürlüğü'ne giderek teslim ettiklerini belirttikleri, davalı idarenin vaki itirazı 11.09.2015 tarih ve 2015/42 sayılı kararıyla reddetmesi üzerine görülen davanın açıldığı, somut olayda; davalı idarece davacıdan talep edilmesine rağmen 2006/1-2-3...12. aylara ait ücret bordrolarının 15 günlük süreye rağmen ibraz edilmediğinden bahisle dava konusu idari para cezasının kesildiği ancak davacı tarafın; davalı idarece kendilerine yönelik olarak yazılan defter ve belgelerin teslim edilmesine ilişkin resmi yazıyı 01.12.2014 tarihinde tebellüğ ettikleri ve tüm defter ve belgelerin Aydın SGK İl Müdürlüğü'ne gidilmek suretiyle 11.12.2014 tarihinde SGK Başmüfettişi ....'ya teslim edildiği, aynı günlü kayıt tetkik tutanağının 7. maddesinde de bu hususun belirtildiği, 1994 ila 2014 yılları arasında davalı idarece iddia edildiği gibi bina inşaatında işçi çalıştırılmadığı, dolayısıyla işçi çalıştırılmadığı için ücret bordrolarının da bulunmadığı, bu sebeple olmayan belgelerin teslim edilmediğinden bahsedilemeyeceği iddialarıyla anılan cezaya itiraz ettikleri ve dava açtıkları görülmekte olup davalı idarece dosya kapsamında belirtilen dönemde bahse konu iş yerinde işçi çalıştırıldığına yönelik somut bir tespit de yapılmadığı, bu hususu ortaya koyan başka kurum ya da kuruluş kayıtlarının da bulunmadığı, bu durumda; davacının anılan dönemde işçi çalıştırılmadığı ve dolayısıyla bu döneme ilişkin (olmayan) belgelerin teslim edilemeyeceği iddialarına karşın varsayıma dayalı olarak işçi çalıştırıldığı kabulü ile söz konusu işçilere ilişkin ücret bordrolarının teslim edilmediğinden bahisle kesilen dava konusu idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı, hukuka aykırı bulunan dava konusu idari işlemler sebebiyle davacının ödemek zorunda kaldığı ve ödemiş olduğu 10.206,00-TL tutarındaki idari para cezasının ödeme tarihi olan 14.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali, davacının ödemiş olduğu 10.206,00-TL'nin ödeme tarihi olan 14/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda Aydın 1. İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen 08/06/2017 tarih, E:2016/20, K:2017/801sayılı kararın; işçi çalıştırılmadığından ücret bordrosu düzenlenmediği ileri sürülmekte ise de, işveren vekilinin ifadesinden, davacı beyanlarından, Belediye kayıtlarından anılan dönemde işçi çalıştırıldığının sabit olduğu ve kararın isabetsiz olduğu, Kurumun harçtan muaf olduğu, aleyhe harca hükmedilmesinin Yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun haksız ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesince; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, davacıya, Nazilli Karayolunda kurulu bina inşaatı iş yerine ait 1994-2014 dönemiyle ilgili defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediği nedeniyle, 5510 Sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 13.608,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 22.07.2015 gün ve 1014657/3828275 sayılı davalı idare işlemi ile bu işleme yapılan itirazın reddine dair 11/09/2015 tarih ve 1014657/4683314 sayılı Ünite İtiraz Komisyon Kararının iptali ile erken ödeme nedeniyle indirimli olarak tahsil edilen 10.206,00-TL idari para cezasının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesinin 2. fıkrasında, işveren ve iş yeri sahiplerinin, iş yeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle, kamu idarelerinin otuz yıl süreyle, tasfiye ve iflâs idaresi memurlarının ise görevleri süresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmek zorunda oldukları belirtilmiş, aynı Yasanın 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde de; "86. maddesinin 2. fıkrasındaki yükümlülüğü, Kurumca yapılan yazılı ihtara rağmen onbeş gün içinde mücbir sebep olmaksızın tam olarak yerine getirmeyenlere;
1) Bilânço esasına göre defter tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin oniki katı tutarında,
2) Diğer defterleri tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin altı katı tutarında,
3) Defter tutmakla yükümlü değil iseler, asgari ücretin üç katı tutarında,
4) Tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla; defter ve belgelerin tümünü verilen süre içinde ibraz etmekle birlikte; kanunî tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki kısmı, işçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş olduğu tespit edilen defterler, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkân vermeyecek şekilde usûlsüz veya noksan tutulmuş defterler, herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin (sigorta primine esas kazancın ödemeye bağlı olduğu durumlar dahil) o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait defterlere işlenmemiş olması halinde, o aya ait defter kayıtları geçerli sayılmaz ve bu geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin yarısı tutarında; kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz tutulmuş olan defterler geçerli sayılmaz ve tutmakla yükümlü bulunulan defter türü dikkate alınarak bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerine göre; Vergi Usûl Kanunu gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gerekirken işletme hesabı esasına göre tutulmuş defterler geçerli sayılmaz ve bu bendin (1) numaralı alt bendine göre,
5) İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; iş yerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında, idari para cezası uygulanır. İbraz süresi geçirildikten sonra incelemeye sunulan ve tümünün veya bir bölümünün geçersiz olduğu tespit edilen defter ve belgeler yönünden, ayrıca geçersizlik fiilleri için idari para cezası uygulanmaz, sadece tutulan defter türü dikkate alınarak bu bendin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerine göre idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı kurumda iş yeri kaydı bulunan davacıya ait iş yeri hakkında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı İş Müfettişlerince düzenlenen 15/12/2014 tarih ve 93466/İNC/42 sayılı denetim raporunda; davacıdan talep edilmesine rağmen 2006/1-2-3...12 aylara ait ücret bordrolarının 15 günlük süreye rağmen ibraz edilmediğinin belirtildiği, bunun üzerine dava konusu idari işlem ile davacıya idari para cezası verildiği, davacı tarafından davalı kuruma yapılan 17/08/2015 tarihli itirazda; inceleme ve denetime konu edilen inşaat iş yerinde 1994 ila 2014 tarihleri arasında işçi çalıştırılmadığının, dolayısıyla bu döneme ilişkin olarak ücret bordroları da düzenlenmediğinin belirtildiği, bununla birlikte ellerinde bulunan tüm belgelerin bizzat İl Müdürlüğü'ne teslim edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu olayda; istenilmesine rağmen 2006/1-2-3...12. aylara ait ücret bordrolarının 15 günlük süreye rağmen ibraz edilmediği nedeniyle davaya konu para cezası verilmiş ise de, kayıt dışı çalıştırılan kişilere ait kayıt ve belgelerin bulunmasının beklenemeyeceği, dolayısıyla kayıt dışı çalıştırma nedeniyle olması beklenmeyen belgelerin ibraz edilemediğinden bahisle davacıya para cezası verilmesinin, yukarıda hükmüne yer verilen, para cezasına dayanak olan Kanun hükmünün amacına uygun olmadığı açıktır.
Açıklanan nedenlerle; Aydın 1. İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen 08/06/2017 tarih, E:2016/20, K:2017/801 sayılı sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan gerekçe ile reddine, aşağıda dökümü yapılan yargılama giderlerinin istinaf isteminde bulunan üzerinde bırakılmasına, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın Mahkemesince yatırana iadesine, kesin olarak, 19/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)