(6306 S. K. m. 7) (2577 S. K. m. 45) (492 S. K. m. 57) (775 S. K. m. 1, 31, 33)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacıların maliki bulundukları ........ Mah., H21C05C1A Pafta, 2113 Ada, 2 Parselde kayıtlı A Blok 9 ve 10 nolu bağımsız bölümlerin satışı sırasında ihtirazi kayıtla ödenen 12.000,00-TL tapu harcının iptali ile ödenen tutarın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davada; 6306 sayılı Kanun kapsamında yıkılarak yeniden inşa edilen yapıda oluşan bağımsız bölümlerin hak sahipleri adına tescilinden sonra üçüncü bir şahsa satışının anılan Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmadığı 6306 sayılı Yasanın 7/9. maddesi uyarınca tapu harcından istisna olduğundan söz edilemeyeceği, ihtirazi kayıtla ödenen tapu harcında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle ''davanın reddine'' ilişkin 27/10/2016 gün ve E:2016/924; K:2016/1273 sayılı Bursa 1. Vergi Mahkemesi kararının; yöntem ve yasaya aykırılık taşıdığı, ........ Mah., 2113 Ada, 2 Parselde kayıtlı taşınmazların 6306 sayılı Yasa kapsamında riskli yapı olarak tespit edildiği ve üzerindeki binaların yıkıldığı, parselin arsaya dönüştüğü, parsel maliklerinin bir araya gelerek bu taşınmaz üzerinde yeniden bağımsız bölüm yapılabilmesi için yüklenici bir firmayla kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıkları, kentsel dönüşüm kapsamına alınan 2113 ada, 2 parselde kayıtlı A blok 9 ve 10 nolu bağımsız bölümlerin 26.04.2016 tarihinde ....'e satıldığı, satış işlemiyle ilgili olarak tapuya gidildiğinde 6306 sayılı Yasada yer alan muafiyet hükmü dikkate alınmaksızın satış işleminin yapılması için tapu harcı talep edildiği, istenilen 12.000,00-TL tapu harcının ihtirazi kayıtla ödendiği, her iki bağımsız bölümün satışıyla ilgili olarak tek makbuzla ödeme yapıldığı, 6306 sayılı Yasanın 7/9. maddesiyle riskli yapı olduğu tespit edilen ve tapuya şerh edilen taşınmazlardaki her türlü bağımsız bölüm ve hisse satışının, devir gibi tapu işlemlerinin tapu harcından muaf tutulduğu, davalı idare tarafından özelgeyle anılan kanundaki vergi muafiyetinin ortadan kaldırıldığı, kanuna açıkca aykırı olan ve daraltıcı bir yorumla kanunun verdiği imkanı yok sayan görüşün hukuken kabul edilmesinin mümkün olmadığı, Anayasamıza göre temel hak ve özgürlüklerden biri olan mülkiyet hakkına ilişkin sınırlamalar veya vergi ile ilgili diğer mali yükümlülüklere ilişkin düzenlemelerin ancak kanunla getirilebileceği iddialarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. Maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla kaldırılmasına ve davanın kabulü yolunda karar verilmesi isteminden ibarettir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Yöntem ve Yasaya uygun nitelik taşıyan Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı itirazının reddi, anılan kararın onanması gerektiği yolundadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Beşinci Vergi Dava Dairesince, dava dosyasında ki tüm bilgi ve belgeler ile davacıların 09/12/2016 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
Dava; davacıların maliki bulundukları ........ Mah., H21C05C1A Pafta, 2113 Ada, 2 Parselde kayıtlı A Blok 9 ve 10 nolu bağımsız bölümlerin satışı sırasında ihtirazi kayıtla ödenen 12.000,00-TL tapu harcının iptali ile ödenen tutarın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde "Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanlar, tapu ve kadastro harçlarına tabidir." hükmü yer almış, (4) sayılı tarifenin 20(a) fıkrasında ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hüküm lerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden nispi harç ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Özel Kanun hükmündeki, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun'un 7/9. fıkrasında; "Bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır." 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 31. maddesinde "Toplu Konut İdaresi Başkanlığı bu kanundaki hizmetlerde kullanılmak üzere özel mülkiyetteki arazi ve arsaları, bunlar içinde yapı veya sair her hangi bir tesis bulunduğu takdirde bu yapı ve tesisleri sahipleri ile anlaşarak satınalabilir veya kamulaştırabilir. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bu Başkanlığın izni ile belediyeler, gecekonduların ıslah, tasfiye ve önlenmesi maksadiyle halk konutları, nüve konutlar ve geçici olarak kullanılacak misafir konutları inşasına yetkilidir." hükmü yer almakta olup bu hükümlere göre Bakanlar Kurulu'nca belirlenen yerlerde imar planı uygulaması yapılması, çevre düzenlemesi v.s hususlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile TOKİ'nin yetkili olduğu belirtilmiştir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 1.maddesinde ise: "Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.", 33.Maddesinde; "Bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, ancak 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile 775 Sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılacak devir ve tescillerin ise tapu harcından müstesna olduğu, buna göre anılan kanun uyarınca yapılan gecekondu önleme ve kentsel yenileme uygulamalarının belirtilen istisnadan yararlanacağı sonucuna varılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, ........ Mahallesi sınırları içerisindeki H21C05C1A pafta, 2113 ada, 2 parselde kayıtlı taşınmazın başlangıçta riskli yapı olarak tespit edildiği, bilahare söz konusu yapının yıkılarak yeni bina yapıldığı, yeni binanın alım-satım işlemine konu edildiği, bu alım-satım işlemi nedeniyle davacıdan tapu harcı tahsil edilmesi üzerine, söz konusu tapu harcının iptali ve ödenen 12.000-TL'nin iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu olayda; 6306 sayılı Yasa kapsamında gerçekleştirilen devir ve tescil işlemi nedeniyle tapu harcı tahsili yasal dayanaktan yoksun olup, aksi yönde tesis edilen işlemin iptali ile tahsil edilen tapu harcı tutarının davacıya iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bursa 1.Vergi Mahkemesi Hakimliği'nin 27/10/2016 günlü, E:2016/924; K:2016/1273 sayılı kararının KALDIRILMASINA, davanın KABULÜNE, aşağıda dökümü gösterilen 232,05 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.100,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafça iki kez yatırıldığı anlaşılan itiraz harcından 84,50 TL itiraz harcının davacıya iadesine, artan posta ücretinin hükmün kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak, 16/05/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)